<h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne</h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne<br><p><font size="7"><b>Stankiewicz</b> Genealogia</font>
Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne

Etymologia nazwisk

  • Nazwiska na literę "A"
  • Nazwiska na literę " Ba - Bą "
  • Nazwiska na literę " Ca - Ch "
  • Nazwiska na literę "Ć"
  • Nazwiska na literę " Da - Dę"
  • Nazwiska na literę "E"
  • Nazwiska na literę "Fa - Fę"
  • Nazwiska na literę "Ga - Gą"
  • Nazwiska na literę "Ha - Hą"
  • Nazwiska na literę "I"
  • Nazwiska na literę " Ja - Ją "
  • Nazwiska na literę " Ka " - " Kam "
  • Nazwiska na literę "L"
  • Nazwiska na literę "Ł"
  • Nazwiska na literę " Ma - Mal "
  • Nazwiska na literę "N"
  • Nazwiska na literę "O" , "Ó" , "Q" z uzupełnieniem
  • Nazwiska na literę "Pa"
  • Nazwiska na literę " Ra - Rą "
  • Nazwiska na literę " Sa - Są "
  • Nazwiska na literę "Ś" wraz z uzupełnieniem
  • Nazwiska na literę " Ta - Tę "
  • Nazwiska na literę "U"
  • Nazwiska na literę "V"
  • Nazwiska na literę " Wa " - " Wą "
  • Nazwiska na literę "X" i "Y"
  • Nazwiska na literę "Za - Zą"
  • Nazwiska na literę "Ź"
  • Nazwiska na literę "Ż"
  • -------
  • Nazwiska na literę " Pą - Pi "
  • Nazwiska na literę " Pj - Po "
  • Nazwiska na literę " Pó - Py " wraz z uzupełnieniem literki P
  • Nazwiska na literę " Zb - Zy " wraz z uzupełnieniem literki Z
  • Nazwiska na literę " Di - Dr "
  • Nazwiska na literę " Du - Dż " wraz z uzupełnieniem literki D
  • Nazwiska na literę " Fi - Fy " wraz z uzupełnieniem literki F
  • Nazwiska na literę "Gb" - "Gó"
  • Nazwiska na literę " Gp " - " Gż " wraz z uzupełnieniem literki G
  • Nazwiska na literę " He" - "Hy " wraz z uzupełnieniem literki H
  • Nazwiska na literę " Tf - Ty " wraz z uzupełnieniem literki T
  • Nazwiska na literę " Rd - Ró "
  • Nazwiska na literę " Ru - Rż " wraz z uzupełnieniem literki R
  • Nazwiska na literę " Wc " - " Wi "
  • Nazwiska na literę " Wj " - " Wz " wraz z uzupełnieniem literki W
  • Nazwiska na literę " Bd - Bn "
  • Nazwiska na literę " Bo - Bż " wraz z uzupełnieniem literki B
  • Nazwiska na literę " Je - Ju " wraz z uzupełnieniem literki J
  • Nazwiska na literę " Ci - Cż " wraz z uzupełnieniem literki C
  • Nazwiska na literę " Kan " - " Kię "
  • Nazwiska na literę " Kij " - " Kn "
  • Nazwiska na literę " Ko " - " Kó "
  • Nazwiska na literę " Kr " - " Kt "
  • Nazwiska na literę " Ku " - " Ky " wraz z uzupełnieniem literki K
  • Nazwiska na literę " Mał - Md "
  • Nazwiska na literę " Me - Mi "
  • Nazwiska na literę " Ml - Mż " wraz z uzupełnieniem literki M
  • Nazwiska na literę " Sb - Sj "
  • Nazwiska na literę " Sk - Sm "
  • Nazwiska na literę " Sn - Sr "
  • Nazwiska na literę " St "
  • Nazwiska na literę " Su - Szc "
  • Nazwiska na literę " Szcz - Szo "
  • Nazwiska na literę " Szó - Szy " wraz z uzupełnieniem literki S
  • --------
  • Nazwiska Pomorzan na literę " A - Ł "
  • Nazwiska Pomorzan na literę " M - Ż "
  • ---------
  • Nazwiska odmiejscowe na literę " A - K "
  • Nazwiska odmiejscowe na literę " L - Ż "
  • Nazwy osobowe pochodzące od etników
  • Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego - " A - K "
  • Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego - " L - Ż "
  • Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego
  • ......
  • Odapelatywne nazwy osobowe

  •  

    Odapelatywne nazwy osobowe

      

    Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odapelatywne nazwy osobowe. Aleksandra Cieślikowa przy współudziale Janiny Szymowej i Kazimierza Rymuta, Wydawnictwo Naukowe DWN, PAN, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 2000.

    opracowanie Ewa Szczodruch


            

    A

    Aćdabog: od staropolskiego ać da Bog ‘niech Bóg da’, ać ‘niech, aby, żeby’, por. prasłowiańskiego ati.

    Aćdabog.

    Aksamit: od aksamit, staropolskiego aksamit, por. łacińskie axamitum.

    Aksamit, Eksamit; Eksamitow.

    Ampuła: od ampuła ‘naczynie na płyn’, por. łacińskie ampula.

    Ampuła.

    Ampulec.

    Anjołowic: od anjoł, anjeł, por. łacińskie angelus.

    Anjołowic; Janjołek: od anjołek.

    Por. Angelus (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), Angel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Antykrystowa: od antykryst, ancykryst s. v. antychryst, por. łacińskie antichristus.

    Antykrystowa fem.

    B

    Baba: od baba ‘babka, kobieta w ogóle, położna’, por. prasłowiańskie baba ‘avia, stara kobieta’.

    Babierad, Babirad, Babiredz.

    Baba; Babka, masc., fem. od staropolskiego babka; Babic, Babycz.

    Babø, babanok (?), Babczyca, Babica, Babik, Babiuch, Babko, Babusz, Babięcin (na Warmii bardzo prawdopodobny związek z nazwą miejscową Babięta, woj. olsztyńskie, zapewne nazwą genetycznie pruską Babantis).

    Dłubibaba, Kolibaba, Kołyszybaba, Liżybaba, Ssibaba, Wyszybaba; Kolibabka; Kolibabø.

    Kosna Babka.

    Babi Dyjabeł, Babi Wojt.

    Babuck (może: Babiuk), Babuecz (może Babiniec).

    Babrzyc: od babrać, od prasłowiańskiego babrati, babrati sę ‘brudzić, paćkać’.

    Babrzyc.

    Bach: może od prasłowiańskiego bachati ‘o urywanym dźwięku’, por. polskie bachnąć lub bachati ‘paplać, gadać’.

    Bachø, Bachacz, Bachaj, bachota; Bachowic.

    Por. Bach (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego), Bartłomiej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Bachmat: od bachmat ‘koń tatarski’.

    Bachmat; Bachmatowicz.

    Bachorz: od bachórz, por. prasłowiańskie bachorЪ, bachurЪ, też bachorЪ ‘coś napęczniałego, obrzmiałego; brzuch’; pogardliwe przezwisko: ‘człowiek gruby, łakomy, żarłoczny’.

    Bachorz.

    Bachorek, Bachorko, Bachorza (może też od nazwy miejscowej Bachorza), Bachorzyn.

    Bacz: od baczyć ‘widzieć, patrzyć, rozważać’, od prasłowiańskiego bačiti.

    Baczø, Bacza, Baczek, Baczka, Baczko, Baczysz.

    Baduch: może od badać, od prasłowiańskiego badati ‘gruntownie poznawać’, od gwarowego badurać się ‘badać’ lub badati ‘kłuć, wbijać’ albo badurzyć, bajdurzyć, por. bajda od bajać, od prasłowiańskiego bajati.

    Baduch; Baduk, Badur, Badura (może od bajdura ‘człowiek lubiący dużo mówić’), Badurak, Badurek, Badurka; Badurczyc.

    Badziała, Badzała: może od prasłowiańskiego bagti, bagati ‘silnie chcieć, łaknąć, pragnąć’, por. polskie gwarowe zbagać się.

    Bagadło, Bagosz.

    Bagnięt: od bagnięć ‘bazie’, od staropolskiego bagniątko ‘bazia’, od prasłowiańskiego bagniti sę z obagniti sę ‘kocić się (o owcy)’;  od gwarowego bagnię ‘jagnię’, też od gwarowego bagnięta ‘bazie’.

    Bagnięt; Bagniewic (?); Bagnueuicz.

    Baj: od baj ‘bajarz’, od prasłowiańskiego bajЪ ‘opowiadacz bajek’; od bajać ‘pleść, łgać’, od prasłowiańskiego bajati.

    Baj, Bajak (od bajak).

    Bajko.

    Bajor: od bajor ‘bajoro’; od bajoro, pierwotnie banioro, por. prasłowiańskie ban’a ‘zagłębienie, dół, wydrążenie’, ale też ‘naczynie pękate’.

    Bajor, Bajur; Bajorowic. Por. Bania.

    Bajtko: od bajtko ‘pop’, od staropolskiego batko, bajtko, prasłowiańskiego bat’a ‘starszy członek rodu – ojciec, brat’.

    Bajko, Batko (Kresy południowe).

    Bak: od bak ‘krzyk’, bakać ‘upominać, łajać’, od prasłowiańskiego bakati ‘krzyczeć’.

    Bak.

    Bakałarz: od bakałarz ‘nauczyciel’, od łacińskiego baccalarius.

    Bakałarz; Bakałarzowa fem.

    Bal: od bal ‘zwój płótna’, ze staropolskiego też bala, balka ‘belka’, że średnio-wysoko-niemeckiego balle ‘rolka papieru’, balka ‘belka’.

    Bal, Bala, Balowa fem., Balowic(z).

    Balec, Balica, Balich, Belka (?).

    Por. też Bałusz oraz Baldwin, Baltazar (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Bałaban: od Bałaban ‘junak’, też ‘niezdara’, por. zapożyczone z tureckiego ukr. balaban ‘duży sokół’.

    Bałaban, Bołaban; Bałabanowicz, Bołobanowic(z), Bołowaniwic(z) (Kresy południowe).

    Bałachowiec: może od bałakać, od prasłowiańskiego balakati, balachati ‘pleść, paplać, niewyraźnie gadać’.

    Bałachowiec (Kresy południowe), Bołochoweic (?).

    Por. Bałusz.

    Bałamut: od bałamut ‘błazen, głupiec, oszust’, od prasłowiańskiego balamotiti ‘mącić, wzburzać’.

    Bałamut (Kresy południowe).

    Bałdo: może od bałda ‘zatyczka komina’ lub od białoruskiego bałda ‘dureń’.

    Bałdo; Bełdo, Bołdo, Bałduj; Bałdowic, Bołdyn (Kresy południowe).

    Por. też Bald (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Bałuk: od bałuk ‘solona i suszona część ryby’. Por. tureckie bałyk.

    Bałuk (Kresy południowe); Bałukowic(z) (Kresy południowe).

    Bałusz: od bałuszyć ‘mówić głośno, hałasować’, bałusznik ‘człowiek skory do kłótni’, może od prasłowiańskiego balakati, balachati ‘pleść, paplać’.

    Bałuszø, Bałusz; Bałosz, Bałut, Bałuta.

    Bambor: (?) od bamber ‘Niemiec’, od gwarowego bambry ‘chłopi spod Bamberga’ lub od ukraińskiego bambara ‘jagoda’, bambir ‘dźwięk’, bambura ‘coś wielkiego, grubego’.

    Bambor (?) (Wielkopolska).

    Ban: od ban ‘namiestnik węgierski’; od chorwackiego ban ‘wielkorządca Sławonii, Dalmacji, Kroacji’.

    Ban.

    Bania: od bania ‘naczynie baniaste’; od prasłowiańskiego ban’a ‘naczynie pękate’, ‘zagłębienie, dół’.

    Bania; Bańka: od staropolskiego bańka.

    Baracz: może od barać ‘opierać się, odrzucać’, od prasłowiańskiego barati ‘walczyć, zmagać się’.

    Baracz, Bareczka (?), Barocz (?), Barek (?).

    Baran: od baran, od prasłowiańskiego baranЪ.

    Baran, Baranek, Beranek, Barajewic, Barajowic, Barankow, Barankowa fem., Barankowic(z), Baranow, Baranowa fem., Baranowic.

    Baranko.

    Barani Rusz.

    Barczałka: od barczałka ‘świeżo nobilitowany szlachcic’, od prasłowiańskiego barkati, barczatii ‘burczeć, brzęczeć’, ‘burkliwie mówić’.

    Barczałka. Por. Barkała.

    Bardo: od bardo ‘część warsztatu tkackiego’, od prasłowiańskiego bЪrdo.

    Bardo, Bardarz, Bardycz.

    Może tu: Barduniowa fem., może forma archaiczna od Bord-.

    Bargieł: od bargieł ‘ptak kowalik’.

    Bargieł; Bargłowic(z).

    Może tu: Bargusz.

    Bark: od bark ‘górna część ręki’; od prasłowiańskiego bЪrkЪ ‘coś ostrego’ Por. też Bark (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Bark.

    Barkała: może od barkać (się) ‘parzyć się, gzić się’, barkotać ‘szczekać’; od prasłowiańskiego bЪrkati ‘burczeć, brzęczeć’.

    Barkała. Por. Barczałka.

    Baron: może od baron ‘dostojnik państwowy’, od łacińskiego baro, może pomyłka, zamiana: Baran.

    Baron.

    Barszcz: od barszcz.

    Barszcz, Borszcz (Kresy południowe), Borszczykowic; Barszewic lub od Bartłomiej, por. Bartłomiej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Koli-bart: od bart ‘topór’, od średnio-wysoko-niemieckiego barte ‘siekierka’, też od bart ‘zasłona, zawój, chustka’, od borty ‘belki podpierające powałę’. Por. Bart (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kolibart, Palibart, Suchobart; Kolibartowa fem.

    Bartnik: od bartnik, od prasłowiańskiego ‘zajmujący się barciami’.

    Bartnik, Bartnikowic.

    Bartodziej: od bartodziej ‘dozorca barci’.

    Bartodziej; Bardziej (?).

    Barwic(z): od barwa ‘kolor’; ze średnio-wysoko-niemieckiego varwe.

    Barwicz; Barwierz, Barwirz: od barwierz, barwirz, Barwik: od barwik, Barwikowski (odmiejscowe nazwy osobowe), Barwinek: od barwinek, Barwikowic.

    Barycz: od baryčЪ ‘moczar, bagnisko, woda stojąca’, por. nazw miejscowa Barycz; od barycz ‘targowisko’ lub od ukraińskiego baryč ‘panicz’.

    Barycz.

    Baryczek, Baryczka; Baryczkowa fem.

    Baryło: od baryła, od łacińskiego barila.

    Baryło, Beryło.

    Barysz: od ukraińskiego barisz ‘litkup’, ‘pośrednik w kupnie’, od gwarowego (Polesie) ‘poczęstunek wódką z okazji sprzedaży lub kupna’.

    Barysz(Kresy południowe).

    Barz: od barzy ‘szybki’.

    Barz, Barzy, Borzy (Kresy południowe); Barzyn.

    Barza, Barzanowic, Barzuj, Barzyk, Barzysz, Berzik, Borzan Kresy południowe), (= Barzan), Borzec Kresy południowe); Barzanowic.

    Basałyk: od basałyk ‘bicz’ z języków turko-tatarskich.

    Basałyk.

    Może tu: Basałek, Basalek.

    Bastraj: zapewne od baster ‘bękart’; por. bastrak ‘chłopak’, bastrzę ‘bękart’, por. łacińskie bastardus.

    Bastraj.

    Basza: od basza ‘dygnitarz turecki’.

    Basza (Kresy południowe).

    Baszunka (?).

    Por. też Bartłomiej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Baszta: od baszta, łacińskie basta ‘bastion’.

    Baszta; Baszcina fem.

    Batowic: od prasłowiańskiego batЪ ‘narzędzie do uderzania’, batati ‘uderzać, stukać’.

    Batowic, Baty: od baty ‘pędy roślin’.

    Batej, Baton (?), Batorzyc(?).

    Batog: od batog, od prasłowiańskiego batogЪ ‘bicz, kij’.

    Batog.

    Batożek, Batożko.

    Bawełna: od bawełna, od średnio-wysoko-niemieckiego boumwolle.

    Bawełna.

    Bawoł: od bawoł, bawół, od łacińskiego bubalus.

    Bawoł, Bawołek : od bawołek.

    Bazar: od bazar ‘targowisko’, od ukraińskiego bazar ‘syn bazarowego sprzedawcy’.

    Bazar (Kresy południowe).

    Bazyliszek: od bazyliszek ‘mityczny ptak’, ‘mityczny potwór’; od łacińskiego basiliscus ‘mityczna jaszczurka’.

    Bazyliszek.

    Bażan: od bażant ‘ptak’, od czeskiego bazant, od średnio-wysoko-niemieckiego fasän, od greckiego fasant, od łacińskiego phasianus lub bażan ‘puzon’.

    Bażan.

    Bażana, Bażanek, Bażanko.

    Bąbek: może od bąbać ‘klepać, uderzać’; od prasłowiańskiego bobati ‘dudnić’ lub od gwarowego bomba ‘duży bąbel’, od prasłowiańskiego boba ‘bąbel, narośl’.

    Bąbek.

    Bąbel: od bąbel, z prasłowiańskiego ‘bańka’.

    Bąbel, Bąbol.

    Bębło, por. nazwa miejscowa Bębło.

    Bączałka por. Bączałka (odmiejscowe nazwy osobowe).

    Bądz- por. Będzi-.

    Bąk: od bąk, bęczeć ‘brzęczeć’.

    Bąk, Bączek, Buczek (Kresy południowe); Bączkowic, Bąkow, Bąkowa fem., Bąkowic, Bąkowicz (Kresy południowe i północne).

    Bączko, Bączk (Mazowsze), Bączka (w gwarach bączka ‘nieślubne dziecko’), Bąkała.

    Bczołka por. Pczołka.

    Bdzigost: od prasłowiańskiego bЪdeti, bЪd’o ‘powodować, że czuwa’.

    Bdzigost, Budziwoj, Bydgost (też od nazwy miejscowej Bydgoszcz, dawniej Bydgoszcza, por. odmiejscowe nazwy osobowe).

    Budzigost; Bedgost.

    Por. Budziwoj.

    Bebło: od beblić ‘mieszać, bełtać’, bebłać (się) ‘mówić niewyraźnie, paplać’, babła, bebłacz, bebłak, bebłoń, bebłot ‘gaduła, pleciuga’, od prasłowiańskiego blebetati, bolbotati ‘paplać, bajać’.

    Bebło.

    Beczka: od beczka.

    Beczka, Beczułka: od beczułka.

    Bedłka: od bedłka ‘grzyb trujący’, od prasłowiańskiego bЪdla, bЪdlЪka.

    Bedłka.  

    Bednarz: od bednarz.

    Badnarz, Badnarka fem., Bednarzowic.

    Bej: od bej ‘w języku tureckim: pan’, od ukraińskiego biej.

    Bej.

    Bek: od bekać, beczeć ‘ryczeć (o bydle)’,od prasłowiańskiego bekati ‘beczeć, meczeć’, bečati.

    Bekø por. Beck (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego); Beczyło.

    Bełch: od gwarowego bełch ‘brzuch’, od gwarowego bełchać ‘skarżyć, donosić’, od bełch ‘wir’, od prasłowiańskiego bЪlkati ‘bełkotać, gadać’. Por. Bełcz.

    Bełch, Bełchowic.

    Bełcz: od polskiego gwarowego bełkać, bełczeć ‘plonąć’; od prasłowiańskiego bЪlkati ‘o odgłosach płonącego ognia i wrzącej wody’, też ‘bełkotać, gadać’.

    Bełcz, Bełcza, Bełczek, Bełczko, Bełczowic, Bełczyc.

    Bełczywoda, Bełczylas, Bełczyw las, por. Bełczylas (odmiejscowe nazwy osobowe).

    Bełt: od bełt ‘strzała’, też ‘szum, plusk’, od bełtać ‘mieszać, mącić’.

    Bełt, Bełtowic(z).

    Bełtaczka (?), Bełtak, Bełtek.

    Strużybełt (od bełt ‘strzała’).

    Bełz: od prasłowiańskiego bЪlzЪ, bЪlza ‘coś błyszczącego, białego’.

    Bełz, por. Bełz (odmiejscowe nazwy osobowe); Bełza.

    Berda: może od bardo, od ukraińskiego berdo, od prasłowiańskiego bЪrdo ‘pagórek, góra’ albo od berda ‘grzebień tkacki’. Por. Bardo.

    Berda.

    Berło: od berło za pośrednictwem czeskiego z łacińskiego ferula.

    Berło.

    Bezmian: od bezmian ‘rodzaj wagi’; Możliwe też od B(i)ezmian, b(i)ez miana; mienić ‘nazywać po imieniu’.

    Bezmian lub B(i)zmiano.

    Bęben: od bęben ‘instrument muzyczny’.

    Bęben, Bębnek, Bębenek: od bębenek ‘rodzaj sieci’; Bębenkowa, Bębenkowic.

    Bębenko.

    Będzimir: od bądź, będę, być; od imion złożonych Będzimir, Będzieciech itp.  

    Będzimir; Bądzsław, Bąsław; Będzieciech, Będziemir, Będziemirz, Wędziemir; Będzimirowic; Bedomir.

    Nasiębąd, Nasiębud, Nieprzebąd, Nieprzebud, Niesiebąd, Niesiebud, Przebąd, Wszebąd, Zbąd por. Zbąd, Zdziebąd, Zdzeibud.

    Niesiebadka fem., Niesiebudka fem.

    Bądal, Będal, Bądek, Będek, Bądk, Bądko, Bedko, Bądosz, Będosz, Bądusz, Będusz, Bądzø, Bądzek, Badziej, Będziej, Bądzko, Bądzik, Będzik, Bądzisz, Będzisz, Będost; Bądkowic, Będkowic.

    Bąsz, Bęsz.

    Będzieliszka.

    Biał: od biał ‘biały’; od prasłowiańskiego belЪ.

    Biał, Biały, Bieły; Biała fem., Białacz, Białasz, Białas, Białka, Białki (może od nazwy miejscowej Białki – por. odmiejscowe nazwy osobowe), Białoch, Białocha, Białonia, Białoń, Białosz, Białosza, Białota, Białucha, Biela, Bielak, Bilak; Bielec, Bilec, Bielica fem., Bialik, Bielin, Bielina fem. (może od nazwy miejscowej Bielina - por. odmiejscowe nazwy osobowe); Bieliźniec: od bielizna, Bielny: od bielny ‘mokry, błotnisty’, Biełka, Biłka: od biełka; Białkow, Białkowa fem., Białkowic(z), Białkowna fem., Bielic, Bielikowa fem., Bialoniewic, Białoniowa fem., Białuszyna fem., Bielic, Bielikowa fem. , Bielina fem., Bielow (może od nazwy miejscowej Bielow, Bielawa - por. odmiejscowe nazwy osobowe), Biełkowic(z) (Kresy południowe), Biełoszewic(z) (Kresy południowe).

    Bialobok, Bialobrod, Białobrody, białoskórnik, Bialowąs, Białous: od gwarowego białous ‘nazwa ptaka’, Białozorzec, Białozorc (Wielkopolska): bialozorzec ‘sokół’; Białobokowic(z), Białobrodowic(z).

    Przekobiały.

    Białaj, Białęga, Białko (Kresy południowe), Białuch, Białuna, Białunia, Białuń: od gwarowego białun ‘podbiał’, Białynka, Bielanka, Bielawa, Bielewa (może być od nazwy miejscowej Bielawa; od bielawa ‘bielnik, blech’, Bieliczek, Bielczko, Bielej, Bieleń, Bielewa, Bielica fem., Bielczyk, Bielonka, Bielunka, Bielusz, Bieluszek, Biełko, Bilcza.

     Białobard (Pomorze), Białobroda, Białodziej, Bialogąb, Białogrodzic, Białokur, Białoptakowic, Białorzyt, Białosuknia, Białous, Białowąs; Białogrodzic, Białoptakowic.

    Biała Suknia (= Bialosuknia); Biały Jan, Biały Janek ,Biały Jurek, Biały Kiep, Biały koń, Biały Ksiądz, Biały Kwiet, Biały Rękaw, Biały Włos; Ksiądz Biały, Kozieł Bieły; Białojanowa fem.

    Biała Janowa fem., Biała Knięgini fem., Biała Ksieni fem., Biała Piotrowa fem., Białdama fem., Biełdama fem., Biełdamin.

    Niebiel.

    Bibic: może od kaszubskiego biba ‘kołyska’, bibac ‘usypiać, lulać’; od biba ‘pijatyka’, bibonis ‘pijak, opój’, też od nazwy miejscowej Bibice (odmiejscowe nazwy osobowe).

    Bibulka, Bibułka: od bibulka ‘kołyska’; Bibic, por. Bibic (odmiejscowe nazwy osobowe), bibicowa fem. Bibowic.

    Bicz: od bicz.

    Bicz, Biczysko: od biczysko.

    Biczka.

    Bieda: od bieda, biada.

    Bieda, Biedny: od biedny.

    Biedka (Bietka), Biedko (Bietko), Biedusz, Biedzielowic(z); Biedczyc (Bietczyc).

    Biedan, Biedun, Bieduna (Bedan, Bedun, Beduna).

    Kozibieda.

    Por. Beda (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Biedrzysław por. Frydrych (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Biedziesława: od prasłowiańskiego běditi ‘zmuszać, skłaniać, zwyciężać’, biedzić się, od pochodnych od Biedziesław.

    Biedziesława fem. (Beczeslawa), Biecsław (Beczslao), Bie(c)ława fem. (Bechlava fem.)

    Biedzka (Beccha fem).

    Biegan: od biegan ‘tułacz’, od prasłowiańskiego běgati ‘biegać’, běgunЪ ‘goniec, włóczęga, zbieg’.

    Biegan, Biehan (Śl), Biegun, Biehun (Kresy południowe): od biegun ‘goniec’, Bieżan, Bieżny; Bieganowa fem., Bieganowic, Bieganowna fem., Biegunowa fem., Bieżnic(z).

    Por. też Zbieg.

    Biegø, Bieganek, Biegasz, Biegoj, Biegosz, Biegusz, Biegutek, Biegutko, Bieżykowic(z).

    Biel- por. Biał.

    Biera: od bierać, birać, od prasłowiańskiego birati, bЪrati ‘ujmować, chwytać, zabierać’.

    Czębira(?), Cambora (? fem.).

    Bierca: od bierca ‘poborca’.

    Biera, Biara, Biercz, Bierczyna, Bierko, Bierka fem., Bierlej, Bierusz, Bierzęta; Birek, Birko, Birla, Birszak; Bierkow, Bierkowic.

    Por. Biernat (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Bies: od bies, od prasłowiańskiego běsЪ ‘zły duch, diabeł’.

    Bies.

     Bieszek, Bieszka fem.

    Por. Benedykt (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Biezdar: od prasłowiańskiego bez ‘sine’, bez, beze ‘sine’, ‘wbrew’, ‘oprócz’ (pierwotnie biez, wtórnie bez).

    Biezdar, Biezdziad (= Przezdziad): od bezdědЪ ’nie mający dziadka’, biezpraw (Brzezpraw, Przezpraw), B(i)ezprzem (?), B(i)ezprzym (?), Biezrząd, Biezstryj, Biezstryk, Biestryk, Biezuj, Biezwuj; Biezdziadowic.

    Biezdziadka fem., Biezdziadko.

    Biezczta, Biezdrew (= Brzezdrew, Przezdrew); Bezdrwowic.

    B(i)ezgrosz ,B(i)eznos, B(i)ezok, B(i)ezopasz. 

    Por. Brzez-, Przez-.

    Biezna: od ukraińskiego biezna ‘nieużytek’, bezden ‘otchłań’.

    Biezna (Kresy południowe).

    Bij: od bić, od prasłowiańskiego biti.

    Bij: od bij.

    Por. Gradobity i Pobi-.

    Biodra: od biodra, od prasłowiańskiego bedro.

    Biodra, Biedra, Bedra; może od gwarowego biedra.

    Biodrka, Biedroń, por. biedroń: ‘niezgrabny mężczyzna’.

    Birzwienko: od brzwino ‘kloda, belka’, od prasłowiańskiego brЪwЪno.

    Birzwienko, Birwan (?).

    Bisiorek: od bisiorek; Bisiorkowa fem.

    Biskup: od biskup.

    Biskup, Biskupic, Biskopic.

    Biskopnik, Biskupek, Biskupiec.

    Kozi Biskup, Ślepy Biskup.

    Blady: od blady ‘nikły, słaby’.

    Blady, Blada fem.

    Blada, Bledziej; Bledziejowa fem., Bledzow.

    Blask: od blask ‘jasność’. Por. Błyszcz.

    Blask, Blesk; Bleszcz: od bleszcz ‘ten, co bleszczy – spode łba patrzy’.

    Blat: od blat ‘cianka sztabka’, por. średnio-wysoko-niemieckie blat.

    Blat.

    Por. Blat (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Blecha: Błecha: od blecha ‘miejsce, gdzie się bieli płótno’, od średnio-wysoko-niemieckiego bliche, blichen.

    Blecha; Blecharz, Blechar: od blecharz, Blechmistrz: od blechymeyster; Bleszewic.

    Blizbor: od prasłowiańskiego blizЪ ‘bliski’, por. blizi.

    Blizbor, blizborz; Blizborow, Blizborowi fem., Blizborzewic.

    Bliz, Blizin, Blizień: od bliźni ‘krewny’, Bliźniec: od bliźniec ‘bliźniak’; Bliźnic.

    Bliza, Blizina, Blizynia, Blizk (Wielkopolska), Blizoch, blizonia, Blizota, Blizuj, Blizuta.

    Bławut: od bławy ‘bladoniebieski’.

    Bławut.

    Błazno: od błazno ‘błazen’.

    Błazno.

    Błąd: od błąd.

    Błąd, Błędowic.

    Błog: od prasłowiańskiego bolgЪ ‘dobry, miły, szczęśliwy’.

    Błog.

    Błogo, Błogosz, Błogota.

    Błoch.

    Błoż, Błosz, Błożej (może od Błażej)., Błożk, Błoszk, Blozko, Błoszko, Błożno; Bożkowic, Bloszkowic, Błożowa, Bloszowa fem.

    Por. Błażej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Błonka: od błonka, od prasłowiańskiego bolna ‘otoczka, osłona’.

    Błonka, Błoniarz: od błoniarz ‘szklarz’.

    Nieblonek, Zabłonka.

    Przebździbłoto: od błoto, od prasłowiańskiego bolto ‘nizinna przestrzeń pokryta wodą’.

    Przebździbłoto, Skoczybłoto.

    Błyszcz: od błyszcz ‘połysk, blask’, od zachodniosłowiańskiego blyskati ‘błyskać’. Por. Blask.

    Błyszcz; Błyskawa: od błyskawy ‘błyszczący’, błyskawaka; Błyskawica: od błyskawica; Błyskawina fem.

    Błyszczywoda, Błyszczyząb.

    Bob: od bob, bób, od prasłowiańskiego bobЪ ‘gatunek rośliny, ziarna jej używane przez Słowian przy wróżeniu’.

    Bob, Bobek: od bobek ‘laur’; Bobik, Bobula: od prasłowiańskiego bobula ‘coś okrągłego, jagoda’; Bobin: może od nazwy miejscowej Bobin.

    Bobaczka, Bobko, Bobelin, Bobist, Bobka, Bobek, Bobola, Bobolka, Bobulka, Bobolina fem.

    Bobr: od bobr, bóbr ‘zwierzę’.

    Bobr, Bober, Bobrek, Bobrownik, Bobrowy, Bobrow (może od nazwy miejscowej Bobrów), Bobrowa fem.

    Bobrko, Bobrzykowic(z), Bobrkowic(z), zlatynizowane Bobritius.

    Boch: od boch ‘tułów wołu’.

    Boch.

    Bocha.

    Por. Bogo-, Bonifacy (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Bochnek: od bochenk ‘rodzaj placka, biały chleb’,ze średnio-wysoko-niemieckiego vochenze, vochenz.

    Bochenek: od bochenek; Bochenk, Bochna masc. i fem.: od bochna ‘bochenek’, Bochenka fem., Bochenkowic, Bochenkowna fem., Bochnic.

    Bochenik, Bochenko.

    Bocian: od bocian.

    Bocian, Bocianek: od bocianek, Bocianowa fem.

    Bocianko.

    Suchy Bocian.

    Ostrobod: od bosti, Bodo ‘kłuć, uderzać czymś ostrym’ por. bość, bóść.

    Ostrobod.

    Bodaka, Bodal, Bodek, Bodko, Bodurka, Bodusz.

    Bodz, Bodzana, Bodzanek, Bodzech, Bodzel, Bodzetki (?), Bodzęta, Bodziej, Bodzien, Bodzień, Bodzk, Bodzka, Bodzko, Bodzo; Bodzęcic, Bodzęcin, Bodzęcina fem.

    Por. też Bod (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Bodzepor: od boże i od imienia Bożebor.

    Bodzepor; Bodzeporek.

    Bogaty: od bogaty, od prasłowiańskiego bogatЪ ‘zamążny, majętny’.

    Bogaty, Bogata fem., Bogacz: od bogacz, Bogatka, Bogaczowa fem., Bogatczyna fem.

    Bogatek, Bogatko, Bogatk; Bogatkowic.

    Pomałubogat, Rychłobogat.

    Boguchwał: od prasłowiańskiego bogЪ ‘deus’, też ‘bogactwo, szczęście’, później od boży.

    Boguchwał, Bogchwał, Bogofał, Boguchał, Boguchwała fem., Bogudać fem., Bogudaja, Bogudan, Bogudar, Bogudarz fem., Bogufał, Bogufała fem., Bogumił por. Teofil (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), Bogumił, Bogumiła fem., Bogumysław, Bogurad, Bogured, Bogusąd, Bogusław, Bogusława fem., Boguwłość fem., Boguwola fem.; od form czeskich: Bohumił, Bohumiła fem., Bohusław, Bohuwola fem.; boguchwałow, Bogufałow, Boguchwałowa fem., Boguchwałowic, bogufałowic, Bogumilow, Bogumiłowa fem., Bogumilowic(z), Bogusławic, Bogusławin, Bogusławow, Bogusławowa fem., Bohumilowa fem., Bohumilowic(z) (Kresy południowe i północne).

    Bogodał, Bogodan, Bogodar, Bogodarz fem., Bogofał, Bogomil, Bogomieł, Bogosław, Bogowłość fem.

    Bogdaj, Bogdał, Bogdała masc, Bogdana fem., Bogdan, Bogodan, Bogdan, Bogdana fem., Bogfał, Bogdasz, Bogmił, Bogomił, Bogumił, Bogumiła fem., Bogsław, Bogwidza, Bogwiedz, Bohdan (Kresy południowe); Bogdalewic, Bogdałowa fem., Bogdanowa fem., Bogdalowic, Bogdanowic(z), Bogdaszewic, Bohdanowicz (Kresy północne).

    Bożebor, Bożeciech, Bożciech.

    Bozydar, Bożdar.

    Bochwał, Bodan, Bosław, Busław (?), Bosława fem.

    Bohdanek; Bogudarka fem., Bogumilec, Bogusławek, Bogusławiec, Bogusławko, Bohdalec, Bohdanek; Bohdałkowic, Bogdankowic.

