<h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne</h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne<br><p><font size="7"><b>Stankiewicz</b> Genealogia</font>
Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne

Konspiracja niepodległościowa w Polsce 1939-47

  • Komendantura ZWZ AK
  • Komendanci obszarów i okręgów
  • Komendanci inspektoratów - nazwiska na literę "A" - "I"
  • Komendanci inspektoratów - nazwiska na literę "J" - "M"
  • Komendanci inspektoratów - nazwiska na literę "N" - "R"
  • Komendanci inspektoratów - nazwiska na literę "S" - "Ż"

  •  

    Komendantura ZWZ AK 



    Konspiracja niepodległościowa w Polsce 1939-1947
    Ludzie SZP/ZWZ/AK/DSZ/WiN

    Praca poświęcona pamięci żołnierzy konspiracji niepodległościowej SZP/ZWZ/AK/NIE/DSZ/WiN zawierająca biogramy lub noty biograficzne albo nierozszyfrowane pseudonimy osób pełniących funkcje Kmdta Głównego , Obszarów, Okręgów, Inspektoratów, Obwodów. W zamierzeniu ma zawierać noty biograficzne komendantów-dowódców Rejonów, funkcyjnych z sztabów obszarów, okręgów itp. W okresie działalności tych organizacji Służby Zwycięstwa Polsce 27 IX 1939- 13 XI 1939 , Związek Walki Zbrojnej 13 XI 1939- 14 II 1942, Armii Krajowej 14 II 1942- I 1945, następnie Ruch Oporu AK– I 1945-IV 1945 i Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj IV 1945-VIII 1945 oraz wolności Niezawisłość IX 1945-I 1948.
    Noty biograficzne zostały opracowane w efekcie zebranych materiałów własnych, publikacji słownikowych i  publikacji poświęconych konspiracji.
    W organizacjach wymienionych wyżej używano różnych nazw funkcyjnych dot. funkcji. W SZP używano nazw d-ca główny, wojewódzki, powiatowy, w ZWZ kmdt główny, obszaru, okręgu, podokręgu kmdt Inspektoratu Rejonowego lub Inspektor, kmdt Obwodu, podobwodu, Rejonu, lub Ośrodka /odpowiednik rejonu/. Używano też nazwy dowódca rejonu, placówki. W DSZ na kraj używano nazw Delegat DSZ na Kraj, Obszaru, Okręgu itp. W WiN używano nazw prezes Zarządu Głównego, Obszaru Okręgu Inspektoratu Obwodu, Rejonu. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK używano nazw ROAK, /łódzkie, Mazowsze, Lublin. W Okręgu Białostockim AK przemianowano w II 1945 na AKO i używano tytułów przewodnik Okręgu. Inspektoratu, Obwodu. Okręg od VI 1945 podporządkowany DSZ na Kraj.

    Pamięci  p. Andrzeja Zagórskiego – wybitnego historyka konspiracji niepodległościowej - nauczyciela i przyjaciela /1926-2007/

    Jednocześnie zwracam się z prośbą o uzupełnianie, prostowanie informacji biograficznych.


                                                                                               Tadeusz Łaszczewski

                                                                                                     tadlas@wp.pl


     


    D-ca Główny SZP/Kmdt Główny ZWZ/AK/Delegat DSZ na Kraj/Prezesi  ZG WiN

     

    Tokarzewski - Karaszewicz Michał

    [1893-1964], gen. bryg.[1924], w konspiracji SZP/ZZ ps. „Tarwid”, „Stolarski”. W SZ gen. dyw.[1943], gen. broni [1964]
    Dowódca Główny SZP 28 IX 1939-13 XI 1939

    Ur. 05 I 1893 we Lwowie, syn Bolesława  i Heleny z d. Lerch de Lerchensfeld. Absolwent gimnazjum w Drohobyczu w 1913. Od 1913 studiuje na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, a od 1914  na UJ w Krakowie. W okresie studiów czynny w organizacjach niepodległościowych. Był członkiem Polskich Partii Socjalistyczej-Frakcji rewolucyjnej, Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego oraz d-cą oddziałów ZS w Drohobyczu i Samborze, a także inspektorem Okręgu Krakowskiego ZS w ramach, którego odbył elitarny kurs oficerski w Stróży z prawem noszenia odznaki tzw. „Parasola”. Służbę wojskową odbywał w armii austriackiej, gdzie ukończył kurs oficerów rezerwy. Od VIII 1914 w Oddziale J. Piłsudskiego, później w Legionach Polskich. Dowodził kolejno V , potem ?II batalionem 5 pp LP, potem VI batalionem 6 pp LP, a następnie dowodzi 5 pp LP. W X 1914 podczas bitwy pod Łaskami-Anielinem zostaje ciężko ranny. W X 1915 mianowany mjr piech. Podczas tzw. kryzysu w LP w VII 1917 zostaje internowany na krótko w Beniaminowie. Następnie działa w strukturach Polskiej Organizacji wojskowej  /POW/ w Lublinie, potem na terenie Ukrainy i Białorusi, gdzie był trzykrotnie aresztowany  m. in. w Moskwie przez władze bolszewickie. Zwolnienia zawdzięczał kontaktom Kazimierza Pużaka  kierującego pracami PPS na terenie Rosji. W XI 1918 obejmuje w Krakowie dowództwo formowanego 5 pp Leg. Walczył na czele 5 pp leg. W Grupie płk J. Stachiewicza z Ukraińcami o Przemyśl, a 19 XI 1918 zorganizował odsiecz dla walczącego Lwowa. Na początku 1919 dowodzi oddziałami polskimi walczącymi na południe od Lwowa. W VI 1919 mianowany płk piech. Podczas wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920 w IV 1919 bierze udział w tzw. Wyprawie wileńskiej w czasie, której dowodził brygadą w składzie 1 DP Leg. Po wojnie zostaje z-cą inspektora i szefem Departamentu Piechoty w MSWoj., w 1924 mianowany d-cą 19 DP, którą dowodził do 1926. Mianowany gen. bryg. Z starszeństwem od 15 VIII 1924. Po przewrocie majowym w V 1926 zostaje mianowany szefem Biura Personalnego MSWoj.  i kierował nim do 1928. Następnie w latach 1928-1932 d-ca 25 DP z m. p. W Kaliszu. Od 1932do 1936 d-ca DO III w Grodnie, potem w latach 1936-1938 d-ca DOK VI Lwów, a w okresie 1938-1939 d-ca DOK VIII Toruń. Podczas kampanii wrześniowej 1939 dowodzi GO w składzie Armii „Pomorze”. Walczył m. in. nad Bzurą potem w obronie Warszawy. Przed  kapitulacja Warszawy od 27 IX 1939 stanął na czele organizowanej Służby Zwycięstwa Polsce. W okresie 27 IX – XI 1939 pełnił funkcję Dowódcy Głównego SZP, a po utworzeniu ZWZ mianowano go kmdtem ZWZ obszaru nr 3 Lwów pod okupacją sowiecką. W III 1940 aresztowany przez agentów NKWD i uwięziony pod przybranym nazwiskiem. Zwolniony z więzienia w VIII 1941. od IX 1941 był d-ca 6 DP „Lwów” w Rosji w składzie Armii gen. w. Andersa. Następnie z-ca gen. W. Andersa. Po ewakuacji polskich oddziałów  z Rosji na Bliski Wschód pełni funkcję z-cy d-ca armii Polskiej na Wschodzie. Awansowany 1 I 1943 do stopnia gen. dyw. Od 1946 był d-cą II KP, a następnie od 1947 Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia w Wlk. Brytanii. Pozostaje na emigracji w Wlk./ Brytanii. Od 1954 pełni funkcje Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych i ministrem obrony narodowej w rządzie emigracyjnym. Mianowany 1 III 1964 gen. broni. Był  także teozofem. Od 1925 wyznawca a od 14 XI 1926 kapłan Kościoła liberalno-katolickiego. Był też jednym z najaktywniejszych polskich wolnomularzy. W 1937 uzyskał najwyższy w masonerii 33 stopień wtajemniczenia.
    Odznaczony: VM kl. II i V, orderem PR III i IV kl., KN z M, KW4x ZKZ
    Zmarł 22 V 1964 w Casablance. Pochowany 05 VI 1964 na cmentarzu Brompton w Londynie.

    K. W. Cygan. Oficerowie LP 1914-1917. Słownik biograficzny. T. 5. w-wa 2007; T. Kryska – Karski -S. Żurakowski. Generałowie Polski Niepodległej. W-wa 1991; T. Kryska – Karski. Piechota Polska 1939-1945. Z. 13. Londyn 1973; M. Ney -Krwawicz. Komeda Główna AK 1939-1945. W-wa 1990; A. Suchcitz. „Non Omnis Moria”. Polacy na Londyńskim Cmentarzu Bompton. W-wa 1992.