     Chwalibog, cirzpibog, Dadzbog, Dadzboga fem., Falibog, Modlibog, Modliboga fem., Pełczybog, Przedabog; Pobog; Chwaliboż, Faliboż, Unieboż.

    Dabogowięta.

    Bogø, bogal, Bogiel, Bogienka, Boglo, Bogna masc, Bogna fem., Bogno, Bogoł, Bogoń, Bogosz, Bogota, Bogsza, Bogszyk, Boguch, Boguchna masc., Boguchna fem., Bogusza, Boguszka, Bogumin, Bogun, Boguna fem., Bogunek, Bogunko, bogun, Boguń, Bogusz, Bogusza masc, Bogusza fem., Boguszek, Boguszka masc., Boguszka fem., Boguszko, Boguszna fem., Boguta; Bolewa fem., Boglewic, Boglowa fem., Boglowic, Bogocic, Bogszyc ,Bogszyn, Boguchnin, Bogucic, Boguszewa fem. , Boguszewic, Boguszow, Boguszowa fem., Boguszowic, Boguszyc.

    Bohon (Kresy południowe), Bohonek, Bohonko, Bohun, Bohunek (Kresy południowe), Bohunko (Kresy południowe), Bohusz, bohunkowa fem.

    Boż, Bożan, bożana, Bożej, Bożek, Bożen, Bożeń, Bożenko, Bożęta, Bożko, Bożusz, Bożyk; Bożczyc, Bożkowic, Bożnic, Bożnowic, Bożuszyc.

    Boch, Bocha, Bost.

    Bosz, Bosza, Boszcza, Boszek, Boszko, Koszuta, Bosuta, Bosutowic (Maz- mazurzenie).

    Aćdabog, Bogdejcie.

    Boże Jajko.

    Z Bogiem Marcin.

    Budziboj: od prasłowiańskiego bojЪ ‘bicie, walka’, też bojЪ : od biti ‘uderzać, zabijać’, por. bić, boj, bój ‘walka’por. niebojan ‘śmiałek, zuch’.

    Budziboj, Przybojewic, Rozboj, Samboja fem., Sambuga.

    Boj; Bojic Por. Wołoboj.

    Bojan, bojank, bojanka, bojkowic; bojanowic, Bojanowa fem.

    Bojar: od bojar ‘szlachcic na Litwie i Rusi’.

    Bojar, Bojarz, Bojarzyn.

    Bojarczyk.

    Bok: od prasłowiańskiego bok, bokЪ ‘strona ciała lub przedmiotu’.

    Bok, Boczek, Boczkowic, Bokowic.

    Por. Pnibok.

    Boczaj, Boczko, Boczka; Boczczanka fem.

    Białobok, Nabokowic(z).

    Nagnibok.

    Bolaczek: od gwarowego bolaczek, bolak, por. prasłowiańskie bolЪ ‘czlowiek chory’.

    Bolaczek.

    Bolebor: od prasłowiańskiego bolЪjЪ ‘większy, lepszy’, bole ‘lepiej, więcej, bardziej’.

    Bolebor, Boleczaj, boleczest, Bolelut, Bolemir, Bolemysł, Bolesław, Bosław, Bolesława fem.; Bolesławic.

    Bosław, Busław, Bosława fem.

    Bolech, Bolej, Bolek, Bolest, Bolesta, Bolesta, Bolesz, Bolech, Bolęt, Bolęta, Bolik, bolim, bolk, Bolko, Bolsza; Bolechowic, Boleścic, Boleścin, Bolęcin, Boleścina fem., Bolkowa fem., Bolkowic(z), zniemczona forma Boncel.

    Boch, Bosz, por. Bogu-.

    Bołochowiec: od ukraińskiego boloxowiecь ‘myśliwy’.

    Bołochowiec, Bałachowiec.

    Bombardysta: od łacińskiego bombardista ‘puszkarz, rusznikarz’.

    Bombardysta.

    Bormistrz: od burmistrz, bormistrz, bugrmistrz ‘przewodniczący gminy wiejskiej i miejskiej’.

    Bormistrz.

    Borowy: od borowy ‘sosnowy lub świerkowy’, ‘związany z lasem’.

    Borowy, Borek, borowiec, Borowic.

    Kazibor.

    Borta: od borta ‘krawędź, brzeg’.

    Borta.

    Bortak, bortan.

    Por. Bort (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Borzygniew: od prasłowiańskiego borti sę, boriti sę ‘zmagać się, mocować się, walczyć’, por też borЪ ‘walka’.

    Borzygniew, Borzymir, Borzysław, Borzysława fem., Borzywoj, Borzywuj, Borzgniew, Borzuj, Borosław (?), Borzysławic, Borzysławin, Borzysławow, Borzysławowic.

    Zbrosław, Zbramir, Zbrasław, por. Zbro-.

    Blizbor, Bolebor, Bożebor, Chociebor, Cibor, Cibora fem., Cieszbor, cieszy bor, Czabor, Czcibor, Czcibora fem., Czesbor, Częsbor, Częstobor, Dalbor, Dalebor, Dalebora fem., Balibor, Dziebor, fali bor, Litobor, Lutobor, Milobor, Mścibor, Myślibor, Myślibora fem., Nasiębor, Niebor, Niesiebor, Osiębor, Pomścibor, Przemyślibor, Przysnobor, Racibor, Sambor ,Siębora fem., Bławobor, Sławobora fem., Sobiebor, Stanibor, Strogobor, Strzebor, Sulibor, szabor, Szabora fem, Szebor, Szenbor, Szebora fem., Ścibor, Ścibora fem., Świebor, Świebora fem.,Świętobor, Śwsiebor, trzebiebor, Trzebor, Strzebor, Wielebor, Właścibor, Włościbor, wojborowic ,Wolebor, Wszabor, Wszebor, Wszebora fem., WŚciebor, Wyszebor, Wyszabor, Zdzibor, Zdziebor, Żelibor.

    Daleborz, Domaborz, Świeborz, Śwsieborz, Wszeborz.

    Izbor, Przebor, Przedbor, Zabor por. Zabor, Zbor.

    Żyborka fem.

    Borø, Borak, Boraszek, Boraszko, Borczek, Borczko, Borczyca, Borek, Bork, Borko, Boro, Borsz, Borsza, Borsze, Borszek, Borszko, Borsznic, Bursznic, por. też Borsznica, Boruc, Boruch, Borunowic, Borusz, Borusza ,Borut, Boruta, Borycz, Boryło, Borychna fem., Borysz (Kresy południowe), Boryszuk (Kresy południowe), Borkow, Borkowic(z), Borkowięta, Borowic, borszow, borszwic, Borszyna fem., Borucic, Borucin, Borunowic, Boryszowic.

    Borząt, Borzęt, Borzech, Borzek, Borzysław, Borzen, Borzeń, Borzusław, Borzesz, Borzęta, Borzk, Borzka fem., Borzko, Borzuch, Borzun, Borzycha fem., Borzyk, Borzylo, Borzym, Borzyn, Borzyna, Borzysz, Borzyszek, Borzyszko; Borzechnic, Borzyszew, Borzyszewa fem., Borzyszowa fem., Borzyszyc.

    Boch por. Bogu-.

    Por. Borowy; Borys (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kozibor (?)

    Bos: od bos, bosy, od prasłowiańskiego bosЪ ‘nie obuty’.

    Bos, Bosy, Bosak: od bosak ‘czlowie bosy’, ‘osęka’.

    Bosonożyna fem.

    Braha: od braha ‘wywar po pędzeniu wódki lub piwa’; os łacińskiego bracium.

    Braha.

    Bramowany: od bramowany, od brëmen ‘obszywać, oblamować’.

    Bramowany.

    Bram.

    Bratumił: od prasłowiańskiego bratЪ, bratrЪ ‘brat, ale też członek wspólnoty rodowej, człowiek bliski’, por. brat.

    Bratumił, Bratomił, Bratomiła fem., Bratomir, Bratumiła fem., Bratmiła fem.; zniemczone Bretomił, Bretmił, Bracław (Kresy południowe).

    Milobrat, Sulibrat, Żelibrat.

    Brat, Bracia, Braciej, Bracieniec, Bratanek, Bratek, Bratrek.

    Braciesz, Brata, Bratka, Bratko, Bratocha fem., Bratochna fem., Bratoń, Bratosz, Bratosza, Bratostowic, Bratoń, Bratrzech, Bratusz, Bratysz; Bretka fem., por. też Berta (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); Braciejowic, Bratosławic.

    Brach, Brachno, Brachosz, Bral, Brał; Brachnic, Brachowa fem.

     Brasz (?).

    Stary Brat.

    Zabrat.

    Breda: od breda ‘gaduła, papla’; od prasłowiańskiego bresti, brЪdo ‘pleść głupstwa’. Por. też Breda (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Breda.

    Brewka: od brew.

    Brewka od brewka; Brewczyc.

    Brewko.

    Brlok: od brlok ‘zezowaty’.

    Brlok.

    Brod: od brod, bród, od prasłowiańskiego brodЪ ‘płytkie miejsce w rzece’.

    Brod, Brodowy: od brodowy; Brodny: od gwarowego brodny.

    Brodna może od nazwy miejscowej Brodna lub Brodnia; Brodnica, Brodno może od nazwy miejscowej Brodno.

    Por. Broda, Brodzisław.

    Broda: od broda, od prasłowiańskiego borda.

    Broda, Brodacz: od brodacz, Brodaty: od brodaty, Brodka, Borodka (Kresy południowe), Brodacin, Brodczyc, Brodzic, Brodzina fem.

    Brodz, Brocz, Brodzinka fem.

    Bialobroda, Białobrod, Białobrody; Białobard (Pom).

    Golibroda, Golibrod ,Kręcibroda, Palibroda, Trzęsibroda; Ostrobrodka.

    Por. Brod, Brodzisław.

    Brodawka: od brodawka ‘guzowata narośl’.

    Brodawka.

    Brodzisław: od prasłowiańskiego broditi, por. brodzić ‘chodzić po wodzie’.

    Brodzisław, Brocław.

    Brac(s)ław.

    Brodek, Brodak, Brodko, Brodzik, Brodzisz. Por. Brod, Broda.

    Brochna fem., Brochota, Broczek, Broczko, Brok por. Brok (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego), Broszwic.

    Brochosław. Por. Broni-.

    Brodzisława fem.

    Brog: od brog, bróg, od prasłowiańskiego borgЪ ‘ochrona, osłona’.

    Brog, Brożek, Brożyna, Brożyc, Brożnic, Brożynina fem.

    Brożak, Brożka, Brożko, Brożyk, Brożynka Por. też Ambroży (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Zbniły Brok.

    Kozibrok może od gwarowego brok ‘śrut’.

    Brona: od brona ‘narzędzie do rozdrabniania brył’ także ‘brama’.

    Brona, Brana.

    Bromkowic: od gwarowego broma ‘brama’.

    Bronowłokø, Branowłokowa fem. (Kresy południowe), Bronowłokowa fem.

    Bronisąd: od prasłowiańskiego borniti ‘osłaniać orężem, bronią, strzec, bronić’.

    Bronisąd, Bronisław, Bronisława fem., Bronsław, Brosław, Zbrosław; Bronistryjew.

    Barnisław (Pom), zniemczone Brunisław (Śl), Branimir, Bramir; Barnisławic (Pom).

    Częstobrona fem., Częstobronka fem.

    Bronceprecz, Brońcieprecz: od brońca ‘obrońca’.

    Bronek, Broniec, Broniek, Bronik, Bronisz, Broński, Bromski, Bronisza, Bronk, Bronka fem., Brontka, Bronko, Bronuta, Bronczyc, Broniszewa fem., Broniszewic, Broniszow, Broniszowna fem., Bronkowic.

    Branawa fem., Brenek, Branim, Branusz, Branut, Branuta (Pom), Brunik, Brunisz por. Brun (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego), Bruno (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); Brankow może od nazwy miejscowej Brankowo; Brańcew, Bruszewic, Bruszwic (Pom).

    Czeskie: Branisz, Branka, Branko. 

    Broszka fem., Broch, Brosz, por. Brodzi-.

    Browarowo: od browar ‘wytwórnia piwa’.

    Browarowo.

    Brozda: od brozda, bruzda, od prasłowiańskiego borzda ‘zagłębienie w ziemi’.

    Brozda.

    Brud: od brud, od prasłowiańskiego brudЪ ‘nieczystość, pył , błoto’. Por. też bruditi ‘czynić brudnym’.

    Brud, Brudnia: od brudnia ‘rzecz brudna’, Brudny: od brudny.

    Brudo, Brudak, Brudek, Brudno, Brudz, Brudza, Brudzyna; Brudakowic, Brudnowa fem., Brudzowic.

    Brudna Misa.

    Bruj: od bruj ‘mocz’, od prasłowiańskiego bruja, brujati ,brujiti ‘szumieć, szemrać’, też ‘szybko ciec’.

    Brujø.

    Bruk: od bruk ‘kamienna nawierzchnia’; od brukać ‘gruchać’; od prasłowiańskiego bručati ‘wydawać dźwięki, brzęczeć’.

    Bruk, Brukarz: od brukarz; Brukarka fem., Brukowic.

    Brucza, Bruczek, Bruczko, Brukał; Bruczyc, Brukalic.

    Brus: od brus, brusЪ ‘ociosany kawałek kamienia’; od prasłowiańskiego brusiti ‘trzeć, ostrzyć na kamieniu’.

    Brus, Bruśnik.

    Bryd: od ukraińskiego gwarowego brud ‘wstrętny, obmierzły człowiek’ por. bridЪ ‘ostry, wstrętny’.

    Bryd (Kresy południowe); Brydowic(z).

    Brygand, Brygant: od brygand ‘rozbójnik’; od czeskiego brigant ‘loupežnik’.

    Brygand, Brygant; Brygan, Bryjan.

    Bryjak: od bryja ‘polewka, papka’; od braja ‘kasza, papka’.

    Bryjak.

    Bryka: od brykać, od prasłowiańskiego brykati ‘zrywać się do biegu, wierzgać’.

    Bryka, Brykała’.

    Bryna: od prasłowiańskiego brЪna ‘rozmiękla ziemia, bloto’, od nazw miejscowych Brenna, Brenno.

    Bryna.

    Bryndza: od bryndza, bryndża, brynza ‘lekkie wino’.

    Bryndza, Brynza.

    Brytek: od bryt, bret ‘szerokość płótna’.

    Brytek.

    Brzanka: od brzanka ‘gatunek ryby’.

    Brzanka.

    Brzech: od polskiego gwarowego brzechać, brechać ‘szczekać, ujadać’, brzesznik ‘pies myśliwski, naszczekujący’.

    Brzechø, Brzechowski, Brzeszek, Brzeszka, Brzeszkiel; Brzechowic(z), (= Brzech).

    Brzechwa: od brzechwa ‘część strzały’.

    Brzechwa.

    Brzechwinka fem.

    Brzeczka: od brzeczka ‘słodki napój’.

    Brzeczka.

    Brzenik: może od brzany, od ber ‘proso’.

    Brzenik.

    Brzestan: od brzestan ‘bluszcz’.

    Brzestan.

    Brzezdob: od bez.

    Brzezdob, Brzezdoma (= Przezdoma), Brzezpraw (= Biezpraw, Przezpraw), Brzezstryk, Brzestryk.

    Brzezdrzew (= Biezdrew, Przezdrew) ,Brzezopasz.

    Por. Biez-, Przez-.

    Brzeżeta: od brzeg, beregЪ ‘pagórek, wzgórze, skraj’.

    Brzeżęta.

    Niebrzega, Nabrzeżny.

    Brzęczysław: od brzęczeć, brzęk.

    Brzęczysław.

    Brzęk, Brzęczek: od brzęczek ‘człowiek stale niezadowolony, zrzęda’, Brzęczka; Brzęczkowic.

    Brzęczuch, Brzeczuch, Brzęko, Brzękała; Brzeczuchowa fem.

    Brzmirogowa: od brzmieć ‘wydawać dźwięk, dźwięczeć’.

    Brzmirogowa fem.

    Brzost: od brzost, berstЪ ‘gatunek wiązu’; ‘las brzozowy’.

    Brzost, Brzest, Brześć (może od nazwy miejscowej, por. Brzest (odmiejscowe nazwy osobowe).

    Brzoza: od brzoza ‘gatunek drzewa’.

    Brzoza, Brzezina, Brzezinka; Brzozka, Brzezka; Brzozowka; Brzeźnic, Brzozkowic(z). Brzozow (może od nazwy miejscowej Brzozów).

    Brzezisz, Brzozak, Brzozy (= Brzozogłowy).

    Brzozobłowy.

    Zabrzeźny.

    Brzuch: od brzuch ‘część ciała poniżej klatki piersiowej’.

    Brzuch, Brzucho, Brzuchaty, Brzuszek, Brzuszko; Brzuszkowa fem.

    Por. Żoltobrzuch.

    Brzuchnik.

    Nabrzuch.

    Brzura, Bzura: od nazwy rzeki Bzura.

    Brzura, Bzura.

    Brzyk: od brzyk ‘gatunek prosa’.

    Brzyk.

    Brzyczek, Brzyczko.

    Por. Brzykc(z)y, Jałbrzyk (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Br(z)ysz: może od białoruskiego brysЪ ‘hultaj’, regionalnie bryż ‘ostry brzeg’, może od polskiego bryże ‘sukno kosmate’.

    Br(z)ysz (Kresy południowe).

    Brzyszek, Brzyszko; Brzyszowic(z).

    Por. też Brzykc(z)y (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Brzytwa: od brzytwa.

    Brzytwa, Brzytewka.

    Buba: od buba ‘straszydło’.

    Buba.

    Bubułek, Bubułko, bublic.

    Buda: od buda ‘chata, szałas lub kram’.

    Buda (= Bauda), Budka, Budnik, Budny; Budczyn.

    Por. też Budzisław.

    Budzisław od prasłowiańskiego buditi, budzić.

    Budzisław, Budzisława fem., Budziboj, Budziwoj, Budziwuj, Budzsław, Budźwoj; Busław; Budziwojew, Budziwojow, Budziwojewa fem., Budziwojowa fem.

    Budzibojek, Budzibojko.

    Buda, Budak, Budek, Budka, Budko, Budlo, Budno, Budyłowic(z); Budz, Budza, Budzek, Budzich, Budzik, Budził, Budzisz, Budziszek, Budziszko, Budzk, Budzo; zniemczone: Baudak, Baudek; budkow, Budkowa fem., Budkowic(z), Budnow, Budyłowic(z) ,Budzin, Budzyń, Budziszowic.

    Por. Buda.

    Buchel, Buchowic(z) por. Bukart (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Busz, Buszak, Buszek, Buszko, Buszkow; Buszyn.

    Bugaj: od prasłowiańskiego bugЪ ‘zakole rzeki’, od Bugaj ‘nazwa miejscowości położonej nad wodą’, od bugaj ‘byk, buhaj’. Por. Buhaj.

    Bugaj.

    Bugiel: od bugiel ‘obwarzanek’.

    Bugiel.

    Buhaj: od buhaj ‘byk’.

    Buhaj.

    Buj: od prasłowiańskiego bujЪ ‘nadmiernie, silnie rozrośnięty, niepohamowany, szalony’, od prasłowiańskiego bujati, bujać ‘być zuchwałym, pysznym’.

    Buj, Bujaczek, Bujny, Bujnowic.

    Bujał, Bujała, Bujało, Bujno: może od nazwy miejscowej Bujno.

    Buk: od buk.

    Buk, Buczek, Buczyna, Buczkow, Buczkowic(z), Bukowic(z).

    Buczko, Bukaj, Bukan, Buczykowa fem.

    Buks: od buks ‘część instalacji wodnej’, buksa, buks.

    Buks, Buksa, Buksz por. bukszpan.

    Bukszpan: od bukszpan ‘rodzaj krzewu’.

    Bukszpan; Buksz: buks ‘to samo, co bukszpan’; Buks, Buksa, s.v. Buks; Bukszycowa.

     Bukwic: od bukiew, bukwa ‘owoc buku’.

    Bukwic, Bokwic, Bokwicewa fem., Bukwicew, Bukwicewa fem., Bukwicowa fem.

    Bul: od Bula ‘narośl na ciele; obrzmienie, guz, narośl’, od czeskiego buoliti ‘wytrzeszczać oczy’, od prasłowiańskiego buliti ‘obrzmiewać, pęcznieć, wytrzeszczać oczy’.

    Bularz.

    Bulø, Bulik, Bulątka, Bulowic.

    Bułacz.

    Bułhak: od staroruskiego bulgakЪ ‘zamieszanie’, od kirgiskiego bulxak ‘dumny’.

    Bułhak.

    Burcz: od burczeć, od prasłowiańskiego burkati, burcati ‘warczeć, mruczeć, Kruczeć’.

    Burczø, Burczek, Burczko, Burczkow.

    Burda: od burda ‘zamieszanie; awanturnik, zawadiaka’; o czeskiego ‘niespokojny człowiek’.

    Burda, Burdynek, Burdynk (Wielkopolska), Burdycz, Burdzicz.

    Burgrabia: od burgrabia.

    Burgrabia, Burgrawic(z).

    Bursztyn: od bursztyn.

    Bursztyn.

    Burtarka fem: od burtać ‘burzyć, rozwalać’. Por. też Burtarka (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Burtarka fem.

    Bury: od bury ‘brunatnoszary’.

    Bury, Bur, Burek, Burk, Burka, Burkowicz.

    Bural, Buran, Burkan, Burko, Burla, Burło, Burosz. Por. też Burza.

    Burza: od burza.

    Burza, Buran (Kresy południowe), Burzen, Buren, Burzyna fem.

    Burzanek, Burzanko, Burzyk.

    Buta: od buta ‘pycha, duma’; butveti ‘wzdymać się, nabrzmiewać, pęcznieć’.

    Buta, Butny.

    Butø, Buto.

    Gołobuta, Hołobuta, Ołobuta, Hołobutø, Ołobutø.

    Bydłoch: od bydło ‘zwierzęta domowe’; od prasłowiańskiego bydlo ‘miejsce pobytu, zamieszkania’, bydliti ’mieszkać, żyć’.

    Bydłoch, Bydlanka fem., Bedlanka fem., Bylanka fem., Bylan, Bylank (Wlkp), Bylęta, Belęta; Bylinin, Bylinina fem.

    Zjebydłowic.

    Por. Byla.

    Byk: od byk, bykЪ.

    Byk, Byczek, Byczko, Byczewic(z), Byczkow, Byczkowa fem., Byczkowic(z), Bykowic(z).

    Byczko, Bykol.

    Smolibyk.

    Ostry Byczek, Ostrobyczek.

    Byla: od byle ‘ziele, trawa’.

    Bylina (= Bylinka): od bylina ‘więzienie, ciemnica’, ‘ziele, chwast’; por. też Bylina.

    Była, Bylasz; Bylinka, Bylko, Byłko; Bylkowic, Byłkowic, Bylowa fem.

    Por. Bydl-, Był.

    Niedabył: od prasłowiańskiego bylЪ ‘ten, który istniał’.

    Niedabył, nietubył, Niebylec; niebyłczyc masc., fem.

    Bystry: od bystry ‘szybki, prędki, żwawy’.

    Bystry, Bystrzyc, Bystrowic.

    Bystram, Bystrek, Bystrko, Bystroń.

    Bytomir: od prasłowiańskiego byti, byto ‘pobyt, mienie’ lub bytЪ ‘istnienie, życie, bytowanie’, por. dobre byto (dobrobyt), byt.

    Bytomir, Bygost; Wlościbyt; Bydostowa fem., też Drohobysz.

    Bytka, Bitka, Bytomka, Bytonicz, Bytowicz.

    Bych, Bychna, Bychno, bychta; bychcin, bychcina fem.

    Bysz, Byszak, Byszek, Byszko, Byszo.

    Bytonica to może Bytomka fem.

    Bywalec: od bywalec ‘człowiek często przebywający w danym miejscu’; od prasłowiańskiego byvati, byti.

    Bywalec.

    Bzura por. Brzura.

    Bżdżący: od bździć, od prasłowiańskiego pЪzdeti.

    Bżdżący; Bździel.

    Nabździtuł, por. Nabździ-; Przebździbłoto.

    C

    Cał: od cał ‘cały’, od prasłowiańskiego celЪ ‘nietknięty, nienaruszony’, ale też ‘zdrowy, prawdziwy’.

    Cał.

    Całek, Całka, Całka fem., Całuj, Caława; Całwin.

    Całomietan, Niecałka.

    Cambor por. Czębor, Sambor.

    Cambora por. Czębira.

    Camudo por. Komudny.

    Cap: od cap.

    Cap, Capek.

    Capko.

    Carz: od carz por. car z ruskiego carЪ.

    Carz, Carzow.

    Cber: od cber ‘rodzaj naczynia drewnianego’.

    Cber, Cebrzyk, Cebrzysko.

    Cebula: od cebula.

    Cebula, Cebulka, Cybulka; Cebulczyna fem., Cybulic.

    Cebulek, Cebulko, Cybol, por. Zibolle (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Cechmistrz: od cechmistrz ‘starszy cechu’.

    Cechmistrz.

    Cedułka: od ceduła ‘kartka’.

    Cedułka: od cedułka.

    Cegła: od cegła, ze średnio-wysoko-niemieckiego ziegel.

    Cegła, Cegiełka, Cegiłka, Cygiłka, Cygilnik: od cegielnik.

    Cegiełła.

    Por. Ziegel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Cel: od cel, ze średnio-wysoko-niemieckiego zil.

    Cel.

    Celej: etymologia niejasna – albo od dwuczłonowego imienia złożonego typu Čelimir, od słowiańskich imion skróconych z suli-, -żeli, por. celić ‘naprawiać’, od prasłowiańskiego celiti ‘czynić całym, zdrowym, uzdrawiać’, od imienia Cewlej < Celwiej < Celowiej, por. prasłowiańskie celovЪ ‘stanowiący jednolitą, spoistą całość’. Por. Teofil (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego). Por. nazwa miejscowa Celej siedleckie lub Celejów lubelskie, siedleckie.

    Celej, Cale, Cewlej, Ceblej, Czelej, Czalej, Czewlej, Czeblej, Celma, Cielma, Czelma; Celejewic, Cewlejewa fem., Cewlejowa fem., Cewlejew, Cewlejewic, Czelejewic, Czewlejowa fem., Czewlejewa fem., Czewlejew, Czewlejewic.

    Por. Celma (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Celnik: od celnik ‘poborca ceł’, ze średnio-wysoko-niemieckiego zollnër ‘celnik’.

    Celnik.

    Cernat: zam. Czerniat, por. Czarny.

    Cesarz: od cesarz, od prasłowiańskiego cesarЪ.

    Cesarz.

    Por. Cezar (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Cętka: od cętka, od prasłowiańskiego cęta ‘świecidełko, błyskotka’.

    Cętka.

    Chabaj: może od chaba ‘białe sukno’, a to z arabskiego; też ‘bieda, ubóstwo’, ‘szkapa’; może od prasłowiańskiego xabati (sę) ‘chwytać, chapać, capać’.

    Chabaj, Chabiela.

    Chabor: od chabor ‘kość, gnat’, od chabory ‘kości zwierzęcia’.

    Chabor.

    Chachuła: od chachuła ‘morda, pysk’, od gwarowego chachulić ‘oszukiwać, szachrować’, od prasłowiańskiego xaxuliti.

    Chachuła (może w znaczeniu ‘oszust’).

    Chadała: może od chadzać, od prasłowiańskiego xadjati, xoditi, od gwarowego chadać się ‘ruszać się energicznie’. Por. Choduła.

    Chadała.

    Chadup – por. Dupa.

    Chajdak: może od chajda ‘stara, zniszczona chałupa’, por. też chajdrać ‘mozolić się’.

    Chajdak, Chajdek.

    Chal-, Chał- por. Chwali-.

    Chałupa: od chałupa, od prasłowiańskiego xalupa ‘niska chata kryta słomą’.

    Chałupa; Chałupina fem.

    Cham: od cham ‘chan’; może od cham (zapelatywizowane imię biblijne).

    Chamiec, Chamny, Chamcowic, Chamczowic.

    Chamaj, Chamała, Chamoła, Chamek, Chamko, Chamka; Chamkowic.

    Chamister: może od prasłowiańskiego xamiestorЪ ‘nazwanie owada’, to, co ‘chomik, świerszcz’.

    Chamister.

    Chara: może od chara ‘zaraźliwa choroba’, charać ‘chorować, por. charleć, chyr ‘słabowity’.

    Chara (Kresy południowe).

    Por. Charłantyj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Charabasz: może od prasłowiańskiego xarobylЪje, xarobura, od czeskiego gwarowego charabel ‘stare drzewo, lichy człowiek’, też od czeskiego charabura ‘słaby, chorowity człowiek’.

    Charabasz.

    Charbioł: może od chraboły ‘stare, zniszczone buty, przenośnie ‘o człowieku małym i niezgrabnym’.

    Charbioł.

    Charchoba: może od charchać, charkać ‘chrząkać, charkać’ lub charchować ‘szukać’.

    Charchoba, Charchuba; też Harkosz, Harka.

    Charęza: może od charęza ‘chore zwierzę’.

    Charęza.

    Chargul: może od kargol ‘człowiek połamany, pokręcony’ lub kargul od średnio-wysoko-niemieckiego kerge, karge ‘skąpy’.

    Chargul.

    Chart: od chart ‘rasa psa’.

    Chart.

    Charwoń: może od charwaniec ‘snop lichego zboża’.

    Charwoń.

    Chastr: może od gwarowego chasterek od chwosterek ‘ogonek’.

    Chastr.

    Chąsa: od chąsa ‘banda, złodzieje, rozbójnicy’.

    Chąsa, Chąsianka fem.

    Chci- por. Chocie-.

    Chebda: od chebda ‘dziki bez’.

    Chebda, Chabda; Chebdzin.

    Chabdaj.

    Chech: może od chych, por. chichot, chichot, chichotać, chichotać – dźwiękonaśladowcze.

    Chech.

    Por. Chych.

    Checheł: może od chechłać ‘rżnąć tępym nożem’ lub od chochoł ‘wierzch, czub’, może od chech ‘chichotać’ dźwiękonaśladowcze.

    Checheł może Chechel.

    Chechłek, Chechło.

    Cheł- por. Chył.

    Chełch: może od gwarowego chełchun ‘kłamca, pleciuch, gaduła’, też od chełchać ‘łkać, szlochać’.

    Chełch (Maz).

    Chełmo: może od hełm ‘ochronne nakrycie głowy’, od średnio-wysoko-niemieckiego helm albo od nazwy miejscowej Chełm.

    Chełmo.

    Chełst: od chełst ‘szum, zgiełk’; od chełstać się.

    Chełst.

    Cherubin: od cherubin ‘anioł należący do najwyższego chóru anielskiego’. Niekiedy zapelatywizowane imię anioła, por. Cherubin (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Cherubin.

    Chezbogneua por. Izbygniewa.

    Chęcina: od chęć ‘chęć, smak’.

    Chętka, Chętny, Chętnik; Chuć.

    Chęcina.

    Por. Chocie-.

    Chęchnowic: może od chęchnot ‘leń, próżniak’, od chęch ‘mech zrosły, zarośla zrosłe’.

    Chęchnowic.

    Chędogi: od chędogi ‘czysty, schludny’.

    Chędogi.

    Chlan: od gwarowego chlany ‘mający dobry apetyt, dużo jedzący, żarłoczny’, por. chlać skrócone z chlapać, dźwiękonaśladowcze.

    Chlan.

    Chlanet, może Chlanot.

    Chlast: od chlastać ‘bić, uderzać’, od gwarowego chlast ‘o człowieku: plotkarz’, por. prasłowiańskie xlastati, dźwiękonaśladowcze.

    Chlastø; Chlastek.

    Chląst: od gwarowego chląstać, chlustać ‘wylewać gwałtownie wodę’, por. Chlast, Chłyst-.

    Chląstø, Chląstowa fem.

    Chlebowy: od chlebowy, chleb.

    Chlebowy; Chlebek, Chlebica, Chlebny, Lebny; Chlebiczyc, Chlebkowic(z), Chlebow.

    Chlebiczka.

    Chleburadowic.

    Twardy Chleb, Polosmachleb, Polosmachleba; Stracichleb.

    Chlewik: od chlewik, chlew.

    Chlewik.

    Chlewiotka, Klewiotka.

    Chłąd: od gwarowego chłąd ‘pęd rośliny’, ‘młody, długi, giętki’, ale też ‘’badyl’.

    Chłąd.

    Chłod: od chłod ‘miejsce chlodne’ s.v. chłód.

    Chłod, Chlodek: od chłodek.

    Chłostała: od chłostać, chwostać ‘bić, biczować’, od chłościć w znaczeniu obelżywym, dźwiękonaśladowcze spokrewnione z prasłowiańskim xlastati, xlystati.

    Chłostała.

    Chłystała: od chłystać ‘głośno jeść i pić’.

    Chłystała.

    Chmiel: od chmiel ‘gatunek rośliny’.

    Chmiel, Kmiel, Chmielarz, Chmielnik, Chmielic, Kmielic, Chmielewa fem., Chmielewic, Chmielowic, Chmielowię.

    Chmiek (?).

    Chmura: od chmura ‘mgła’; od prasłowiańskiego xmura.

    Chmura, Chmurzyc.

    Chobienia: od ruskiego gwarowego xobienь, por. prasłowiańskie xobynь ‘workowata suknia’.

    Chobienia.

    Chobot: od chobot ‘ogon’, por. prasłowiańskie xobotЪ.

    Chobot.

    Chochla: od chochla, także kochla, forma rozpowszechniona na południu Polski.

    Chochla, Kochla.

    Chochoł: od chochoł ‘czub’.

    Chochoł, Chłochoł; Chochołek.

    Chocholec, Chochołka.

    Chociebor: od prasłowiańskiego xoteti ‘chcieć’, por. chcieć.

    Chociebor, Chociemir, Chociesław; Chociemier, Chocimir, Chocimirz; Chocław; Kociebor, Kociemiar, Kociemier, Kociemir, Kocimiar, Kocimier, Kocimir, Koćmir.

    Chociaj, Chocian, Chocieszowic, Chocimka; Chocieszowic.

    Chocz, Choczek, Choczka fem., Choczko, Choczyk; Choczkow, Choczowa fem., Choczowic(z) por. Teodor (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Chot, Chotek, Chotko.

    Chciski.

    Chcipiwo.

    Por. Chęc-.

    Choduła: od prasłowiańskiego chodul’a, chodule ‘szczudła’; por. Chad-.

    Choduła, Chodulka: od chodulka ‘stojak, w którym dzieci uczą się chodzić’.

    Chodalic, Chodawa, Chodziej, Chodzienko; Chodalic.

    Poziemichod.

    Niechodza.

    Chod, por. Chodor s.v. Teodor (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Chodupa por. Dupa.

    Chojanek: od choina, chojna ‘gałęzie szpilkowe’, od chojnik ‘las sosnowy’.

    Chojanek; Chojka, Chojko, Chojno prawdopodobnie od nazwy miejscowej Chojno; Chojnowic.

    Cholak por. Goł.

    Cholewa: od cholewa ‘okrycie nogi’.

    Cholewa, Kolewa fem., Cholewic, Cholewina fem.

    Cholewczyk.

    Cholosz por. Goł.

    Chomąto: od chomąto.

    Chomąto, Chomątarz: od chomątarz ‘rzemieślnik robiący chomąta’.

    Chomątko.

    Siwe Chomąto.

    Chomel: może od chomla ‘przepaska na głowę’, chomolec ‘żerdź, na której zawiesza się sieci’.

    Chomiąża: brak etymologii, niejasna podstawa, por. nazwa miejscowa Chomiąża.

    Chomiąża; Chomieja, Komieja (Wielkopolska) , może od apelatywu chomik.

    Chopek: od gwarowego chopać ‘buchać, wiać, zawiewać’, chopać się ‘dokonywać wymiany’, por. prasłowiańskie xopiti (sę).

    Chopek, Chopko.

    Chorąbała: - niejasne; być może od chory, chorzeć lub od rąbać, por. Rąb.

    Chorąbała; chorąbalic, Chorąbalina fem.

    Chorągwic: od chorągiew.

    Chorągwic, Chorągwica, Chorągwice; Chorągwiczyna fem.,

    Chorąże: od chorąże; por. Chorągwic.

    Chorąże, Chorąży; Chorążyc, Chorążycowa fem., Chorążyna fem.

    Chorek: od chory, chorzeć.

    Chorek, Chorko, Choroszewic, Chorotka, Chorusz, Chorzek, Chorzela, Chorzemina fem., Chorzesza, Korosz, Koroszek, Korota; Choroszewic, Chorzemina fem., Koroszewic. Sąchorza.

    Chościsko: od chwost ‘ogon’, chościk ‘nazwa rośliny’, chost ‘nierządnik’.

    Chościsko, Chościskowic.

    Silochost.

    Zachoszcz(?).

    Chrap: od chrap ‘gniew’, chrapać.

    Chrap; Chrapek: od chrapek ‘człowiek mający chrypkę’; Krapic, Chrapkowic(z).

    Chrapisz, Chrapko, Hrapko (Kresy południowe), Krapek, Krapko; Chrapowic(z), Krapowic(z).

    Chrąst, Chrząst: od chrąst, chrząszcz.

    Chrąst, Chrząst, Chrząszcz.

    Por. Chrzęst.

    Chrobak: od chrobak ‘robak’.

    Chrobak, Robak: od robak; Robakowa fem.

    Chrobry: od chrobry.

    Chrobry, Chabry, Chrabry, Chabri, Chorobry (Kresy południowe).

    Chromy: od chromy.

    Chromy, Chramy: od chromać, chramać.

    Chromno (prawdopodobnie od nazwy miejscowej Chromna).

    Chrama Jencowa fem.

    Chropacz: od gwarowego chropacz ‘ten, kto jest chropawy’, ‘stawać się chropowatym’, też od gwarowego chropnąć’ uderzyć’.

    Chropacz.

    Chropek.

    Chrost: od chrost.

    Chrost, Krost; Chrostek, Chroszcz, Chrościel, Chroślina, chrostow, Chrostowa, Chruścic, Chrościelowic, Chroślic, Kroślic, Chroślin, Chruszowic.

    Chrostak, Chrostla, Chrostny, Chrosla.

    Por. Krosta.

    Chrzan: od chrzan.

    Chrzan, Krzan; Krzenowic, Krzeniewic.

    Krzenisz (?).

    Chrząp: od chrząp ‘kuper’, por. gwarowe chrząpiel, chrąpiel ‘dolna część kręgosłupa’; może od chrupać.

    Chrząp.

    Chrzęst: od chrzęst.

    Chrzęst.

    Chrząścian, Chrząścień, Chrzęstek, Krzęstek.

    Por. Chrąst, Chrząst.

    Chucha: od chuchać, dźwiękonaśladowcze ‘wydawać tchnienie’.

    Chucha, Chuchała, Kuchała, Kuchołka; chuchalic.

    Chuć por. Chęc-.

    Chudy: od chudy.

    Chudy, chuda fem., Chudzisz, Chudoba: od chudoba ‘chudość, ubóstwo’, Chudziec, Chudzic, Chudzic, Chudzina fem.

    Chudasz, Chudek; Chudobka, Chudz, Chudza; Chudkow.

    Chudosław.

    Chudy Piotr.

    Chuj: od chuj.

    Chuj.

    Łapichuj.

    Chustka: od chustka.

    Chustka, Chustnik.

    Chwacień: od chwacić ‘chwycić (się), objąć’.

    Chwacień.

    Chwalibog: od prasłowiańskiego xvaliti ‘chwalić, sławić, dziękować’, od prasłowiańskiego xvala por. chwała.

    Chwalibog, Chwaloboż, Chwalimir, Chwalisław, Chwalisława fem.; Chalimir, Chalisław; Falibog, Falimbor, Faliboż, Falimir, Falimirz, Falisław, Falisława fem.; Kwalimir, Kwalisław; Chwalisławow, Chwalisławowa fem., Falibogow, Falibogowa fem., Falibogowic, Falibożyc, Falisławow, Falisławowic.

    Boguchał, Boguchwała fem., Boguchał, Bogufał, Bogufała fem., Bogofał; Bogchwał, Bochwał, Bofał.

    Chwała, Chała: od chwała; Chwalewicz, Chwalina fem., Chalic fem., Chwalik, Chwalęta, Chwalisz, Chwaliszka fem., Chwałka fem, Chwalisława fem., Chwalko, Chwał, Chwałek, Chwałka fem., Chwałko, Chwało; Chwalczewic, Chwalelewicz(?), Chwalęcin, Chwalewa fem., Chwałow, Chwalowic.

    Chal, chalęta, Chałø, Chalasta, Chałasta, Chałaszka, Chaława, Chaławina, może fem., Chałek, Chałko, Chałuszka, Chałuta, Chałutka; Chałkowic.

    Fal, Falak, Falana fem., Falawa fem., Falek, Falena fem., Falęta, Falik, Falisz, Faliszek, Faliszko, Falk, Falko, Falusza fem., Fał, Fałak, Faława fem., Falawa fem., Fałek, Fałk, Fałka fem., Fałko, fałusza fem., Falczyc, Falczyn, Falczyna fem., Falenic, Falęcic, Falęcin, Falewicz, Falkow, Falkowa fem., Falkowic, Falkowięta, Falow, Falowa fem., Fałczyc, Fałczyn, Fałczyna fem., Fałkow, Fałkowa fem., Fałkowic, Fałkowięta, Fałow, Fałowa fem., Fałowic (zapisy z –f- z Małopolski i z Mazowsza).

    Kwalisz, Kwalusz ,Kwałusz, Kwał, Kwałek, Kwałko (zapisy z Kw- ze Śląska, Małopolski i Wielkopolski).

    Walinus (?).

    Chwast: od chwast, fast.

    Chwast, Fast, Chwastowic, Fastowa fem.

    Pobichwast, Pobifast.

    Chwierała: od chwierutać się ‘chwiać’.

    Chwierała.

    Chwist por. Fist.

    Chyba: od chyba ‘błąd, niedostatek’, od chybać ‘chwiać, kołysać’.

    Chyba, Chybadło.

    Chybko.

    Chych: od chych, chichot, por. prasłowiańskie dźwiękonaśladowcze chychotati.

    Chych.

    Por. Chech.

    Chył: od chylić się, por. prasłowiańskie xyliti (sę).

    Chyłø, Chyła, Chyłacz, chylec, Chylina (niepewne: może od nazwy miejscowej Chylin), Chylino (niepewne: może od nazwy miejscowej Chylin, Chyliny), Chyłek; Cheł, Chełek, Chełko; Chyłowic.

    Chytrzan: od chytry, chytrzy.

    Chytrzan, chytrzęcina fem.

    Chyża: od chyża ‘chata’; może od chyży ‘szybki’, por. ukraińskie chyžyj ‘drapieżny’.

    Chyża, Chyż, Chyżka.

    Ciasny: od ciasny.

    Ciasny.

    Ciasto: od ciasto.

    Ciasto, Ciastko: od ciastko.

    Ciąg: od ciąg, ciągać, ciągnąć.

    Ciąg, Ciągadło, Cięgadło.

    Ciągło, Ciągosz.

    Cięgnimięso; Cięgnimięsowa fem.

    Cichy: od cichy.

    Cichy; Cisza: od cisza.

    Cichno, Cicho, Cichoń, Cichosz, Cichutka; Cichoszewa fem., Cichoszewic, Cichutkowic.

    Cichożryj.

    Może tu też: Cisz, Ciszak, Ciszek, Ciszk, Ciszka Por. też Cirzpi-.

    Ciechosław: od prasłowiańskiego těcha ‘uciecha, pociecha’, od prasłowiańskiego těšiti ‘cieszyć’, por. uciecha, cieszyć się.

    Ciechosław, Ciechosława fem., Ciechosławie, Ciechosławowic.

    Cieszybor, Cieszygor, cieszymiar, Cieszymier, Cieszymir, Cieszymysł, Cieszyradowic, Cieszysław, Cieszbor, Cieszmiar, Cieszmier, Cieszmir; Cieszyradowic.

     Ciesław, Ciesława fem., Ciesławic, Ciesławow, Ciesławowa fem., Ciesławowic.

    Będzieciech, Bożeciech, Bożciech, Dobrociech, Radociech, Sieciech, Sławociech, Świeciech, Wojciech, Wojciecha fem., Wociech, Wociecha fem.

    Ciechø, Ciechan, Ciechna masc, Ciechna fem., Ciechnik, Ciechno, Ciecho, Ciechonik, Ciechoń, Ciechost, Ciechosz, Ciechotra, Ciechun, Ciechuta; Ciechoniowa fem., Ciechoniowic, Ciechowa fem., Ciechowic(z).

    Ciesz, Cieszan, Cieszątek, Cieszątko, Cieszech, Cieszek, Cieszen, Cieszko, Cieszk (Maz.), Cieszęta, Cieszka, Ceiszon, Cieszuna, Cieszyk, Cieszyn, Cieszanowic, Cieszęcic, Cieszęcin, Cieszkowic, Cieszonowic, Cieszow, Cieszowic, Cieszyc, Cieszykowa fem., Cieszykowic(z).Por. Czści-, por. Czech (nazwy osobowe pochodzące od etników).

    Cieszykobyła, Czeszykobyła, Cieszykobeła.

    Ciecierad: od prasłowiańskiego teta ‘ciotka’, por. ciotka.

    Ciecierad, Cieciered (?), Ciecimiar, Ciecirad, Ciecirada fem., Cieciurad; cieć rad; Cieciradow.

    Ciotczany: od ciotczany.

    Cieciak, Ciecian, Cieciej, Cieciek, Cieciela, Cieciuł, Cieciułczyna fem.

    Ciotuch.

    Cieciorka: od cieciorka ‘groch’; może też od ciecierza’ samica cietrzewia’. Por. Cietrzew.

    Cieciorka.

    Cieciorø, Cieciernak.

    Cieczygarnek: od ciec.

    Cieczygarnek, Cieczygarnkowa fem.

    Ciejak: niejasne; może od ciejka ‘okrzyk przywołujący źrebaka’.

    Ciejak.

    Cielę: od cielę.

    Cielę, Cielątko: od cielątko, Cielec: od cielec, Cielica, Cieluch; Zielątkowa fem., Cielątkowic, Ceilcowa fem., Cielczyn, Czełczyn.

    Tela (Kresy południowe) (= Cielę).

    Ciel (?) ,Cielach, Cielątkowski, Cielątko, Cielech, Cielęcina, Cieliczyk, Cieloch, Cielusz (= Cieluch), Cieluszko; cielęcina fem., Cielochowa fem.

    Teleczko (Kresy południowe).

    Cielęca Noga, Cielęcy Noga.

    Por. Ciołek.

    C(i)elma por. Cel-.

    Cielski: niepewne; może od cielsko, por. ciało, prasłowiańskie telo.

    Cielski.

    Ciemny: od ciemny.

    Ciemny.

    Cienki: od cienki.

    Cienki, Cieniec, Cieniek, Cienkusz.

    Cieniawa, Cieniewa, Cieńko.

    Cienka Katka fem., Cienka Katusza fem., Cienki Czban.

    Ciepaj: od ciepać, ciepnąć.

    Ciepaj.

    Ciepło: od ciepło,

    Ciepło, Ciepłoch.

    Cieplesz.

    Tepłuszka (Kresy południowe).

    Ciepła Woda, Domaciepło.

    Cieszy- por. Ciecho-.

    Cieśla: od cieśla, por. prasłowiańskie tesla.

    Cieśla, Cieślica: od cieślica ‘siekiera ciesielska’; Cieślicz, Cieślin, Cieślina fem.

    Cieślan, Cieślik; Cieślikowic.

    Cietrzew: od cietrzew ‘gatunek ptaka’.

    Cietrzew, Cietrzewic.

    Cięciwa: od cięciwa.

    Cięciwa, Cięciwka; Cięciwina fem.

    Ciężki: od ciężki.

    Ciężki, Ciężny.

    Ciężki Jan, Ciężka Głowa.

     Cikarzewic por. Cykarzewic.

    Ciok: od ciokać ‘cmoknąć’ – dźwiękonaśladowcze.

    Ciokø.

    Ciołek: od ciołek ‘byczek’.

    Ciołek, Ciołk (Maz); Ciołak; Ciołczyc, Ciołkowa fem., Ciołkowic.

    Ciołko, Ciołkosz; Ciołych, Ciołysz; Ciołyszowa fem.

    Por. Cielę.

    Ciosek: od ciosek ‘kostur’, od gwarowego ciosek ‘narzędzie do wygarniania ;ub wyjmowania z pieca’; ciosać ‘obrabiać drzewo siekierą’.

    Ciosek, Ciosk (Maz); Cioska; Cioskowic.

    Ciosak.

    Cipa: od cipa ‘kura’, por. cipa ‘pisklę kury’.

    Cipa, Cipka; Cipczyna fem.

    Cirliczka: od cierlica ‘przyrząd do otłukiwania lnu i konopi z paździerzy’.

    Cirliczka (= Tirliczka), może też tu Tyrliczka, por. Tyrlik.

    Może też tu: Cierlonka, Czerlonka (Kresy południowe).

    Cirzpisława: od prasłowiańskiego tЪrpeti, por. cierpieć, cierpieć.

    Cirzpisława fem.

    Cirzpicha, Cirzpięta, Cirzpisz, Cirzpka fem., Cirpisz, niepewne, może Ti: Cirzek, Cirzko, Cirzkost, Cierzkowięta.

    Docierpiał.

    Tu może też: Cisz, Ciszak, Ciszek. Por. Cichy.

    Cis: od cis.

    Cis, Cisak, Cisakowic, Cisowa fem., Cisowic(z). Cisek, Cisko, Cisk.

    Por. Cicho, Czyż.

    Ciskała: od ciskać ‘rzucać’.

    Ciskała.

    Cisło: od cisnąć.

    Cisło.

    Por. Wcisło.

    Ciułak: od ciułać ‘powoli z trudem zbierać’.

    Ciułak.

    Por. Czuł-.

    Ciupa: od ciupa ‘izdebka, nora, dziura’ lub od ciupać.

    Ciupa, Ciupek, Ciupka; ciupczyc, Ciupczyna fem.;

    Ciupanczyc, Ciupkowic.

    Por. Cupa, Czupa.

    Ciurka: od ciurkać s.v. ciurczeć dźwiękonaśladowcze lub od ciura ‘’niezdara, pachołek’.

    Ciurka, Ciurek; może tu Ciurmak, Czurmak.

    Ciżman: od cizma, ciżma ‘płytkie obuwie’.

    Ciżman.

    Cka: od cka ‘deska’.

    Cka.

    Por. Deszczka.

    Cobot por. Sobota.

    Cołta: od cołta ‘bulka’.

    Cołta.

    Comudo, Comvdo, Conado por. Komudny.

    Coreczka: od córka.

    Coreczka: od córeczka.

    Cudzewicz: od cudzy.

    Cudzewicz s.v. Chudz.

    Cudzykraj.

    Cuga: od cug ‘zaprzęg’, cog ‘odroczenie sprawy’; od średnio-wysoko-niemieckiego züge ‘zaprzęg, orszak’.

    Cuga.

    Cupa: niepewne: może od cupieć ‘siedzieć w kucki’.

    Cupa.

    Por. Ciupa, Czupa.

    Cwalina: od cwalina ‘gatunek rośliny’, por. cwałać, czwałać ‘tkwić, grzęznąć’, ‘biec cwałem’.

    Cwalina.

    Cyc: od cyc.

    Cyc, Cycek.

    Cycko.

    Cycharz: od cycharz, cecharz, niepewne: może to, co cechmistrz albo od cecha ‘poszewka’; por. Cychnar s.v. Ziechner.

    Cychnarz.

    Cyfas: niepewne: może od cefas ‘kamień, skała, opoka’.

    Cyfas.

    Cyg: niepewne: może od cyga, od cyg, czyg ‘czyżyk’.

    Cyg.

    Por. Cyk.

    Cyga: niepewne: może od cyga ‘zabawka, bąk’, por. dial. cyga ‘koza’, ‘ostatni pokos przy żniwie’, także cyga ‘urządzenie tartakowe, urządzenie do podnoszenia kłód i podbijania pali mostowych’.

    Cyga.

    Cygała, Cygasz, Cyguszka.

    Cygan: od Cygan ‘nazwa etniczna’, ale też ‘człowiek nieuczciwy, krętacz’.

    Cygan; Cyganowicz.

    Cyganko.

     

     Por. Cygan (nazwy osobowe pochodzące od etników).

    Cyk: od cykać, od prasłowiańskiego cikati ‘wydawać głos świszczący’.

    Cyk (por. też Cyg); niepewne, por. też Czści-; cykała, Czykała.

    Cykarzewic: może od cykarz, cykać, od nazwy miejscowej Cykarzew; od niepotwierdzonego tykarz  ‘tkacz’.

    Cykarzwic.

    Cyna: od cyna, od średnio-wysoko-niemieckiego zin.

    Cyna; Cynek; Cynkowa fem.

    Cynko.

    Cypla: od cypel, cyplik ‘dzióbek w naczyniu’, por. średnio-wysoko-niemieckie zipfel ‘róg, cypel’.

    Cypla.

    Por. Zippel.

    Cyseborio por. Siecie-.

    Czabor: od prasłowiańskiego čajati; čati ‘spodziewać się, oczekiwać’, por. czaić się.

    Czabor, Czasław, Czasława fem., Czesław (Wlkp) (por. Czesław s.v. Czści-); Czasławow.

    Czach, Czachna fem., Czachlik, Czachowic.

    Czaszek, Czaszko, Czesz, Czeszek, Czeszko, Czeszk, Czeszka.

    Por. Ciecho-.

    Czak, Czakan, Czakawa. Por. też Czawuja.

    Por. Czści, Czech (nazwy osobowe pochodzące od etników).

    Por. też –czaj, -czat.

    C(z)abaj: niepewne: może od ukraińskiego čaban ‘gatunek barana’; od czaban też ‘pastuch i niezgrabiasz’.

    C(z)abaj, C(z)abała (?),C(z)abało (?) (Kresy południowe); C(z)bajowa fem.

    Czachyr: niepewne: może od gwarowego czochrać (się) ‘targać, wichrzy, skubać’, ‘trzeć ,ocierać nogą o nogę w czasie chodzenia’, czochrała ‘człowiek powłóczący nogami’, czochraty ‘skłonny do włóczenia się’, czachrula ‘człowiek poruszający się wolno’.

    Czachyr, Czachor, Czachora, Czachorek; Czechyr; Por. Czochr-.

    Czacz: od czacz ‘nagroda w zapasach’, od prasłowiańskiego čača ‘cacko, coś ładnego, zabawka dziecinna’.

    Czacz, Czaczko.

    Czad: niepewne: może od czad, od prasłowiańskiego čadЪ ‘ciemny, okopcony’.

    Czad.

    Czadkowic(z).

    Czadrzyk por.Szczodr.

    Boleczaj: od prasłowiańskiego čajati, čati ‘spodziewać się, oczekiwać’. Por. Cza-.

    Boleczaj, Domaczaja fem. Por. Doma-, Laliczaj (?), Lalicaj (?) Młp., Lalizay.

    Czajęta, Czejęta, por. Czajka.

    Czajka: od czajka.

    Czajka, Czejka, Czajczyc, Czajczyna fem.

    Czaja, Czajko, Czajna.

    Czapka: od czapka.

    Czapka, Czapnik, Czapczyna.

    Czapek.

    Czapla: od czapla.

    Czapla, Czaplicz, Czaplina fem.

    Czaplak.

    Czap: niepewne: może od czap’ ‘czapla’, ponieważ jest nazwisko Czapiewski.

    Czap’ (Kresy południowe), ale (= Czapka).

    Por. Czapla.

    Czara: od czara ‘puchar’.

    Czara, Czarka.

    Czarlina (?).

    Czarny: od prasłowiańskiego w znaczeniach ‘brudny’, ‘złowieszczy, nieszczęsny, nieszczęśliwy’, por. czarny.

    Czarny, Czarna fem., Czern, Czerny, Czyrn, Czyrny; Czarnawa fem., Czernawa fem.: od gwarowego czarnawy ‘czarniawy’, Czarnek, Czernek, Czyrnek, Czyrnka fem., Czarnota, Czernat, Czerneic, Czernia, Czyrnia, Czyrznia, Czyrnia fem., Czerniak, Czyrniak, Czyrzniak; Czenik, Czyrnik, Czerninin; Czarnic, Czarnocic, Czerniewicz, Czernin, Czernowicz, Czyrnikowicz, Czyrnowicz, czyrzniowic.

    Czarnous ((Kresy południowe), Czernousowicz.

    Zniemczone Czorn.

    Czarnię, Czarnko, Czarnoch, Czarnosz, Czarnoszka, Czarnusz, Czarnusza fem., Czarnysz, Czarnysza fem., Czernięcic, Czernisz, Czernoch, Czernosz, Czyrna, Czyrnko, Czyrnichowic, Czyrniej, Czyrno, Czyrnosz; Czyrzniech, Czyrzniej, Czyrzniela; Czarnięcic, Czarnoszewicz, Czarnyszewicz, Czernichowa fem., Czernięcic, Czyrnichowicz. Zniemczone Czyrnar, Czyrner, Czyrnyr.

    Czarny Hanuszek, Czarny Jeleń, Czarny Maciek, Czarny Maćko, Czarny Maćk, Czarny Matys, Czarny Miklasz, Czarny Płaszcz, Czarny Słąka, Czarny Stanisław; Czyrny Miklasz.

    Czarna Hanuszkowa fem., Czarna Janowa fem., Czarna Jordanowa fem., Czarna Matysowa fem.

    Czart: od czart ‘zły duch’.

    Czart.

    Czartak, Czartek, Czartko, (też: Żartek, Żartko), Czartkowa fem.

    Dupny Czas: od czas.

    Dupny Czas.

    Por. Wczas.

    Czasza: od czasza, od prasłowiańskiego čaša ‘prymitywne naczynie w kształcie półkuli’.

    Czasza, Czaszka.

    Miłoczat: ( Miłodziad): od čati, čajati ‘spodziewać się, oczekiwać’, czata ‘przednia straż, zwiad’.Por. Cza-, czaj.

    Cząp por. Częp.

    Czban: od czban, od prasłowiańskiego čЪbanЪ ‘rodzaj naczynia drewnianego z dzióbkiem’.

    Czban.

    Cienki Czban.

    Czber: od ceber, cber, czber ‘duże naczynie’.

    Czber.

    Cze- por. Cie-. Zapisy haseł na Cie-, Cze: Ciech, Ciesz pod Ciecho-, niektóre por. Cza-.

    Czerbucha por. Szczebrzuch.

    Czecheł: od czecheł ‘koszula, suknia’, ‘okrycie dzienne’.

    Czecheł.

    Czechej (?), Czechey.

    Czeczot: od czeczot ‘osoba gadatliwa’.

    Czeczot, Czeczotka.

    Czeczota, Czeczuj, może też tu: Czeczak ,Czeczan, Czeczek, Czeczko, Czeczewic ; por. też Cieczy-.

    Czedrzyk por. Szczodr.

    Czekacz: od czekać.

    Czekacz, Czekała.

    Czelej, Czalej, Czewlej por. Cel-.

    Czelustka: od czelustka ‘dem. od czeluść’, od prasłowiańskiego čelustь ‘czeluść’.

    Czelustka.

    Czema (Czema, Ciema ), Czemir, od nazwy miejscowej Czemirowo, Ciemirowo. Do Cze- por. Ciecho, Cza-, -czaj, Czści-.

    Czema, Czemek, Czemka, Czemko; Czemic, Czemin.

    Czemierz, Ciemierz: od Czemie, ciemier, ciemierz, ciemierzyca s.v. ciemierzyca ‘miłek wiosenny’, por. prasłowiańskie čemerЪ ‘roślina lecznicza i trująca’.

    Czemierz, Ciemierz; Czemierzewicz, Ciemierzewicz, Czemierzow, Czemierow.

    Czemierza, Ciemierza.

    Czep: od prasłowiańskiego čepЪ ‘odcięta gałąź, sworzeń’, albo od prasłowiańskiego čepiti ‘ogarniać, otaczać czymś’, z tego čepЪcЪ ‘nakrycie Glowy kobiet’.

    Czep, Czop, Czepek, Czepowa fem., Czepowic(z), Czopkowa fem., Czopkowicz.

    Czepień, Czepieniec, Czepka, Czepko, Czepok (?).

    Czoplik (?), Czopil.

    Czepiel: od prasłowiańskiego čepelЪ ‘nóż, ostrze noża’, čepati, čepiti por. czeskie Čepel.

    Czepiel, Czepil.

    Czepielka, Ciepielka; Czepielczyna fem.

    Czepiga: od czepiga s.v. pługowe nogi, por.čepiga ‘uchwyt, rękojeść pługa’, prasłowiańskie čapiti, čepiti.

    Czepiga.

    Czeplak por. Szepielak.

    Czeremchowy: od czeremchowy ‘odnoszący się do czeremchy’, por. trzemcha, ukraińskie czieremxa ‘drzewo podobne do śliwy’, od prasłowiańskiego čermЪxa.

    Czeremchowy (Kresy południowe).

    Czerlonka: niejasne, niepewne, może od Czerwonka.

    Czerw: od czerw, por. prasłowiańskie črvЪ ‘robak’.

    Czerw, Czerwic, Czerwin, Czurwic, Czyrwic, Czyrwicowa fem.

    Czerwusz.

    Czerwony: od czerwony.

    Czerwony, Czyrzwionka, Czyrwionka, Czyrwonka.

    Czyrwony Zawisza.

    Czerzuch por. Szczerz-.

    Czerzucha por. Rzeżucha.

    Czesław por. Cza-, Czści-.

    Czestnik: od czestnik, por. prasłowiańskie čЪstnikЪ ‘godny szacunku’.

    Czestnik, Cześnik; cześnikowa fem., Cześnikowic, Czaśnikowic.

    Cześnia, Czesznia, Cześnica fem.

    Czeto: być może od cet ‘liczba parzysta’, od prasłowiańskiego cьtь ‘liczenie, liczba, liczba parzysta’. Por. Biezczta.

    Czeto, Czetowic.

    Czeżucha: niepewne, może od szczeżuła, szczeżula ‘łuska rybia’.

    Czeżucha.

    Czębira: niepewne, może od Częstobira, czę- ‘zacząć, rozpocząć’, od prasłowiańskiego načęti, počęti.

    Czębira fem.

    Czębor: niepewne, może od Częstobor, czę-, por. powyżej.

    Czębor, Częborowa fem.

    Częba, Czębek.

     

    Częp: od czepiec, czepić ‘przykucnąć’, od prasłowiańskiego čepeti, čępeti ‘siedzieć w kucki’.

    Czępø, Czępa, Czępek, Czępicha, Czępiszka, Czępka, Czępsa; Czępowa fem., Czępowic.

    Częstobor: od prasłowiańskiego čęstЪ , por. częsty.

    Częstobor, Częstobrona fem., Częstogoj, Częstomir, Częstowoj; Częstobronka fem., Częstowojna fem.

    Częstek, Częstko, Częstoch, Częstocha fem., Częstochna fem. ,Częśtoń, Częstorka fem., Częstosz, Częstota; Częstkowa fem., Częstowic; Częszowic.

    Częstopijan.

    Człowiek: od człowiek.

    Człowiek, Czlowieczek.

    Czmiel: od czmiel.

    Czmiel, Czmielowic.

    Czobot: od czobot ‘rodzaj buta’, por. ruskie czoboty.

    Czobot, Czobotarz, Czobotnik, Czobotowic(z).

    Czoch: od czochać się, czochać ‘trzeć, ocierać’, od prasłowiańskiego čechati ‘drapać, czochrać’.

    Czochø, Czochał, Czochna fem.

    Czochra: od česrati, čechrati ‘drapać, skrobać, grzebać’.

    Czochra ,Czuchra, Czychra; Czychrzyna fem. Por. Czach-.

    Czoło: od czoło.

    Czoło, Czelo: od czeskiego čelo.

    Twardyczoło, Twardyczołka.

    Czosnek: od czosnek.

    Czosnek, Czostnek.

    Czrzop: od trzop, od prasłowiańskiego čerpЪ ‘gliniana skorupa’, ‘czaszka’.

    Czrzop.

    Por. Trzop.

    Czścibor: od prasłowiańskiego čЪstiti ‘okazywać cześć, poważanie, szacunek’.

    Czścibor, Czcibor, Czcibora fem., Cibor, Cibora fem., Ścibor, Ścibora fem., Czcisław, Cisław.

    Czesbor.

    Czciborka fem., Ciborka fem., Ściborka fem., Czciborow, Ciborow, Ściborow, Ściborow, Czciborowa, Ściborowa fem., Czciborowic, Ciborowic, Ściborowic(z).

    Boleczest, Przybycześć fem., Skaziczest, Zdziczest.

    Cztan , por. –czta.

    Czsta; Czścik, Cik; Czcikowic(z), Ścikowic.

    Czestek, Czestk, Czestka fem., Czestko; Czestkowic.

    Czciej, Czcik.

    Czcibek, Czcibik, Czcibko; Czcibkow, Czcibkowa fem., Czcibkowic.

    Cibik, Cibkow, Cibkowa fem., Cibkowic.

    Biezczta: od prasłowiańskiego čЪtЪ, čЪta ‘liczenie, liczba parzysta’, cet, czta ‘uczta, biesiada, ugoszczenie’, por. Czeto, Czści-.

    Biezczta.

    Czuba: od czuba, czub ‘czub z włosów’, od prasłowiańskiego čubЪ ‘kępka sterczących piór na Glowie ptaka’.

    Czuba, Czubak, Czuban, Czubatka, Czubaty, Czubin.

    Czubiejow.

    Czubioł por. Szczubiel.

    Czuch: od czuch ‘smród’.

    Czuch.

    Czuchan, Czuchna fem.,

    Czudo: od czudo, od prasłowiańskiego čudo ‘zdziwienie, podziw’ i ‘coś wywołującego zdziwienie, podziw’.

    Czudo, Czudak, Czudny, Czudna fem., Czudnowa fem., Czudnowic(z), Czudzic, Czaudzic, Czudzin, Czudzinowa fem.

    Czuder, Czudka fem., Czudnik, Czudno, Czudnoch, Czudzich; Czudnikowicz.

    Czudny Jan.

    Czudna Anna fem., Czudna Anuchna fem., Czudna Hanna fem., Czudna Hanuchna fem.

    Czuchaj: od czuchaj ‘szuba’.

    Czuchaj.

    Czuchra por. Czochra.

    Nieczuj: od čuti , čujo, por. czuć.

    Czusz, Czuszyna fem.

    Nieczuj, por. Nieczujø.

    Czukta: niepewne, może od czukota ‘czkawka’.

    Czukta, Czukcic.

    Czuła: od czuły.

    Czuła, Czułak (por. Ciułak), Czulik, Czulisz, Czułek, Czułko, czułka; Czułczyc(z).

    Nieczuła.

    Por. Ciułak.

    Czumak: od czumak ‘woźnica ukraiński’.

    Czumak.

    Czupa: niepewne, może od czub.

    Czupa, Czupek, Czupkowic.

    Por. też Ciupa, Cupa.

    Czupryk: od gwarowego czuper (okolice Lwowa) ‘pogardliwie czupryna’.

    Czupryk (Kresy południowe).

    Czupurna: od czupurny, rozczupirzyć, cupierzyć się.

    Czupurna, Czapurna, Czypurna (Kresy południowe).

    Czurdosz: niepewne, może ze słowiańskiego, od węgierskiego csorda ‘trzoda, stado’: czrzoda, por. prasłowiańskie čerda.

    Czurdosz, Czurdoszowa fem.

    Czuryło: od czuryło ‘gach, gamrat’; por. Cyryl (nazwy osobowej pochodzenia chrześcijańskiego).

    Czurylo, Czureło; Czurydło: od czurydło ‘chłystek’; Czuryłowa fem.

    Czuryłko, Czuryk, Czurzyk.

    Czutka: od czutki ‘czujny, czuły, wrażliwy’.

    Czutka.

    Czwan por. Szczwany.

    Czwaranek: (?) niejasne.

    Czwertak: od czwartak, czwarty.

    Czwertak.

    Czyga por. Cyga.

    Czymcha: od czemchać ‘trzeć, czochrać’, ‘wycierać, ocierać’.

    Czymcha; Czymszyc(z).

    Czynszowa: od czynsz.

    Czynszowa fem.

    Czyr: od prasłowiańskiego čirЪ, ščirЪ ‘czyrak, wrzód’.

    Czyr, Czyrz; Czyrzowa fem., Czyrzyn.

    Czyra, Czyrka, Czyrko, Czyrzyczka (Szczyrzyczka), por. Szczerz.

    Czyran: od ukraińskiego čyranka, polskiego cyranka; od dźwiękonaśladowczego czyr, czyr, od prasłowiańskiego čЪrčati ‘ćwierkać, świergotać o ptakach i owadach’.

    Czyranø (Kresy południowe); Czyrkała, Czyronka (Kresy południowe); Czyranowa fem. (Kresy południowe).

    Czyrba por. Szczyrba.

    Czyrch: niepewne, może od czyrchlić s.v. czyrślić ‘odzierać korę z pnia’, ‘odzierać drzewa z kory’.

    Czyrchø, czyrchosz (=Czyrchowski), Czyrchowiec.

    Czyrma: od prasłowiańskiego čЪrmЪ ‘robak, czerw’, ‘kolor czerwony’.

    Czyrmak, Czermak.

    Czyrma.

    Czysty: od czysty.

    Czysty.

    Czystawa.

    Czystopłowy.

    Czywostek por. Krzywy.

    Czyż: od czyż ‘czyżyk’.

    Czyż, Czyżyk; Czyżow, Czyżowa fem., Czyżewic(z) , Czyżowic(z), Czyżykowa fem.

    Czyżak, Czyżyki (może od nazwy miejscowej Czyżyki).

    Czyżyk cum Argenteo Naso.

    Ć

    Ćma: od ćma ’ciemność’.

    Ćma, Ćmina.

    Ćmikow.

    Ćwiek: od ćwiek ‘rodzaj gwoździa’.

    Ćwiek, Ćwiekowic.

    Ćwiękała: prawdopodobnie dźwiękonaśladowcze, to, co dźwiękać, źwiękać.

    Ćwiękała.

    Ćwik: od ćwik ‘krogulec’.

    Ćwik, Ćwikow, Ćwikowic(z).

    Ćwikła: od ćwikła.

    Ćwikła; Ćwikiełka; Ćwikiełczanka fem., Ćwiklic, Ćwiklina fem., Ćwikłowa fem.

    Ćwikło.