     

    Sosnkowski Kazimierz

    [1885-1969], legionista, ppłk [1914], gen. broni [1936], Naczelny Wódz WP, polityk
    Kmdt Główny ZWZ 13 XI 1939-30 VI 1940

    Ur. 19 XI 1885 w Warszawie, syn Józefa i Zofii z d. Drabińskiej. Uczył się w V Klasycznym Gimnazjum w Warszawie z którego za działalność niepodległościową został relegowany. Egzamin dojrzałości zdał w 1905 w XII Gimnazjum Klasycznym w Petersburgu. Związany z ruchem socjalistycznym od 1904. od 1905 studiuje na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Był  jednym z przywódców Organizacji Bojowej PPS, a od 1906 kmdtem okręgowym Organizacji Bojowej PPS w Warszawie. Kierował akcją OB w czasie słynnej „krwawej środy” 15 VIII 1906 w Warszawie, w czasie której ataki na posterunki rosyjskiej policji spowodowały panikę wśród Rosjan, który na kilka dni wycofali się z Warszawy. Ścigany przez rosyjską policję wyjechał  z Warszawy do Radomia, później przebywał w Zagłębiu Dąbrowskim. W 1907 był OB PPS d-cą szkoły bojowej. Od  1907 studiuje we Włoszech i Szwajcarii, a następnie we Lwowie. W okresie 1908-1914 był współtwórcą polskich organizacji paramilitarnych w Galicji. W 1908 współorganizator Związku Walki Czynnej w Lwowie oraz Związku Strzeleckiego  w 1910, w którym pełnił funkcję szefa sztabu i od 1912 z-cy kmdta. o6 VIII 1914 razem z J. Piłsudskim odprawił I Kompanię Kadrową z krakowskich Oleandrów. Od 1914-1916 był początkowo zefem sztabu 1 pp LP, potem I Brygady LP, a po ustąpieniu J,. Piłsudskiego jej kmdtem. Dowodził samodzielnie w dniach 12-13 VIII 1914 pod Kielcami oraz w XII 1914 pod Łowczówkiem w walce z Rosjanami. 9 X 1914 mianowany ppłk. Należał do grona najbardziej zaufanych współpracowników J. Piłsudskiego. 10 VIII 1916 mianowany płk piech. W 1917 zostaje z-cą szefa Departamentu Wojskowego Tymczasowej Rady Stanu. 22 VII 1917 aresztowany przez Niemców i uwięziony do 1o XI 1918 kolejno więziony w Gdańsku, Spandau, cytadeli Wesel, potem w Magdeburgu. 11 XI 1918 zwolniony powraca do Warszawy razem z J. Piłsudskim. 16 XI 1918 mianowany gen. ppor. Był współorganizatorem armii polskiej. Od 16 XI 1918-03 III 1919 był d-cą Okręgu Generalnego Warszawa, potem wiceminister spraw wojskowych. W 1920 był organizatorem Armii Rezerwowej, a od 25 V 1920 do 12 VI 1920 jej d-ca. Następnie ponownie wiceminister spraw wojskowych. W 1920 podczas wojny z bolszewikami , w czasie bitwy warszawskiej  był d-cą frontu północno-wschodniego, od VIII 1920 członek Rady Obrony Państwa oraz od 10 VIII 1920 do II 1924 minister spraw wojskowych. Po ustąpieniu z funkcji ministra był członkiem Rady Wojennej . Przewodniczył polskiej delegacji na konferencję rozbrojeniową w Genewie. Od 20 IV 1924 do 13 V 1926   d-ca DOK VII Poznań. Od 1925 przewodniczący Sądu Honorowego dla Generałów. 13 V 1926 na wieść o dokonaniu przez j. Piłsudskiego przewrocie próbował popełnić samobójstwo. W latach 1927-1939  był inspektorem armii. Mianowany gen. dyw, w 1919, a gen. broni  w 1936. w czasie kampanii wrześniowej 1939 był ministrem koordynacji gospodarki wojennej, W dniu 11 IX 1939 obejmuje dowództwo Frontu Południowego, którym dowodził do 22 IX 1939. Następnie przeszedł na Węgry, skąd wyjechał do Paryża, gdzie dotarł 11 X 1939. Od 13 XI 1939 do 22 VIII 1941 był przewodniczącym Komitetu Ministrów ds kraju. Jednocześnie od 13 XI 1939 do 30 VI 1940 pełnił funkcję Kmdta Głównego ZWZ z siedzibą w Paryżu. 25 VII 1941 na znak protestu przeciwko nawiązaniu przez w. Sikorskiego stosunków dyplomatycznych z ZSRR  podpisaniu układu zwanego układem Majski-Sikorski ustąpił z rządu. /Dzięki podpisaniu układu uratowano od śmierci w łagrach tysiące Polaków/. Po śmierci W. Sikorskiego od  08 VII 1943 do 30 IX 1944 był Naczelnym Wodzem. W czasie powstania warszawskiego domagał się dla niego skutecznej pomocy i wydał rozkaz Nr 19, w którym zarzucił rządowi Wlk. Brytanii niedotrzymanie zobowiązań sojuszniczych. 30 IX 1944 zmuszony do ustąpienia z funkcji NW w wyniku żądań J. Stalina i ugodowej polityki Mikołajczyka. W XI 1944 wyjechał do Kanady  i zamieszkał w Arundel k. Montrealu. Wiosna 1947 prezydent W. Raczkiewicz  chciał go powołać w skład rządu, ale nie doszło do tego ponieważ rząd kanadyjski zagroził mu pozbawieniem go prawa powrotu do Kanady. Na żądanie władz brytyjskich został 1 V 1947 zwolniony z PSZ. W 1949 włączył się do działalności politycznej emigracji polskiej. Chciał doprowadzić do zjednoczenia Rady Narodowej z Radą Polityczna. W 1953 zabiegał u prezydenta USA D. Eisenhovera, aby Stany Zjednoczone wypowiedziały układ jałtański. Znał biegle język francuski, niemiecki, angielski i rosyjski.
    Zmarł 11 XI 1969 w Arundel. Pochowany na cmentarzu Montmorency k. Paryża. 12 XI 1992 jego prochy powróciły do polski i pochowane w podziemiach Archikatedry św. Jana w   Warszawie.
    Autor  Materiałów historycznych/Londyn 1966/ i wspomnień  pt. Cieniom września /W-wa 1988/
    Odznaczony: Orderem Orła Białego / pośm, w 1995/, VM kl. II, IV, V, Orderem PR I kl., KN z M, KW 4x, ZKZ 2x, Medalem za Wojnę 1918-1921, Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości, Francuską Legią Honorową i Orderem Imperium Brytyjskiego
    Żonaty dwukrotnie. Po raz pierwszy z Stefania Sobańska  z która miał córke Zofię i po raz drugi z Jadwigą  z d. Żukowską z którą miał 5 synów: Aleksandra /1922/, Jana /1924/, Antoniego Zygmunta /1929/, Mieczysława /1931/ i Piotra /1935/

    W. K. Cygan. Oficerowie LP 1914-1917. Słownik biograficzny t. IV. W-wa 2007; Roczniki oficerskie 1923,1924,1928,1932; T. Jurga. Wojna  obronna 1939. W-wa 1990; T., Kryska-Karski - S. Żurakowski. Generałowie Polski Niepodległej. W-wa 1991; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach.. T/ VI, cz. 3. Wrocław 2000.

     

    Rowecki Stefan Paweł

    [1895-1944], płk dypl. sł. st. piech. [1932], w konspiracji SZP/ZWZ/AK gen. bryg. [1932], dyw. [1 I 1944]
    ps. „Grabica”, „Grot”, „Rakoń”, „Kalina”
    Kmdt Główny ZWZ/AK 30 VI 1940- 30 VI 1943

    Ur. 25 XII 1895 w Piotrkowie Tryb., syn Stefana – Augusta- Leona  i Zofii- Michaliny  z Chrzanowskich. Uczęszczał od 1906 do gimnazjum polskiego w Piotrkowie Tryb. Od wiosny 1911 był współorganizatorem, potem stał na czele pierwszego tajnego zastępu skautowego w Piotrkowie Tryb. Od jesieni 1911 kształci się w Szkole Mechaniczno-Technicznej  H. Wawelberga i S. Rotwanda w Warszawie. Od 1913 działa w Polskich Drużynach Strzeleckich. W I 1914 ukończył w Rabce kurs podoficerski. Dowodził drugim zastępem w IV plutonie w kompanii warszawskiej PDS. W VII 1914 przebywał na kursie oficerskim w Nowym Sączu. Od VIII 1914 w Legionach Polskich na stanowisku d-cy plutonu w 1 pp LP, potem adiutant I baonu 5 pp LP. 12 VII 1915 mianowany ppor. piech., a 1 VI 1916 do stopnia por. piech. Podczas walk na froncie był trzykrotnie ranny. Za męstwo okazane na polu walki odznaczono go VM kl. 5. podczas kryzysu w LP w VII 1917 został internowany w obozie w Beniaminowie. Od II do III 1919 d-ca kompanii i wykładowca w Szkole Podchorążych PSZ, potem w Od XI 1918 w WP. W XI 1918 uczestniczył w rozbrajaniu Niemców w Warszawie. Od IV-VII 1919  w szeregach 34 pp bierze udział w walkach na froncie wojny polsko-bolszewickiej. Od VII-XII 1919 na wojennym kursie Szkoły Sztabu Generalnego. Awansowany 9 XII 1919 do stopnia kpt. Zostaje przydzielony do Oddziału I Naczelnego Dowództwa WP na stanowisko szefa sekcji wyszkolenia. Od VI 1920 do IX 1920 kierował Oddziałem II Frontu Południowo-Wschodniego, potem Frontu Środkowego, Grupy Uderzeniowej gen. E. Rydza-Śmigłego. Do stopnia mjr-a awansowany 1 VII 1920 z starszeństwem od 1 VI 1920. Od IX-XI 1920 pełnił funkcję szefa Oddziału III Dowództwa 4 Armii. Od XI 1920 do II 1921 szef Oddziału II w Dowództwie 4 Armii. Od II 1921pełni funkcję z-cy szefa Oddziału III Naczelnego Dowództwa, potem szef sekcji planów w Oddziale III  Biura Ścisłej Rady Wojennej. W okresie XI 1921-X 1922 na kursie doszkalania oficerów Sztabu Generalnego, potem na praktyce w 41 pp. Od 1923 kierownik Wydziału Naukowo-Wydawniczego. Awansowany do stopnia ppłk-a SG 1 XII 1924. Przeniesiony do Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych, od IX 1926 I oficer w sztabie inspektora Armii gen. J. Rybaka. Od II 1930 do XI 1935 był d-cą 55 pp w Lesznie Wlkp. Awansowany 1 I 1932 do stopnia płk-a dypl. sł. st. piech. Od XI 1935 do VII 1938 dowodził Brygadą KOP „Podole” z  m. p. w Czortkowie. Od VII 1938 do VI 1939 dowodzi piechotą dywizyjną 2 DP Leg. w Kielcach. 10 VI 1939 mianowany d-cą Warszawskiej Brygady Pancerno- Motorowej, którą dowodził podczas kampanii wrześniowej 1939. Walczył na czele brygady m. in. na Lubelszczyźnie pod Tomaszowem Lub. 18-20 X 1939. po kapitulacji nie poszedł do niewoli. Początkowo miał zamiar przedostać się do Francji i tam kontynuować walkę. Po pierwszej nieudanej próbie przedostania się przez granice na Zachód przybył do Warszawy. Na początku X 1939 nawiązał kontakty z gen. M. Tokarzewskim -Karaszewiczem d-ca gł. utworzonej organizacji niepodległościowej Służby Zwycięstwa Polski. Podejmuje działalność konspiracyjną. Od X-XII 1939 pełni funkcję szefa sztabu i z-cy d-cy gł. SZP. Następnie do V 1940 kmdt Obszaru Nr 1 ZWZ. Mianowany 3 V 1940 gen. bryg. Od VI 1940 do 30 VI 1943 kmdt Główny ZWZ/AK. Aresztowany 30 VI 1943 w Warszawie przez gestapo i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhusen, gdzie został zamordowany w VIII 1944 po wybuchu Powstania Warszawskiego.
    Odznaczony: VM kl. 5 i 4, KN, PR 4 kl.,KW 8x,ZKZ
    Żonaty z Sabiną -Janiną Paszkowską, po raz drugi żonaty z Eugenią z Federowiczów. Miał córkę Irenę. Jego imię noszą liczne drużyny harcerskie . Szkoły i ulice.