    Ćwirczek: od ćwierkać, por. dźwiękonaśladowcze ‘świerszcz’. Por. Śwircz-.

    Ćwirczek.

    D

    dabog: por. ać da Bog, da s.v. dać, od prasłowiańskiego dati.

    Niedabył, Niedamir, Niedamirz, Niedomira fem.; Dabogowięta (Maz); Niedabysz.

    Aćdabog.

    Dadzbog: od prasłowiańskiego imp. dadЪ ‘daj’.

    Dadzbog, Dadzboga fem.; Dadzbogow, dadzbogowa fem., Dadzbogowic(z), Dadzbohowic(z) (Kresy południowe).

    Dadz, Dadzek, Dadzka fem., Dadzko; Dadzkowic.

    Dach (niepewne: może od dach); Dachno, Dasz, Daszek, Daszka fem., Daszko; Daszkiewicz.

    Niedasz.

    Por. Dale-, Bogudan ,Daniel, Dawid (nazwy osobowej pochodzenia chrześcijańskiego).

    Dalebor: od prasłowiańskiego dal’e, dal’ЪjЪ; dal’ekЪ ‘daleki, odległy’. W językach słowiańskich w imionach występują formy zarówno z dale-, jak i  z dali-.

    Dalebor, Dalibor, Dalbor, Dalebora fem., Dalegor, Dalemir, Dalimir, Dalemiar (Pom), Dalimiar (Pom), Dalestryj, Dale(w)uja fem.; Daleborow, Daleborowic, Daliborowa fem.

    Pom. Dalewin, Dalwin; Dalewnowic(z) (?) (Kresy północne), por. też Dal (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Daleborz, Daleborzec.

    Dalø, Dalo, Dalczyk, Dalec, Dalech, Dalechna fem., Dalej, Dalek, Dałek, Dalesta, Dalek, Dalesz, Dalik, Dalka fem., Dalko, Dałko, Dalnik, Daluj, Dałuj, Dalusz, Dałost; Dalechowic, Dalikowic, Dalewic, Dalowic, Dałowic.

    Por. –dał.

    Bogdał: od prasłowiańskiego dati, dalЪ, por. też bogdaj, bodaj ‘niechby, oby’.

    Bogdał; Bogdaj, Bogodał.

    Bogudać (?), Bogudaja (?)

    Bogdejcie.

    Niedał.

    Por. Dale-.

    Białdama: niepewne, może od: dama.

    Białdama; Biełdama.

    Bogudan: od prasłowiańskiego danЪ, dati, dać.

    Bogudan; Bogodan, Bogdan, Bohdan (Kresy południowe), Bodan (Kresy południowe), Bogdana fem.; Dansławicz (?)(Kresy południowe).

    Danic.

    Danek, Daniek, Danik, Danisz, Danko, Dańduła; Dajda, por. Daniel (nazwy osobowe pochodzące od imion chrześcijańskich).

    Niedan, Niedaniec.

    Biezdar: od prasłowiańskiego darЪ ‘upominek, dar, ofiara’, dariti ‘ofiarować komuś coś’, por. dar.  Biezdar b(i)ez daru; Bogodar, Bogudar, Bożydar, Bożdar, Myslidar, Nadar, Niedarczyk, Unidarzyc, Zadar; por. Zadar.

    Też być może: Dara fem., Darek, Darka fem., Daronia.

    Darmosz: od darmy ‘daremny, bezskuteczny’; od prasłowiańskiego darmo ‘bez przyczyny, bez zapłaty’, darЪmo ‘bezpłatnie, za nic’.

    Darmopych, Darmopychow, darmopychowa fem., Darmopychowna fem.

    Darmosz.

    Darmotrunek, Darmotrunk (Maz), Darmotrynk (Maz), Darmowykł; Darmotrunkow.

    Darn: od darny ‘hojny, szczodry, urodzajny’; od prasłowiańskiego darЪnЪ ‘związany z darem, szczodry, hojny’.

    Darn.

    Darna.

    Bogudarz: zapewne od dariti, por. darzyć ‘szczęścić, błogosławić’; też możliwe od prasłowiańskiego dЪrzЪ ‘śmiały, zuchwały’.

    Bogudarz fem., Bogodarz fem., Bogudar s.v. –dar-.

    Darz, Darzana fem., Darzek, Darzk, Darzoń, Darzych; Darzowna fem.

    Por. Boże Zdarz.

    Dawnowic(z): od dawny.

    Dawnowic(z).

    Dąb: od dąb.

    Dąb; Dąbek, Dąbik, Dębny, Dębowiec, Dębowy, Dubas (Kresy południowe); Dąbkowa fem., Dąbkowic(z), Dębic, Dębowa fem., Dębowic, Dubasowic, Dubkowic(z) (Kresy południowe), (= Dąbkowic(z)).

    Wyrwidąb.

    Dąbiec, Dąbko, Dębiana fem., Dębica, Dębnek, Debosz; przeważnie z Kresów Południowych: Duba, Dubień, Dubki (możliwe od nazwy miejscowej Dubki), Dubo, Dubowiec; Dębniczyc, Dęboszowa fem., Dubczyn.

    Dębonos, Dębylas.

    Kazidąb, Parzydąb, Porzydąb; Porzydębowa fem.

    Nadąbek.

    Od nazw miejscowych mogą pochodzić następujące nazwy osobowej: Dębno, Dębowa, Dębowiec, Dębowo, Dębsk.

    Dąbała: od dębić ‘garbować używając kory dębowej’, przenośnie ‘gnębić, dręczyć’; od prasłowiańskiego dobiti.

    Dąbała.

    Por. Dąb.

    Dąbrosza: od dąbr, od prasłowiańskiego dobrЪ ‘las dębowy’.

    Dąbrowa, Dąbrza, Dąbrow, Dąbrza, Dąbrowina fem.

    Dąbrosza.

    Dąbrowka fem., Dubrowka fem., Dubrawka dem., Dobrawa fem., Dobrochna fem., Dobrowka fem.

    Dbały por. Niedbały.

    Deka: od deka ‘poduszka’.

    Deka, Deczka.

    Delfim: od delfin ‘morska świnia’.

    Delfim.

    Demon: od demon ‘zły duch, szatan, istota nadzmysłowa’, por. łacińskie daemon ‘duch, istota niematerialna’.

    Demon.

    Depta: od depta ‘coś, co się depcze’.

    Depta.

    Depczyk.

    Depczyglina.

    Dereń: od dereń, od prasłowiańskiego derenЪ ‘krzew ciernisty, tarnina’.

    Dereń.

    Derło: od drzeć.

    Derło (Kresy południowe); Deruch (Kresy południowe).

    Derszniak: niepewne, może od deresz, dereszak ‘kon specjalnej maści; człowiek szpakowaty’; od ukraińskiego deres ‘siwek’.

    Dereszniak (Kresy południowe), Dereszniakowa fem. (Kresy południowe), Dereszniakowicz (Kresy południowe).

    Deszczka: od deszczka ‘deska’.

    Deszczka, Deszczyna fem.

    Por. Cka.

    Dilny: od ukraińskiego dilnyj ‘nizinny’.

    Dilny (Kresy południowe).

    Dłoto: od dłoto, od prasłowiańskiego dolto ‘ostre, żelazne narzędzie’.

    Dłoto.

    Dłotla.

    Dłubibaba: od dłubać ‘rzeźbić’, od prasłowiańskiego dЪlbati ‘przez drążenie robić otwór’’, ‘kopać, ryć’, ale też ‘niepokoić kogoś, dokuczać komuś’.

    Dłubacz, Dłubca.

    Dłubień, Dłubniowic, Dłubniewic.

    Dłubibaba.

    Długomił: od prasłowiańskiego dЪlgЪ ‘rozciągnięty w przestrzeni’, por. długi.

    Długomił.

    Długi, Długa fem., Długaj, Długosz: od gwarowego długosz ‘wysoki człowiek, dryblas’, Dłużek, Dłużyca: od gwarowego dłużyca ‘wysoka kobieta’, też ‘rodzaj oszczepu’; Długoszow, Długoszowa fem., Długoszowic, Dłużyczyn.

    Długaszowic, Długnia, Długoszek, Dłużko; Długaszowic.

    Długosiąż, Długowłos.

    Długa Kasza, Długa Michałowa, Długi Andrzysz, Długi Michał.

    Do- por. Dogor.

    Dobiegniew: od prasłowiańskiego dobЪ ‘stosowny, zdatny’, ‘waleczny, dzielny’.

    Dobiegniew; Dobielut; Dobiemiest, Dobiemir, Dobimir (?), Dobiemiar (Pom), Dobiemier (Pom), Dobiesław, Dobiesława fem., Dobosław (Kresy południowe), Dobosława fem., Dobielutowic, Dobiesławic, Dobiesławin, Dobiesławow, Dobiesławowa fem., Dobiesławowic.

    Brzezdob.

    Doba; Dobachna fem., Dobak, dobal, dobala fem., Dobczyk, Dobek, Dobiec, Dobiechna fem., Dobiesza, Dobieszek, Dobieszka, Dobieszko, Dobinka, Dobisz, Dobk, Dobka fem., Dobko, Dobø,  Dobusz; Dobczyc, Dobczyn, Dobieszewic, Dobieszow, Dobieszowa fem., Dobieszowic, Dobieszyc, Dobin, Dobkow, Dobkowa fem., Dobkowicz.

    Niedobka.

    Doch, dochel, Dochna fem., por. też Dorota (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); Dok, Dokosz, por. Jodok (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); Dosz, Doszek, doszko, por. też Dobro-, Doma-, Dominik (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Niedobieżało: od dobieżeć ‘osiągnąć cel biegu’.

    Niedobieżało.

    Dobrociech: od prasłowiańskiego dobrЪ, por. dobry.

    Dobrociech, Dobrogniewa (= Dobroniega), Dobrogost, Dobrogoszcz, Dobromiła fem., Dobromier (Pom), Dobromir, Dobromira fem., Dobromirz, Dobromysł, Dobroniega fem., Dobrosiodł, Dobrosław, Dobrosława fem., Dobrosułka fem., Dobrowieść fem., Dobrowit, Dobrowoj, Dobrożyźń fem., Dobrutro; Dobrogostow, Dobrogostowic, Dobrosławic, Dobrosławow, Dobrosławowa fem., Dobrosławowic.

    Dobromysław.

    Dobrosławiec.

    Dobrzegniew.

    Dobry, Dobrak, Dobran, Dobrota, Dobrzej, Dobrzyca fem., Dobrzyna fem., Dobrodziej.

    Zniemczone Dober.

    Dobra, Dobral, Dobrasz, Dobrek, Dobrko, Dobroch, Dobrocha fem. (= Dobrosława fem.), Dobroj, Dobromowic, Dobrona, Dobronia, Dobronisz, Dobronka fem., Dobroń, Dobrost, Dobrosta, Dobrosta fem., Dobrosz, Dobrosza, Dobrosza fem., Dobroszek, Dobroszka, Dobroszka fem., Dobroszna fem.,  Dobrotczan, Dobrotka, Dobruchna fem., Dobruj, Dobrul, Dobrusz, Dobrusza fem., Dobruszka, Dobruszka fem., Dobryłek, Dobryłko, Dobrzesz, Dobrzęta, Dobrzych, Dobrzynica, Dobrzysz, Dobrzyszek, Dobrzyszko; Dobranicz, Dobronowic(z), Dobromowic, Dobroszewic, Dobrowic, Dobrowicowa fem., Dobrzynczyc, Dobrzyńczyc.

    Dobre.

    Doch i pochodne, Dosz i pochodne, por. Dobie-, Doma-; Dominik (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Małodobry, Małodobra fem.

    Dobyt: od dobyt, dobyty ‘wyciągnięty, wyjęty’.

    Dobyt.

    Docirpiał: od docierpieć, docierpieć ‘wycierpieć całkowicie’.

    Docirpiał.

    Dogor: od do z gen. ‘wskazuje granicę, kres w przestrzeni, czasie, pod względem ilości, sposobu, ale też cel, sposób, miarę’.

    Dogor; Niedomira fem. lub por. –da-.

    Doja: od doja ‘udój’, od prasłowiańskiego dojka ‘mamka’, dojiti ‘dawać, ssać, karmić mlekiem’.

    Doja, Dojka.

    Doidzban, Doizwon.

    Doktor: od doktor, por. doctor ‘nauczyciel, mistrz’.

    Doktor, doktorek, Doktorowa fem.

    Dolasz: być może od prasłowiańskiego dol’a ‘kawałek czegoś’, ‘dobry lub zły los’; por. też Doli-.

    Dolasz, Doleszko, Dolista, dolisz, Dolka fem., Dolko, dolin

    Doleżydura: od doleżeć ‘przetrwać leżąc do pewnego czasu, wyleżeć się’, por. prasłowiańskie doleżati ‘wyleżeć się do woli’; Dolezidziura: od doleźć ‘dojść gdzieś z trudem, dowlec się, dotrzeć, dosięgnąć czegoś’, por. prasłowiańskie dolezti, lezti.

    Doleżydura, Doleżyobiad; Doleżyobiadowic.

    Niedoleżało.

    Dolipiwo: od dolać ‘dodać więcej płynu’, por. prasłowiańskie doliti.

    Dolipiwo.

    Doliwa: być może od dolewać, por. prasłowiańskie doliti, dolivati; por. przypuszczalne etymologie od nazwy herbu Doliwa. Por. Doliwa (nazwa heraldyczna).

    Doliwa.

    Dołęga: od dołęga, por. prasłowiańskie dologa ‘człowiek sprawny, zaradny’; por. Dołęga (nazwa heraldyczna).

    Dołęga, Dołężyn, Dołężyna fem.

    Niedołęgø; Dołęgowic.

    Dołupłoz: od gwarowego dołu ‘na dół, na dole’, por. prasłowiańskie dolu ‘na dół, w dół’.

    Dołupłoz.

    Domacgi: por. Domaczaja s.v. Doma-.

    Domarad: od prasłowiańskiego domЪ, doma ‘w domu, u siebie’.

    Domarad, Domaborz, Domaczaja, Domczaja, Domamir, Domarad, Domaradz, Domarad, Domasław, Domasława fem., Domastoj, Domastryj, Domasuł, Domauj, Domawuj, Domażyr, Domiemir, Domarad, Domosław; Domaradow, Domaradowi fem., Domaradowic, Domasławic, Domasławowic.

    Domaradek, Domasławiec, Domaujec, Domaujek, Domawujec, Domawujek.

    Brzezdoma, Niedoma, Niegodoma, Przezdoma, Niedomina fem.

    Domach, Domachel, domaczko, Domaj, domak, Domała, Doman, Domanek, Domanko, Domast, Domasz, Domaszek, Domaszka, Domaszko, Domaszynka, domek, Domeczek, Domeczko, Domieszka, Domik, Domka, Domko, domo; Duma (Kresy południowe), Duman, Dumasz, Dumiakowic; Domanic, Domaszewic(z), Domikowa fem., Domkowic; Dumiakowic, Dumowic.

    Doch i pochodne, Dosz i pochodne, por. Dobie-, Dobro-; Dominik (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Domaciepło, Domałacno, Domamilcz, Domarzadko.

    -domysł por. Niedomysł.

    Doniczka: od doniczka, por. prasłowiańskie dojЪnica ‘naczynie, do którego doi się mleko’, też ‘kobieta karmiąca’.

    Doniczka, Duniczka; doniczkowa fem. 

    Niedopił: od dopić ‘dopić do dna’, por. dopiti.

    Niedopił.

    Dorobiony: od dorobiony, por. robić.

    Dorobiony.

    Niedorost: od dorość s.v. doróść, dorosnąć, por. prasłowiańskie orsti.

    Niedorost, Niedorastaj.

    Dorsz: od dorsz, por. też Dorot (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Dorsz.

    Dostatni: od dostatni, por. prasłowiańskie dostanЪtЪ ‘zasobny, obfity’.

    Dostatni.  

    Doszły: od doszły ‘doskonały, wolny od wad’, por. prasłowiańskie doili, dochoditi.

    Doszły.

    Drab: od drab, drabina ‘drabina’; możliwy też drab ‘żołnierz pieszy’, dziś ‘nicpoń’. Por. Drabant (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Drab; Drabarz; Drabinka.

    Drabora, Drabek, Drabka; Drabkowic.

    Drabant: od drabant ‘żołnierz, strażnik’, od średnio-wysoko-niemieckeigo drabant ‘pieszy żołnierz’. por. Drab.

    Drabant, Drabantowa fem., Trabantowa fem.

    Por. Drabant (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Drako: od drakowy ‘smoczy’, por. łacińskie draco ‘wąż, smok, potwór baśniowy’.

    Drako, Dragon: od dragon ‘smok’. 

    Dranica: od dranica, por. prasłowiańskie dЪranica ‘darcie’.

    Dranica; Draniczka.

    Drapała: od drapać, od prasłowiańskiego drapati.

    Drapacz.

    Drapała; Drapiesz.

    Drapikot.

    Draska: od gwarowego draska, od prasłowiańskiego draska ‘drzazga, trzaska’. por. Trzaska, Trzeszczy-.

    Draska.

    Dratwa: od dratwa, od średnio-wysoko-niemieckeigo drat ‘drut’.

    Dratwa.

    Drąg: od drąg, od prasłowiańskiego drogЪ ‘długa żerdź’.

    Drąg, Drążek.

    Drągiel.

    Drdak: od dyrdać, derdać ‘iść szybko drobnymi kroczkami’, derdołek ‘ruchliwy człowiek’, od prasłowiańskiego dЪrdati.

    Drak.

    Drob: od drob s.v. drób, od prasłowiańskiego drobЪ ‘coś drobnego, małego ,np. ptactwo domowe’.

    Drob; Drobnica, Drobny; Drobnic.

    Drobak, Drobek, Drobich, Drobko, Drobień (może Drobien), Drobnik, Drobosz, Drobot, Drobota, Drobotka; Drobotowa fem.

    Drogodziej: od prasłowiańskiego drogЪ por. drogi.

    Drogodziej, Drogomił, Drogomir, Drogmir, Drogomysł, Drogoradz, Drogosław, Drogosława fem.; Dragomir, Drahomir (Kresy południowe), Drobomir (Wielkopolska), Dargomier (Pom), Dargorad (Pom), Dargosław (Pom), Dargosławic, Dargosławow, Drahomirowic(z) (Kresy południowe).

    Drohobysz (Kresy południowe), Drahobysz (Kresy południowe).

    Drobysz, Drobyszek, Drobyszko; Drobyszowa fem., por. Drobyszowic(z), Drohobyszowic, por. też nazwa miejscowa Drohobycz (wszystkie formy z Drob- są z Kresów południowych).

    Dromił, Dromil, Drogomił.

    Siemidrog, Uniedrog; Świedarg (Młp); Lederg (Wielkopolska).

    Drogota: od gwarowego drogota ‘drożyzna’.

    Droga, Drogan, Drogana fem., Drogiel, Drognic, Drogoch, Drogochna fem., Drogołek, Drogoń, Drogost, Drogosz, Drogosza, Drogoszka fem., Drogusz, Drogusza; Drożan, drozek; Drognic, Drogołowic(z), Drogoszewic, Drogoszowic.

    Dragołek, Dragołko, Dragosz - Kresy południowe.

    Drahusz, Drahuszko - Kresy południowe.

    Drohisz, Drohusz - Kresy południowe.

    Dragan, Dragasz, dragota, Dragusz – wszystkie derywaty z Darg- są z Pomorza.

    Drosz, Droszka.

    Dromø, dromek, Dromko (prawdopodobnie od Dromił).

    Droj: może od zdroj, a to od roić się ‘wytryskiwać, wypływać’. Por. Wzdroj.

    Droj.

    Drol: może od prasłowiańskiego droliti ‘drzeć, rwać coś, rozdzierać’.Por. też Drol (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Drolø, Drola, Drula.

    Drom- por. Dromił s.v. Drogo-.

    Drop: od drop, por. prasłowiańskie dropЪ ‘gatunek ptaka’.

    Drop.

    Dropan, Dropaniec.

    Przezdrop.

    Drozd: od drozd, por. prasłowiańskie drozdЪ.

    Drozd, Druzd (?); Drozdow, Drozdowa fem., Drozdowic(z), Droździc.

    Drozdek, Drozdko; Drozdkowa fem., Drozdkowic.

    Straszydrożdże.

    Drożdża: od drożdża ‘męty, osad, muł’; od droždžЪja ‘coś rozgniecionego’.

    Drożdża, Drożdżak.

    Drożdżal.

    Druchna: od druchna s.v. druhna, por. prasłowiańskie drugЪ ‘przyjaciel, towarzysz; forma druch jest polską innowacją/

    Druchna.

    Drużk.

    Drumla: od drumla ‘ustny instrument muzyczny’.

    Drumla, Drumlic.

    Drużbic: od drużba ‘młodzieniec towarzyszący panu mlodemu do ślubu’, por. prasłowiańskie družЪba ‘przyjaźń’, ‘przyjaciel’.

    Drużbic.

    Drwal: od drwal ‘ten, kto rąbie drzewo’.

    Drwal, Drwalowa fem.

    Drygała: od drygać ‘drżeć’.

    Drygała; Drygulec; Drygalic.

    Dryja: od dryja ‘trzy oczka na kostce do gry’.

    Dryja, Dryja fem., Dryjin.

    Dryjar.

    Por. Dryja (nazwy osobowe heraldyczne)

    Drylewic: od dryl, ze średnio-wysoko-niemieckiego drillen ‘kręcić’.

    Drylewic, Dryliczyna fem.

    Drzazga: od drzazga, por. prasłowiańskie drezga ‘drobny odłamek drzewa’. Por. Trzaska.

    Drzazga; Drzażdżyna fem.

    Drzążdż: od drzążdż ‘chrust’.

    Drzążdż.

    Drzeczko: trudne do objaśnienia. Por. Teodor (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), Diet (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Drzeczko.

    Drzemuła: od drzemać, drzemała ‘drzemiący’ s.v. drzemiący, por. prasłowiańskie dremati.

    Drzemlik.

    Drzemuła; Drzemla; Drzemota.

    Drzenusz: od drzeń, zdrzeń ‘rdzeń’.

    Drzenusz.

    Drzewo: od drzewo, też drewno.

    Drzewo, Drewno; Drzwny; Drzewianka, Drewnowa fem., Drewnowic.

    Drewianka, Drzewianka, Derewianka, Drzewięta, Drzewoszka; Drzewoszczyna fem., Drzewoszewic.

    Drzwoznan.

    Biezdrew, Brzezdrew, Przezdrew, Biezdrzew.

    Drzeszek, Drzeszko, Drzeszka, por. Driesch (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Drzyogon: od drzeć, por. prasłowiańskie dЪrati ‘rwać na kawałki, szarpać’.

    Drzyogon.

    Drzysz.

    Drzystek: od Krzystka ‘rzadki kał’, por. prasłowiańskie dristati ‘mieć biegunkę’, por. Trzt-, a może: drzystek ‘zuchwalec’, z dolnoniemieckiego drist ‘dominujący; dzielny, zuchwały’.

    Drzystek.

    Być może tu: Rzystek.

    Drzyzgała: od drzezgać ‘łamać’, por. prasłowiańskie drezgati, por gwarowe drzozga, drzezga, Drzyzga ‘drzazga’.

    Drzyzgała.

    Dub- por. Dąb.

    Dubiel: od dubiel ‘tępy, nieokrzesany człowiek’, od ukraińskiego dub ‘dąb’ lub od dubiel ‘nazwa ryby’. Por. Dąb.

    Dubiel.

    Duch: od duch ‘podmuch, tchnienie’, ‘zjawa, mara’.

    Duch, Duchna, Duchna fem., Duchnik, Duchnic(z), Duchnikowic, Duchow (?), Duchowic, Duchnina fem.

    Zły Duch.

    Duchaczek, Duchoń.

    Małoduszek.

    Por. też Dusi, Dusza.

    Duczadło: od gwarowego duczeć ‘płakać, beczeć’.

    Duczadło.

    Dudała: od dudać, od prasłowiańskiego dudati ‘wydawać niski głos; grać na dudach’.

    Duda; Dudzianka fem., Dudzic(z).

    Dudała; Dudel; Dudoń, Dudzik.

    Dudek: od dudek ‘gatunek ptaka’, od dźwiękonaśladowczego du! du!.

    Dudek; Dudkow.

    Dudko.

    Duk: od duk ‘wgłębienie, otwór’, duczka ‘dziura, wyżłobienie’.

    Duk; Duczka.

    Duczek; Duczkow.

    Por. Ducz-.

    Dukała: od dukać, por. prasłowiańskie dukati ‘wydawać dudniący odgłos’.

    Dukała.

    Por. Ducz-.

    Dula: niepewne, może od prasłowiańskiego duleti ‘stawać się tłustym’.

    Dula.

    Dulø, Dulaj, Dulak, Dulek, Dulka, Dulna; Dulewic, Dulic, Dulkowic, Dulowic.

    Dumała: od dumać, por. prasłowiańskie dumati.

    Dumała.

    Dunaj: od dunaj, dunajec ‘rzeka większa, nieznana’, ‘rzeka w ogóle.   

    Dunaj; Donaj.

    Duna.

    Dunda: niepewne, może od prasłowiańskiego dunda ‘grubas’.

    Dunda; Dundzina fem.

    Dundy.

    Dupa: od dupa; por. prasłowiańskie dupa ‘wgłębienie, wydrążenie’.

    Dupa; Dupka, Dupny; Dupczanka fem., Dupianka fem.

    Dupczesz, Dupiech, Dupek, Dupko, Dupcik; Dupiechowic.

    Chodupa; Chadupka; Kadupczyc; Chadupczanka fem., Chadupczyc, Chadupczyna fem..

    Dupny Czas, Wilcza Dupa.

    Dur: od dur, por. prasłowiańskie durЪ ‘wzburzenie, zamroczenie umysłu’, por. prasłowiańskie duriti, dureti.

    Dur; Durzewic, Dziurzewic.

    Durak, Duralek, Duran, Durasz, Duraszek, Durna.

    Por. Dura.

    Dura: od dura ‘dziura’; por. prasłowiańskie dura, d’ura.

    Dura; Dziura; Durka, Dziurka; Durzyn.

    Durla, Durlikowic, Durzyna (?), Dziurko, Dziuryło; Dorlikowic, Durzewic, Dziurkowic(z), Dziurzewic(z).

    Doleżydziura, Oszczydziura, Strzeżydziura, Zyszczydziura.

    Wysoka Dura, Złota Dura fem., Złota Dziura fem.

    Durdo: od dyrdać, derdać, durdać ‘zrzędzić’, por. prasłowiańskie dЪrdati ‘turkotać, trajkotać’; też dyrdać ‘iść szybko małymi krokami’.

    Durdo.

    Durma: - niejasne.

    Dusipiwo: od dusić, por. prasłowiańskie dusiti ‘dusić, dławić’.

    Dusipiwo; Dusiło; Duszø, Duszota; Duszocin, duszowa fem.

    Por. też Duch, Dusza.

    Dusza: od dusza, por. prasłowiańskie duša ‘dech, tchnienie’.

    Dusza; Duszka: od duszka; Duszny: od duszny ‘związany z duszą’.

    Duszak.

    Mała Dusza, Wołowa Dusza.

    Por. Duch, Dusi.

    Dużal: od duży.

    Dużal.

    Dwa Żelaza: od dwa.

    Dwa Żelaza (?).

    Dworak: od dworak ‘pozostający w służbie dworskiej’, por. dwor s.v. dwór ‘miejsce pobytu panującego’, por. prasłowiańskie dvorЪ ‘przestrzeń wokół budynku mieszkalnego’.

    Dworak, Dwornik, Dworznik.

    Dworek, Dworko, Dworzysz; zlatynizowane Dworzanius, Dworanius.

    Przedwor.

    Dybacz: od dybać ‘skradać się, czyhać’.

    Dybacz, Dybała, Dybany, Dybasz, Dybida, Dybiec, Dybig, Dybiga, Dybuła; Dybalic(z), Dybalina fem., Dybałowic(z), Dybkowic.

    Dybidzban, Dybizban.

    Dychta: od dychtować ‘ uszczelniać, por. średnio-wysoko-niemieckie tihten.

    Dychta.

    Dyg: od dyg ‘ukłon’ lub ‘taniec’.

    Dyg, Dyga; Dygowa fem.

    Dygoma: niejasne.

    Dygoma.

    Dyjabeł: od dyjabeł ‘diabeł’.

    Dyjabeł, dyjaboł; Dyjabełkowic; Dyjabłowa fem., Dyjablowic(z).

    Babi Dyjabeł, Krwawy Dyjabeł; Stara Dyjablowa fem.

    Zabi(j)dyjabeł.

    Dyjak: od dyjak ‘pisarz kancelaryjny na Rusi’, dyjakon ‘sługa i pomocnik kapłana’.

    Dyjak, Dejak; Dyjaczek; Dyjaczkowicz, Dejaczkowicz, Dyjakowicz.

    Dyl: od dyl, del ‘gruba deska’.

    Dyl, Dylak, Dyląg; Dylągowic.

    Dyla, Dylkacz.

    Dym: od dym.

    Dym, Dymek.

    Kurzydym.

    Dyman: od dymać; por. prasłowiańskie dymati, doti  wiać, dąć, dmuchać’.

    Dymaczek.

    Dyman; Dymalec, Dymel, Dymina, Dyminiec, Deminiec, Dymosz: może też od Tymoteusz; Dymnic.

    Por. Dymitr (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Dynda: od dyndać, por. prasłowiańskie dyndati ‘chwiać się, kołysać’.

    Dynda, Dyndo.

    Dyng: od dyngować ‘polewać wodą’.

    Dyngø, Dynguła; Dyngowic.

    Dyrda: od dyrdać, por. prasłowiańskie drЪdati ‘targać, rwać; iść szybko’ lub dЪrdati ‘turkotać’.

    Dyrda, Dyrdoł, Dyrdosz, Drdak; Dyrdołowa fem.

    Dysput: od dysputa, dysputować ‘toczyć polemilę’, por. łacińskie dysputo, -are ‘rozprawiać, dyskutować’.

    Dysputø.

    Dyszel: od dyszel.

    Dyszel, Dyszlowic.

    Dyszyk: od dyszeć, por. prasłowiańskie dychati ‘oddychać z trudem’.

    Dyszyk.

    Niedych.

    Doidzban: od dzban, czban, zban, por. prasłowiańskie cЪbanЪ.

    Doidzban, Dybidzban, Dybizban.

    Dziadumiła: od prasłowiańskiego dedЪ, por. dziad.

    Dziadumiła fem.

    Miłodziad, Sulidziad.

    Biezdziad, Przezdziad.

    Biezdziadka fem., Biezdziadko.

    Dziad, Dziadek, Dziadk, Dziadko; Dziadzic(z), Dziadkow, Dziadkowic(z), wschodnie: (Kresy południowe): Dedyło, Datko, Detko, Dziedko; Dziedkowic(z).

    Dziadoń, Dziadosz, Dziadusza, Dziadziec, Dzieduk (Kresy południowe), Dziaduszyc.

    Dział- por. Dziel-.

    Dzianiczka: od dzieniczka ‘przykrycie, opona’, por. prasłowiańskie denЪ, deti ‘położyć, wykonać coś’, denica ‘coś tkanego, dzianego’.

    Dzianiczka.

    Dzienisz.

    Dziebor: od prasłowiańskiego deti ‘położyć, postawić’, ‘zrobić, uczynić’, także ‘rzec, powiedzieć’.

    Dziebor, Dziesław, Dziesława fem., Dzisław, Dzisława fem.; Dzisławic.

    Dziech, Dziechna fem., Dziasz (?), Dziesz, Dzieszek, Dzieszk, Dzieszka, Dzieszko, Dzisz, Dzisza fem., Dziszkakowa fem., Dziszewic.

    Por. –dziej, Zdzie-.

    Dziebulka: - niepewne, może od Cebulka albo od Dziepołt. Por. Diet (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Dziecię: od dziecię, por. prasłowiańskie detę ‘dziecko’.

    Dziecię, Dzieciątko, Dziec(z)ko por. Dydo (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego), Dzieciątkowic(z), Dziecinko wic, Dziec(z)kowic.

    Dziegieć: od dziegieć, por. prasłowiańskie degetЪ ‘smoła pędzona z brzozy’.

    Dziegieć, dziegciarz; Dziegicowic.

    Drogodziej: od prasłowiańskiego dejЪ ‘ten, który robi, czyni’.

    Drogodziej.

    Bartodziej, Dobrodziej, Kołodziej, Złodziej.

    Dziejek.

    Białodziej.

    Por. Dzie-.

    Dziekan: od dziekan, por. łacińskie decanus ‘dziekan, prałat, też profesor stojący na czele wydziału uniwersyteckiego’.

    Dziekan.

    Dziekanek.

    Dzielisz: od dzielić lub działać, por. prasłowiańskie deliti ‘rozkładać coś na części’, delati ‘budować, robić, czynić’.

    Dzielisz; Działosz, Działosza, Działusz, Dzielnisz.

    Niedział, Niedziel (niepewne, może od niedziela), Niedziałek, Niedziałk, Niedziałka fem., Niedziałko,

    Niedzielisz; Jedziałek, Jedziałko.

    Zły Dzień: od dzień, por. prasłowiańskie dЪnЪ.

    Zły Dzień.

    Suchydnik.

    Może tu: Szednik.

    Dzierlatka: od dzierlatka, dźwiękonaśladowcze.

    Dzierlatka.

    Dzierliczka.

    Dzierżawa por. Dzirzba.

    Dziesiętny: od dziesiętny.

    Dziesiętny.

    Dziewula: od dziewa, por. prasłowiańskie deva ‘dziewica, dziewczyna’.

    Dziewula fem.

    Dziewiątak: od dziewiątak, por. prasłowiańskie devętakЪ ‘coś złożonego z dziewięciu jednostek’.

    Dziewiątak.

    Dziewięch (?), Dziewiętlic.

    Dziewięsił: od dziewięćsił ‘roślina mająca szczególną moc leczniczą’; też dziewięćsił ‘mityczny mocarz’, por. prasłowiańskie devęsilЪ ‘człowiek mający ogromną siłę, mocarz’.

    Dziewięsił.

    Dziewiorkowic: od dziewiorek, dziewierz ‘brat męża’, por. prasłowiańskie deverЪ.

    Dziewiorkowic.

    Dziębosz por. Zięba.

    Dzięcioł: od dzięcioł, por. prasłowiańskie dętelЪ, dętlЪ.

    Dzięcioł; Dzięciel, Dzięciołek; Dzięciołow.

    Dzięgil: od dzięgil, por. prasłowiańskie dęgylЪ ‘gatunek rośliny’.

    Dzięgil.

    Niedzięk: od dzięk, dzięka ‘dziękować’, por. zachodniosłowiańskie dęk-, pożyczka ze średnio-wysoko-niemieckiego danc.

    Niedzięk.

    Dzigoma por. Dygoma.

    Dzik: od prasłowiańskiego dikЪ ‘zyjący na wolności, też o zwierzętach’, dziki, też dzik ‘gatunek zwierzęcia’.

    Dzik, dziki, Dziczek, Dziczka, Dzikowic.

    Dyczek (= Dyczka) (Kresy południowe), Dyczka.

    Dzikosz.

    Dziob por. Dziuba.

    Dzirda: niepewna etymologia” przezwisko, od apelatywu dzierdza, dzierdzioch, dzierdziowaty; dzierdza ‘przetacznik’, ‘żerdź’.

    Dzirda; Dzirdzina fem.

    Dzirla: być może od prasłowiańskiego dЪrliti ‘szarpać, rozrywać, targać’, może od Dzirsław lub dyrli, por. Dzierlatka.

    Dzirla, Dzirlica, Dzirloch, Dzirło; Dzirlic, Dzirliczyc.

    Dzirzba: od dzirwa ‘srokosz’, dzierzba ‘ptak z rzędu wróblowatych’, por. gwarowe dzirbić się, dzirbolić ‘dźwigać się powoli’, dzirbić, dzirbolić ‘dźwigać powolnie’, por. prasłowiańskie dЪrbiti.

    Dzirzba; Dzierzwa fem., Dzierżwa; Dzirzwic(z), Dzierzwic(z), Dzirżwic(z), Dzierż wic(z).

    Dzierwø, Dzirzbot.

    Dzirzg: od dziergać, dzierganica, por. prasłowiańskie dЪrgati ‘targać, szarpać’, też ‘robić pętle, wiązać na węzły’.

    Dzirzgø; Dzirgosz, Dziergosz; Dzirgoszewa fem., Dzirgoszewic.

    Dzirżykraj: od prasłowiańskiego dЪrzati ‘trzymać’, dzierżeć, dzierżyć.

    Dzirżykraj; Dzierżykraj, Dzierżysław, Dzirżysław, Dzirżysława fem., Dzirżyterg (Śl), Dzirżywuj.

    Dziersław, Dziersława fem., Dzirsław, Dzirsława fem.

    Dzierżø, Dzierżana fem., Dzierżczyk, Dzierżek, Dzierżel, Dzierżka fem., Dzierżko, Dzierżnica, Dzierżwa fem., Dzierżych; Dzirżak, Dzirżec, Dzirżeczek, Dzirżeczko, Dzirżyczko, Dzirżyk; Dzierżczyn, Dzierżkow, Dzierżkowa fem., Dzierżkowic(z), Dzierżkowa fem., Dzirżczyn, Dzirżkow, Dzirżkowa fem., Dzirżkowic, Dzirżow (Prusy), por. nazwa miejscowa Dzierżow, niem. Derschau.

    Dziszczek: może należy czytać Drzyszczek, por. Drzyst-.

    Dziuba: od dziuba ‘dziewczyna, też kura, indyczka’, dziubać ‘uderzać czymś ostro zakończonym’.

    Dziuba, Dziubka (Kresy południowe), Dziobka; Dziobczyn.

    Dziuda może Dziudzia: od dziudzia ‘człowiek zaspany, ociężały’.

    Dziuda może Dziudzia.

    Dziugała: od dziugać ‘szturchać, uderzać’, dźgać, por. prasłowiańskie żehti, zЪgo ‘palić, piec’.

    Dziugała.

    Dziura por. Dura.

    Dziwigor: od prasłowiańskiego diviti ‘patrzeć z podziwem’, divЪ ‘podziw, zachwyt’, dziwić się, dziw, ale też divЪ ‘nieoswojony, dziki; zły duch, potwór’, por. prasłowiańskie diviti ‘powodować zniszczenie’.

    Dziwigor; Dziwisław.

    Dziw, Dziwok.

    Dziwan, Dziwek, Dziwił, Dziwisz, Dziwiszek, Dziwiszko, Dziwka fem., Dziwko, Dziwnak, Dziwoń, dziwon, Dziwosz, Dziwowisz, Dziwusz; Dziwanowa fem., Dziwiszew, Dziwiszewic, Dziwiszow, Dziwiszowia fem., Dziwiszowic, Dziwkowic, Dziwojewic.

    Dziwogłod.

    Por. też: Dyjonizy (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Dźwig: od dźwigać, por. prasłowiańskie dvidzati ‘podnosić, unosić’.

    Dćwigø, Dźwigała, Dźwigonowic, Dźwiżeń.

    E

    Eksamit por. Aksamit.

    Eprzoła – całkowicie niejasne.

    Erpiszka por.Rpiszka.

    F

    Fal-, Fał- por. Chwali.

    Faraszow: niejasne.

    Farka: może od farkać ‘ciągnąć, wdychać’, ‘parskać’, ‘smarkać’; dźwiękonaśladowcze.

    Farka; Farkacz.

    Faruej: niejasne, może zamiast Farlej, por.Firlej.

    Fast por. Chwast:

    Fierląg: od fierląg ‘jednostka monetarna, czwarta część denara’, por. Fierling (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Fierląg.

    Fierlążek.

    Figa: od figa, fik, fig, od łacińskiego ficus ‘drzewo i owoc figowy’, może ze średnio-wysoko-niemieckiego vige.

    Figa.

    Figura: od figura, por. łacińskie figura ‘kształt, forma, postać’.

    Figura.

    Fijołek: od fijołek, por. łacińskie viola, średnio-wysoko-niemieckie viol, viole. Por. Viol (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Fijołek, Fijoł; Fijolowa fem., Fijałowa fem.

    Fijołczęta.

    Fiksa: może od łacińskiego fixo ‘uczynić niewzruszonym, wstrzymać’, fixus ‘stały, niezmienny’.

    Fiksa.

    Fikuł: może od fikać, fik; też fikać (dźwiękonaśladowcze).

    Fikuł.

    Filc: od filc ‘materiał ze sprasowanej wełny’, por. średnio-wysoko-niemieckie vilz. Por. Filz (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Filc.

    Filozof: od filozof, por. łacińskie philosophus.

    Filozof, Filozofek.

    Firka: od fierka ‘drobna moneta niemiecka równa 4 fenigom’, z niemieckiego Vierer. Por. Fierlich (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Firka.

    Firko, Fierko.

    Firlej: od Firlej ‘gatunek ptaka’, firleje ‘figle, żarty’, por. średnio-wysoko-niemieckie firiel, vieriel ‘rodzaj tańca’.

    Firlej; Farlej; Firlejowa fem.

    Firlik. Por. też Fierling (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Fistkowic: od chwist ‘błazen, rozpustnik’, por. chwistać, to, co świstać, świst, por. Świści-.

    Fistkowic.

    Fiutek: (?) od fiutek ‘gwizdawka’, fiute ‘pędziwiatr, wietrznik’, od dźwiękonaśladowczego fiu fiut.

    Fiutek.

    Flak: od flak ‘kiszka, jelito’, por. średnio-wysoko-niemieckie vlëc.       

    Flak, Flak fem., Flaczek; Flakowic, Flekowic, Flakowna fem.

    Flaszka: od flaszka ‘rodzaj naczynia na wino’, por. średnio-wysoko-niemieckie vlasche.

    Flaszka.

    Flaszek.

    Flek: od flek, flak ‘wszelka skaza na ciele’, por. średnio-wysoko-niemieckie vlëck.

    Flek.

    Por. Flek (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Flis: od flis ‘człowiek zajmujący się spławianiem drzewa’; por. średnio-wysoko-niemieckie vloβ.

    Flis.

    Formacz: - być może od: forma.

    Forma; Formaczek, Formaczko.

    Fornal: od fornal, por. średnio-wysoko-niemieckie vornagel.

    Fornal.

    Fornaczko.

    Fortuna: od fortuna, por. łacińskie fortuna ‘los, przypadek; mienie, majątek’.

    Fortuna.

    Fortyl: od fortel, fortyl; por. średnio-wysoko-niemieckie vorteil ‘korzyść’.

    Fortyl.

    Fośnik: od fośnik, por. łacińskie fossa ‘rów; wykop’.

    Fośnik (fosa + nik).

    Frant: od fant ‘człowiek chytry; szalbierz’.

    Frant.

    Fron por. Wron.

    Fryj: od fryj ‘zaloty’, fryjować ‘oddawać się rozpuście’; por. średnio-wysoko-niemieckie vren ‘udać się w zaloty’.

    Fryj, Frej.

    Fryjan, Fryjek; Fryjewa fem, Fryjow.

    Frykacz: zapewne od: frykać ‘fruwać’, dźwiękonaśladowcze, por. też frykcja ‘nacieranie’, por. łacińskie frico ‘nacierać’.

    Frykacz; Frykot.

    Fryza por. Frise (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Fukacz: od fukacz ‘ten, co fuka’, por. fukać ‘burczeć, pokrzykiwać na kogoś’, por. fuczeć, fukać; dźwiękonaśladowcze: fu!

    Fukacz.

    Funt: od funt ‘jednostka wagi’, por. średnio-wysoko-niemieckie phunt.

    Funt.

    Furczek: od furczeć, dźwiękonaśladowcze.

    Furczek.

    Furman: od furman ‘woźnica’, por. vuorman.

    Furman, furmanek.

    Furmanik.

    Furyjasz: może od: furyjat ‘człowiek skłonny do gwałtownego gniewu’, furyja ‘gniew srogi, niepohamowany’, por. łacińskie furia ‘wściekłość, złość’.

    Furyjasz.

    Futek: - niejasne; jest futek ‘dudek’.

    Futek.

    Futajka.

    Futro: od futro ‘skóra zwierzęca z włosem’; por. średnio-wysoko-niemieckie vuoter ‘pokarm, pasza’.

    Futro; Futerko.

    G

    Gabacz: od gabacz, gabać ‘prześladować, dręczyć, napastować’, por. prasłowiańskie gabati.

    Gabacz.

    Gach: od gach ‘kochanek, zalotnik’, por. średnio-wysoko-niemieckie gouch.

    Gach; Gaszek.

    Por. też Gaweł (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Gacka, Gaczka: - niepewne, może od gać ‘grobla umocniona faszyną’, od gacny ‘służący do osłony’, por. prasłowiańskie gatЪ por. też gace ‘spodnie’, prasłowiańskie gatja, gatje, gaczka ‘przyrząd murarski, kielnia’. Por. też Gaweł (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Gacka (?), Gac por. Gacz s.v. Gaweł (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); Gacic, Gacowa fem., Gac(z)owa, por. też Gad (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Gadała: od gadać ‘opowiadać, mówić o czymś’, por. prasłowiańskie gadati.

    Gadała.

    Gadzinka: od gadzinka, gadzina ‘wszelkie stworzenie budzące wstręt, obrzydzenie’.

    Gadzinka (Kresy południowe).

    Gadzula: może od ukraińskiego gadzula ‘żuk’, por. też giez, może od prasłowiańskiego gadjula, gadЪ.

    Gadzula.

    Por. Gadżała.

    Gadżała: od ukraińskiego gadżana ‘kosteczka, noga’, od giżela, giczoł, giża por. giczoł, giża por. prasłowiańskie gyża, gyżelЪ.

    Gadżala (kresy południowe), Gadżalina fem. (kresy południowe), Gażalina fem. (kresy południowe).

    Por. Giża.

    Gagat: od gagat ‘bursztyn’, por. łacińskie gagates ‘czarna odmiana bursztynu’, por. średnio-wysoko-niemieckie gagates.

    Gagat; Gagatek.

    Gagno: por. Gęgno s.v Gęg.

    Gaj: od gaj ‘mały las’, por. prasłowiańskie gajЪ. Może od nazw miejscowych i terenowych Gaj.

    Gaj, Haj (kresy południowe); Gajówka, Gajowy.

    Por. też Zagaj.

    Gajek, Gajko,Gajk; Gajkowic.

    Gajdosznik: od gajdos ‘kobziarz, dudarz’, od ukraińskiego gajda ‘pożyczka orientalna od tureckiego gajda ‘dudy’.

    Gajdosznik, Hajdosznik (kresy południowe) (= Gajdosznik).

    Galernik: od galernik, por. galer ‘rodzaj płótna’ lub galera ‘okręt wojenny’, por. galar z łacińskiego galea ‘żaglowiec morski’.

    Galernik.

    Gała: od gała, por. prasłowiańskie gala ‘kulka’.

    Gała, Gałka, Hałka (kresy południowe) (= Gałka).

    Gałek; Gałkowic, może być tu: Halusz.

    Por. też Gaweł (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Maścigałka.

    Gałęziowic: (?) od gałąź, por. prasłowiańskie galozЪ.

    Gałęziowic; Gałązka; Gałązczyna fem.

    Gałga: może od: gałgan ‘nazwa rośliny’.

    Gałga.

    Gałusz: od gwarowego gałusz ‘gwar, hałas’, gałuszyć ‘hałasować’, gałuch ‘hałas’.

    Gałusz, Gałusza; Gałuszyna fem.

    Gamlik: od gamlać ‘mówić niewyraźnie’.

    Gamlik, Gamleszek, Gamleszko.

    Gamrat: od gamrat ‘nierządnik, gach’, por. łacińskie gameratus ‘człowik rozwiązły’.

    Gamrat; Gambrat; Gamrot; Gamratowic.

    Zniemczone postaci: Gamerat, Gameret, Gamerot.

    Gamunia (?) – zapewne to, co gamoń ‘gamajda, gapa’, por. też gwarowe gamać się ‘iśc powoli chwiejnym, ociężałym krokiem’ lub od gamać ‘jeść powoli, żuć’, por. prasłowiańskie gamati.

    Gamunia. Być może tu: Gamlik, gamleszek, gamleszko, Gamleszk, por. Gam (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Gan: być może od ganić ‘czynić wyrzuty, karcić, strofować’, por. prasłowiańskie ganiti ‘prześladować słowem’.

    Ganø, Ganusz (może Janusz, por. też Gan (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Ganek: może od ganek ‘płaski dach; kryte wejście’; por. średnio-wysoko-niemieckie ganc, a może ganić, por. Gan.

    Ganek.

    Ganka.

    Gara: od gara ‘dziura w drzewie’, por. średnio-wysoko-niemieckie ger, gere ‘klin’.

    Gara.

    Por. też Gar (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Garb: od garb ‘wypukłość’, por. prasłowiańskie gЪrbЪ, por. też garbić się ‘pochylać się, trzymać się krzywo’.

    Garb; Garbacz, Harbacz (Kresy południowe), Herbacz (Kresy południowe).

    Garbaty, garbek; Garbic, Garbkowa fem., Garbowic (Kresy południowe); Harbaczow, Harbaczowic(z), Arbaczowic(z).

    Garbała, Garbatka, Garbisz, Garbiszka, Garbota, Garbotka, Garbowiec.

    Garbarz: od garbarz, por. średnio-wysoko-niemieckie gerwer ‘garbarz’.

    Garbarz.

    Gardło: od gardło.

    Gardło; Garlic.

    Gardlica, Garlica.

    Mocz gardło.

    Gardomir: od prasłowiańskiego gЪrdЪ ‘dumny, wyniosły’, wtórnie ‘budzący grozę, okropny’, por. hardy, gardy ‘zuchwały, pyszny, wyniosły’.

    Gardomir.

    Gardy, Hardy (Maz, Kresy południowe), Harda fem., Gardzina.

    Por. Niegardy.

    Gardosz, Gardota; Gardocic, Gardocin, Gardocina fem.

    Gardza, Gardzinka, Gardzko (Pom; prawdopodobniejsze od prasłowiańskiego gord).

    Garsz, Garszo, por. też Gar (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Gasz, Gaszek, Gaszko, por. Gaweł (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Gargoł: może od gorgolić ‘mówić niewyraźnie’, por. gorgolić ‘narzekać, fukać, nadymać się’, od gwarowego gargolić ‘dusić, zabijać’; dźwiękonaśladowcze.

    Gargoł, Gałgoł, Garguł, Gorguł; Gorgon (?), Gorgoń; Gargo, Gurgoł por. też Gurgol.

    Garnek: od garnek ‘naczynie służące do gotowania’.

    Garnek, Garniec: od garniec, Garnc(z)arz, Garc(z)arz; Garnc(z)arzowic, Garnc(z)arzow.

    Cieczygarnek, Warzygarnek.

    Garny: od ukraińskiego garnyj ‘piękny, dobry’; por. też harny ‘piękny, wdzięczny, zalotny’. Możliwe też od Gardomir.

    Garny (Kresy południowe), Harny.

    Garnisz, Garniszow, Garniszowa fem.

    Garwoł: etymologia niepewna, możliwe od niemieckiego Garuwald, por. Gar (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego), por. nazwy miejscowe Garwolin, Garwolewo.

    Garwoł.

    Gawron: od gawron.

    Gawron, Gawronek, Gawronic, Gawronkowic, Gawronowa fem., Gawronowic.

    Gawran, Gawranek, Gawranko; Gawrończyk; Gawrow (?).

    Gądek, Gędek: od gądek, gędek ‘grający na instrumencie’, por. gąść, por. prasłowiańskie gosti, godo.

    Gądek, Gędek; Gędziec.

    Gądo, Gędo, Gądka, Gędorek (?), Gędwa (?).

    Gąszcz: od gąszcz ‘gęstwina, gęste zarośla, krzaki’, por. prasłowiańskie gostjЪ.

    Gąszcz, Gąszczewic, Gąszczyc.

    Gąszczek, Gaszczek (?).

    Gbur: od gbur ‘wieśniak, chłop’, por. średnio-wysoko-niemieckie gebür ‘sąsiad’.

    Gbur, Gburowski; Gburowa fem.

    Gdak: od gdak, gdakać, por. prasłowiańskie kЪdakati dźwiękonaśladowcze.

    Gdak, Gda.

    Gdakała, Gdał.

    Gdula: od gdula ‘rodzaj gruszek’, por. prasłowiańskie kЪdulja.

    Gdula.

    Gdziuk: od gdziukać ‘przywoływać prosięta’, dźwiękonaśladowcze.

    Gdziukø.

    Gęba: od gęba ‘twarz’, ‘usta’, także ‘rodzaj grzyba’, huba, por. prasłowiańskie goba.

    Gęba, Huba (Kresy południowe, Wielkopolska); Gębaty, Hubaty, Gębka, Hubka (Kresy południowe), Gębic, Gębin, Gabin, Gębin (może od nazwy miejscowej Gąbin), Gębina fem., Hubic, Hubin, Hubinowa fem. (Kresy południowe), Hubowa fem. (Kresy południowe).

    Gębala; Gębalic, Gębalina fem.

    Gęboliz, Gębołys, Gębowar.

    Liżygęba, Moczygęba, Zawiesigęba; Białogębø.

    Trzyhubka (Kresy południowe).

    Gęgotka: od gęgnać, gęgnąć ‘mówić przez nos’, por. prasłowiańskie gogЪnati.

    Gęgotka; Gęgno, może Gagno; Gęgnowic.

    Gęsto: od gęsty.

    Gęsto.

    Gęś: od gęś, por. prasłowiańskie gosЪ.

    Gęś; Gąseczka, Gąsię, Gąsior, Gąsiorek, Gąska, Gęśnik, Gąsiorow, Gąsiorowa fem., Gąsiorowic, Gąsiorowięta, Gaszczyna fem., Gęsic.

    Hus (Kresy południowe), Husak (Kresy południowe), Husz, Huszak, por. Hugo (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Gąsawa (może od nazwy miejscowej Gąsawa), Gąsek, Gąsko.

    Goła Gąska.

    Gibała: od gibała ‘czlowiek, który się kołysze’, od gibać ‘kręcić, zginać’, por. prasłowiańskie gybati.

    Gibała; Gibalina fem.

    Niegiba, Niegibała.

    Giecz-: od imienia Goczałek.

    Por. Goczałek (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Giedek: być może od gdakać, por. Gdak.

    Giedcz (Wlkp), zapewne od nazwy miejscowej Giecz.

    G(i)edk, G(i)edek, G(i)edka, G(i)edko, G(i)edczyc, G(i)Cedzyna fem., G(i)edkowa fem.

    Por. Gedeon (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    G(i)emza: od gemza, giemza ‘dzika koza’, por. średnio-wysoko-niemieckie gemz, gemeze, możliwe też od giemzić ‘swędzić, świerzbić’ lub ‘drgać’.

    G(i)emza, G(i)emzic(z), G(i)emzin, G(i)emzina fem.

    Giez: od giez.

    Giez, Giezek, giezk, Gzek.

    Giezko, Gżela.

    Śpigiez.

    Giezłek: od gzło ‘koszula’.

    Gzielnik.

    Giezłek.

    Gigacz: może od giga ‘dawny strunowy instrument muzyczny’.

    Gigacz.

    Gil: od gil.

    Gil; gilow, Gilowa fem.

    Giser: od giser ‘rzemieślnik odlewający wyroby z metalu’.

    Giser.

    Por. Giesser (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Giża: od giża ‘noga świńska lub wołowa’, por. prasłowiańskie gyża ‘narośl, guz’.

    Giża, Giżka, Giżyn.

    Giżek, Giżko.

    Por. Gadżała.

    Glac: od glaca ‘łysina’, por. Glaz (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Glac.

    Glazar, Glazer por. Glas (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Gląd: od gląd ‘spojrzenie’, od ględać ‘patrzeć, wypatrywać, szukać’, por. prasłowiańskie ględati.

    Gląd.

    Glądek.

    Sobiegląd, Sobogląd.

    Gleń: od gleń ‘twarda wierzchnia warstwa’; w gwarach: gleń ‘kawał chleba’, gielnik ‘kromka chleba’.

    Gleń, glenik, glonek; Gielniowic.

    Gleńka.

    Glicza: od glicza ‘rodzaj szpilki do włosów’, por. średnio-wysoko-niemieckie glitze ‘łysina’, glitzen ‘błyszczeć’.

    Glic(z)a, Gliczęta, Gliczyc.

    Gliczyna.

    Por. Glitze (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Glina: od glina.

    Glina; Gliniarz, Glinek; Gliniany, Glinka; Glinarzowa fem., Glinarzowic, Glinkowa fem.

    Depc(z)yglina, Lepiglina.

    Glisk – niejasne.

    Glista: od glista.

    Glista.

    Gliwka: od gliwa ‘rodzaj gruszy’, też ‘grzyb na drzewie’, gliwieć, por. prasłowiańskie gliva ‘rodzaj grzyba’.

    Gliwka też Liwka.

    Por. Liwka.

    Gloza: od gloza ‘tłumaczenie, komentarz’, por. glossa.

    Gloza; Glozarz: od glozarz ‘ten, który komentuje’.

    Glozna: od glozn ‘kostka u nogi’, głozn, głozna, por. prasłowiańskie gleznЪ.

    Glozna.

    Gładki: od gładki, por. prasłowiańskie gladЪkЪ ‘niechropowaty’, gladiti ‘robić gładkim’.

    Gładki, Hładki (Kresy południowe); Gładysz, Gładyszowa fem.

    Gładø, Głada, Gładko, Gładka, Gładyrka, Gładysza, Gładzisz; Hładko (Kresy południowe).

    Głaz: od głaz, por. prasłowiańskie glazЪ.

    Głaz.

    Głąb: od głąb ‘zgrubiała łodyga’, por. prasłowiańskie globЪ ‘kaczan’.

    Głąb, Głąbek, Głąbik, Głąbic, Głąbiowa fem., Głąbiowic(z).

    Głąbsza; Głęboł.

    Por. też Głęboki.

    Głęboki: od głęboki, por. prasłowiańskie globokЪ.

    Głęboki, Głębok, Hłuboki (Kresy południowe); Głęboczek.

    Głod: od głod s.v. głód, por. prasłowiańskie goldЪ.

    Głąd; Głodek; Głodkowa fem., Głodowa fem.

    Głodaw.

    Dziwogłod (Kresy południowe).

    Głog: od głog s.v. głóg, por. prasłowiańskie glogЪ.

    Głog; Głogowic.

    Głoga, Głogosza; Głogowiec (por. też nazwa miejscowa Głogowiec); Głożek.

    Głogota: od głogotać ‘gulgotać, bulgotać’, onomatopeiczne.

    Głogota, por. Głog.

    Głos: od głos ‘dźwięk’, głosić.

    Głos; Głosek.

    Niegłos, Niegłosek.

    Głowa: od głowa, por. prasłowiańskie golva.

    Głowa, Gława (Młp), Glawa; Głowacz, Głowienka, Hołowienka (Kresy południowe), Głowizna, Głowka, Hłowka (Kresy południowe), Ołowka (Kresy południowe), Głownia; Głowaczewa fem., Głowaczewic, Głowaczowa fem., Głowaczowic(z), Głowczyc(z), Głowic, Głowieńczyc(z), Głowin, Głowina fem., Głownic, Głowiczyc (?), Hłowaczowic(z) (Kresy południowe), Hłowieńczyc(z) (Kresy południowe), Ołowieńczyc(z) (Kresy południowe).

    Gławko, Głowk (?).

    Ciężka Głowa, Kobyla Głowa, Świnia Głowa, Żelazna Głowa, Żelezna Głowa, Żelazny Glowa.

    Świnigłowa.

    Krzygłowa, Maścigłowa, Trzęsigłowa.

    Krzygłow, Krzywigłow, Brzozogłowy, Krzywogłowy.

    Kocia Głowka, Maścigłowka.

    Głuch: od głuch, por. prasłowiańskie gluchЪ ‘źle słyszący lub niesłyszący’; por. podstawowe znaczenie ‘zaciśnięty, zalepiony’.

    Głuch; Głuchy; Głusz, Głuszek; Głuchowic(z), Głoszakowic(z), Głuszyc(z); Hłuchowic(z) (Kresy południowe).

    Głuchna fem., Głuchowiec.

    Głum: od gwarowego glum ‘dureń, niezdara’, głumić ‘marnować, niszczyć’, por. prasłowiańskie glumЪ, gluma ‘człowiek tępy’, też ‘wesołek, błazen; szyderca’, glumiti.

    Głum.

    Gnat: od gnat ‘kość duża’, por. prasłowiańskie gnatЪ.

    Gnat, Gnet (?), Gnatek.

    Gniad: od gniady ‘o maści konia’.

    Gniad, Gniady,Hniady (Młp), Hniedy (Kresy południowe), Gnieda fem., Gniadek; Hniedkowic(z) (Kresy południowe).

    Gniedza.

    Gniazdo: od gniazdo, por. prasłowiańskie gnezdo ‘siedlisko’.

    Gniazdo, Gniazdosz.

    Gniazdosza.

    Gnida: od gnida, por. prasłowiańskie gnida ‘jajo wszy’.

    Gnida.

    Hnidko, Hnidczyc, Hnidczyn (wszystkie formy z Kresów południowych).

    Gniewomir: od prasłowiańskiego gnevЪ, por. gniew.

    Gniewomir, Gniewomiar (Pom), Gniewomier (Pom), Gniewomirow, Gniewomirowa fem., Gniewomirowic; Gniemir, Gnierad.

    Gniewosądka (?) fem.

    Borzygniew, Borzgniew, Dobiegniew, Dobrogniewa fem., Dobrzegniew, Izbygniewa fem., Jarogniew, Jerogniew, Lutogniew, Minigniew, Mirogniew, Mścigniew, Nasięgniew, Ninogniew, Osięgniew, Ostrogniew, Przybygniew, Rościgniew ,Sęczygniew, Sięgniew, Sjęgniew, Spycigniew, Stogniew, Stojigniew ,Suligniewa fem., Świegniew, Śwsiegniew, Toligniew, Wszegniew, Zbygniew, Zbyhniew (Kresy południowe), Zbygniewa fem.

    Gniew, Gniewosz, Hniewosz (Kresy południowe).

    Gniewak, Gniewan, Gniewek, Gniewk (Maz), Gniewka fem., Gniewko, Gniewosz, Gniewosza, Gniewoszek, Gniewota, Gniewsza, Gniewusz; Gniewow, Gniewkowic, Gniewocic, Gniewoszewic, Gniewoszowic.

    Gniechowic(z).

    Gnikijewic: od giąć, por. prasłowiańskie gЪbnąti, gЪnąci ‘coś prostego zakrzywiać’.

    Gnijkiewic.

    Gniłka: od gniłka ‘ulęgałka’, por. prasłowiańskie gnilЪ, gniti.

    Gniłka.

    Gnijewic.

    Gnoj: od gnoj, por. prasłowiańskie gnojЪ ‘nawóz’.

    Gnoj, Gnojek.

    Gnypkow: od gnyp, knyp ‘krótki nóz’, por. średnio-wysoko-niemieckie knif, knip ‘nóż’.

    Gnypkow.

    Godzimir: od prasłowiańskiego goditi ‘robić coś w stosownym czasie’, ‘dopasowywać, czynić odpowiednim’, por. godzić (się) ‘być stosownym, przydatnym, mieć wartość, zgadzać się’, też godzić ‘nastawać na kogoś’, por. prasłowiańskie godЪ ‘odpowiedni, stosowny’.

    Godzimir, Godzisław, Godosław (Pom), Godzsław, Gocsław; Hodysław, Mirogod, Nagod, Zdziegod, Zdzigod.

    Godło, Godzien; Godzięba, Godzina.

    God, Godacz, Godak, Godal, Godasz, Godawa, Godek, Godel, Godk (Maz), Godka, Godko, Godla, Godlest, Godzilest, Godula, Godusza fem., Godyl, Godyn, Godyń, Godzała, Godzek, Godzich, Godzięba, Godzik, Godzko, Godziej, Godziesz, Godzięto, Godzik, Godzisz, Godziszek, Godziszko; Goduli, Godzębina fem.

    Goch, Gochna fem., Gocho, Gochoła, Gochut (?), Gochus.

    Gosz, Goszal, Goszek, Goszel, Goszk, Goszka, Goszka fem., Goszko, Goszo, Goszyk, Kochna fem., Goszin, Goszewic(z), Goszkowa fem., Goszkowic(z), Goszkowięta, Goszowic(z), Kochin.

    Por. Gorzy-, Gości-, por. też Go- od Goczałek, Gotart, Gotprzyd (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Goglosa: od goglosa ‘napój warzony z jęczmienia’.

    Gogoł: od gogoł, gogol ‘gatunek dzikiej kaczki’, por. prasłowiańskie gogolЪ – dźwiękonaśladowcze.

    Gogoł, Gogolowa fem.

    Gogoła, Gogołek, Gogołko, Gogolnik.

    Gogot: od prasłowiańskiego gogotЪ ‘bełkot’, od gogotać ‘krakać, gulgotać’.

    Gogot.

    Częstogoj: od prasłowiańskiego gojiti ‘leczyć, uzdrawiać’.

    Częstogoj.

    Goj, Goja, Gojan; Gojcewic(z), Gojcowic(z).

    Golemo: od golemy ‘duży, wielki’.

    Golemo.

    Golibroda: od golić.

    Goł: od prasłowiańskiego golЪ ‘bez okrycia, nagi, niezarosły’, goliti ‘robić gołym’.

    Goł, Goła fem., Goły, Hoły (Śl), Golenka, Geleniec, Goleń, Golina, Hołysz (Kresy południowe), Golanczyn, golanowa fem., Golewic, Gołowic.

    Gołowąsy.

    Gola, Golan, Golanek, Golanko, Golaniia, Golasz, Golcz, Golczek, Golech, Golej, Golenia, Golenie, Goleńko, Golesz, Golesza, Goleszka, Golęda, Golęta, Golik, Golinkow, Golisz, Golisza, Golut, Golko; Gołaczek, Gołaj, Gołasz, Gołka, Gołost, Gołosz, Gołoszka, Gołuch, Gołuj, gołusz, Gołyga (?), Gołysz, Gołysza; golankowic, Golczewa fem., Golczowa fem., Golejewic, Golęcina fem., Golędzin, Golutowic (Maz), Golutowski, Gołoszew (?), Gołowic.

    Holek, Hołek, Holik, Holisz, Holko, Hołko, Hołoch (Wlkp) por. też Hol- od Aleksander (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Chołosz, może od Michał, por. Michał (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Golisława (?) fem.

    Odrzygoło.

    Gołust, Golust, Gołubota, Hołubota, Ołobota, Hołobut, Ołobut.

    Goła Gąska; Goły Andrzej; Goły Jan, Goły Jasz, Golijasz, Golasz, goły Jaszek, Goły Piątek, por. Sol-.

    Goły Pieter (?), Goły Więch; Goła Janowa fem.

    Goły Piątkowa fem.

    Zagola.

    Zlota Goleń.

    Gołąb: od gołąb.

    Gołąb, holub, Golub (Śl); Gołąbek, Hołubek (Kresy południowe), Golibek (Maz); Gołąbczyna fem., Gołąbkowa fem., Gołebiewic, Gołębiowa fem.

    Gołąbko, Gołąbiec, Hołubiec (Kresy południowe), Hołubiej, Hołubko (Kresy południowe);

    Hołubiejowa fem., Ołubiejowa fem., Hołubiewa fem.

    Gołczywoda: zapisy z kopii, trudno wskazać etymologię.

    Gołdacz: zapewne od gołdać ‘pić łapczywie, przełykać’.

    Gołda.

    Gołdacz; Godacz, Gołdecz, Gołdanik, Gołdyn, Gołdysz, Gołdzianka fem.; Gołdaczowa fem., Gołdynowic.

    Por. Gold (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Gomoła: od gomoła ‘nierogacizna’, por. prasłowiańskie gomola ‘bez rogów’, gomolЪ ‘bezrogi’.

    Gomoła; Gomołka; gomołczyna fem.

    Gomolec, gomółek; Gomołko.

    Gonek: zapewne od gonić ‘gonić, ścigać’.

    Gonek, Gonko; gonkowa fem.

    Gonigroch.

    Wilczy Gon.

    Gontek: od gontek ‘deseczka do pokrycia dachu’, gont.

    Gontek, Gontarz: od gontarz ‘wyrabiający gonty’; Gontowic.

    Gora: od gora s.v. góra ‘wzniesienie terenu’.

    Gora, Gorka, Gurka; Gorny, Gorzny, Horny (Kresy południowe), Hornik; Gorczyn, Gorznic.

    Por. też Walogora.

    Gornysz (Kresy południowe), Hornujec.

    Dogor, Nagor, por. Na Gorę (nazwy heraldyczne).

    Por. też Godzi-, Gorzy-; Goczałek, Gotart, Gotprzyd (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Gorazdo: od gorazdy ‘zręczny; szczęśliwy’, por. prasłowiańskie gorazdЪ; Gorazd to imie jednego z sześciu najwybitniejszych uczniów św. Metodego, przewidzianego na jego następcę.

    Gorazdo.

    Gorący: od gorący.

    Gorący, Horący (Kresy południowe), Gorąca fem.

    Gorczyca: od gorczyca.

    Gorczyca; Gorczyczka, Gorczyczna fem., Gorczycowic.

    Gorczak

    Gordy: być może od: gardy, hardy, por. prasłowiańskie gЪrdЪ ‘wyniosły, dumny’. Por. Gardo-. Możliwe też pochodzenie odimienne, por. Gordyjan (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), albo por. też liczne zestawienia przymiotników z Jan, por. Jan (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Gordy Jan.

    Gordyn, Hordyna (Kresy południowe), Hordynina fem. (Kresy północne).

    Gorzesiekała: od gorze ‘biada, nieszczęście’.

    Gorzesiekała, Gorzysiekała, gorzekała, Gorzeskot.

    Sobiegorz.

    Zapewne tu: Warzygorze.

    Por. Gorzy-.

    Gorzysław: zapewne od prasłowiańskiego goreti ‘palić się’, por. też gorze ‘bieda, nieszczęście’, ‘biada’.

    Gorzysław; Gorsław (?).

    Cieszygor, Dalegor, Dziwigor.

    Gorø, goracz, Goraj (może od nazwy miejscowej Goraj), Gorajczyk, Gorajko, Goran, Gorasz, Goraszek, Goraszko, Gorek, Gorka, Groch, Goruch, Gorusz, Goryl, Goryń, Goryn, Gorynia, Goryna;

    Gorzała, Garzała, Gorzasz (?), Gorzek, Gorzesz, Gorzewa, Gorzko, Gorzuch, Gorzutko, Gorzyca, Gorzych, Gorzyczka; Gorajewic, Gorajowic, Gorzkowic, gorzuchow, Gorzyc, Gorzyczyc. 