    T. Kryska -Karski – St. Żurakowski. Generałowie Polski Niepodległej; Stefan Rowecki. Wspomnienia i notatki autobiograficzne /1906-1939/.W-wa 1988;Roczniki oficerskie 1923,1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006;M. Ney-Krwawicz. Komenda Główna AK 1939-1945.W-wa 1990.

     

    Komorowski Tadeusz Marian

    [1895-1966], oficer sł. st. kaw. WP, płk [1933], w ZWZ/AK, gen. bryg.[1940], gen. dyw. [1944], ps. „Bór”, „Gajowy”, Korczak”, „Lawina”, „Prawdzic”, „Znicz” vel Jerzy Korabski
    Kmdt Główny AK VII 1943-X 1944.

    Ur. 01 VI 1895 w Chroborowie pow. Brzeżany, syn Mieczysława /administratora majątku/ i Wandy z d. Zalewskiej. Od 1905 do 1913 uczęszczał do VIII Gimnazjum we Lwowie, gdzie otrzymał w 1913 świadectwo dojrzałości. Od IX 1913 służył w armii austriackiej. Do III 1915 studiował w Akademii Wojskowej w Wiedniu. Następnie dowodził plutonem na froncie rosyjskim i włoskim. Awansowany do stopnia por. Od XI 1918 w WP. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920. Od  XI 1918-20 VIII 1920 służył w 9 p. uł., gdzie dowodził m. in. szwadronem KM, potem od 1 I 1920 dyonem, a następnie z-ca d-cy pułku. Awansowany do stopnia rtm. 19 VIII 1920. Od 20 VIII-31 VIII 1920 dowodził przejściowo 12 p. uł. Podczas walk 31 VIII 1920 ranny w bitwie pod Komarowem. Następnie ponownie od 1 IX 1920 do III 1924 w 9 p. uł. Mianowany mjr sł. st. kaw. 1 VII 1923. W latach 1922-1923 był odkomenderowany do Oficerskiej Szkoły Artylerii , gdzie był instruktorem jazdy konnej. W okresie III 1924-1926 był z-cą d-cy 8 p. uł. W latach 1926-XI 1927 pełnił funkcję k-dta Szkoły Podoficerów Zawodowych, potem XI 1927-XI 1938 d-ca 9 p. uł. Awansowany do stopnia ppłk-a sł. st. kw. 1 I 1928. a do stopnia płk-a sł. st. kaw. 1 I 1933. W okresie od XI 1938 do VIII 1939 był k-dtem Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. W okresie VIII 1939-IX 1939 d-ca Ośrodka Zapasowego Kawalerii w Garwolinie. W kampanii wrześniowej 1939 dowodzi do 14 IX 1939 Zgrupowaniem Kawalerii Garwolin. Walczy na Lubelszczyźnie. Od 14 IX-22 IX 1939 z-ca d-cy Kombinowanej Brygady Kawalerii płk-a A. Zakrzewskiego. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 działa od X 1939 na terenie Krakowa w konspiracji niepodległościowej. Był współzałożycielem organizacji wojskowej o nazwie „Kaerge”.  Od 8 II 1940 do VIII 1941 pełnił funkcję k-dta Obszaru Krakowskiego ZWZ. Mianowany gen. bryg. 3 V 1940. Zagrożony aresztowanie odwołany formalnie z funkcji w VIII 1941. Po opuszczeniu Krakowa latem 1941 ukrywał się w Warszawie. Od IX 1941 VII 1943 pełni funkcje z-cy      k-dta Gł. ZWZ/AK, jednocześnie od jesieni 1941 pełnił funkcję k-dta Obszaru Zachodniego ZWZ/AK z siedzibą w Warszawie. Po aresztowaniu przez gestapo gen. S. Roweckiego został mianowany z dniem 17 VII 1943 k-dtem Gł. AK. Awansowany 1 III 1944 do stopnia gen. dyw. Dowodził walkami AK podczas Powstania Warszawskiego 1 VIII -2 X 1944. Po upadku powstania w niewoli niemieckiej. Przebywał w oflagu Langwasser k. Norymbergi, potem w IV C w Colditz, a od IV 1945 w obozie Markt-Pongau  Mianowany Naczelnym wodzem WP od 5 X 1944 do 5 V 1945. Po uwolnieniu z niewoli 4 V 1945 w Londynie, gdzie od 28 V 1945 do 8 XI 1946 pełnił funkcję naczelnego wodza PSZ. Od Vii 1947 do IV 1949 był premierem rządu emigracyjnego, od XII 1949 do III 1954 członek Rady Politycznej, potem od VII 1956 do śmierci był obok gen. W. Andersa i E. Raczyńskiego członkiem Rady Trzech. Od 1956 utrzymywał się z pracy w pracowni tapicerskiej. Współorganizator Koła AK, gdzie pełnił kierownicze funkcje.
    Zmarł 24 VIII 1966 w Bletchley. Pochowany na cmentarzu Gunersbury w Londynie.
    Żonaty Irena Lamezan-Solins /1904-1968/. Miał synów Adama /1942/ i Jerzego /1944/
    Odznaczony: VM kl. 2, 3,4 i 5 nr 3001; PR 1 i 4 kl., KW3x, ZKZ z M.

    Roczniki oficerskie 1923,1924,1928,1932; Rocznik oficerów kawalerii 1930;A. Przybyszewski. 9 Pułk Ułanów Małopolskich. Pruszków 2002; J.S. Przybyszewski.12 Pułk Ułanów Podolskich. Pruszków 2003;R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006;T. Kryska – Karski – St. Żurakowski. Generałowie Polski Niepodległej. W-wa 1991; B. Polak .Biogram T. K./w:/Kawalerowie VM 1792-1945. T. V. 1939-1945., cz. I. Koszalin 1999; M. Ney-Krwawicz. Komenda Główna AK 1939-1945. W-wa 1990;

     

    Okulicki Leopold

    [1898 – 1946],legionista, oficer dypl. sł. st. piechoty, ppłk dypl. [1936], w konspiracji SZP/ZWZ/PSZ /AK, cichociemny, płk dypl. [1940], gen. bryg. [1944], ps. „Biedronka”, „Bronka”, „Jan”, „Kobra 2”, „Konrad”, „Kula”, „Leopold”, „Miller”, „Mrówka”, „Niedźwiadek”, „Osa”, „Pan Jan”, „Sęp”, „Termit” vel Jan Mrówka, vel Johann Müler, vel Leopold Miller
    D-ca wojewódzki SZP Łódź X – XII 1939, kmdt Okręgu ZWZ Łódź I 1940 – IX 1940.Kmdt Główny AK/NIE X 1944 – III 1945. Więzień NKWD.