    Por. Godzi-, Gora, Gości-, Goczałek, Gotart, Gotprzyd (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Gosław: od godzi-, gorzy-, gości-.

    Gosław, Gosława fem., Gosławow, Gosławowic; może tu też: Golub, Golut.

    Por. Godzi-, Gorzy-; Goczałek, Gotart, Gotprzyd (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Zimna Gospoda: od gospoda ‘zajazd, karczma’, por. gospoda, gospodЪ.

    Zimna Gospoda.

    Najrzygospodzina fem.

    Por. Gospodarzyk.

    Gospodarzyk: od gospodarzyk ‘rajfur’, gospodarz ‘pan domu, głowa rodziny’.

    Gospodarzyk.

    Gościmir: od prasłowiańskiego gostiti, gostЪ, por. gościć, gość.

    Gościmir, gościmiar (Pom), Gościrad, Gościsław, gościsława fem., Gościwid, Gościwit, gości wuj, Gostmił (?).

    Bdzigost, Dobrogost, Lubgost, Miłogost, Niegost (?), Suligost, Szurgot, może być Skorogost, por. Skor-, Uniegost.

    Dobrogoszcz (?)

    Gość.

    Gostach, Gostal, Gostan, Gostasz, Gostawa, Gostek, Gostka, Gostko, Goston, Gostoń, gostuj, Gostur; Gostaszewic, Gostkowa fem., Gostczyn.

    Goszcz (?), Goszcza, Goszczon, Goszczoń, Goszczyj, Goszczyn, Goszczewic(z).

    Gościa, Gościch, Gościcha, Gościcha fem., Gościech, Gościej, Gościęta, Gościk, Gościna, Goszczyna; Gościsz; gościn, Gościszewic.

    Por. Godzi-, Gorzy-; Goczałek, Gotart, Gotprzyd (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Odrzygość, Trzęsigość.

    Gotowka: od gotowy ‘zdecydowany, skłonny, chętny’, por. prasłowiańskie gotovЪ.

    Gotowka.

    Gowien: być może od nazwy miejscowej Gowin, dobra zakonu cystersów, por. Gowino, por. też Got (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).Tam niemieckie derywaty: Goswin, Gobin. Goben.

    Gowin.

    Gowienko: od gówienko, por. prasłowiańskie govЪno.

    Gowienko.

    Gowienno (może od nie zaświadczonej nazwy miejscowej), Howiej, Howien (?) (Kresy północne), może tu z Kresów południowych: Hownia, Howniejko; Howienowicz (?) (Kresy południowe).

    Huwno (Kresy południowe), por. Huhnat s.v. Ignacy (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); Hiwant.

    Gowor: od gowor ‘mowa’, gaworzyć ‘rozmawiać, rozprawiać’ por. prasłowiańskie goworiti ‘mówić niezrozumiale’.

    Gowor, Goworzyc.

    Goworak, Goworek, Goworko, Goworzyk, Goworzysz, Gowarzysz; Goworkow, Goworkowa fem.

    Gozd: od gozd ‘las’, por. prasłowiańskie gvozdЪ.

    Gozd, Gwozd.

    Gozdawa (por. Gozdowo (nazwy heraldyczne)), Gozdek, Gozdno; Gozdow.

    Goźdź: od góźdź, gwóźdź, por. prasłowiańskie gvozdЪ ‘kawałek metalu albo drzewa zaostrzonego’. Por. góźdź ‘las’ s.v. gozd.

    Goźdź, Gwoźdź; Goździowa fem., Goździowic.

    Goździak, Goździk, Guździałka, Gwoździan.

    Liżygoźdź.

    Łysy Goźdź.

    Gra: od gra ‘zabawa’, por. grać, igrać, por. prasłowiańskie jЪgra, Ъgra, jЪgrati ‘bawić się w jakąś grę’.

    Gra, Gracz, Graczowa fem.

    Graj, Gracza, Graczko, Gralec, Grała, Grala, por. Gala.

    Por. Gra, Grel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Tumigrała.

    Grab: od grab.

    Grab, Grąb, Gręb.

    Grab; Grabina, Grabin, Grabina fem., Grabow, Grabowic.

    Grabatka, Grabek, Grabic, Grabiec, Grabowiec.

    Grabołuska.

    Por. Grabia, Grabion.

    Grabarz: od grabarz ‘czlowiek grzebiący umarłych’.

    Por. Graber (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Grabarz.

    Grabia por. Graf.

    Grabion: od grabiony, por. prasłowiańskie grabiti.

    Grabion, Grabie.

    Grabania, Grabiesz, Grabiesza, Grąbiesza, Grabionek, Grabionka, Grabisz, Grawisz, Grabisza, Grabka, Grabszyc, Grabunka (?), Grabusz.

    Por. Grab, Grabia.

    Grad: od grad ‘opad w postaci krup lodowych’.

    Grad; Gradobity: od gradobity ‘pstry, łaciaty’; Gradowa fem., Gradzina fem.

    Gradek, Gradusz, Gradziec.

    Por. też Grąd.

    Graf: od graf.

    Grafl Grabia.

    Gramatyka: od gramatyka ‘gęsta polewka z wody i piwa’, od gwarowego gramatyka ‘niezdara, niedołęga’, być może jeszcze inna żartobliwa nazwa związana z łac. grammatica ‘nauka o właściwościach języka’.

    Gramatyka; Gramatka.

    Gramota: od gramota ‘pismo, dokument’.

    Gramota.

    Granat: od granat ‘kamień półszlachetny’ lub ‘rodzaj broni’.

    Granat; granatowa fem.

    Malegranat.

    Granica: od granica.

    Granica; Graniczny.

    Grań: od grań ‘krawędź, granica’.

    Grań, Granic.

    Graniło, Granisz, Granosz, Granusz.

    Por. Gran (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Grawda: od grawda ‘sad, gaj’.

    Grawda; Grawdzic.

    Grąbelka: od grąbelka ‘bryłka ziemi; zagon; miedza’, por. grąbka, grzęba ‘wyspa, wzniesienie terenu’, por. gwarowe gręby ‘pomarszczony, chropowaty’.

    Grąbelka.

    Grąd: od grąd ‘miejsce wśród bagien’, por. prasłowiańskie grodЪ ‘wzniesienie’, ‘pierś’.

    Grąd.

    Grądzica, Grądka, Grądzina.

    Por. też Grad.

    Grąża, Gręża: od grążać ‘zanurzać’.

    Grąża, Gręża, Grążek, Grężek.

    Grob: może od grob ‘mogiła’ s.v. grób.

    Grob, Grobek, Grobnik; Grobnic.

    Por. też Grob (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Groblica: od groblica ‘grobla’.

    Groblica, Grobliczyn.

    Groch: od groch ‘rodzaj rośliny’.

    Groch; Horoch (Kresy południowe), Chroch (?), Goroch (Kresy południowe), Grochal, Grochol, Grochownik, Groszek, Grochna fem., Grochowa fem., Groszkowic.

    Grochala, Grochol, Grochola, Grocholka, Grochot, Grochota, Grochut, Grothut, Grochula, Groszl, Groszyl; Groszlowa fem. Por. Grosz; Grosch (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Hroszko (Kresy południowe).

    Grochorada fem., Grochowarø.

    Gonigroch, Moczygroch, Odrzygroch, Pieczygroch, Śmirdzigroch, Wylejgroch.

    Rosły Groch.

    Por. też Grodzi-.

    Grodzisław: od prasłowiańskiego groditi ‘ogradzać, otaczać płotem’, por. grodzić.

    Grodzisław, Grodzsław, Hradysław (Śl).

    Niegrod, Zdziegrod, Zdzigrod.

    Grod, Grodek, Grodź, Grodzic.

    Grodko, Grodziesz, Grodzisz.

    Hradek (Kresy południowe, Śląsk), Hredel (Kresy południowe), Hradłowic(z) (Kresy południowe), Hradowicz (Kresy południowe).

    Może derywaty Groch, Grosz i pochodne, por. Groch.

    Gromadka: od gromadka ‘mały stos drzewa’, por. też gromadzić.

    Gromadka; Gromadzic.

    Gromadza, Gromadzyc, Gromadzyn.

    Gromisław: od prasłowiańskiego grЪmeti, gromiti ‘uderzać jak grom’, por. też grom, gromić.

    Gromisław.

    Hrom (?); Hromicz (Kresy południowe).

    Gromek, Gromel, Gromiec, Gromiesz, Gromisz, Gromko, Gromka fem., Gromnik, Gromnisz, Gromkowic, Gromkowna fem., Gromszyc, Gromszycowa fem.

    Por. Grzymi-.

    Grono: od grono ‘winne grono’, por. prasłowiańskie gronЪ.

    Grono.

    Gronø, Gronek, Gronik, Gronka fem., Gronkowic.

    Gronostaj: od gronostaj ‘nazwa zwierzęcia’.

    Gronostaj, Gronostajka fem., Gronostajowa fem., Hronostajowa fem. (Kresy południowe).

    Grosz: od grosz ‘drobna moneta srebrna’.

    Grosz; Groszyk.

    B(i)ezgrosz.

    Za Grosz Słoma, Za Grosz Słomy, Za Grosz Słowo.

    Por. Groch, Grosch (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Grot: od grot ‘ostrza strzały, włócznia’.

    Grot, Grotow, Grotowa fem., Grotowic.

    Grota, Grotek, Grotko.

    Groza: od groza ‘przerażenie, trwoga’, por. prasłowiańskie groza, groziti.

    Groza; Grozim; Grozic.

    Grozina (?).

    Grubic: od gruby też ‘prostacki, nieokrzesany’.

    Grubic.

    Grubak, Grubina, Krubacz (?), Krubiela.

    Por. Grub (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Gruca: od gruca ‘krupy jęczmienne lub owsiane’, por. średnio-wysoko-niemieckie gruβ ‘kasza’.

    Gruca; Grucina fem.

    Gruchacz: od gruchacz ‘gołąb’.

    Gruchacz.

    Gruchała, Gruchałka, Gruchan.

    Gruda: od gruda ‘bryła’, ‘ścięta mrozem ziemia’.

    Gruda, Grudzień; Grudzic.

    Grudziny (?) może od nazwy miejscowej, por. Grudziny (nazwy odmiejscowe), Hruczyna (Kresy południowe), może Hrudczyna; Hrudkowic(z) (Kresy południowe).

    Gruszka: od gruszka.

    Gruszka, Hruszka (Kresy południowe); Gruszczyc(z) (Kresy południowe), Gruszczyn.

    Gruszarz.

    Gruzdziałka: od gruzdać ‘tłuc, miażdżyć’; etymologia niejasna, może też od gruz.

    Gruzdziałka.

    Gruzła: od gruzła ‘wrzód, bąbel’.

    Gruzła; Gruzełka, Gruzałk (?).

    Gruzlik.

    Gryf: od gryf ‘lew z głową i skrzydłami orła’.

    Gryf.

    Gryfnik: od gryfnik ‘rzemieślnik zajmujący się wytapianiem i sprzedażą łoju’.

    Gryfnik.

    Gryka: od gryka ‘rodzaj rośliny’.

    Gryka; Gryczyn, Gryczyna fem.

    Gryczø.

    Gryzel: być może od gryźć.

    Gryzel.

    Grzanka: od grzanka, grzać.

    Grzanka, Grzanczyna fem.

    Grzanek; Grzanko.

    Grzebło: od grzebło, grzebać, grześć.

    Grzebło; Grzebak, Grzebień, Grzebiołucha; Grzebykowa fem.

    Grzebø; Greb; Grzebnik; Hrebionka (Kresy południowe), Hrebko (Kresy południowe).

    Grzebikura, Grzebinoga.

    Grzesznik: od grzesznik, por. grzech, por. prasłowiańskie grechЪ ‘błąd, uchybienie’, też ‘niedostatek, nieszczęście’.

    Grzesznik.

    Grzęda: od grzęda, por. prasłowiańskie gręda ‘żerdka dla kur’, ‘pas skopanej ziemi’.

    Grzęda.

    Grzędza: od grzędzić ‘zrzędzić, bzdurzyć’, por. gwarowe zarzęzić, a zrzędzić to: od rząd, rządzić.

    Grzędza; Grzędziel, Grzędziołek, Grządziołek.

    Grzyb: od grzyb.

    Grzyb, Grzybek; Hrybowic(z) (Kresy południowe).

    Grzybian.

    Grzymisław: może od prasłowiańskiego grimati ‘grzmieć’.

    Grzymisław, Grzymisława fem.; Grzymosław, Grzymsław, Grzymsława fem., Grzmisław, Grzysław.

    Grzymisz, Grzymø, Grzymak, Grzymała, Grzymałko, Grzymała, Grzymasz, Grzymaszel, Grzymek, Grzymko, Grzymk, Grzymel, Grzymięta, Grzymisz, Grzemka, Grzymka fem., Grzymosz, Grzysz; Grzymalin, Grzymalin, Grzymczyn, Grzymkow, grzymkowa fem., Grzymkowic, grzymkowa fem.

    Grzemała.

    Krzemka, Krzymka fem., Krzemyk (?).

    Kresy południowe: Hrymło, Hrymek, Hrymiec, Hrymajłowicz.

    Por. Ochrym (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Por. Gromi-, Pielgrzym (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Grzywa: od grzywa, por. prasłowiańskie griva ‘długie włosy u zwierząt’.

    Grzywa, Grzyacz, Grzywak, Grzywka, Grzywka fem.

    Grzywna: od grzywna ‘jednostka pieniężna’.

    Grzywna.

    Gubinko: może od nazwy miejscowej Gubin, por. Gubin (nazwy odmiejscowe).

    Gubinko (Wlkp).

    Gubiwoda: od gubić ‘zabijać, pustoszyć’.

    Gubiwoda.

    Gudul: może od gwarowego guda, gudza ‘świnia’.

    Gudul, Gudziel.

    Guga: może od gwarowego guga ‘guz, narośl’, por. prasłowiańskie gugati ‘bawić się, kołysać’.

    Guga, Gugiel.

    Gugała, Gugiel, Guglusz, Gugor, Guguła; Guglin.

    Por. Gugel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Gula: od gula, guła ‘guz, narośl’, ‘obżarstwo’.

    Gula, Guła; Gulka.

    Gulacz: od gwarowego gulacz ‘indyk’, por. gul, gulgotać (dźwiękonaśladowcze).

    Gulacz.

    Gulaj: od dial. ukraińskiego gulaj ‘włóczęga, hultaj’, por. prasłowiańskie gulati, gulać ‘hulać, tańczyć’.

    Gulaj (Kresy południowe).

    Guła por. Gula.

    Gunia: od gunia ‘derka’.

    Gunia; Guńka.

    Gurbiło: od gwarowego gurbić ‘marszczyć, miąć’ też ‘garbić się’, por. Garb.

    Gurbiło.

    Gurgol: od gurgol ‘ozdoba’.

    Gurgol.

    Por. Garg-.

    Gutała: por. prasłowiańskie gutati ‘kołysać’.

    Gutała; może tu Guta (Kresy południowe).

    Por. Gut (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Guz: od guz ‘gula, narośl’.

    Guz; guzik; Guzowa fem., Guzowic.

    Guzdrałka: od guzdrała, guzdrać się ‘robić coś wolno, marudzić’.

    Guzdrałka.

    Gwardyjan: od gardyjan, por. łacińskie guardianus ‘strażnik’.

    Gwardyjan, Gardyjan.

    Gard, Gardyjałek.

    Por. Gard (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Gwarzała: od gwarzyć ‘mówić, gadać’. Por. Gowor.

    Gwarzała.

    Gwiazda: od gwiazda ‘ciało niebieskie’.

    Gwiazda.

    Gwiazdasz; Gwiazdoszyna fem. 

    Gwizdałka: od gwizdać.

    Gwiżdż, Gwiźdź.

    Gwizdałka.

    Gżeg- por. Żegżułka.

    Gżela por. Giez.

    H

    Hadki: od hadki ‘obrzydliwy, brzydki’, por. gad, ukraińskie had, prasłowiańskie gadЪ.

    Hadki (Kresy południowe).

    Por. Gad.

    Haftarz: od haftarz ‘hafciarz’.

    Haftarz, Aftarz, Hafter(z), Hafter(z) fem., Haftyrz, Heftarz, Hefter(z), Hefter(z) fem.; Haftarzowa fem., Aftarzowa fem., Heftarzowa fem., Hoftarzowa fem.

    Haj por. Gaj.

    Hak: od hak.

    Hak, Hakowa fem.

    Por. też Hag (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Haraburda: od haraburda ‘rupiecie’, por. hałaburda, haraburda ‘awantura, bójka’, ‘zawadiaka’.

    Haraburda.

    Harap: od harap ‘łup, zdobycz’.

    Harap.

    Harb- por. Garb-.

    Hardy por. Gardo-.

    Hark- por. Chark-.

    Harny por. Garny.

    Harpija od harpia ‘wyzyskiwacz’, por. też łacińskie harpia ‘hak’.

    Harpija.

    Hawarnik: od hawerz ‘rębacz, górnik’.

    Hawarnik, Hewarnik.

    Heczyc: niejasne, może od heczeć ‘gapić się’, heca ‘żart’.

    Heczyc, Hecic.

    Hełm: od hełm ‘ochronne nakrycie głowy’.

    Hełm.

    Herb: od herb ‘godło, znak’.

    Herb.

    Heremita: od eremita, eremita ‘pustelnik’.

    Heremita.

    Hładki por. Gładki.

    Hołub por. Gołąb.

    Hor- por. Gor-.

    Horosz- por. Groch.

    Horzeszny por. Orzeszny.

    Hostrohoszowic(z): może od ostroga.

    Hostrohoszowic(z).

    Hostrosz por. Ostrosz.

    Hościk por. Ościk.

    Hown- por. Gowien-.

    Hożanka por. Ożanka.

    Hroch por. Groch.

    Hrodnianin: od grodnianin s.v. grodnianin ‘należący do grupy dworzan Władysława Jagiełły’, od nazwy miejscowej Grodno, miasta nad Niemnem.

    Hrodnianin.

    Hrom por. Gromi-.

    Hrpiszko por. Rpiszka.

    Hru- por. Gruda.

    Hrym- por. Grzymi-.

    Huba por. Gęba.

    Hucz: od huczeć.

    Huczø, Huczow.

    Huczek por. Uciech-.

    Hujma: niepewne odczytanie, być może ujma ‘brak, ubytek’, ujmować ‘odejmować’.

    Hujma.

    Hus por. Gęś.

    Huszpak – niejasne.

    Hutnik: od hutnik ‘pracujący przy wytopie żelaza’.

    Hutnik.

    Huwno por. Gowien-.

    Huzica: od ukraińskiego huzycja ‘tyłek’, por. guzica ‘kuper ptaków’.

    Huzica (Kresy południowe).

    Huzwa (?) – niejasne.

    Hycel: od hycel ‘oprawca’.

    Hycel.

    Hyculec: - niejasne, może od prasłowiańskiego chichotati, chochotati.

    Hyculec (?).

    Hyra: od hyra ‘czupryna’.

    Hyra (Kresy południowe).

    Hyry (?)(Kresy południowe).

    Por. też G(i)er was(z) (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    I

    Igiełka: od igiełki, igła, igiełka.

    Igiełkam Jigiełka; Igielnik, Jigielnik: od igielnik ‘rzemieślnik wyrabiający igły’, iglarz. Igiełczyna, Jigiełczyna fem. 

    Ilga por. Wilga.

    Imbier: od imbir s.v. imbir.

    Imbier, Imbir ,Himbir, Inbier, Hinbier ,Ingbir, Hingbir.

    Imisław: od prasłowiańskiego jęti, por. jąć.

    Imiątek, Jimiątek, Imiątko, Jimiątko, Imek, Jimek, Imka fem., Jimka fem., Himka fem.

    Inochoda: od inochoda ‘specjalny chód konia’.

    Inochoda, Jinochoda

    Irdzakowic(z): - niejasne.

    Irdzakowic(z). (Kresy południowe).

    Irp- por. Rp-.

    Iskra: od iskra.

    Iskra, Jiskra.

    Istebka: od izba ‘chata’, ‘izba’.

    Istebka, Izdebka, Hizdebka, Izbica, Jizbica.

    Iszczkowic: być może od: iścić ‘uiszczać, spłacać’, por. isty ‘wspomniany, rzeczony’, por. też iszczony ‘spełniany’.

    Iszczkowic, Jiszczkowic.

    Izbor: od prasłowiańskiego jЪzborЪ, por. Zbor.

    Izbor.

    Izbygniew: od prasłowiańskiego jЪzbyti ‘zostać’, ‘uwolnić’, ‘być w nadmiarze’.

    Izbygniew, Izbygniewa fem., Izbylut, Izbelut.

    Izbylutek, Izbylutko, Izbelutek, Izbelutko.

    Por. Zby-.

    Izdarzyło – zapewne od zdarzyć, por. prasłowiańskei dariti ‘ofiarować komuś coś’.

    Por. Zdarz-.

    Izdarzyło.

    J

    Jabłuszko: od jabłuszko.

    Jabłuszko, Jabłuszkø (Wlkp); Jabłonka, Jabłunka.

    Jabłoszowa fem.

    Jaczemir: od staro-cerkiewno –słowiańskiego jačajЪ ‘znakomitszy, mocniejszy’, por. prasłowiańskie jakЪ(jЪ) ‘silny, mocny’.

    Jaczemir, Jaczewoj.

    Jaczø, Jac(z), Jacza, Jaczało, Jaczek, Jaczel, Jaczela, Aczela (?) ,Jaczenin, Jaczk, Jaczka, Jaczko, Jaczo, Jaczym, Jaczyna, Jaczysz; Jaczewic(z), Jaczowic, Jaczkiewic, Jaczkowa fem., Jaczlin (?), Jaczowic(z), Jaczyc, Jaczyn. Por. Jakub (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego). Możliwe też od Hyacinthus (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego). Też mniej prawdopodobne formy od Jan; Jakub (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); formy żeńskie por. Agata, Agnieszka, Jadwiga, Joanna (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Jad: od jad ‘substancja trująca’.

    Jad, Jadowa, Jadowic.

    Może również Jadnikowic(z), Jadukowicz (Kresy północne), Jedkowic(z) (Kresy północne).

    Jadro, Jądro: od jądro ‘część sieci na ryby’, por. prasłowiańskie jędro, jodro ‘nasiono, ziarno’.

    Jadro, Jądro.  

    Jadwo, Jedwo: od jedwo, jedwo ‘z trudnością’, por. prasłowiańskie jedva ‘ledwie, z trudem’.

    Jadwo, Jedwo.

    Jagła: od jagła ‘ziarno prosa’, por. prasłowiańskie jagła ‘roślina, proso’.

    Jagła; Jegła, Jagielnik, Jagielnik (?), Jaholnikowycz (Kresy południowe).

    Jagielno, Jagilno, Jagiełka, Jagiełko, Jegiełka, Jegołka, Jigułka, Jegletka (?); Jegiełczyc, Jahełczyc (Kresy południowe).

    Jagnię: od jagnię.

    Jagnię, Jagniątko; Jagniątkowic, Jagnięcow, Jagniętowa fem. (Kresy południowe).

    Jagoda: od jagoda ‘mały owoc krzewów i roślin’.

    Jagoda, Jegoda; Jagodzianka fem.

    Jaja: od jaje, por. prasłowiańskie aje.

    Jaja, Jajka; Jajko, Jejko.

    Stałyjaje, Ważyjaje, Ważyjeje; Trzy Jaja, Trzy Jaje, Trzy Jeja, Trzy Jeje.

    Boże Jajko.

    Por. Wejcz-.

    Jalec: od jelec ‘gatunek ryby’.

    Jalec, Jelc, Jelc(z), Gielc(z), por. nazwa miejscowa Jelcz.

    Jałmużna: od jałmużna.

    Jałmużna, Jełmużna; Jełmużna fem.; Jałmużnic, Jełmużnic, Jałmużnina fem., Jełmużnina fem.

    Jałowy: od jałowy ‘niepłodny’.

    Jałowy, Jałoszka, Jałowka; Jeły (?), Jełowicz (Kresy południowe).

    Jaława.

    Jama: od jama ‘dół, nora’.

    Jama, Jamka, Jemka, Jamny.

    Jamek, Jamko.

    Janczysława: - niejasne.

    Janczysława (?) fem.

    Jargosz: - chronologia niepewna, być może od jargać ‘złościć się’.

    Jargosz; Jargołowa fem.

    Jarogniew: od prasłowiańskiego jarЪ ‘wiosenny, goroący’, ale też i ‘gniewny, srogi, surowy’, por. jary ‘krzepki, jurny’ i ‘o zbożu sianym na wiosnę’.

    Jarognie, Jerogniew, Jaromir, Jaromiar, Jeromiar, Jeromier, Jarosław, Jarosława fem., Jerosław, Jerosława fem., Jirosław, Jarostryj; Jarogniewic, Jarogniewowic, Jarosławic, Jarosławin, Jarosławow, Jarosławowa fem., Jarosławowic.

    Jarchosław (?) – neologizm.

    Jary, Jarka, Jarzyna, Jerzyna, Jarzynina fem.

    Jarach, Jaracz, Jaraczek, Jaraczko, Jarasz, Jarek, Jarka, Jarko, Jarkusz, Jarno, Jaroch, Jarocha, Jarochna fem., Jarocz (?), Jaroma, Jaroń, Jarost, Jarostek, Jarostko, Jaroszm Jerosz, Jirosz, Jarosza, Jaroszek, Jaroszka, Jaroszka fem., Jaroszko, Jarota, Jarota fem., Jarsza, Jarusz, Jarzec, Jarzon, Jarzonek, Jarzonko, Jarzym, Jarzyska, Jarzysz;

    Jaraczewa fem., Jaraczewic, Jareczewic, Jarkowicz, Jarkuszewic, Jarocic, Jarocin, Jarostowic, Jaroszewa fem., Jaroszewic, Jaroszowa fem., Jaroszowic, Jaroszowa fem., Jaroszewa fem., Jarzyszewic(z).

    Jerach; Jeracz, por. Horacy (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), Jerasz, Jeresz, Jereszko, Jerochna fem., Jerost, Jeroszek, Jerota, Jersza, Jerusz, Jerzym, por. Jeremijasz, Jeronim (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego). Możeliwe też derywaty od Jan i Jakub (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Jarząb: od jarząb ‘ptak’, por. prasłowiańskie erębЪ ‘drzewo lub krzew’.

    Jarząb, Jarząbek, Jerząbek; Jerząbkowic.

    Jasień: od jasień ‘jesion’.

    Jasień, Jesień (Maz), Jasionek, Jasionowa fem., Jasienic, Jasieniow.

    Jasiona może od nazwy miejscowej Jasiona, por. Jasiona (nazwa heraldyczna); Jasionka, Jasionko.

    Jaskier: od jaskier ‘nazwa rośliny’.

    Jaskier, Jaskierek.

    Jaskrwa (?) fem., Jaskrzowiec.

    Jaskotel: od nordyckiego Asketill, od nazwy miejscowej Jeszkotel, Jeszkotle (Śl); od jaskot, to, co jazgot, wyraz dźwiękonaśladowczy.

    Jaskotel.

    Por. też Ans (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Jasnek: od jasny ‘pełen swiatła, pogodny’.

    Jasnek; Jasnygarowa fem., Jasznygarowa fem. (?).

    Jastkułka: od jastkołka s.v. jaskółka ‘jaskółka’.

    Jastkułka, Jaskołka, Jestkołka.

    Jastrząb: od jastrząb.

    Jastrząb; Jastrząbek, Jastrzębiec, Jestrzębiec, por. Jastrzębiec (nazwa heraldyczna); Jestrzębic.

    Jaszcz: od jaszcz, jażdż ‘ryba – jazgarz’.

    Jaszcz, Jeszcz.

    Jaszcz-, por. Jan(nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Jaszczorka: od jaszczorka s.v. jaszczurka.

    Jaszczorka, Jeszczorka.

    Jasszczora, Jeszczuder (?).

    Jatka: od jatka ‘budka, kramik’.

    Jatka.

    Jatko.

    Zawrzyjata.

    Jawny: od jawny ‘nie tajny, wiadomy, widoczny’, por. też jawić się ‘ukazywać się’.

    Jawny, Jawien, Jewien, Jawień, Jewień, Jawnic.

    Por. też Ujawiony, Wyjawiony.

    Jawiec, por. też Jawiec (nazwy odmiejscowe), Jawisz.

    Jawor: od jawor ‘gatunek platanu’.

    Jawor; Jaworowa fem., Jaworowic(z).

    Jaworek, Jaworko, Jaworzysz.

    Jazd: od jazda, jeździć.

    Jazdø, Jazdek, Jazdko, Jazdocha; Jezdek, Jezdko ,Jeździcha fem., Jeździoch, Jeździerza (?).

    Jaziło: - etymologia niepewna; może być od jaz ‘tama, grobla’.

    Jaziło, Jazuk (?).

    Jaźwiec: od jaźwiec ‘borsuk’.

    Jaźwiec, Jeźwiec.

    Jąkacz: od jąkacz, jąkać ‘mruczeć, bełkotać’, ‘zacinać się’.

    Jąkacz, Jąkaczewic.

    Por. też Zająkała.

    Jebka: od jebać ‘spółkować’, wyjebać, jebak, por. prasłowiańskie jebati.

    Jebka; Jebil, Jebłoczek, Jebłoczko, Jabisz (?).

    Jedł- por. Jadł.

    Jedwab: od jedwab.

    Jedwab, Jedwabny.

    Jedwat (?).

    Jedynak: od jedynak ‘jedyny syn’.

    Jedynak.

    Jedział- por. Niedział.

    Jej- por. Jaj-.

    Jeleń: od jeleń, por. prasłowiańskie elenЪ.

    Jeleń, Jeliń; Jelonek; Jeleniow, Jeleniowa fem., Jeleniewa fem., Jeleniewic, Jaleniewic, Jeleniowic, Jaleniowic, Jelonkowa fem.

    Oleń (Maz).

    Jelęta (Kresy południowe), Jelęcic(z) (Kresy południowe).

    Jelito: od jelito ‘częśc przewodu pokarmowego’, por. prasłowiańskie elito ‘jelito’.

    Jelito; Jelitko; Jelitkow, Jelitkowic, Jelitowa fem., Jelitowic.

    Jelita.

    Jemioła: od jemioła ‘krzew-pasożyt’, por. prasłowiańskie emela, jemela.

    Jemioł, Jemioła, Jemieła, Jamioła, Jemioło, Jemieło, Jemiołka; Jemielina fem., Jemiołowa fem.

    Jemielisty, Jemiołak, Jemiołko; Jemiołkowa fem.

    Jenooki: od jednooki.

    Jenooki.

    Jerej: - być może od: jerej ‘kapłan prawosławny’ lub od imienia Jeremijej, a to od Jeremijasz.

    Jerej.

    Jermusz: od jarmuż s.v. jarmuż ‘jarzyna, ziele’, ze średnio-wysoko-niemieckiego warmuos ‘jarzyna’, por. Warmuż.

    Jermusz.

    Jesiotr: od jesiotr ‘nazwa ryby’.

    Jesiotr.

    Jesiotrem; Jesiotrowic.

    Jezioro: od jezioro, por. prasłowiańskie ezerЪ, ezero.

    Jezioro; Lezioro, Jezior, Jęzor; Jeziorny, Jeziorko, Jaziorko.

    Jeziora.

    Jeż: od jeż, por. prasłowiańskie ežЪ, między innymi ‘o człowieku ostro reagującym’.

    Jeż, Jeżyk, Jeżew, Jeżewic, Jeżow, Jeżowic, Jeżowicowa fem., Jeżowna fem.

    Jeżowka fem.

    Jęczmień: od jęczmień ‘gatunek zboża’.

    Jęczmień.

    Jędrny: od jędrny ‘silny’.

    Jędrny, Jedrzny.

    Jodława: od jodła, jedl, Jedla.

    Jodława.

    Jucha: od jucha ‘wywar z mięsa; zupa z krwi’.

    Jucha (por. Jerzy (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego)), Juszka.

    Juhan (?) (Kresy południowe).

    Sobiejucha.

    Jugo: od gwarowego jugo ‘jarzmo’, por. prasłowiańskie igo.

    Jugo, por też Hugo (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); Jugowic, Igowic.

    Jun: od prasłowiańskiego junЪ ‘mlody, dzielny’, por. junoch ‘mlodzieniec’, junosza ‘mlodzieniec’, ‘nowożeniec’, ale tez jun ‘piskorz’, też ‘młoda ryba’.

    Jun, Junak, Juniec, Junoch, Junosza, Junaczyc, Junochowa fem., Junochowic, Inochowic, Junoszka fem., Junoszyna fem., Juńczyna fem.

    Junko, Junota, Inota, może też Hinota.

    Jutrowoj: od prasłowiańskiego jutro ‘świt, ranek, jutro’.

    Jutrowoj, Jutrowuj.

    Dobrutro (Kresy południowe).

    Utrosz.

    Jutroprecz.

    Jużyna: od jużyna ‘podwieczorek’, por. prasłowiańskie južina, jugЪ ‘południe, wiatr południowy’.

    Jużyna.

    Jużman.

    K

    Kabała: od kabała ’u Żydow ustna tradycja’.

    Kabała.

    Kabałka.

    Kabat: od kabat ‘rodzaj krótkiego płaszcz’, z węgierskiego kabat ‘surdut’.

    Kabat, Kabatowic(z).

    Może tu: Kabuja (Kresy południowe).

    Pieczykabat.

    Kabun: niejasne.

    Kac- por. Kąt.

    Kacer(z): od kacerz ‘heretyk’, por. średniowysoko-niemieckei ketzer.

    Kacer(z), Kacar(z), Kacyrz.

    Kachel: od kachel ‘kafel’.

    Kachel.

    Por. też Kachel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kaczka: od kaczka ‘gatunek ptaka’.

    Kaczka, Kackowa fem., Kaczkowic.

    Kacza Noga.

    Kaczor: od kaczor ‘samiec kaczki’.

    Kaczor, Kaczer, Kaczur, Kaczorek; Kaczorkow.

    Kaczorko; Kaczorowic (Kresy południowe).

    Kaczowic: może od kaczać, kačaty ‘taczać, maglować, wałkować’.

    Kaczowic, Kaczec, Kaczoń, Kaczun (Kresy południowe).

    Kadej: od kadej ‘sędzia w krajach muzułmańskich’, z tureckiego kady,od arabskiego kadi. 

    Kadej (Kresy południowe), Kadaj (Kresy południowe).

    Por. też Kaden (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kadłub: od kadłub ‘wydrążony w środku pień drzewa’.

    Kadłub, Kadłubka (= Chadupka); Kadłubczyna fem., Kadłubowic.

    Kadłubek, Kadłubko.

    Kadupczyc por. Dupa.

    Kadzidło: od kadzidło, por. prasłowiańskie kadidlo, por. kadzić ‘rozprzestrzeniać dym i zapach palących się zywic i ziół’, por. kaditi.

    Kadzidło.

    Kadza.

    Kaganek: od kaganek ‘lampa olejowa’.

    Kaganek.

    Kaim: od kaim ‘bratobójca’, por. imię biblijne Kain.

    Kaim, Kain.

    Por. Kaim (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kaj: od kajać się ‘żałować czegoś’, por. prasłowiańskie kajati sę.

    Kajø, Kaj fem., Kaja, Kajak; Kajowa fem.

    Por. Pokaj.

    Kajfasz: od kaifas ‘człowiek nieluczki’, por. imię biblijne Kai’aphas.

    Kajfasz, Kajfa.

    Por. Kajfasz (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kalender: od kalander ‘prawdopodobnie nagietek lekarski’, także ‘czapla’.

    Kalender.

    Kalanny: od kalanny ‘należący do królewskiej ludności służebnej we wsiach halickich i lwowskich’.

    Kalanny lub Kałanny, Kelennik, Kalenik, Kalinik; Kalanic(z) (Kresy południowe), Kalenikowic(z) (Kresy południowe).

    Por. Kalinik (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kaleta: od kaleta ‘woreczek na pieniądze’.

    Kaleta, Kalita; Kaletka.

    Kalęba: od kalęba ‘chuda krowa’, ‘ociężała kobieta’.

    Kalęba, Kalębin.

    Kalina: od kalina ‘nazwa owocu i krzewu’.

    Kalina masc., fem., Kalinic(z), Kalinin, Kalinina fem.

    Kalinka.

    Por. Kalikst, Kalina fem., Kalinik (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kalonka –może od: kalonka ‘wierzch dachu’, por. prasłowiańskie kalenica. Por. też Kał.  

    Kalonka.

    Kał: od kał ‘błoto, muł’, kalić ‘walać błotem’, por. prasłowiańskie kaliti.

    Kał; Kaleń, Kalny; Kalenic, Kalic(z) (Kresy południowe), Kalnic.

    Kalat (?), Kalec, Kalesz (?), Kalik, Kalin (?), Kalisz (może od nazwy miejscowej Kalisz (nazwy odmiejscowe)), Kaliszek ,Kaliszko, Kalnica, Kałacz, Kałaczek, Kałeczka (?), Kałek, Kałka, Kałko, Kałusz, Kałusza, Kałuszka, Kałwa (?), Kalikowic, Kałowicz. Por. Kalikst, Kalinik (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kalimąt (?).

    Męcikał.

    Kałdun: od kałdun ‘wnętrzności zwierzęce’, ‘brzuch’, por. średnio-wysoko-niemieckie kaldune.

    Kałdun; Kałdunowa fem.

    Kamfora: od kamfora ‘gatunek rośliny’.

    Kamfora.

    Kamień: od kamień, por. prasłowiańskie kamy, kamene, niektóre antroponimy może od nazwy miejscowej Kamień, por. Kamień (nazwy odmiejscowe).

    Kamień, Kamiń, Kamieniczny, Kamienieczny, Kamionka, Kamianka, Kamiony; Kamienic, Kamieniowa fem., Kamieniczna fem., Kamieńczyn.

    Kamiec, Kamienko.

    Przeźrzykamień.

    Kamoda (?)– mało prawdopodobne od gwarowego kamoda ‘czepiec ażudowy’, por. francuskie commode (?).

    Kamoda.

    Kamor – niejasne.

    Kamor.

    Kan- por. Kania.

    Kanaczka: od kanak, kanaczek ‘pieszczoszek’; ze staroindyjskiego kanakam za pośrednicterm średniołacińskiego canaka ‘ozdoba kobieca’.

    Kanaczka; może tu też: Kanaska.

    Kanalic(z): od kanał ‘urządzenie do odprowadzania wody; rynna’.

    Kanalic(z).

    Kanawa: może od kanwa ‘rzadka tkanina, na ktorej się wyszywa’, kanawaca ‘tkanina jedwabna’.

    Kanawa.

    Kanclerz: od kanclerz ‘kierownik kancelarii dworskiej, biskupiej’.

    Kanclerz.

    Kania: od kania ‘drapieżny ptak’, por. prasłowiańskie kanja.

    Kania masc., fem., Kanic; Kanina.

    Kanica; Kanieczka, Kaniewca (?), Kańka, Kanka, Kańko; Kanicowa fem.

    Łysa Kania.

    Por. też Kanimir.

    Kanimir: od prasłowiańskiego kaniti ‘gościć, zapraszać’.

    Kanimir, Kanimier; Kajmir, Kalmir, Kanmił; Kanimirow, Kanimirowski, Kanimirowa fem.

    Kanisz, Kanka, Kańka, Kańko. Por. Kania.

    Kasz, Kaszo, Kaszuk, Kaszyk; Kaszowic(z). Por. też Kasza, Kazi-; Kalikst (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kanonik: od kanonik ‘duchowny katolicki’.

    Kanonik.

    Kantor: od kantor ‘śpiewak śpiewów liturgicznych’.

    Kantor, Kantorek.

    Kantro por. Kętr-.

    Kapacz: od kapać ‘padać kroplami’.

    Kapałka lub Kapalka.

    Kapacz; Kapała.

    Kapinos, Kaponos.

    Kaparek: od kaparek ‘potrawa roślinna’.

    Kaparek.

    Kapelan: od kapelan ‘kapłan pełniący obowiązki w kaplicy’.

    Kapelan.

    Kapina: od kapa ‘męskie okrycie wierzchnie’, por. łacińskie cappa ‘płaszcz z kapturem’.

    Kapica; Kapina fem.

    Kapiczka.

    Kapituła: od kapituła ‘przyboczna rada biskupia’.

    Kapituła.

    Kaplic(z): od kapia ‘kropla’.

    Kaplic(z) (Kresy południowe) (= Czaplic(z)).

    Kaplny.

    Kapłan: od kapłan ‘ksiądz’.

    Kapłan; Kapłaniec.

    Kapłanek, Kapłanko.

    Kapłun: od kapłun ‘kastrowany kogut’.

    Kapłun, Kapłunek; Kapłunkowa fem.

    Kapturek: od kaptur ‘specjalne nakrycie głowy’. Por. Zerwikaptur (nazwy heraldyczne).

    Kapturek; Kapturowy.

    Kapturko.

    Kaptyba: niejasne.

    Kapusta: od kapusta.

    Kapusta; Kapustka; Kapuścina fem., Kapuścianka fem.

    Kapustko, Kapustniczka fem.

    Hybryda polsko-niemiecka: Kapusthaupt.

    Karabola: od karabela ‘krzywa szabla’.

    Karabola.

    Karaś: od karaś ‘gatunek ryby’.

    Karaś; Karasek; Karasiow, Karasiowa fem., Karasiowic.

    Karb: od karb ‘nacięcie na drzewie, też specjalne nacięcia na kiju’, karbować ‘robić nacięcia’.

    Karb; Karbarz.

    Karbiela, Karbusz.

    Karbana: od karbana ‘skarbonka’.

    Karbana.

    Por. też Karb.

    Karch: od prasłowiańskiego kЪrchЪ ‘lewy’, por. też karchut ‘lewa ręka’, por. nazwa miejscowa Karchowa (nazwy odmiejscowe).

    Karch, Karchut, Karkut.

    Karcz: od karcz ‘pniak’.

    Karcz; Karczek; Karczow, Karczowic, Karczewic, Karczowin, Karczyn.

    Karczko.

    Karczma: od karczma ‘gospoda, dom zajezdny’.

    Karczma, Karczmarz; zniemczone: Kraczmirz; Karczmarzewic.

    Nowa Karczma; Nowy Karczma, Szalona Karczma.

    Kardynał: od kardynał ‘w kościele najwyższy dostojnik po papieżu’.

    Kardynał, Kardynałowa fem., Kardenałowa fem.

    Kargosza: etymologia niejasna; por. kargosz ‘pień poskręcany, krzaczasty’.

    Kargosza.

    Karkoszka: od gwarowego karkosz, karkoszka ‘drzazga smolna, łuczywo’, por. karcz ‘pniak’.

    Karkoszka.

    Karminos: od karmić ‘żywić’, por. prasłowiańskie kЪrmiti.

    Karmnik; Karmikowic.

    Karmien.

    Karminos.

    Karny: od karny ‘posłuszny, zdyscyplinowany’, por. kara, por. prasłowiańskie kara, karati.

    Karny.

    Karna, Karnich (?), Karniesz, Karnisz, Karno, Karnota, Korniesz, Karniszkowic.

    Karp: od karp ‘nazwa ryby’.

    Karp; Karpic, Karpin.

    Por. też Karp (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Karsz: od prasłowiańskiego kЪrchЪ ‘lewy’, por. karśniawy ‘mańkut’. Por. Karch.

    Karsz, Karszek, Karszna; Karśnia, Charsznia, Charśnia; Karsznic, Karśnic, Karszow.

    Kartosz: od gwarowego kartać’ namawiać, nakłaniać’, karcić się ‘kłócić się, sprzeciwiać się’.

    Kartosz; Kartelewic (?).

    Przekart.

    Kartuza: od kartuz ‘czlonek zakonu kartuzów’; od łac. nazwy miasta Carthusia, dziś Chartreuse.

    Kartuza.

    Karwacz: - etymologia niepewna: może od karw ‘wół’ lub od karwat ‘chorwat’, lub od karwasz ‘szabla’, lub karbować, por. karbasz.

    Karwacz, Karwaj.

    Karwatka: od karwatka ‘rodzaj krótkiego ubioru’, por. Karwat ‘chorwat’.

    Karwatka, Krawatka.

    Karzeł: od karzeł ‘istota o bardzo małym wzroście’ lub od średnio-wysoko-niemieckiego karl, karle ‘mężczyzna, małżonek, ukochany’.  

    Karzeł; Karzełk, Karłek; Karlewic; Karłowa fem., Karłowic; Karzełkowa fem.

    Por. Karol (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kastraszowa: od kastrasz – brak w slownikach. Od łacińskiego castrarius ‘człowiek pełniący nieznane bliżej funkcje na zamku’.

    Kastrarzowa fem.

    Kastrzyło; Kastrzyłowa fem., Kastrzyłowic.

    Kasza: od kasza ‘krupy, grubo zmielone zboże’.

    Kasza; Kaszarz, Kaszka; Kaszczyc, Kaszyc, Kaszyn, Kaszyna fem.

    Kaszyk, Kaszuk, Kaszyca fem.

    Por. Kani-, Kazi; Kalikst, Katarzyna (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kaszel: od kaszel.

    Kaszel; Kaszlowa fem., Kaszlunkowa fem.

    Kasztel: od kasztel ‘ogródek, miasteczko’.

    Kasztel.

    Kat: od kat ‘wykonawcz wyroków śmierci’, etymologia niepewna, być może ma związek z prasłowiańskim katati ‘toczyć, wozić’.

    Kat, Katowic.

    Katulic.

    Kawalec: od kawalec ‘kawałek’, kawał.

    Kawalec, Kawilec; Kawałek; Kawilewic.

    Kawina: od prasłowiańskiego kava.

    Kawina fem., Kawka; Kawczyc; Kawczyna fem.

    Kawczykowa fem., Kawaszka, Kawek, Kawko, Kawiec; Kawaczkowa fem., Kawaszczyn.

    Kawior: od kawior ‘kałuża, dół z wodą’, kawiory ‘groby żydowskie’, por. też nazwa miejscowa Kawiory; kawiorek ‘mały snopek’.

    Kawio; Kawiorek.

    Kazała: od kazać ‘polecić, rozkazać’, od prasłowiańskiego kazati ‘pokazać’, ‘mówić’, ‘glosić’.

    Kazała.

    Kazimir: od prasłowiańskiego kaziti ‘psuć, niszczyć’, por. kazić się ‘psuć, niszczyć, niweczyć’, por. Skazi-.

    Kazimir; Kaxmir; Kazimirz, Kazimiar (Pom), Kazimier (Pom); Kazimirow, Kazimirowic, Kaźmirowic.

    Kaźmierkowa fem.

    Kazidło.

    Kazan, Kazek, Kaziek, Kazior, Kazko, Kaźko, kazur, Kazusz (?); Kazanowic(z).

    Kaźmiczyc (?), Kaxmiczyna (?) fem.

    Derywaty Kasz i pochodne, por. Kani-.

    Kazidąb, Kazimąka, Kazimleko, Kazirod, Kazirola.

    Kąkol: od kąkol ‘chwast zbożowy’.

    Kokol, Kąkul; Kąkolewic, Kakolowi(z).

    Kąt: od kąt ‘róg; miejsce ustronne’.

    Kąt; Kącik; Kątny, Kętny; Kącikowa fem., Kącin, Kącina fem., Kątowna fem., Kac-, Kąc.

    Kątosz, może tu też: Kęczk, Keczka, Kęczko; Kątoszowa fem.

    Kęblan: od kębłać ‘karmić, niańczyć’, kębłan.

    Kębłan.

    Kębeł.

    Kędo: od kędy ‘którędy, dokąd’.

    Kęda (?), Kędo.

    Kędzioro: od kędzior ‘lok włosów’.

    Kedzioro, Kędzierzawiec, Kedzierzawy, Kędziorek, Kedzierka, Kędrerka; Kędziorczyc, Kędziorowic.

    Kędzierza, Kedzierzo, Kędzierzawek, Kędzierzawka fem., Kedziorka, Kedziorno, Kędzior(z)a; Kędzierzewic, Kędzierzowa fem.

    Kępa: od kępa ‘rodzaj wyspy na rzece lub jeziorze, wyniosłość na bagnach’.

    Kępa; Kępka; Kępic, Kępin, Kepowic.

    Kępno, Kępuczka; Kępnic.

    Kęsy: od kęsy ‘krótki, krótko ucięty’.

    Kęsy; Kusy; Kesek, Kąsek, Kąsk; Kęska, Kaska; Kąskow, Keskow, Kęsin, Kęszczewa fem.

    Kąsich, Kęsich, Kęsza.

    Kęsa Piotrkowa fem., Kęse Sukno; Kęsy Koń, Kęsy Pietrzyk, Kusy Piotrzyk.

    Kętro: (?): od gwarowego kętrać ‘sprośnie, wszetecznie czynić’, od gwarowego skantrzyć ‘zabić, zdławić’.

    Kętro.

    Kibacz: etymologia niejasna, może od kiwać, od kibic ‘czajka’, por. kiwic ‘czajka’.

    Kibacz.

    Por. Kiwic.

    Kicała: od kicać ‘skakać z przypadaniem do ziemi’, dźwiękonaśladowcze.

    Kicała.

    Kichlarz: od kichlarz ‘wypiekający ciasto’.

    Kichlarz; Kichlarka fem.

    Por. Kuch (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kicz- por. Kika.

    Kido: może od kidać ‘rzucać’, też ‘kapać’.

    Kido, Kidej.

    Kiecka: od kiecka ‘długa płócienna szata’, z tureckiego kece ‘pilśń, tkanina wełniana’.

    Kiecka.

    Kielich: od kielich.

    Kielich.

    Kielisz, Kieliszek.

    Por. Kilijan (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kiella: od kiella ‘czerpak’.

    Kiella.

    Kieł: od kieł ‘ostry ząb’.

    Kieł, Kielec, Kielc, Kiełcz, Kiełkowic, Kielczewic, Kiełczewic, Kielcowic, Kielcew, Kiełczew, Kielcowa fem., Kiełczowa fem., Kielcowic, Kiełczowic, Kiełkowic.

    Kiełczek, Kiełczko, Kiełczok.

    Por. Kilijan (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kiełb: od kiełb ‘gatunek ryby’.

    Kiełb, Kiełbik; Kiełbiow, Kiełbiowa fem.

    Kiełbiak.

    Kiełbasa: od kiełbasa.

    Kiełbasa; Kiełbaska, Kiełbasic, Kiełbasięta, Kiełbasina fem.

    Kiełbasø.

    Kiełdan: od kiełdać, kiełtać ‘chwiać się, kołysać’.

    Kiełdan, Kiełtyka.

    Kiep: od kiep ‘wyraz obelżywy’.

    Kiep, Kiepek.

    Kiepik, Kiepina, Kiepta.

    Biały Kiep.

    Kier: może od ukraińskiego kyr ‘tytuł osób wyższego duchownego stanu’ lub od kier ‘sukno śląskie’. Por. Kirył, por. Cyryl (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kier, Kir (Kresy południowe).

    Kira (Maz).

    Kierdej: może od kierdel ‘stado owiec’, od ukraińskiego gwarowego kerdel, kyrdyl, por. prasłowiańskie kЪrdЪ.

    Kierdej, Kirdej; Kierdejowic(z), Kirdejowic(z), Kirdejewic(z).

    Kiermasz: od kiermasz ‘odpust, jarmark’.

    Kiermasz, Kiermesz.

    Kiermik (?).

    Kiernoz: od kiernoz ‘samiec świni’. Por. Karny.

    Kiernoz; Kiernozię.

    Kiernozek, Kirnozek.

    Kierzek: od kierzek ‘nieduża roślina’.

    Kierzek, Kierzk; Kierzkowic.

    Kiesznic: może od kieszenia ‘woreczek płócienny przyszyty do ubrania’, etymologia niepewna.

    Kiesznic.

    Kij: od kij ‘pręt drewniany’.

    Kij, Kijan; Kijen; Kijek, kijk, Kijanowic.

    Por. Też Włóczykij, Gnikijewic.

    Kijko.

    Palikij, Styrczykij, Wiercikij, Wircikij.

    Kika: od Kika ‘reszta po obciętej ręce’; od kiczka ‘kij okuty; wiązka’, tez ‘przepaska’.

    Kika; Kiczka.

    Kiczko, Kiczuła, Kikø, kikłowka (?).

    Kipka: może od kipieć, kipiątko ‘ukrop, war’.

    Kipiątkowic (Maz).

    Kipka.

    Kisiel: od kisiel ‘rodzaj gęstego żuru’.

    Kisiel; kisil; Kisielowic(z).

    Kisiołek.

    Kisz: być może od ukraińskiego kisz ‘koszyk’.

    Kisz (Kresy południowe, Wlkp). Por. Kilijan (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kiszka: od kiszka ‘jelito’.

    Kiszka, Kiszkarz.

    Kiszekø; Kiszkow, por. Kiszkowski (nazwy odmiejscowe)., Kiszkowic.

    Kiść: od kiść ‘pęk, grono, wiecha’.

    Kiść.

    Kita: od kita ‘wiązka lnu i konopi’, por. Kitel.

    Kita; Kitka; Kicina fem., Kiczyna fem.

    Kitel: od kitel ‘szata płócienna’.

    Kitel, Kityl; Kitla, Kietla; Kitlewic, Kietlic(z), Kitlic(z), Kitliczewa fem., por. Kita.

    Por. Kitel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kiwała: od kiwać ‘poruszać’.

    Kiwała, Kiwak, Kiwnowa fem., Kiwo, Kiwakowa fem., Kiwalic, Kiwin, Kiwnowa fem.

    Kiwic: od kiwic ‘czajka’.

    Kiwic, Kibic, Kiwicowa fem.

    Por. Kib-, Kibic (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Klaskało: od klaskać ‘uderzać czymś o coś’, por. prasłowiańskie dźwiękonaśladowcze kleskati’.

    Klaskało.

    Kleb – por. Chlew-.

    Klecz: być może od: kleczyć ‘osadzać plastry z pszczołami’, być może od klecawy ‘kulawy’. Por. też Kletz (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kleczø; Kleczko; Kleczkow.

    Klejnot: od klejnot ‘kosztowność’, ‘herb’, por. średnio-wysoko-niemieckie kleinöt, kleinöde.

    Klejnot.

    Klekot: od klekot ‘gaduła’, od gwarowego klekać ‘gadać’.

    Klekot; Kletkowic.

    Klekura.              

    Kleniec: od kleniec ‘gatunek ryby’, por. kleń.

    Kleniec.

    Klepacz: od klepać ‘kuć, bić metal’, od klepacz ‘narzędzie do klepania’, por. prasłowiańskie klepati.  

    Klepacz, Klepka masc., fem., Klepaczewic.

    Kleryk: od kleryk ‘duchowny niższych święceń’.

    Kleryk.

    Kleszcz: od kleszcz ‘gatunek pająka’.

    Kleszcz, Kleszcze, Kleśny.

    Kleszczyca; Kleszyca, Kleśnik, Kleśnikowa fem., może tu Kleszynkowa fem.

    Kleszczybok.

    Kletka: zapewne od klatka.

    Klatka.

    Klęp: od klęp ‘miejsce schadzek łosi’.

    Klęp, Klępa; Klępic, Klępowic.

    Por. Kłąb.

    Klęsk: od klęsk ‘ptak wróblowaty’.

    Klęsk; Klęskatowic.

    Klicz: od klicz’ zawołanie, okrzyk, hasło zwołujące rycerzy’. Por. Zaklika.

    Klicz.

    Kliczek.

    Żaboklik (od nazw miejscowych Żaboklik, Żabokliki).

    Por. też Klucz.

    Klika: od klika ‘część kuszy’ por. klik ‘strzała’.

    Klika.

    Kliniec: od kliniec ‘klepka do pokrywania dachu’.

    Kliniec.

    Klit: od klitka ‘sklecony domeczek’. Por. Kletka. Być może od gwarowego klity ‘bajdy’, klituś-bajduś. Por. Kletusz (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Klitø.

    Kloc: od kloc ‘scięty obrobiony pień’.

    Kloc, Klocek; Klockowa fem.

    Klocko, Klocyk.

    Olszowy Kloc.

    Klon: od klon ‘gatunek drzewa’.

    Klon, Klun (?); Klonowa fem.

    Może tu: Klomik.

    Klucz: od klucz ‘narzędzie w kształcie haka o rozmaitym zastosowaniu’.

    Klucz, Klicz; Kluczek, Kliczek, Kluczyk, Klucznok, Kluczewic, Kluczyc.

    Kluka: od kluka ‘coś zagiętego na końcu, hak’.

    Kluka.

    Klu; Klukow (może od nazwy miejscowej Klukowo), Klukowic(z).

    Klupa: od klupić się ‘zbierać się, gromadzić’.

    Klupa.

    Klusek: od klosek ‘mączna potrawa’, klosek. Por. Kłosek.

    Klosek; Kluska; Kluskowa fem.; możliwe od Klos(z) -, Klus(z) – wtedy por. Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kłaka: od kłak.

    Kłokowic(z) (Kresy południowe): od ukraińskiego kłok, polskiego kłak.

    Kłaka; Kłaczkowic.

    Kłam: od kłam ‘fałsz, nieprawda’, por. kłamać ‘zwodzić, oszukiwać, mówić nieprawdę’.

    Kłam, Kłamiec: od kłamca.

    Kłapiec: od kłapać.

    Kłapiec, Kłapeć.

    Kłąb: od kłąb ‘zwój’.

    Kłąb.

    Kłącz: od kłącz ‘suche badyle ziemniaków’, por. kłącz.

    Kłącz.

    Kłobukowic: od kłobuk ‘hełm bez zasłony’.

    Kłobuczek, Kłobucznik; Kłobukowic.

    Kłoda: od kłoda ‘pień, kloc, słup’.

    Kłoda, Kłodzisko, Kołda może od Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); Kłodow (może od nazwy miejscowej); Kłodzic(z), Kłodzina fem.

    Kłodasza (?), Kłodesza (?), Kłodawa (może od nazwy miejscowej Kłodawa (nazwy osobowe odmiejscowe)), Kłodzian, Kłodzic(z).

    Kłodbok.

    Połuklodek.

    Kłokowic(z) por. Kłak.

    Kłonica: od klonica ‘drążek podtrzymujący drabinę i półkoszki wozu’.

    Kłonica, Kłomica.

    Kłopot: od klopot ‘zmartwienie’.

    Kłopot; Kłopotowa fem.

    Kłos: od kłos ‘kwiatostan zbóż’.

    Kłos; Kłosek; Kłoskowic(z), Kłosowa fem., Kłosowicz.

    Por. też Klusek.

    Por. też Stokłos, Stokłosa.

    Kłosik.

    W przypadku Klos(z) - zapewne od Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kłotnik: zapewne od klotnik od kłocić ‘hałasować’ i kłocić się ‘niespokojnie chodzić, miotać się’. Por. też w znaczeniu ‘mieszać, wstrząsać’.

    Kłotnik.

    Kłus od kłus ‘średnio szybki bieg konia’.

    Kłus, Kłuszyc.

    Kłusek; Kłuskowa fem.

    W przypadku Klus(z) - od Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kmieć: od kmieć ‘włościanin, rolnik, bogaty gospodarz’.

    Kmieć; Kmiotek.

    Kmietko, Kmiotko.

    Kmita: od czeskiego kmen ‘plemię, ród, pokolenie’.

    Kmita masc., fem.; Kmioła; Kmitel, Kmitka (Kresy południowe), Kmusz, Kmicic(z) (Kresy południowe), Kmityc(z) (Kresy południowe), Kmityn (Kresy południowe).

    Por. Kmieć.

    Kmotr: od kmotr ‘ojciec chrzestny, kum’.

    Kmotr, Kmotyr; Kmoch.

    Kmitr (może Kmitr (Kresy południowe)).

    Kmoro (?), Kmoszyk (?).

    Knap: od knap ‘tkacz’, por. średnio-wysoko-niemeickie knappe ‘mlodzieniec, giermek’.

    Knap; Knop; Knapowa fem.

    Knapa, Knapka fem., Knopa, Knopel.

    Knebel: od knebel ‘kołek’, por. Knebel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Knebel.

    Knefel: od knefel ‘guzik, spinka’, por. średnio-wysoko-niemeickie knoufel, knöufel ‘guziczek’.

    Knefel.

    Por. Kneufel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kniaź: od kniaź ‘sołtys na prawie wołoskim’, por. ruskie knjazЪ ‘książę’, ukraińskie ‘sołtys, pan młody’.

    Kniaź, Knieź; Kniaziow, Kniaziowic(z).

    Biała Knięgini.

    Biała Knięginii.

    Knof: od knof ‘ozdobna kulka’, por. średnio-wysoko-niemeickie knopf ‘guzik, narośl’.

    Knof.

    Por. też Knop(f) (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Knot: od knot ‘pasmo skręconych nici do świecy lub lampy’, por. średnio-wysoko-niemeickie knote ‘guz, węzeł’.

    Knot.

    Knotel, Knotyl.

    Knur: od knur ‘samiec świni’, por. Knur (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Knur.

    Knysz: od knysz ‘pieróg ruski’.

    Knysz.

    Knysza, Knyszek, Knyszka.

    Kobiała: od kobiała, kobiel, kobiela ‘kobiałka’, por. średnio-wysoko-niemieckie kobel ‘licha chatka’.

    Kobiała, Kobiałka, Kobiołka.

    Kobielica.

    Kieblowic(z), Koblowic(z) masc., fem., (Kresy południowe), Kiebłowic(z), Kobłowic(z).

    Kobiec: od kobiec ‘gatunek sokoła’.

    Kobiec.

    Kobierzec: od kobierzec, kobierz ‘tkanina do przykrycia podłogi, ściany’.

    Kobierzec.

    Kobierek, por. średnio-wysoko-niemieckie Kober ‘kobiałka’, por. Kober (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego), Kobryń (por. nazwy miejscowe Kobryń, kobryniec, Kobrynowo).

    Kobik: od kob ‘chlew’, por. średnio-wysoko-niemeickie Kobe ‘chlew dla świń’.

    Kobnik.

    Kobik; kobek, Kobko, kobka fem., por. Jakubka fem. (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), Kobosz, Kobusz, Kobuszek, Kobuszk. Por. Jakub (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kobyła: od kobyła ‘samica konia’.

    Kobyła; Kobyłka, Kobełka; Kobylic, Kobylin, Kobylina fem., Kobyłczyc, Kobyłkowic.

    Kobylasz, Kobylarz (?), Kobylusz.

    Cieszykobyła, Cieszykobeła, Wędzikobyła.

    Kobyla Głowa.

    Kobza: od kobza ‘rodzaj instrumentu muzycznego’.

    Kobza.

    Koc: od koc ‘skórka zwierzęcia, stanowiąca grzywnę dla sędziego za zaskarżenie wyroku’, ‘gruba tkanina używana jako przykrycie’, por. średnio-wysoko-niemieckie kotze.

    Koc.

    Kocaj, Kocak, Kocek, Kocko, Kocoń, Kocowiec, Kocyk, Kocik, Kockowic. Por. Kot.

    Kocanka: od kocanka ‘gatunek rośliny’, por. zachodniosłowiańskie kotjanЪka ‘zdrobniała nazwa kota’.

    Kocanka; Kocenek (?).

    Koch- por. Chocie-, Godzi-.

    Kochan: od Kochan, kochany, por. kochać ‘żywić serdeczne uczucia, mieć upodobanie’.

    Kochan; Kochanek, Kochank; Kochankowna fem., Kochankowa fem., Kochanowic.

    Kochań, Kochańczę.

    Kocie- por. Chocie-.

    Kocieł: od kocieł ‘metalowe naczynie do gotowania’.

    Kocieł, Kocioł, Kotel (Kresy południowe); Kotłek, Kociełek, Kociełk, Kociołek, Kocielnik, Kotlarz; Kocielnikowic, Kotelkowic(z) (Kresy południowe), Kocielkowic, Kociołkowic, Kotlarzow.

    Kocieła, Kociela, Kociełka, Kociło, Kotlec (?), Kotlara, Kotlewo (może od nazwy miejscowej Kotlewo (odmiejscowe nazwy osobowe)); Kotło; Kotliczyna fem.

    Kociubaj: od kociuba ‘drążek, pogrzebacz, miotła’.

    Kociubaj.

    Koczan: od koczan ‘głąb, łodyga, pręt’.

    Koczonek; Koczuła, Koczuna (?); Koczanic, Koczunowic, Koczunic(z) (?). Por. też Kot.

    Koczot: może od gwarowego koczot ‘ozdoba z płótna’, też por. prasłowiańskie kočetЪ ‘kogut’.

    Koczot. Por. też Koc, Kot.

    Koczwar: może od koczwar ‘wielki garnek’ lub koczwarować ‘czynić praktyki magiczne, gusła, czary’, od gwarowego koćwara ‘osobas o dużej tuszy, poczwara’. 

    Koczwar.

    Koczwara; Koczwarzyna.

    Kodrąb: od prasłowiańskiego koldorobЪ, później przezwisko kłodorąb, następnie przeinaczane i upraszczane fonetycznie. Por. Kłoda, Rąb- i nazwy miejscowej Kodrąb.

    Kodrąb, Kodrąbic; Kołodrubowic(z) (Kresy południowe).

    Koga: od koga ‘okręt’, od gwarowego ‘prymitywne łóżko przeważnie umieszczane w stajni’, ze średnio-dolno-niemieckiego kogge ‘rodzaj okrętu’.

    Koga.

    Por. Gugel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kogut: od kogut, kohut (bohemizm) ‘samiec ptaków’.

    Kogut; Kohutczyc, Kogutkowic.

    Koisz: od koić ‘uspokajać, łagodzić, uśmierzać’.

    Koisz; Koja, Kojan, Kojasz, Kojek, Kojęta.

    Kokernak: od kokornak, kokernak ‘część żaren’.

    Kokernak. Por. też Kokorz, Kokorzyk.

    Kokorz: od prasłowiańskiego kokor-, wspólnej podstawy nazw wielu roślin.

    Kokorz; Kokornak, Kokornak; Kokornakowic; Kokorowic(z).

    Kokorzec, Kokorzek; Kokoroszczyn, Kokorzyn.

    Por. też Kokernak.

    Kokosza: od kokosz.

    Kokosza masc, fem., Kokoszka; Kokoszczyc, Kokoszczyna fem.

    Kokoszko, Kokoszka; Kokoszkowic(z).

    Kokot: od kokot ‘kogut’, por. prasłowiańskie kokotЪ ‘o głosie kury, koguta’.

    Kokot; Kokotek; Kokotkowic(z) (Kresy południowe), Kokotowic.

    Kokotko; może tu też Kokocz (?), Koktoczko (?).

    Kol – por. Koł-.

    Kolano: od kolano ‘część kończyny dolnej’.

    Kolano; Kolanko; Kolankowic, Kolanowa fem.

    Zakolano.

    Kolasa: od kolasa ‘rodzaj wozu’, por. prasłowiańskie kolesa.

    Kolasa, Kolasina fem., Kolesic.

    Kolec: od kolec ‘to lub ten, co kłuje, np. rycerz walczący na ostre’, od prasłowiańskiego koliti, kolją, por. kolcza. Możliwe też od Mikołaj. 

    Kolec, Kolc; Kolcza, Kołcza, Kolczyk, Kolcowic(z), Kolczyc, Kolczyna fem., Kołczyna fem. Por. też Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kolera: od kolera ‘temperament, gniew’, z łacińskiego cholera ‘żółtaczka, żółć’, por. średnio-wysoko-niemieckie colera.

    Kolera.

    Kolęda: od kolęda ‘danina, upominek noworoczny’, por. prasłowiańskie kolęda, pożyczka z łacińskiego colendae.

    Kolęda, Kalęda.

    Koliba: może od: kolebać (się) ‘kiłysać się’, por. prasłowiańskie kolebati; od koliba ‘szałas pasterski’.

    Koliba; Kolebik.

    Kolibaba: od kolibaba ‘nazwa rośliny, poziewnik’, por. czeskie kolibaba ‘człowiek ociężały’, może od kolić ‘chodzić w kolo, krążyć, błąkać się’.

    Kolibaba por. Kołyszybaba.

    Kolibabø, Kolibabka, Kolibart, Kolipiętek, Kolipiętka, Kolisiostra, Kolibartowa fem., Kolipiętkowa fem.

    Kolig por. Kulig.

    Kolka por. Kolec.

    Kołacz: od kołacz ‘placek okrągły’.

    Kołacz, Kołaczek, Kołak; Kołaczkowa fem., Kołaczkowic, Kołaczkowic, Kołaczowic, Kołaczyc.

    Kołaczko, Kołaczek.

    Por. Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kołat: od kołatać ‘pukać, stukać, uderzać’, kołat ‘odgłos kołatania, stuk, hałas’.

    Kołatka.

    Kołatø; Kołata.

    Kołban: może od: kołbań ‘grząskie jezioro, staw, bajoro’, od polskiego wschodniego, kresowego kouban, koban ‘pień’.

    Kołban, Kołbań.

    Kołek: od kołek ‘palik’, od prasłowiańskiego kolЪ ‘pal, gruby kij’.

    Kołek, Kołk (Maz).

    Kołczek (= Kołaczek), Kołeczkowa fem (= Kołaczkowa), Kołeczkowic(z).

    Por. Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Koło: od koło ‘okrąg’, por. prasłowiańskie kolo.

    Koło, może od nazwy miejscowej Koło (odmiejscowe nazwy osobowe); Kołeczko; Kołowic.

    Kolesz, Koleszka, Kolisz, Koluszko por. nazwa miejscowa Koluszki (odmiejscowe nazwy osobowe), Kołosz, Kołowa masc.

    Por. Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kołodrubowic(z) por. Kodrąb.

    Kołodziej: od kołodziej ‘rzemieślnik wyrabiający koła’.

    Kołodziej, Kołodziejow, Kołodziejewic(z), Kołodziejowic(z).

    Kołodziejczyc.

    Kołoka: może związek z ukraińskim kołokił ‘dzwon, dzwonek’, por. prasłowiańskie kolkolЪ.

    Kołoka (Kresy południowe).

    Kołomąt, Kołomęt: od kołomąt ‘zamęt’, późniejsze gwarowe ‘mąciwoda’, por. prasłowiańskie kolomotЪ. 
    Kołomąt, Kołomęt.

    Kołotek: może to, co ukraińskie koBmok ‘kolczyk’ też ‘kołtun’.

    Kołotek (Kresy południowe).