    Ur. 12 XI 1898 w Bartucicach k/Okulic, pow. Bochnia, syn Błażeja i Anny z d. Korcyl, w rodzinie chłopskiej. Po ukończeniu w 1909 szkoły ludowej w Okulicach, od 1909 uczęszcza do gimnazjum w Bochni, gdzie do 1914 ukończył pięć klas / świadectwo dojrzałości otrzymał w tymże gimnazjum w IV 1919/. W V 1913 wstąpił do Związku Strzeleckiego w Bochni. W V 1914 po przeszkoleniu zdał egzamin podoficerski. W VIII 1914 wstąpił ochotniczo do Legionów Polskich w Krakowie. 20 X 1914 został z powodów zdrowotnych zwolniony do domu, gdzie kontynuuje naukę. 15 VI 1915 ponownie zameldował się do służby w Legionach i przydzielony do 3. pp. Leg. II Brygady. Używał wówczas ps. „Sęp”, awansując w X 1916 do stopnia sierż. W 1917 uczęszczał na kurs oficerski w Zegrzu. W czasie kryzysu przysięgowego w VII 1917 odmówił złożenia przysięgi i jako poddany austriacki 18 IX 1917 zostaje wcielony do 93 pp. armii austro-węgierskiej. Od I – III 1918 przebywał w szkole oficerów rezerwy w Koszycach, potem skierowany na front włoski. W XI 1918 sformował w Bochni z uczniów gimnazjum -POW pluton, który wszedł następnie w skład 4. pp. Leg. i 14 XI 1918 jako d-ca plutonu 5 kompanii w stopniu pchor. wraz z nim wyruszył na odsiecz Lwowa. Uczestniczył w walkach o Przemyśl i Lwów, potem w walkach na froncie ukraińskim i w okolicach Lwowa.3 II 1919 został ciężko ranny podczas podjętej na ochotnika akcji zniszczenia stanowiska karabinów maszynowych. Po powrocie do zdrowia w V 1919 uczestniczy w szeregach 4. pp. Leg. w walkach na froncie bolszewickim. Wyróżnił się 11 VI 1919 w walkach pod Wołożynem i 10 VII 1919 pod Mołodecznem, gdzie zostaje ranny. Następnie do VIII 1919 ponownie w szpitalu. Po powrocie do 4. pp. Leg. jako dowódca kompanii w stopniu ppor. walczy z wrogiem m.in. w rejonie Wołkowyska i nad Berezyną, gdzie zostaje ciężko ranny 1 VI 1920. Po wyleczeniu ran powraca w VIII 1920 do 4. pp. Leg. i jako p.o. d-cy batalionu bierze udział w kontrofensywie spod Warszawy. Po zakończeniu walk wraz z 4. pp. leg. jako d-ca kompanii stacjonuje kolejno w Suwałkach, Białej Podlaskiej i Kielcach. W 1922 zweryfikowany przez MSWoj. w stopniu kpt. sł. st. z starszeństwem 1 VI 1919.w latach 1923-1925 był słuchaczem III promocji w WSWoj. w Warszawie. Od 1 XI 1925 służy w DOK III Grodno, na stanowiskach kierownika referatu mobilizacyjnego. Awansowany do stopnia mjr sł. st. SG z starszeństwem 1 I 1928. Od 1 II 1928 p.o. szef Wydziału Ogólnego i od 1929 kierownika Okręgowego Urzędu WF i PW. Od 21 IV 1930 do 10 VII 1931 dowódca 1 Batalionu 75 pp. stacjonującego w Rybniku. Od VII 1931 wykładowca taktyki broni połączonych w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Od 21 IV 1934 do 20 IX 1935 był szefem sztabu 13. DP w Równem na Wołyniu. Od IX 1935 oficer Sztabu Głównego na stanowisku szefa Wydziału „Wschód” w Oddziale III /operacyjnym/. Awansowany do stopnia ppłk dypl. sł. st. piechoty z starszeństwem 1 I 1936. Uczestniczył w opracowaniach planu wojny z ZSRR, w tym też planu „Wschód”. Od 1 IV 1939 szef Wydziału Sytuacyjnego i zastępca szefa Oddziału III. Uczestniczy w opracowaniach planu operacyjnego „Zachód”. W nocy z 31 VIII 1939 na 1 IX 1939 pełnił dyżur w Sztabie Głównym i zarządził alarm w związku z wybuchem wojny. 6 IX 1939 na własną prośbę pozostał w okrążonej przez Niemców Warszawie jako oficer łącznikowy NW przy sztabie gen. J. Rómmla. Od 10 IX 1939 bierze udział w obronie Warszawy jako szef sztabu odcinka Warszawa-Zachód, a od 18 IX 1939 jako d-ca zgrupowania na Woli. Gdy zapadła decyzja o kapitulacji miasta 27 IX 1939 zamierzał przedostać się na Węgry, jednak jeszcze tego samego dnia oddał się do dyspozycji gen. M. Karaszewicza-Tokarzewskiego. 28 IX 1939 został zaprzysiężony do SZP. Należał do grupy oficerów organizujących SZP. Od X 1939 pełnił funkcję dowódcy wojewódzkiego SZP Łódź, a od I 1940 k-dta Okręgu ZWZ Łódź, gdzie mieszkał początkowo przy ul. Kilińskiego 117 zameldowany pod fałszywym nazwiskiem Johann Müller. W III 1940 zawiózł do Gałek Kszczonowskich rozkaz k-dta Okupacji Niemieckiej płk dypl. S. Roweckiego, nakazujący mjr. H. Dobrzańskiemu ps. „Hubal” rozwiązanie jego oddziału i przejście do konspiracji. Rozkazem L. 1 z 1 VII 1940 został awansowany do stopnia płk dypl. sł. st. 14 VIII 1940 zdekonspirowany na terenie Łodzi i zagrożony aresztowaniem został odwołany z funkcji i przeniesiony do KG ZWZ w Warszawie, gdzie przez miesiąc pełnił funkcję inspektora KG ZWZ, a następnie w X 1940 mianowany k-dtem Obszaru Nr 2 /Białystok/ i 3 /Lwów/ pod okupacją sowiecką z siedzibą we Lwowie. 23 X 1940 pod nazwiskiem Jan Mrówka wyruszył z Warszawy do Lwowa, gdzie dotarł 02 XI 1940. W nocy z 21/22 I 1941 został aresztowany we Lwowie przy ul. Zadwórzańskiej 117 przez NKWD i wywieziony do Moskwy, gdzie osadzono go na Łubiance, a w IV 1941 w więzieniu Lefortowo, skad został zwolniony 12 VIII 1941. Od VIII 1941 Szef Sztabu Armii Polskiej gen. W. Andersa w ZSRR. Uczestniczył dwukrotnie w rozmowach gen. W. Andersa z J. Stalinem /4 XII 1941 i 18 III 1942/. 21 III 1942 mianowany d-cą 7 DP formowanej w Kermine w Uzbekistanie. W VI 1942 odwołany do dyspozycji NW WP, we IX 1942 przybył do Londynu i zgłosił się do pracy konspiracyjnej w Kraju. Do 26 VI 1943 pozostawał w dyspozycji NW WP, potem przydzielony do Oddziału VI NW. 01 X 1943 został organizatorem i k-dtem Bazy nr 10 w Ostuni k/Bari we Włoszech. Po przebytym przeszkoleniu zrzucony do kraju w nocy z 21/22 V 1944 na placówkę „Kos” w okolicy Wierzbna k/Proszowic. Jednocześnie awansowany do stopnia gen. brygady /22 V 1944. Z dniem 03 VI 1944 objął funkcje zastępcy Szefa Sztabu K-dy Gł. AK. 27 VII 1944 mianowany d-cą „NIE” w związku, z czym po wybuchu Powstania Warszawskiego 01 VIII 1944 pozostał zakonspirowany. Od 04 IX 1944 po ciężkim zranieniu gen. T. Pełczyńskiego był od 06 IX 1944 p. o Szefa Sztabu K-dy Gł. AK. Po upadku powstania i udaniu się do niewoli k-dta Gł. AK gen. T. Komorowskiego, który wyznaczył go swoim następcą opuścił Warszawę wraz z ludnością cywilną. Stanowisko k-dta AK pełnił – formalnie dopiero od 21 XII 1944 mianowany przez prezydenta RP W. Raczkiewicza. Przebywał na terenie Piotrkowi Tryb., potem Częstochowy, a po rozwiązaniu AK 19 I 1945 w Milanówku, Podkowie Leśnej i w Pruszkowie. Nadal kierował strukturami konspiracji poakowskiej. Podjął jednocześnie akcję zakonspirowania kadry, broni i sprzętu. Zatwierdził w I 1945 wnioski awansowe i odznaczeniowe dla żołnierzy AK. W wyniku prowokacji NKWD został 27 III 1945 aresztowany w Pruszkowie i wywieziony do Moskwy, gdzie go uwięziono na Łubiance W tzw. procesie szesnastu toczącym się przed Kolegium wojskowym Sądu Najwyższego w Moskwie od 18 do 21 VI 1945 został skazany na 10 lat więzienia. Karę odbywał w więzieniu na Łubiance w Moskwie.
    Zmarł 24 XII 1946 w więzieniu na Łubiance w Moskwie. /Zamordowany w wyniku wydanego tajnego wyroku przez OSO NKWD/. Na Łubiance znajduje się jego symboliczny grób.
    Odznaczony: VM kl. 5 i 4, KN, KW 4x, ZKZ, ZKZ z M, a pośmiertnie w w latach 80 – tych amerykańskim Legion of Merita.
    Żonaty od 1922 z Władysławą z d. Jabłońskiej /1900-1989/. Mieli syna Zbigniewa /1924-1944/, który poległ pod Osimo k/Ankony 8 VII 1944 jako podchorąży 1 p. artylerii II Korpusu.

    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1923,1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; G. Mazur – J. Węgierski. Konspiracja Lwowska 1939-1944. Słownik biograficzny. Katowice 1997/tu obszerna bibliografia/; K. A. Kunert. Słownik konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. II. W-wa 1987 /tu obszerna bibliografia/; M. Ney – Krwawicz. Komenda główna AK. W-wa 1990; J. Węgierski. Obsada osobowa Lwowskiego Obszaru SZP/ZWZ/AK/NIE w latach 1939-1945. Kraków 2000.

     

    Rzepecki Jan

    [1899-1983], legionista, oficer dypl. sł. st. piech. WP, ppłk dypl. [1938], w konspiracji SZP/ZWZ/AK/NIE/DSZ/WiN, płk dypl. [194o], ps. „Białynia”, „Burmistrz”, „ Górski”, „Kasa”, „Kosa”, „Krawczyk”, „Ożóg”, „Prezes”, „Rejent”, „Sędzia”, „Ślusarczyk”, „Wojnar”, „Wolski” vel Wacław Rychliński
    Szef Sztabu Okręgu ZWZ Warszawa – Miasto I 1940 – X 1941. Szef Odziału VI BIP KG ZWZ/AK X 1940 – X 1944. P.o. k-dt NIE III-IV 1945. Delegat DSZ na Kraj IV – VIII 1945. Prezes I ZG WiN IX – XI 1945.

    Ur. 29 IX 1899 w Warszawie. Syn Kazimierza/dziennikarza/i Izabeli z d. Moszczeńskiej / działaczki oświatowej i społecznej/. Uczył się w Gimnazjum im. A. Kreczmara. Od 1912 czynny w tajnym skautingu, od V 1914 członek Związku Strzeleckiego, a od VIII 1914 służył w 1 pp Leg., awansując na    d-cę sekcji. Po kryzysie przysięgowym w VII 1917 wstąpił do Polskiej Siły Zbrojnej i po ukończeniu kursu wyszkolenia w Zambrowie w VIII 1917 został kadetem klasy „A” Szkoły Aspirantów Oficerskich utworzonej we IX 1917 w Ostrowi Maz. – Komorowie, przekształconej później w Szkołę Podchorążych Piechoty. W I 1918 po ukończeniu kursu awansowany do stopnia ppor., był tam instruktorem, a od VI 1918 d-ca plutonu, potem zastępcą Stefana Roweckiego , d-cy klasy „F”. Od XI 1918 w WP, był nadal instruktorem, d-cą plutonu i z-cą d-cy klasy w Szkole Podchorążych Piechoty. Od V do XII 1919 d-ca kompanii III batalionu 3 pp Leg. na froncie wojny polsko-bolszewickiej, następnie do XI 1922 wykładowca i d-ca klasy w Szkole podchorążych Piechoty . W tym czasie od XI 1920 do IV 1921 ukończył kurs dowódców kompanii w Rembertowie, a od VI do VIII 1921 kurs dowódców kompanii i batalionu we Francji. Awansowany do stopnia por. sł. st. piechoty 01 VII 1921. W latach 1922-1924 studiuje w MSWoj. w Warszawie. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piech. 01 VII 1923. Od X 1924 wykładowca taktyki i historii wojen, a od VIII 1925 d-ca batalionu w Oficerskiej Szkole Piechoty w Warszawie. Jednocześnie w 1920 otrzymał świadectwo dojrzałości i w okresie 1921-1922 studiował na Wydziale Prawa UW i Szkole Nauk politycznych w Warszawie /1923-1924/. W czasie zamachu majowego razem z całą Oficerską Szkołą Piechoty walczył po stronie wojsk rządowych. Był m.in. w ochronie Prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego podczas jego rozmowy z Józefem Piłsudskim na moście Poniatowskiego. Usunięty z Oficerskiej Szkoły Piechoty, był od VI 1926 referentem w sztabie DOK II Lublin, a od XI 1926 szefem sztabu 4 Brygady KOP w Czortkowie. Następnie od V 1928 wykładowca w Doświadczalnym Centrum Wyszkolenia/Centrum Wyszkolenia Piechoty/ w Rembertowie. Jednocześnie w 1929 wchodził w skład komisji redakcyjnej Instrukcji walki z kawalerią, a w 1931 był redaktorem Projektu instrukcji zaopatrywania w amunicję w ramach pułku piechoty. Wg opinii k-dta CWP gen. Brunona Olbrychta był oficerem o wielkich zaletach umysłu i charakteru. Stanowczy i energiczny, pracuje szybko i bez zarzutów. Posiada wielką inteligencję i jako wykładowca wzorowy. Jeden z najlepszych wykładowców CWP w Rembertowie. Nadaje się na każde stanowisko w linii i sztabie. Awansowany do stopnia mjr dypl. sł. st. piech. 01 I 1932. Od XI 1932 d-ca II batalionu 2 pp Leg. Od IV do VIII 1934 p.o. d-cy 2 pp Leg. Od X 1934 był wykładowcą taktyki ogólnej w MSWoj. w Warszawie. W latach 1935-36 był z-cą, a 1936-137 członkiem ZG Towarzystwa Wiedzy Wojskowej, oraz członkiem komitetu redakcyjnego i współpracownikiem Encyklopedii Wojskowej wydawanej od 1931. Awansowany do stopnia ppłk dypl. sł. st. piech. 19 III 1938. W kampanii wrześniowej 1939 bierze udział na stanowisku szefa Oddziału III sztabu Armii „Kraków”. Walczył z wrogiem na szlaku bojowym od Krakowa na Lubelszczyznę. Po kapitulacji pod Tomaszowem Lubelskim nie poszedł do niewoli niemieckiej i przedostał się do Warszawy, gdzie od X 1939 podejmuje działalność konspiracyjną w szeregach SZP/ZWZ/AK. Od XI 1939 szef sztabu Okręgu Warszawskiego SZP, a od I 1940 Okręgu Warszawa-Miasto ZWZ. Rozkazem KG ZWZ nr L.1 z 01 VII 1940 mianowany płk dypl. sł. st. piech. Aparatem propagandowym i informacyjnym KG ZWZ-AK kierował aż do upadku Powstania Warszawskiego , przyczyniając się w poważnym stopniu do jego rozbudowy i osiągnięcia wysokiej sprawności organizacyjnej. Po kapitulacji Powstania Warszawskiego od 02 X 1944 w niewoli niemieckiej. Przebywał w oflagu Lamsdorf /Łambinowice/, potem w Woldenbergu /Dobiegniew/. Po uwolnieniu przez A. Cz. powrócił w II 1945 do Warszawy. Nawiązał kontakt i podejmuje pracę w konspiracji NIE. W III 1945 I z-ca gen. L. Okulickiego, a po jego aresztowaniu przez NKWD p.o. k-dta NIE. Następnie stał od IV 1945 na czele utworzonej Delegatury Sił Zbrojnych/formalnie mianowany Delegatem DSZ na Kraj 13 V 1945/, którą kierował do rozwiązania 08 VIII 1945. we IX 1945 zostaje prezesem Głównego Komitetu wykonawczego Zrzeszenia WiN, powołanego we IX 1945. Używał wówczas ps. „Ożóg”, „Ślusarczyk”. Aresztowany przez UB 05 XI 1945. W procesie kierownictwa WiN, sygnatura akt R 947/46 , toczącego się przed WSR Warszawa, od 04 I 1947 do 03 II 1947 został skazany na łączną karę8 lat więzienia z zaliczeniem aresztu śledczego. Skazany z art..6 MKK. Ułaskawiony przez B. Bieruta 05 II 1947. Od 23 III 1947 wicedyrektor Wojskowego Instytutu Naukowego, potem pracownik Wydziału Studiów Akademii Sztabu Generalnego. 16 I 1949 ponownie aresztowany przez UB i bez sądu i wyroku więziony do 24 XII 1954. Po zwolnieniu z więzienia został zrehabilitowany. Mieszkał w Warszawie i był pracownikiem naukowym Instytutu Historii PAN, w którym uzyskał stopień doktora. Od XII 1956 do 1959 był członkiem Zarządu Głównego i Rady Naczelnej ZBOWiD. W pracach ZG nie brał udziału i w 1958 z niego usunięty, natomiast członkiem RN ZBOWiD był do 1959. Od tego roku wchodził w skład komitetu redakcyjnego „Najnowsze Dzieje Polski”.
    Autor wielu publikacji o charakterze wspomnieniowym i historyczno-naukowym.
    Zmarł 28 IV 1983 w Warszawie.
    Żonaty. Nie miał potomstwa.
    Odznaczony: VM kl. 5/1923/, KN /1932/, KW 3x,

    Roczniki oficerskie MSWoj. 1923,1924,1928,1932; R. Rybka - K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; W. Steblik. Armia „Kraków” 1939. W-wa 1975; S. Rowecki. Wspomnienia i notatki autobiograficzne /1906-1939/. W-wa 1988; M. Porwit. Spojrzenia poprzez moje życie. W-wa 1986; A. Sanojca. Zarys struktury organizacyjnej Okręgu Warszawa SZP/ZWZ/AK od IX 1939 – VII 1944 /w:/ Warszawa lat wojny i okupacji 1939-1944,z. 3. W-wa 1973; M. Ney - Krwawicz. Komenda Główna AK 1939-1945. W-wa 1990; G. Mazur. Biuro Informacji i Propagandy SZP/ZWZ/AK 1939-1945. W-wa 1987; A. K. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 1. W-wa 1987; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niepodległość” w dokumentach, t. VI, cz. III. Wrocław 2000.

     

    Szczurek – Cergowski  Jan 

    [1897-1972], mjr. sł. st. art. [1936], w konspiracji ZWZ/NOW/AK ppłk [1942], płk  [1944] „ Borski”, „Cios”, „Mestwin”, „Wiesław”, „Sławbor”
    Kmdt Obszaru Zachodniego AK/DSZ- Prezes Obszaru zachodniego WiN. Prezes  Zarządu Głównego WiN  5 XI 1945 ar.

    Ur. 22 XII 1897 w Cergowej k. Krosna, syn Jana i Franciszki  z d. Drozd. Uczęszczał do Szkoły Realnej w Krośnie, gdzie do 1914 ukończył 6 klas.  Od 1912 działał w tajnym skautingu, a od 1913 członek Związku Strzeleckiego w Krośnie. Od VIII 1914 w Legionach Polskich, skąd z powodu choroby został w XI 1914 zwolniony. W VI 1915 wcielony do służby w armii austriackiej. Walczył na froncie rosyjskim, rumuńskim i włoskim. Ukończył szkolę podoficerską, potem szkołę oficerską dla oficerów rezerwy. W XI 1918 dostał się do niewoli włoskiej. Od III 1919 służy w Armii gen. J. Hallera we Francji z którą w IV 1919 powraca do kraju. Od VI 1919 był kierownikiem składów artyleryjskich III korpusu, potem od x 1919 d-cą kolumny amunicyjnej Nr 629. Od I 1920 d-ca oddziału parkowego w Parku Uzbrojenia  16 DP, potem od I 121 d-ca parku. Zweryfikowany w stopniu por.  z starszeństwem od 1 VI 1919. W II 1921  mianowany referentem w Urzędzie Uzbrojenia DOG Pomorze przemianowanym na Szefostwo  Artylerii i Uzbrojenia DOK VIII Toruniu, potem w Okręgowym Zakładzie Uzbrojenia Nr VIII. W I 1926 przydzielony do 8 pac, a po ukończeniu kursu w Szkole Młodszych Oficerów Artylerii  w Toruniu, gdzie przebywał w okresie IV-XII 1926. awansowany do stopnia kpt. sł. st. art. 1 I 1928 dowodził baterią. Z dniem22 V 1933 przeniesiony z 8 pac do Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu z przydziałem do Szkoły Podchorążych Artylerii na stanowisko wychowawcy i instruktora w 1 baterii szkolnej. Awansowany do stopnia mjr –a sł. st. 1 I 1936. Od VIII 1936 d-ca  III dywizjonu w 2 pac, a od IV 1939 wykładowca taktyki artylerii w CWPiech. W Rembertowie. W kampanii wrześniowej 1939 bierze udział na stanowisku oficera  sztabu d-cy  art. 3 DP Leg. płk-a st. Tatara, później w Zgrupowaniu 3 DP Leg. Walczył m. in. na Lubelszczyźnie. Po zakończeniu walk usiłował się przedostać się przez granicę do Francji, ale ujęty został uwięziony przez Niemców. Udało mu się po kilkunastu dniach zbiec. W x 1939 podejmuje działalność konspiracyjną w SZP/ZWZ na terenie Zamojszczyzny w grupie płk-a St. Tatara. Wiosną 1941 wyjechał do Warszawy, gdzie wstępuje do NOW i obejmuje funkcję kmdta Okręgu Stołecznego NOW. W II/III 1942 dokonał rozłamu w NOW i z częścią podległego okręgu  przeszedł do AK. Mianowano go wówczas szefem  utworzonego Wydziału Artylerii w Oddziale III K-mdy Gł. AK. Rozkazem KG AK  Nr L. 65/BP z 11 XI 1942 mianowany ppłk sł. st. Uczestnik Powstania Warszawskiego. Dowodził początkowo utworzonym przez siebie zgrupowaniem . Od 20 VIII 1944 był kmdtem Obwodu Śródmieście – Południe, a od 20 IX 1944 d-ca 72 pp 28 DP utworzonego Korpusu Warszawskiego AK. Po kapitulacji oddziałów powstańczych wydostał się z Warszawy  i kontynuował działalność konspiracyjną. Awansowany do stopnia płk-a sł. st. Od X 1944 pełni funkcję kmdta Obszaru Zachodniego AK, potem po rozwiązaniu AK w I 1945 dowodzi Obszarem  Zachodnim„NIE”, a od IV 1945 DSZ. We IX 1945 był współzałożycielem Zrzeszenia WiN i następnie prezes Obszaru Zachodniego WiN. 5 XI 1945 po aresztowaniu płk-a J. Rzepeckiego wybrany prezesem ZG WiN, ale tego samego dnia aresztowany przez funkcj. MBP i uwięziony. W śledztwie odmówił zeznań na tematy organizacyjne, przyznał się tylko do własnej działalności. Wyrokiem WSR Warszawa z 3 II 1947 został skazany na karę 7 lat więzienia zaliczeniem aresztu tymczasowego. Ułaskawiony decyzją ówczesnego prezydenta B. Bieruta 5 II 1947 i 6 II 1947 zostaje zwolniony z więzienia. Od II-IX 1947 służył w WP w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu. Po zwolnieniu się z wojska gospodarował na otrzymanej działce k. Koszalina. Ponownie aresztowany 30 IX 1950. Skazany wyrokiem WSR Warszawa z 2 VII 1953 na karę 15 lat więzienia. 24 III 1956 Rada Państwa zmniejszyła mu wyrok do 8 lat i zawiesiła warunkowo na 2 lata wykonanie kary. Zwolniony z więzienia 30 IV 1956.Postanowieniem Naczelnej Prokuratury Wojskowej z 14 II1957 został zrehabilitowany. Od 1957 na rencie inwalidzkiej.
    Zmarł w Warszawie 14 XI 1972.
    Odznaczony: VM kl. 5, MN, ZKZ, ZKZ Z M,
    Żonaty dwukrotnie.

    Roczniki oficerskie 1923,1924,1928, 1932;Dz. Pers. nr 8 z 28 VI 1933; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Artylerii w Toruniu 1923-1939. Pruszków 2000; A. K. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-19344. T. 2. W-wa 1987; M. Ney-Krwawicz. Komenda Głowna AK 1939-1945. W-wa 1990; Z. Tarasiewicz. Wspomnienia żołnierza. W-wa 1994.

     

    Niepokólczycki Franciszek

    [1900-1974], oficer sł. st. sap. WP, mjr [1939], w ZSZP/ZWZ/AK ppłk [1941], płk [1944], ps. „Franek”, „Halny”, „Marek”, „Szubert”, „Teodor”, „Woźniak” „Żejmian”
    Prezes II ZG WiN 23 XI 1945- 22 X 1946

    Ur. 27 X 1900 w Żytomierzu, syn Antoniego i Pauliny z d. Sielskiej. Od 1911 uczył się w progimnazjum rosyjskim w Żytomierzu, a od 1917 w domu, potem od 1918 w Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej im. Tadeusza Czackiego. Świadectwo dojrzałości otrzymał jako ekstern w rosyjskim III Gimnazjum w Żytomierzu. Od XI 1918 członek POW. Początkowo szeregowiec, potem kpr w Sekcji Technicznej Okręgu Żytomierz. Po ukończeniu szkoły oficerskiej Komendy Naczelnej III POW IV –VII 1919 był kolejno k-dtem Sekcji Technicznej, a od VIII 1919 k-dtem placówki wywiadowczej, potem od XI 1919   k-dtem Okręgu POW Żytomierz. Aresztowany przez bolszewików zbiegł z aresztu. Od I 1920 referent wywiadu Okręgu „D” POW w Sztabie Armii na Ukrainie, a od VII 1920 referent Wydziału Wojskowego KN III POW. od III 1921 referent , a od XI 1921 szef Komisji Likwidacyjnej KN III POW. Od II 1922 w WP. Po ukończeniu kursu chorążych i podchorążych w Centralnej Szkole Podoficerów Piechoty Nr 2 w Grudziadzu II-VII 1922 służył prze miesiąc w Oddziale II Sztabu Generalnego , potem od VIII 1922     d-ca plutonu  w Oddziale Sztabowym MSWoj. Mianowany ppor. sł. st. piech. 1 VIII 1922. Od II 1923 d-ca plutonu w 5 pp Leg. W III 1923 przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów inżynierii i saperów z przydziałem do 10 pułku saperów w Przemyślu na stanowisko d-cy plutonu. Awansowany do stopnia por. 1 VIII 1924. Od I 1926 referent mobilizacyjny pułku, a od XII 1927 ponownie d-ca plutonu. Ukończył kurs szermierczy przy DOK X w Przemyślu. Był także sędzia lekkoatletycznym. W I 1929 przeniesiony do 3 p. saperów, gdzie był d-cą plutonu w szkole podoficerskiej, potem od III oficer sportowy pułku. W X 1929 przeniesiony do 3 b. saperów, gdzie od VII 1930 dowodził kompanią szkolną, a od X 1930 d-ca plutonu, potem od X 1931 ponownie dowodzi kompania szkolną, a od X 1932 d-ca kompanii liniowej. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. sap. 1 I 1933. Od XI 1935 wykładowca, potem od XI 1936 referent wyszkoleniowy w Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie. Awansowany do stopnia mjr sł. st. sap. 19 III 1939. W III 1939 przydzielony do sztabu gen. do Prac przy GISZ Emila Przedrzymirskiego-Krukowicza. W kampanii wrześniowej 1939  d-ca 60 batalionu saperów Armii „Modlin”, a od 4 IX 1939 szef wydz. ogólnego dowództwa saperów armii. Od 15 IX 1939 bierze udział w obronie Warszawy. 27 IX 1939 zgłosił się do Dowódcy Głównego SZP gen. M. Karaszewicza- Tokarzewskiego celem podjęcia pracy konspiracyjnej. Odszedł 1 x 1939 do niewoli z skąd powrócił 13 X 1939 przyprowadzając z sobą grupę 14 oficerów –saperów. Zaprzysiężony 15 X 1939 pełnił początkowo funkcję szefa tzw. sztabu dywersji /referatu III c/ w Oddziale III Dowództw Głównego SZP, a od I 1940 w Oddziale III K-dy Okupacji Niemieckiej ZWZ. Od IV 1940 kierownik nowo utworzonego ZO na szczeblu k-dy Głównej ZWZ. Jednocześnie do 1942 szef Wydziału Saperów w Oddziale III KG ZWZ. Awansowany rozkazem L. 21/BP do stopnia ppłk sł. st. sap. 11 XI 1941. Utworzył Biuro Badań Technicznych. Od jesieni 1942 współorganizator nowego pionu walki bieżącej AK – Kedywu K-dy Gł. Od I 1943 z-ca szefa Kedywu gen. E. Fieldorfa. We IX 1943 odszedł na stanowisko szefa Wydziału Saperów w Oddziale III KG AK, którą pełnił w czasie Powstania Warszawskiego Awansowany 28 IX 1944 do stopnia płk sł. st. sap. Kierował całością produkcji materiałów wybuchowych i granatów. Po kapitulacji oddziałów powstańczych od X 1944 w niewoli niemieckiej. Od 15 X 1944 przebywał w oflagu II C w Woldenbergu. Po uwolnieniu 31 I 1945 z niewoli w II 1945 powrócił do kraju. Przebywał w Częstochowie, potem w Warszawie. Od IV 1945 podejmuje działalność konspiracyjną jako z-ca k-dta Obszaru Południe DSZ z siedzibą w Krakowie, potem od IX 1945 w nowo utworzonej organizacji WiN. Od 5 X 1945 był prezesem Zarządu Południowego WiN, a od 23 XI 1945 prezesem ZG WiN. Aresztowany przez funkcj. UB 22 X 1946 w lokalu konspiracyjnym w Zabrzu. W tzw. procesie krakowskim toczącym się od 11 VIII do 10 IX 1947 przed WSR Kraków, sygn. akt Sr. 978/47  został skazany wyrokiem z dnia 10 IX 1947 na karę śmierci zamienioną 6 XI 1947 przez B. Bieruta na dożywotnie więzienie. Więziony początkowo w więzieniu Montelupich w Krakowie, potem do 24 I 1954 na Mokotowie w Warszawie. Zeznawał jako świadek w procesie IV ZG WiN. Wywieziony 24 I 1954 do centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu, skąd 2 III 1956 wywieziono go do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach. Postanowieniem WSG Krakowie z 9 V 1956 na mocy amnestii z 27 IV 1956 złagodzono mu karę do lat 12. Początek kary 22 X 1946 – 22 X 1958. Od 24 V do 5 X 1956 więziony w ZK Szczecin, potem ponownie od 5 X 1956 do 22 XII 1956 w CWK Wronki. Postanowieniem WSG w Krakowie z dnia 20 XII 1956 udzielono mu ze względu na stan zdrowia 6 miesięcznej przerwy w odbywaniu kary poczynając od 22 XII 1956 do 22 V 1957. Zwolniony na przerwę z WK Wronki 22 XII 1956. W dniu 16 VI 1957 Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego przedłużył mu przerwę w odbywaniu kary o następne 6 miesięcy, a 10 XII 1957 o kolejne 2 miesiące. W dniu 21 II 1958 Sąd WOW wydał postanowienie o warunkowym zwolnieniu z więzienia z okresem próby do 22 X 1958. Przez kolejne lata po opuszczeniu wiezienia był inwigilowany przez funkcj. SB.
    Od 1958 pracował jako z-ca dyrektora zakładu w Stowarzyszeniu Wynalazców Polskich, a od 1961 był referentem w Spółdzielni Pracy „Technomontaż”, potem od x 1962 pracuje jako kierownik produkcji eksportowej w spółdzielni Inwalidów i Emerytów Kolejowych. Mieszkał w Brwinowie.
    Zmarł 11 VI 1974 w Warszawie.
    Odznaczony: VM kl. 5 /1944/, KW 5x, KN, SKZ, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 i innymi.
    Żonaty z Anną z Obuch z Woszczatyńskich z którą miał synów: Władysława i Andrzeja.
    Na wniosek Stowarzyszenia ZG WiN Sąd WOW w Warszawie postanowieniem z 17 XI 1992, sygn. akt Cs. UN. 167/92 unieważnił wyrok b. WSR w Krakowie z dnia 10 IX 1947 jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

    Roczniki oficerskie 1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; T. Jurga -W. Karbowski. Armia „Modlin” 1939. W-wa 1987; E. Kumor. Wycinek historii z Jednego życia. W-wa 1967; A. K. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 2. W-wa 1987; M. Ney-Krwawicz. Komenda Główna AK 1939-1945. W-wa 1990; T. Strzembosz. Oddziału szturmowe konspiracyjnej Warszawy 1939-1944. W-wa 1983; H. Witkowski. „Kedyw” Okręgu Warszawskiego AK w latach 1943-1944. W-wa 1984; M. Fieldorf – l. Zachęta. Generał „Nil” August Emil Fieldorf. W-wa 1993; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach., t. VI, cz. 3. Wrocław 2000;ZH WiN nr18 z XII 2002. Kraków 2002; M. R. Bombicki. AK i WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1954; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1956.

     

    Kwieciński Wincenty Jerzy

    [1916-1984], ppor. sł. st. art.[1937], w ZWZ/AK/DSZ/WiN, por. [1943],kpt. [1944]mjr [ 1 I1945], ppłk [ 1 VIII  1945], ps. „D-3”, „Głóg”, „I-1”, „J-1”,„Jur”, „Krzemień”, „Lotny”, „Mańkut”, „Proboszcz”, „S-1”, „VT”, „Witek”, vel Witold Kamiński, vel Stanisław Trzeciak
    Rezes II ZG WiN X 1946-I 1947

    Ur. 24 XII 1916 w Słowiańsku gubernia charkowska, syn Włodzimierza i Stanisławy z d. Jass. W 1918 powrócił z rodzicami do kraju. Od 1926 uczył się w gimnazjum w Sandomierzu, a od 1930 w Korpusie Kadetów nr 1 we Lwowie, gdzie w 1935 otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1935-1937 w Szkole Podchorążych Artylerii w Toruniu. Szkołę ukończył jako prymus. Promowany do stopnia ppor. sł. st. art. 1 X 1937 z przydziałem wybranym przez siebie do 6 pal w Krakowie. W latach 1938-1939 był d-cą plutonu w pułkowej szkole podoficerskiej. w kampanii wrześniowej 1939 bierze udział na stanowisku d-cy 9 baterii /najmłodszy d-ca baterii w WP/w III dywizjonie 6 pal w składzie 6 DP. Podczas walk 16 IX 1939 został ciężko ranny w walkach w rejonie Aleksandrowi Lub. Leczył się w szpitalach w Krasnobrodzie, Biłgoraju i Zamościu. Zwolniony z szpitala przez Niemców 26 IV 1940 jako inwalida. Po wyleczeniu ran w okresie V-VI 1940 prowadzi działalność konspiracyjną w ZWZ w referacie łączności w sztabie Komendy obwodu ZWZ Opatów. Zagrożony aresztowaniem przenosi się do Warszawy, gdzie działa w strukturach kontrwywiadu Wydziału II Komendy Okręgu Warszawa-Miasto ZWZ/AK. Od X 1942 pełnił funkcję z-cy szefa kontrwywiadu Wydziału II K-dy Okręgu Warszawa AK – por. B. Kozubowskiego,  po jego aresztowaniu od I 1943 – III 1944 pełnił jako p. o. funkcje szefa, potem od 12 VI 1944 mianowany szefem kontrwywiadu Wydziału II K-dy AK Warszawa. Funkcję pełnił także w okresie Powstania warszawskiego. 7 X 1944 wydostał się z Warszawy, a następnie kontynuuje działalność konspiracyjna. Mianowany oficerem d specjalnych poruczeń gen. L. Okulickiego d-cy AK. Mianowany kpt. sł. st. z starszeństwem od 1 X 1944. Rozkazem KG AK zostaje mianowany mjr sł. st. z starszeństwem od 1 I 1945. Po rozwiązaniu AK od I 1945 pełni funkcję szefa Wydziału Informacji Obszaru Centralnego „NIE” z siedzibą w Częstochowie. Po utworzeniu DSZ na Kraj IV 1945 pełni funkcję szefa Wydziału Informacji Obszaru Centralnego DSZ. 1 VIII 1945 mianowany ppłk sł. st. Po aresztowaniu płk J. Mazurkiewicza w VIII 1945 obejmuje funkcję z-cy ppłk-a J. Rybickiego k-dta Obszaru Centralnego DSZ na Kraj. Po rozwiązaniu w VIII 1945 DSZ na Kraj od IX 1945 kontynuuje działalność konspiracyjną w utworzonej we IX 1945 organizacji WiN na stanowisku z-cy prezesa Obszaru Centralnego WiN J. Rybickiego, a po jego aresztowaniu przez UB od XII 1945 prezes obszaru. We IX 1946 z ramienia WiN wszedł w skład utworzonego Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Polski Podziemnej. Od X 1946 pełnił funkcję prezesa ZG Zrzeszenia WiN. Zatrzymany prze funkcj. UB 5 I 1947 w Warszawie i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Warszawa. Wyrokiem WSR Warszawa 27 XII 1947 sygn. Akt Sr 1476/47 został na łączną karę dożywotniego więzienia oraz kary dodatkowe utratę praw publicznych i obywatelskich na zawsze i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Był sądzony przez WSR w składzie: ppłk Franciszek Szeliński- przewodniczący. Mjr Bolesław Libicki i mjr Ignacy Markiewicz – sędziowie. Więziony na Mokotowie, w Rawiczu, potem od XII 1953 w CWK Wronki, skąd został wywieziony do więzienia w Strzelcach Opolskich. Na podstawie amnestii z 26 IV 1956 złagodzono mu karę do 12 lat więzienia. Zwolniony z więzienia 27 IV 1957, a we IX 1957 przyznano mu rentę inwalidzką. Od X 1957 pracował jako akwizytor , potem od VIII 1959 był kierownikiem działu handlowego Zakładów Fotofilmowych spółdzielni Inwalidzkiej „Wspólna sprawa”. Od VIII 1965 z-ca prezesa Rzemieślniczej Spółdzielni „Centrum”, a od VIII 1975 Spółdzielni Inwalidów „Rewar”, a następnie Spółdzielni Inwalidów „Polmedic”. W XI 1980 przeszedł na emeryturę. Aktywny jako działacz kombatancki. Od IX 1981 był sekretarzem prezydium Honorowego Komitetu Budowy Pomnika Powstania Warszawskiego 1944.
    Zmarł w Warszawie 15 IX 1984.
    Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie na wniosek Stowarzyszenia Kombatanckiego WiN wydanym 17 II 1993 postanowieniem sygn. Akt Cs. Un. 165/92 uznało wyrok wydany 27 XII 1947 za nieważny.
    Odznaczony: VM kl. 5, SKZ z M, ZKZ z M, Krzyżem AK.

    Księga Pamięci Kadetów II RP. W-wa 2001;Tajny Dz. Pers. Nr 4 z 15 X 1937;R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; A. K. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 19329-1944. T. 2.    W-wa 1987;A. Zagórski. Zrzeszenie Win w dokumentach. T. VI, cz. 2. Wrocław 2000.

     

    Ciepliński Łukasz

    [1913-1951], oficer sł. st. piechoty WP, por. [1939], żołnierz konspiracji niepodległościowej ZWZ-AK-NIE- DSZ mjr [ 1945], działacz WiN, ps. „Antek”, „Apk”, „Bogdan”, „Grzmot”, „Konrad”, „Lech”, „Lewicki”, „Ludwik”, „Nowak”, „Nowicki”, „Ostroróg”, „Ostrowski”, „Pawlita”, „Pług”, „Teresa”, „Tomek”, „Topór”, „Witold” vel Lechosław Zieliński, vel Marian Kaczmarek vel Zygmunt Lewicki. Więzień polityczny UB. Zamordowany w więzieniu komunistycznym. Kmdt Obwodu ZWZ Rzeszów-Inspektoratu Rejonowego AK Rzeszów.
    Prezes IV ZG WiN  I 1947-X 1947
    Ur. 26 XI 1913 w Kwilczu pow. Międzychód jako syn Franciszka / właściciela piekarni i sklepu/ i Marii z d. Kaczmarek. W 1927r. w Kwilczu ukończył 6 klasową szkołę powszechną a następnie w 1927/1928 uczęszczał do klasy 7 szkoły powszechnej w Międzychodzie. Od 1 IX 1929 do 1934 przebywa w Korpusie Kadetów Nr 3 w Rawiczu, gdzie w 1934 uzyskał świadectwo dojrzałości. W latach 1934 –1936 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz - Komorowie, po ukończeniu, której zostaje awansowany 15 VIII 1936 do stopnia ppor. sł. st. piechoty z przydziałem do 62 pp w Bydgoszczy na stanowisko dowódcy plutonu. W kampanii wrześniowej 1939 d-ca kompanii działek ppanc. 62 pp. Bierze udział w walkach z wrogiem na szlaku pułku prowadzącym od Bydgoszczy poprzez walki nad Bzurą do Warszawy. Uczestnik obrony Warszawy. Był odznaczony przez gen. Kutrzebę, za okazane na polu bitwy męstwo i odwagę krzyżem VM kl. 5. Przed kapitulacją stolicy był adiutantem ppłk K. Heilmana - Rawicza d-cy 62 pp. W tymże miesiącu awansowany do stopnia por. sł. st. piechoty. Unika niewoli i waz z K. Heilmanem - Rawiczem i innymi przybył jesienią 1939 do Rzeszowa a następnie przez granicę przedostaje się na Węgry. W Budapeszcie zostaje przeszkolony i już 13 I 1940 skierowany do kraju. 16 I 1940 zostaje zatrzymany w Baligrodzie przez policję ukraińską i przekazany Niemcom. Od 18 I 1940 był więziony w Sanoku pod fałszywym nazwiskiem Jan Pawlita. Ponieważ nie był zdekonspirowany, brano go do prac przy budowie drogi poza murami więzienia. W końcu kwietnia 1940 w czasie prowadzenia więźniów do prac dokonał udanej ucieczki. Powraca do Rzeszowa. Mając kontakty z Komendą Okręgu ZWZ w Krakowie nawiązał łączność i otrzymuje nominację na stanowisko k-dta Obwodu ZWZ Rzeszów. Funkcję k-dta obwodu pełni od V 1940 do VIII 1941. Po aresztowanym przez gestapo mjr S. Ruśkiewiczu „Florian” objął od VIII 1941 funkcję k-dta Inspektoratu Rejonowego ZWZ/AK Rzeszów. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piechoty 11 XI 1942. Działalnością konspiracyjną kieruje podczas okupacji niemieckiej do lata 1944 potem w okresie okupacji sowieckiej do II 1945. Do stopnia majora sł. St. awansowano go 1 I 1945. Przeniesiony w III 1945 na szefa sztabu NIE w Okręgu Kraków NIE. Od V –VIII 1945 k-dt /delegat/ Podokręgu Delegatury Sił Zbrojnych Rzeszów oraz nadal szef sztabu Okręgu DSZ Kraków. Po utworzeniu Zrzeszenia WiN od IX 1945 Prezes Okręgu WiN Kraków. Od XII 1945 do XII 1946 Prezes Obszaru Południowego WiN. Od XII 1946 do 28 X 1947 Prezes IV Zarządu Głównego WiN. Mieszkał w Zabrzu i oficjalnie prowadził działalność handlową jako właściciel sklepu z galanterią. Występował jako Marian Kaczmarek. Aresztowany na skutek zdrady dnia 28 X 1947 w Zabrzu przez funkcj. UB. Przewieziony do lochów MBP w Warszawie, gdzie był poddany okrutnemu i ciężkiemu śledztwu. Po trzyletnim ponad śledztwie i pobycie w więzieniu mokotowskim dnia 14 X 1950 został skazany wyrokiem WSR Warszawa, sygnatura akt Sr 1099/50 na 5 – krotną karę śmierci i utratę wszelkich praw na zawsze oraz przepadek mienia. Sąd Najwyższy w Warszawie16 XII 1950 Sn Odw.S.3674/50 nie uwzględnił odwołania rewizyjnego i utrzymał wyrok w mocy. B. Bierut decyzją z 20 II 1951 nie skorzystał z prawa łaski. Wyrok wykonano w więzieniu nr 1 /Mokotów/ 1 III 1951 o godz. 20,00. Zamordowany przez oprawców UB sowieckim sposobem strzałem w tył głowy. Miejsce jego pochówku jest nieznane. Należał do najwybitniejszych postaci w AK. Sąd Warszawskiego Okręgu wojskowego w Warszawie dnia 17 IX 1992wydał postanowienie Cn. Un 166/92 unieważniające wyrok wydany przez . WSR Warszawa z 14 X 1950, jako wydany za czyny popełnione w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Żonaty z Jadwigą Sicińską w Krakowie dnia 5 VIII 1945. Mieli syna Andrzeja ur. 17 III 1947 zmarłego 22 XII 1972 w Rzeszowie.
    Odznaczony VM kl. 5, KW

    Księga Pamięci Kadetów II RP. W-wa 2001;MSBUDN 1939-1956.T. 4, s.30-33. Tam dalsza biografia.

     

    Kawalec Mieczysław Marian

    [1916-1951], prawnik, oficer rz. piech. WP, ppor. [1937], w konspiracji ZWZ/AK/NIE/DSZ, działacz WiN, por./kpt. rez., ps. „Bronek”, „Iza”, „Kałuski”, „Lipowski”, „Psarski”, „Stanisławski”, „Żbik”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu AK Rzeszów XI 1944 – II 1945, obwodu NIE/DSZ III – VIII 1945. Okręg /Wydział / Rzeszów.
    p. o. prezes ZG WiN XII 1947-I 1948

    Ur. 05 VI 1916 w Trzcianie pow. Rzeszów, syn Stanisława/ funkcjonariusza policji/ i Zofii z d. Orlińskiej. W latach 1922-1926 uczęszczał do szkoły powszechnej w Trzcianie, potem od 1926 – 1934 do I Państwowego Gimnazjum im. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie, gdzie w 1934 zdał maturę. W okresie nauki w gimnazjum czynny w harcerstwie. Od VIII 1934 do VIII 1935 odbywał służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 39 pp w Jarosławiu. W stopniu st. sierż. podch. rez. piechoty przeniesiony do rezerwy. W latach 1935 – 1939 studiował na Wydziale Prawa UJK we Lwowie uzyskując w 1939 mgr praw i został przyjęty na asystenta prof. Władysława Grabskiego.W 1936 odbył obowiązkowe ćwiczenia aplikacyjne. Awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty z starszeństwem 1 I 1937 z przydziałem mobilizacyjnym do 17 pp w Rzeszowie. W kampanii wrześniowej 1939 d-ca plutonu w 17 pp. Walczył z wrogiem w rejonie Dynowa i Przemyśla, potem w obronie Lwowa. Po kapitulacji Lwowa znalazł się na terenie objętym okupacją sowiecką. Ukrywa się i w końcu 1939 przedostał się przez San i powraca do Trzciany. Podjął prace na poczcie w Trzcianie. Od lata 1940 czynny w konspiracji ZWZ na terenie Placówki ZWZ Trzciana, skąd został przekazany do dyspozycji Obwodu ZWZ Rzeszów. Działa w komórce wywiadu i kontrwywiadu K.O ZWZ/AK Rzeszów. W połowie 1942 ze względów bezpieczeństwa przenosi się do Rzeszowa i podjął pracę w Ubezpieczalni Społecznej. Po zajęciu przez wojska sowieckie Rzeszowa w VIII 1944nie zaprzestał działalności w konspiracji. W X 1944 objął funkcję oficera wywiadu Obwodu AK Rzeszów. W nocy z 7/8 X 1944 uczestniczył jako d-ca ubezpieczenia, w nieudanej próbie uwolnienia więźniów z wiezienia na Zamku Rzeszowskim. OD XI 1944 do 05 II 1945 był k-dtem Obwodu AK Rzeszów. Od III 1945 działa w strukturach NIE. OD V 1945 do Kmdt Obwodu DSZ Rzeszów. Od VI – X 1945 prowadził inspekcję obwodów wchodzących w skład Rzeszowskiego Podokręgu DSZ. Od IX 1945 działa w WiN. Zorganizował siatkę wywiadu i do końca XII 1945 kierownik Wydziału Wywiadu Okręgu Rzeszów WiN. W XII 1945 przeniósł się do Zabrza, gdzie zamieszkał przy ul. Wolności. Nadal działa w WiN. Do IV 1946 kierownik działu informacyjno – propagandowego Okręgu WiN Kraków, potem do X 1946 zastępca kierownika Okręgu WiN Kraków - W. Szczepańskiego „Teofila” oraz jednocześnie kierownikiem Rejonu Południowego WiN – Okręg Kraków WiN. Po objęciu funkcji prezesa IV Zarządu Głównego WiN przez Ł. Cieplińskiego, organizuje z jego polecenia Wydział Informacji, którym kierował. W czasie reorganizacji podległy mu dział informacji Obszaru Południowego WiN krypt. „Stomil” oraz Biuro Studiów zmienił w sieć wywiadowczą obejmująca teren całej Polski, która nazwano krypt. „Iskra”. Od I 1947 wchodził w skład ścisłego kierownictwa IV ZG WiN jako kierownik Oddziału Informacyjnego krypt. „Instytut Bakteriologiczny”, którym kierował do II 1947.Po aresztowaniu przez UB Ł. Cieplińskiego od XII 1947 do końca I 1948 pełnił obowiązki prezesa IV ZG WiN. Aresztowany przez funkcj. MBP 01 II 1948 w Poroninie i uwięziony w więzieniu na Mokotowie w Warszawie, gdzie przeszedł ciężkie śledztwo.
    Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 14 X 1950, sygnatura akt Sr 1099/50 został skazany na karę śmierci. Sądzony przez WSR w składzie płk Aleksander Warecki – przewodniczący, mjr Zbigniew Furtak i mjr Władysław Trylinki – ławnicy z udziałem prokuratora ppłk-a Jerzego Tramera i protokolanta sierż. Jerzego Godlewskiego. Sąd w swojej opinii stwierdził, że nie zasługuje na ułaskawienie. NSW 16 XII 1950 nr Sn. Odw. S. 3674/50 postanowił skargi rewizyjne skazanych i ich obrońców pozostawić bez uwzględnienia, a wyrok wydany przez WSR Warszawa 14 X 1950 utrzymać w mocy. Bierut decyzja z dnia 20 II 1951 nie skorzystał z prawa łaski. Zamordowany w więzieniu na Mokotowie 01 III 1951 o godz. 20,00. W 1990 minister sprawiedliwości Aleksander Bentkowski wniósł do Sądu Najwyższego rewizję nadzwyczajną z wnioskiem o rehabilitację, ale Sąd nie zakończył postępowania przed wejściem w życie ustawy z dnia 23 II 1991. Zarząd Główny Zrzeszenia WiN pismem z dnia 23 I 1992 Znak 0-6/92 wystąpił do Sądu Warszawskiego Okręgu wojskowego z wnioskiem o uznanie za nieważny wyroku WSR w Warszawie z dnia 14 X 1950, sygnatura akt Sr. 1099/50 ponieważ zarzucane w nim czyny były związane z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Niezależnie od ZG WiN, również wystąpiła żona i syn Andrzej do Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z wnioskiem o uznanie za nieważny wyroku WSR Warszawa z dnia 14 X 1950 skazującego ich męża i ojca M. Kawalca.
    Postanowieniem Sadu WOW w Warszawie z dnia 17 IX 1992, sygnatura akt Cn. Un. 166/92 wyrok b. WSR Warszawa z 14 X 1950 został uznany za nieważny jako wydany za czyny popełnione w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Żonaty z Irena z d. Zubryk. Mieli synów Aleksandra i Andrzeja.
    Jego pamięci została poświęcona tablica wmurowana w kościele w Trzcianie oraz w kościele OO. Bernardynów w Rzeszowie, gdzie wmurowano tablicę pamiątkową poświęconą poległym i zamordowanym żołnierzom AK i WiN.
    W konspiracji AK/DSZ/WiN był awansowany do stopnia por., potem kpt.

    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach. T. VI, cz. 2. Wrocław 2000 / tam pozostała bibliografia/; G. Ostasz. Zrzeszenie WiN. Okręg Rzeszów. Rzeszów 2000. S. Głąb. Charakterystyka nr 200. Okręg AK/DSZ/WiN Kraków. Kwestionariusz osobowy. IPN Kraków nr Kr o74/199, t. VI.

    .


     



    25 kwiecień 2011 r.

    @
    Layout i system zarządzania treścią wykonane przez: Lemon IT © 2005