    Kołtuch: może to, co ukraińskie kovtjuch ‘krasnoludek’; paralele identycznych nazw ‘kołtuna’ i ‘istot mitycznych’, por. prasłowiańskie kЪltati ‘kołysać, chwiać’, por. kiełtać.

    Kołtuch.

    Kołyszybaba: od kołysać ‘huśtać, kiwać’, por. północnosłowiańskie kolysati, kolychati.

    Kołyszybaba, por. Kolibaba.

    Komieja por. Chomi-.

    Komiesz: może od łacińskiego comes ‘towarzysz, członek świty, orszaku’.

    Komiesz.

    Komiesza, Kumiesza.

    Komik: od komik ‘komediopisarz’.

    Komik (?).

    Komin: od komn ‘palenisko, kominek, piec’, por. łacińskie caminus ‘piec, kominek’.

    Komin, Kumin; kominek.

    Komoła: od komolec ‘miara długości, kawał czegoś’, por. kom ‘bryłka, gruzeł, grudka’.

    Komoła.

    Może tu: Komasz (?), Komoj (?).

    Komor: od komor ‘ nazwa owada’.

    Komor, Komar; Komorowa fem.

    Komorek, Komarek.

    Komora: od komora ‘izba wiejska, pokój’.

    Komora, Komera (?), Komornik, Komurnik, Komornikowic.

    Komosa: od komosa ‘nazwa rośliny’, por. też komosić ‘wprawiać w stan podniecenia’, por. prasłowiańskie komiti ‘ściskać, zbijać, wyżymać, wyciskać’.

    Komosa, Komosin.

    Komosø.

    Kompan: od kompan ‘towarzysz’, por. Srednio-wysoko-niemieckie kompan, kumpan.

    Kompan.

    Kompost: od kompost ‘kapusta kiszona’, por. compositum ‘kiszona kapusta’.

    Kompost.

    Por. Kompost (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Komudny: od komudny ‘pochmurny’, od komudzić ‘brudzić, kalać’.

    Komudny.

    Komudo, Kamudo.

    Komża: od komża, por. łac. camisia ‘koszula’.  

    Komża.

    Konarski: od konarski ‘urzędnik sprawujący pieczę nad stajnią’, konarz ‘zajmujący się hodowlą koni’.

    Konarski.

    Konarzec.

    Koniec: od koniec.

    Koniec, por. Kun (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego); konieczny, Koniuszek, Koniszczek, Koniszczk; Konieczna fem., Koniuszkowa fem., Koniuszkowic.

    Konieczek, Konieczka, Konieczko, Koniuszczko, Koniuszkowa fem., Koniuszkowic. Może tu: Konieszny, Koneszny.

    Konopia: od konopia ‘gatunek rośliny’.

    Konopia, Konopka masc., fem., Konopczyc, Konopczyn, Konopczyna fem.

    Konopek.

    Konwa: od konew ‘duże naczynie do noszenia płynów’.

    Konwa, Konwic, Konwina fem.

    Konwarzow.

    Sucha Konwa.

    Konwirsz: od konwirsz ‘brat zakonny’, por. conversus ‘człowiek świecki żyjący w zakonie bez składania ślubów’.

    Konwirsz, Kunwirsz.

    Konwisarz: od konwisarz ‘rzemieślnik, odlewacz’, por. średnio-wysoko-niemieckie kannengiezer.

    Konwisarz; Konwisarka fem.

    Por. Kannegiesser (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Koń: od koń.

    Koń, Konik, Kunik, Konina, Koniuch, Koniusz, Konikow, Konikowic.

    Koniusza, Koniczkowic, Koniechowic.

    Koniskora, Konopat, Kuninoga (por. Kuna).

    Łomikoń, Morzykoń, Pasikoń, Połkoń, zabijkoń; Odrzykoniowa fem.

    Biały Koń, Kęsy Koń, Łysy Koń.

    Młody Konina.

    Kopa: od kopa ‘sterta siana, slomy’.

    Kopa, Kopiec, Kopica, Kopka; Kopczyn, Kopin.

    Połkopek, Połukopek.

    Kopek, Kopko, Kopik, Kopil, Kopeczka.

    Kopacz: od kopacz, por. kopać, por. prasłowiańskie kopati.

    Kopacz, Kopania, Kopanka; Kopaczowa fem., Kopaczewicz.

    Kopaczek, Kopaczko, Kopasz, Kopaszka, Kopatycz, Kopieniec, Kopieniek, Kopaszyc, por. Kopaszyce (odmiejscowe nazwy osobowe), Kopaszyn, por. Kopaszyn (Śl) (odmiejscowe nazwy osobowe).

    Kopeć: od kopeć ‘osad z dymu’.

    Kopeć, Kopciew, Kopciowic(z).

    Kopernik: od kopernik, por. koper w koperwaser ‘siarczan miedzi’, por. też Kopernik (odmiejscowe nazwy osobowe).

    Kopernik, Kopyrnik.

    Kopnik: od kopnik ‘kopijnik – rycerz zbrojny w kopię’.

    Kopnik.

    Koporca: niejasne.

    Kopor, Kopora, Koporczuk, Koporniak (może od koper lub od kopr).

    Kopr: od kopr ‘gatunek rośliny’.

    Kopr, Kopyr; Koprek; Koprowa fem.

    Koprzywa: od koprzywa, pokrzywa, por. prasłowiańskie kopriwa.

    Koprzywa, Pokrzywa; Koprzywka, Pokrzywka; Pokrzywczyn, Pokrzywkowa fem.

    Koprzywnica (prawdopodobnie od nazwy miejscowej Koprzywnica (odmiejscowe nazwy osobowe)).

    Kopytka: niejasne.

    Kopydłowic: od kopydło ‘kopyto szewskie’, por. prasłowiańskie kopylo.

    Por. Kopyto.

    Kopystka: od kopystka, por. północnosłowiańskie kopystЪ ‘drewniana łopata’.

    Kopystka.

    Kopystko.

    Kopyto: od kopyto ‘kopyto zwierzęce, kopyto szewskie’, por. prasłowiańskie kopyto.

    Kopyto; Kopytko, Kopytnik; Kopytkowa fem., Kopytow, Kopytowic.

    Korab: od korab ‘okręt’, por. prasłowiańskie korabjЪ.

    Korab. Por. Korab (nazwy heraldyczne).

    Koracz por. Korz-.

    Korączyc: niejasne, może od gorący. Por. Gorący.

    Korączyc.

    Korbeta: może: korbety ‘podskoki końskie’.

    Korbeta.

    Korbiel: może: korbel ‘kufel’, por. średnio-wysoko-niemieckie körbel ‘naczynie, dzbanek’, por. też korb ‘koszyk’.

    Korbiel, Korbnik.

    Korboszka.

    Korczak: od korczak ‘kubek, kielich, czara’, por. prasłowiańskie korЪsЪ.

    Korczak; Korczyk, Korczyna; Korczakowa fem., Korczakowic.

    Korczek, Korczel, Korczelka; Korczelowa fem., Korczelowic. Por. też Korzbok (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kord: od korcz ‘miecz’.

    Kord, Kordek, Kordowic(z).

    Kordaj, Kordas(z), Kordas(z)o, kordelic, Kordetko (?), Kordosz, Korducz (?), Kordula; Kordulec (por. też Kordula fem. (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), Kordziołek; Kurdek; Kordelic.

    Kordysz: od łacińskiego cor, cordis ‘serce’.

    Kordysz, Kordyszowa fem.

    Kork: od kork ‘korek’, por. korek, z niemieckiego Kork.

    Kork.

    Korlica (?) – niejasne. Por. Karzeł.

    Korman: od korman ‘torba podróżna’, prawdopodobnie pożyczka z turko-tatarskiego karman.

    Korman.

    Kormanek, Kormaniec.

    Por. Korn (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Korowaj: od korowaj ‘kołacz ruski’, por. korowaj, korva.

    Korowaj, Korowaj; Korowajow.

    Korwa (?).

    Korpieta: może od karpać, korpać ‘naprawiać, łatać, szyć’.

    Korpieta, kor pasz, Karpasz, Korpietko(Kresy południowe), Kurpietko (Kresy południowe).

    Korsak: od wschodniego korsa, korza ‘nosy płóz’.

    Korsak (Kresy północne).

    Kortuch: od kort ‘jakaś część odzieży, rodzaj sukna’.

    Kortuch.

    Kortyzan: od kortyzan ‘duchowny ubiegający się u papieża o beneficjum’.

    Koruna: od korona, koruna, krona, por. łac. corona.

    Koruna; Koronka, Korunka.

    Kronø, Chronø, Krunø.

    Koryto: od koryto, por. prasłowiańskie koryto.

    Koryto, Korytko, może od nazwy miejscowej Koryto (odmiejscowe nazwy osobowe); korytkowa fem.

    Korytø, Korytaj, Korytasz.

    Korza: być może od korzyć się ‘okazywać pokorę’ lub korzyć ‘umartwiać’, por. prasłowiańskie koriti, por. też kora, por. prasłowiańskie kora.

    Korza, Korzacz albo Koracz, Korzęba, Korzyb, por. od nazwy miejscowej Korzyb, dziś Korzybie (Maz); Korzęda, Korzymek, Korzynek, Korzysz; Koraczewic, Korzaczewic, Korzybiewa fem.

    Niekorza.

    Korzeczny od korzeczny ‘o kole młyńskim’, od korzec, por. korczak.

    Korzeczny.

    Korzekwa: od korzkiew ‘czerpak’.

    Korzekwa, Korzkwa; Korzekwianka fem., Korzekwica fem.

    Korzekwica, Korzkiewka.

    Korzeń: od korzeń.

    Korzeń, Korzonek, Korzenia fem., Korzeniewic(z), Korzeniowa fem., Korzeniowic(z).

    Korzeniec.  

    Korzyk: od korzyk ‘kokornak – nazwa rośliny’.

    Korzyk.

    Kos: od kos ‘nazwa ptaka’.

    Kos, Kosow.

    Kosda (?)

    Kosa: od kosa.

    Kosa, Kosarz, Kosiec, Kosisko, Kosior, Kosiorek, Kośnik, Kośny, Kośna fem., Kosiorkowa fem., Kosiorkowic.

    Koska, Kosal, Kosiej, Kosiło (Kresy południowe i Kresy północne), Kośno.

    Porzykosa.

    Kośna Babka masc., fem.

    Por. Kos-, Koza.

    Kosak: od kosak ‘zakrzywiony nóz’.

    Kosak, Kosaczowic(z), Kosaczyc, Kosakow.

    Kosek: od kosy ‘krzywy’, por. prasłowiańskie kosЪ ‘ukośny, krzywy’.

    Kosek, Kosk (Maz), Kosęcica, kosota.

    Kosonog, Kosioczy, Kosiok, Kosioko, Kose Oczy, kose Oka, Kose Oko.

    Por. Kosa, Koza.

    Kosmaty: od kosmaty, por. też kosm ‘włos’.

    Kosmaty, Kosmatka; Kosmek, Kosmowic.

    Kosmak, Kosmal, Kosmala; Kośmięga, Kosmochowa fem., Kosmakowa fem., Kosmochowa fem. 

    Kostra: od kostra ‘kostrzewa’ lub ‘stos, sążeń’, por. prasłowiańskie kostra, kostrЪ ‘coś ostrego, paździerzystego’.

    Kostra; Kostro: od kostro ‘paździerze’; Kostrzyc.

    Kostran, Kostrań, Kostroj, Kostruch, Kostruk, Kostruszek, kostruszko, Kozroj, Kozdroń, Kozdrzysz; kozdrojewa fem.

    Kostrzybiał, Kostrzybiałka.

    Kostrzewa: od kostrzewa ‘chwast zbożowy’, por. prasłowiańskie kostreva.

    Kostrzewa, Kostrzew.

    Kostrzewo.

    Por. Kostra.

    Kostur: od kostur ‘kij, laska’.

    Kostur, Kosturek; Kostuszek.

    Kostuch, Kostuszko; Kostuszkowa fem.

    Por. Konstantyn (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kosz: od kosz, por. prasłowiańskie košЪ.

    Kosz, Koszela; Kosznik, Koszyk, Koszysko; Koszow, Koszowa (?) fem., Koszowic(z), Koszyc, Koszyczkowa fem.

    Koszałowic, Koszawa, Koszedka (?),Koszek, Koszk (Maz), Koszen, Koszęt, Koszka, koszałowic, Koszkowa fem., Koszowic(z).

    Por. Kosa, Kosek. Por. też Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Koszcza: może od koszczka ‘roślina, skrzyp’, chwooszczki, choszczki.

    Koszcza.

    Kosztowny: od kosztowny, por. kosztować ze średnio-wysoko-niemieckiego kosten ‘robić wydatki’.

    Kosztowny.

    Pierzykoszula: od koszula.

    Koszulka.

    Pierzykoszula.

    Koszur: od koszur ‘hak do wędki’’, ‘kosior’. Por. Kosa.

    Koszur.

    Koszut: od gwarowego koszut, por. prasłowiańskie košotЪ, košutЪ, košuta.

    Koszut.

    Koszutek.

    Kościół: od kościół.

    Kościół; Kościołek, Kościełek; Kościołkowa fem., Kościełkowic.

    Kość: od kość.

    Kość; Kostka masc., fem. Kostyra, Kościan, Kościec, Kościen, Koścień, Kościerz, Kościsko; Kostkowic(z), Kostrzyna fem., Kościc(z), kościewic(z), Kościna fem., Kościowic; Kostczyc, kostewic(z) (Kresy południowe), Kostowic(z) (Kresy północne).

    Kostyrka, Kościaj, Kościałek, Kościałka fem., Kościanka, Kościanka fem., Kościej, Kościel, Kościelec, Kościenk, Kościenka, Kościesz, Kościesza, Kościesze, Kościłowi(z), Kościna masc.; Kościałkowa fem., Kościanczyc, Kościanczyn, Kościejewic, kościejow, kościelic, Kościeszęta, Kościołowicz, Kościeszyn.

    Kostonos.

    Por. Konstantyn (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kośmider: od Kośmider ‘roztrzepaniec’.

    Kośmider.

    Kośmięga por. Kosmaty.

    Kot: od kot.

    Kot; Kocię, Kocik, Kocina, Kocisko, Kocur; Koczur, Kocurek, Koczka, Kotek, Kotka masc., fem.; Kocurkowa fem., Kocurowa fem., Kocurowic, Kocurowna fem., Koczkinowic(z) (?), Koczurowa fem., Koczurowna fem., Kotczyna fem., Kotkowic, Kotow, Kotowa fem., Kotowic.

    Kocień, Kociło, Kocima (?), Kocisz, Kociszek, Kocurak, Kocuran, Kociarz (?) ,Kocarz, Kotacz, Kotan, Kotasz, Kotno, Kotosz, Kotowiec, Kotuchowic(z), Kotul, Kotusz, Kotynia; Kocimoc(z) (?), Kotuchowic(z).

    Zabijkot; Stary Kot.

    Kot Senior.

    Solikotka; Pieczykotczyna fem.

    Kocia Głowka, Koci Myto.

    Kotarba: może od kocirpka, por. kocierba ‘czeremcha’; od gwarowego śląskiego koterba ‘o człowieku, który coś wypił’, też od gwarowego kotarba ‘głowa’, od czeskiego kotrba ‘cięmię’, ‘ciemięga’, por. prasłowiańskie kotЪrba ‘kudłaty łeb’.

    Kotarba, Koterba; Koterbin.

    Kotarka: może od kotara, kotarha ‘szałas’; od kotara ‘pleciona zagroda, zagroda dla owiec’.

    Kotarka.

    Kotlarz por. Kocieł.

    Kotwa: od kotwa lub kotew ‘kotwica’, por. prasłowiańskie koty, kotЪve.

    Kotwa, Kotwicow, Kotbic, Kotwic(z), Kotwina fem.

    Kotwasz, Kotwiec. Por. Kot.

    Kotyrbas – niejasne, może od kotarba, por. Kotarba.

    Kotusz: od kousz ‘kielich, kubek, czasza’, od kowsz, kausas ‘czerep, czaszka, czerpak’.

    Kousz; Kausz, Kouszek.

    Kowal: od kowal.

    Kowal, Kowalczyk, Kowalik, Kowalewic, Kowalewa fem., Kowalow, Kowalowa fem., Kowalowic, Kowalka.

    Kowalec, Kowalek, Kowalko.

    Zimny Kowal.

    Kowany: od kowany ‘wykuty młotem’, kować, por. prasłowiańskie kovati.

    Kowany; Kowaniec.

    Kowacz, Kowaczka, Kowat (?), Kowel, Kowil, Kowik, Kowic (?).

    Kownata: od kownata, por. komnata, od łacińskiego caminata ‘pokój ogrzewany kominkiem’.

    Kownata; Kownatka, Komnatka, Kownacic.

    Koza: od koza, por. prasłowiańskie koza.

    Koza, Kosa, Kozak, Koziarz, Kozarz, Kozica, Koziczka, Kozik, Kozina, Koziniec, Kozka, Koz(i)arzowa fem., Kozarzowa fem., Koz(i)arzowic(z), Koz(i)arzyn, Kozarzyn, Kozaryn, Kozikowa fem., Kozana (?), Kozanek, Koz(i)anka fem.

    Kozal, Kozana (?) fem., Kozanek, Kozanka, Koz(i)arka, Kozerz por. Kozyra., Koziej, Kozień, Kozinek, Kozoch; Kozankowic.

    Kozibieda, Kozibor, Kozibrok, Koziemiąs, Kozieok, Kozimol, Kozinoga, Kozipas, Koziszyja,

    Kozituła; Kozierodowa fem., Kozyszyjina fem.

    Niepewne: Kozinor (Krtesy północne).

    Kozia Noga, Kozia Szyja, Kozi Biskup, Kozie Mięso, Kozie Oczy, Kozie Oka, Kozie Oko; Kozi Mistrz, Kozi Ogonek, Kozi Piekarz, Kozi Rod, Kozi Rog;

    Koziemięso fem., Koziemięsowa fem., Kozatąpała fem., Kozatampala, Koźbiał (?) ,Koćbiał (?), Koźbijan, Koźgal (?); hybryda: Kozuberg (?).

    Łupikoza, Piszczykoza; Połukoza.

    Kozieok, Kozie Oczy, por. Kos.

    Kozdr- por. Kostra.

    Kozieł: od kozieł.

    Kozieł, Kozioł; Koziełek, Kozłek, Koziełk, Koziołek, Koźlę, koźlik, Koziełkowic, Koziołowic, Kozłow, Kozłow (może od nazwy miejscowej Kozłów (odmiejscowe nazwy osobowe)), Kozłowa fem., Kozłowic(z), Koźlikowa.

    Kozlo, Koźlatycz.

    Koźlarogi (?).

    Kozieł Bieły.

    Kozub: od kozub, kazub ‘kosz, łubianka’.

    Kozub, Kazub; Kozubek, Kazubek; Kazubiejowic(z), Kozubowa fem., Kozubowic.

    Kozyra: od kozyra s.v. kozera ‘gra w karty’, ‘karciarz, szuler’; etymologia nie całkiem jasna: derywat od koza, pożyczka z Rusi, pożyczka orientalna.

    Kozyra.

    Pnikoża: od koża ‘skóra zwierzęca’, por. prasłowiańskie koža.

    Pnikoża.

    Kożuch: od kożuch.

    Kożuch; Kożuszek; Kożuszkowa fem.

    Kożuszø, Kożuszak, Kożuszko.

    Kpioko: od kpić ‘drwić, szydzić’, od kiep (etymologia niepewna).

    Kpioko.

    Krabisz: od krab ‘skorupiak’.

    Krabisz, Krebisz (?), Krabusz, Krabuszowa, fem.

    Kracz: od kraczać ‘kroczyć’. Por. Krocz.

    Kraczø, Kraczejewic, Kraczek, Kraczel, Kraczka, Kraczko, Kraczyn, Kraczynek, Kraczynko, Kraczkowo (może od nazwy miejscowej Kraczkowo (odmiejscowe nazwy osobowe)), Kraczlowa fem., Kraczyna fem., Kraczynowa fem., Kraczynowic.

    Dzirżykraj: od prasłowiańskiego kraj, krajati, por. kraj ‘granica’, krajać ‘ciąć’.

    Dzirżykraj, Dzierżykraj, Cudzykraj, por. Cudz-.

    Kraj; Kraina, Krajna; Krainin, Krajnin.

    Krajek, Krajk, Kraik (Wlkp, Maz), Krajko, Krajo, Kraina fem., Krajna fem., Krajsza fem., Krajtam (?), Krajewa fem., Krajewic, Krajęta, Krajkowic, Krajkowo (może od nazwy miejscowej Krajkowo (odmiejscowe nazwy osobowe)), Krajowic(z).

    Zawrzykraj.

    Krak: od krakać.

    Krak, Krakwa; Krakwic, Krakwicew, Krakwicewa fem.

    Hybryda: Krakusretch, por. Krakusrecht.

    Kral por. Krol.

    Kramarz: od kramarz ‘kupiec, handlarz’.

    Kramarz, Kramarzyk, Kramarzewic, Kramarzowic(z).

    Por. Kramer (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kramik: od kramik, por. kram ‘budka handlowa’.

    Kramik, Kramek.

    Krap: od krap, kręp ‘rozszczepiony hak’.

    Krap, Krapic, Kropic, Krapowic(z).

    Krapak, Krapek, Krapiec, Krapic, (= Krapiec), Krapko.

    Krasa: od krasa ‘barwa’, krasić, por. prasłowiańskie krasa, krasiti.

    Krasa, Krasek, Kraska masc, fem., Krasny, Kraśnik; Krasczyna fem., Krasowicz.

    Krasø, Kraseczka, Krasko, Krasol; Krasukowic.

    Krasybor (?), Kraschibor.

    Niekrasø.

    Krata: od krata, por. łacińskie crata, grata.

    Krata.

    Krawiec: od krawiec.

    Krawiec; Krawcowa fem., Krawcowic(z).

    Krawietko (?), Krawięda (?).

    Krąp por. Kręp.

    Krążel: od krążel ‘część przęślicy do zawieszania kądzieli’, por. krążyć, por. prasłowiańskie kroziti.

    Krążel, Krężel, Krużel, Krążolek, Krężołek.

    Krążela, Krążoł, Krężela, Krężoł.

    Kroczyca: od krczyca, krzczyca ‘włosy na głowie.

    Krczyca.

    Krella: od krella ‘widełki z zakrzywionymi zębami’, por. średnio-wysoko-niemieckie krellen ‘drapać, chwytać paznokciami, pazurami’.

    Krella.

    Krepel: od krepel ‘pączek’, por. średnio-wysoko-niemieckie krepfelin, krepfel, od krapfe ‘pączek’.

    Krepel, Krepil.

    Por. też Krepel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kret: od kret.

    Kret.

    Kretek, Kretko.

    Kreza: od kreza ‘marszczony lub fałdowany kołnierz’, por. dawne niemieckie Krös.

    Kreze, Krezic(z), Kryzic(z).

    Kręcibroda: od kręcić.

    Kręcon, Kręciek, Kręciwuj, Krętek.

    Krutek, Krutko (Wlkp), Kręcic.

    Kręcibroda, Kręciłyko, Kręcirej; Kręcirejow.

    Kręp: od kręp ‘krępy’.

    Kręp, Krępy; Krępiel, Krępień.

    Krępa, Krępach, Krępiec, Krępiek (?), Krepiek (?),Krępiowiec, Krępiowic, Krępisza, Krępus(z); Krępic, Krępiewic, Krępiowic.

    Kro: od ikro ‘iskra’, ale też ‘łydka’.

    Kro.

    Krobia: od krobia ‘rodzaj koszyka’.

    Krobia, Krobka; Krobczyna fem.

    Krobiak, Krobak, Krobica.

    Por. też Krop.

    Krocz: od krocz ‘drobny chód koński’, por. kroczyć.

    Por. Kracz.

    Krocz, Kroczon; Kroczyc, Kroczyn.

    Krogulec: od krogulec, zapożyczone z języka turko-tatarskiego korgujЪ.

    Krogulec.

    Krogiszek (?).

    Kroj: od kroj s.v. krój ‘nóż w pługu’, por. kroić ‘rozcinać’. Por. Kraj-.

    Kroj.

    Krojnokow.

    Krok: od krok.

    Krok.

    Krokoch, Krokow.

    Krokosz: od krokosz, krokos ‘krokus’.

    Krokos(z), Krokoszyc(z).

    Krokosza, Krokusz.

    Krol: od krol s.v. król.

    Krol, Krolik, Korolik (Kresy południowe).

    Kral; Kralowic.

    Krolewiec, Krolo, Krolowik; Krolow, Krolowa fem., Krolowic, Krolewic.

    Przysnikrol.

    Kromka: od kromka ‘odkrajany kawałek czegoś’.

    Kromka.

    Kromala, Kromoła; Kromolic.

    Kronika: od kronika.

    Kronika.

    Kronikø.

    Krop: od kropić.

    Kropidlo; Kropka, Kropczyn.

    Kropø, Kropa, Kropacz, Kropidełko, Kropidełø; Kropowic.

    Inmna interpretacja Krop, Kropa por. Kropf (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Krosna: od krosna ‘warsztat tkacki’.

    Krosna, Chrosna, Krosno (może od nazwy miejscowej Krosno (odmiejscowe nazwy osobowe)).

    Krost por. Chrost.

    Krosta: od krosta.

    Krosta, Krostka, Krostawiec, Krostawc, Krościc.

    Krostek; Krościej; Krostkow.

    Kroslin, por. Chroślin.

    Krotki: od krotki ‘pokorny, łagodny’.

    Krotki.

    Krotø, Krotak, Krotek, Krotko, Krotka, Krotosz, Krotosza, Krotyl; Krotoszowa fem.

    Krotochwila: od krotochwila ‘żart, dowcip’.

    Krotochwila.

    Krowa: od krowa.

    Krowa, Krowica, Krowina.

    Krowik, Krowisz.

    Krowinoga; Krowinożyna fem.

    Krub- por. Grub-.

    Kruczbor: prawdopodobnie od nazwy miejscowej Kruczbork, Kuczbork (Mazowsze).

    Por. Kruc(z)borski (odmiejscowe nazwy osobowe).

    Kruglica: od kruglica ‘zabawka’, por. krągły.

    Kruglica.

    Por. też Krug (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kruhowa: od kruh ‘koło, krąg’, na Polesiu kruh ‘mały stawek’, ‘jeziorko’.

    Kruhowa fem. (Kresy południowe).

    Kruk: od kruk.

    Kruk, kruczek; Kruczkowa fem., Krokowic.

    Kruczko, Krukacz, Krukosz, Krukowka; Krukotowic(z), Krukowe (może od nazwy miejscowej?).

    Żabokruk.

    Krupa: od krupa ‘kasza’, krupy.

    Krupa, Krupka, Krupnik, Krupy; Krupczyc, Krupczyna fem., Krupianka fem.

    Krupø, Krupak, Krupek, Krupk (Wlkp), Krupiec, Krupic.

    Krusz: od krusz ‘grudka soli’, ‘kruszyć, łamać, rozbijać’.

    Krusz, Kruszak, Kruszek, Kruszyna, Kruszynka, Kruszczyna (?) fem., Kruszewic, Kruszkowic, Kruszynin.

    Krusza, Kruszka.

    Kruszel, Kruszko, Kruszna (?), Kruszyk, Kruszyl.

    Por. też Kraus (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Krutek: od kruty ‘mocny, tęgi’ bohemizm.

    Krutek, Krutko.

    Krwawy Dyjabeł: od krwawy.

    Krwawy Dyjabeł.

    Kryła: może od kryć ‘chować, zabezpieczać’, może kryłos ‘świątynia, cerkiew prawosławna’.

    Kryła (Kresy południowe).

    Krypa: od krypa ‘żłób, czółno’, od kreptuch ‘płócienna torba do karmienia koni’, od polskiego gwarowego krypa.

    Krypa.

    Krzaczek: od krzaczek, por. krzak.

    Krzaczek, Krzęczek.

    Krzan por. Chrzan.

    Krzątka: od krzątać ‘uwijać się, poruszać’, zakrzątać, krzęcić się, kręcić ‘być w ciągłym ruchu’. Por. też krzęczeć ‘wydawać charakterystyczny głos’.

    Krzątka, Krząca (?), Krzcięta, Krzęciej, Krzęciesza, Krzęcieszka, Krzęczek, Krzęczk.

    Krzęciwołek, Krzęczywołek.

    Por. Skrzęta.

    Krzek: od krzek, krzekać ‘pokwikiwać’, por. też krzeczeć.

    Krzek, Krzeczeć, Krzekot, Krzeczkowa fem., Krzeczkowic.

    Krzeczø, Krzeczak, Krzeczka, Krzeczko, Krzeczula, Krzeka (?) fem., Krzeko, Krzekocha; Krzeczowic.

    Żabokrzek.

    Krzela por. Skrzela.

    Krzemień: od krzemień.

    Krzemień; Krzemieniec (Kresy Południowe); od nazwy miejscowej Krzemieniec.

    Krzemyk por. Grzymek.

    Krzen- por. Chrzan.

    Krzepki: od krzepki ‘twardy, sztywny’, krzepić, pokrzepić.

    Krzepki, Krzepk (Wlkp), Krzepka fem., Krzepisz.

    Krzepø, Krzepisza, Krzepiniewic(z) (?), Krzepiszka.

    Krzesisław: od prasłowiańskiego kresiti, por. krzesić ‘przywracać do życia, podnosić’.

    Krzesisław; formy zniemczone imienia Krzesimir: Gresmar, Gresmir z Pomorza.

    Krzecław, Krzecława fem., Krzesąd, Krzsław, Krzesława fem., Krzysław.

    Krzesim, od Krzesimir lub od krzesim, krzesić.

    Krzech, Krzechna fem.

    Krzesz, Krzesza fem., Krzeszek, Krzeszel, Krzeszka, Krzeszko, Krzeszna fem., Krzechcin (?), Krzechcina (?) fem., Krzeszewa fem.

    Krześcijan: od krześcijan ‘chrześcijanin’.

    Krześcijan.

    Por. Chrszczon (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Krzę- por. Krzą-.

    Krzęstek por. Chrzęst.

    Krzewic(z): od krzew.

    Krzewic(z).

    Krztucz: - niejasne, być może od krzta ‘odrobina, okruch’.

    Krztucz (?).

    Krzydło, Krzygło por. Skrzydło.

    Krzyga – niejasne.

    Krzyk: od krzyk. Krzyk; Krzykała.

    Krzyczka; Krzyczko (?); Krzykosz, Krzykowic(z).

    Krzyczygącz (?).

    Pierdzikrzyczywołowna fem.

    Krzynia por. Skrzynka.

    Krzypiec por. Skrzyp.

    Krzypko por. Skrzyp.

    Krzywda: od krzywda ‘wyrządzić komuś zło’.

    Krzywda.

    Krzywy: od krzywy.

    Krzywy; Krzywak, Krzywic(z).

    Krzywoust, Krzywousty, Krzywigłow, Krzywogłowy; Krzywonos; Krzywosąd; Krzywogłowic.

    Krzywania, Krzywek, Krzywasz, Krzywiec, Krzywko, Krzywostek, Krzywosz, Krzywoszczyc, Krzywula; Krzywanięta, Krzywic(z), Krzywoszczyc, Krzywoszewna fem.

    Krzywołyk (?), Krzywopas, Krzywopatrz, Krzywosędziwoj; Krzywoszyjczyc.

    Krzygłowa, Krzygłow.

    Z Krzywą Żoną.

    Krzyż: od krzyż.

    Krzyż, Krzyżow, Krzyżewic(z), Krzyżowic, Krzyżyc.

    Krzyżan, Krzyżana fem., Krzyżon; Krzyżankowic(z), Krzyżanow, Krzyżanowic.

    Krzyża-nosz (?) lub Krzyżan-osz (?).

    Z Krzyżem.

    Por. też Krzyż (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Ksiądz Biały: od ksiądz.

    Książek.

    Biały Ksiądz, Ksiądz Biały.

    Książątko: od książątko.

    Książątko.

    Książę por. Książę (nazwy odmiejscowe).

    Książnik, Księżnik: od księżnik ‘księgarz’.

    Książnik, Księżnik.

    Biała Ksieni: od ksieni ‘przełożona klasztoru żeńskiego, przeorysza’.

    Biała Ksieni; Ksienina fem.

    Por. Biała Knięgini.

    Kubeł: od kubeł.

    Kubeł, Kubel por. Jakub (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kuchała por. Chuch-.

    Kucharz: od kucharz.

    Kucharz; Kucharzowa fem., Kucharzowic.

    Kuchmistrz: od kuchmistrz, od średnio-wysoko-niemieckiego kuchenmeister, za pośrednictwem języka staroczeskiego kuchmistr.

    Kuchmistrz.

    Kuchnia: od kuchnia.

    Kuchnia.

    Kuchnietko (?), Kuchnetko (?), Kuchnik, Kuchno.

    Por. Jakub (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kuchta: od kuchta ‘kucharz’.

    Kuchta, Kuchcic.

    Kuchołka.

    Kuciubała: może od kuciubabka ‘ciuciubabka’.

    Kuciubała lub Kuciub-ała.

    Kucza: od kucza ‘chata; szałas, szopa’, może też od kucać.

    Kucza masc. i fem., Kucz, kuczek, Kuczk; Kuczczyc, Kuczyc.

    Kuczel, kuczeń, Kuczka (?), Kucznik, Kuczuk, Kuczycha fem., Kuczyk, kuczyło; kuczwic, Kuczow, Kuczowa fem., Kuczowic(z), Kuczukowic(z), Kuczykowic(z).

    Por. Konrad (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), Kut (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kuczaba: od kuczaba ‘część koła’; byż może od niepoświadczonego ze średnio-wysoko-niemieckiego Kot-schabe ‘ścieracz błota’.

    Kuczaba.

    Kuc(z)morka: od kucmorka ‘nazwa rośliny’, por. kucmerka, ze średnio-wysoko-niemieckiego krotzel-more.

    Kuc(z)morka; Kuc(z)mera.

    Kudała: od przekuda ‘przekora’, od gwarowego przekudzić, przykudzić ‘zepsuć, zniszczyć’.

    Kudała; Kudyn; Kudyst; Kudowicz, Kudojewicz (Kresy południowe).

    Kudła: od kudła, kudły.

    Kudła; Kudłacz, Kudłaty, Kudłek, Kudeł, Kudłowic.

    Kudłata.

    Kuglarz: od kuglarz ‘wędrowny aktor, wrózbita’.

    Kuglarz, Kuglerz; Kuglerzowa fem.

    Kujacha: etymologia niepewna, może od kujon ‘nicpoń, łajdak, ladaco’, z niemieckiego Kujon ‘nikczemnik, drań’.

    Kujacha, Kujaszec.

    Kujawa: od ukraińskiego kujawa ‘odosobniona, nędzna chata’, od kujawa ‘golizna’, kujawy ‘wydmy piaszczyste wśród lasów, gołoborze, golizny’, być może od kujati ‘utyskiwać, narzekać’.

    Kujawa (Kresy południowe).

    Kujawiec; Kujawka; kujawczyc, Kujawczyn, Kujawczyna fem.,

    Por. Kujawiec (nazwy osobowe pochodzące od etników).

    Kuk: może od kukać, kuku ‘głos kukulki’, od kuk ‘prawdopodobnie ‘złu duch’, tu może w znaczeniu ‘gruszki na wierzbie’, ‘a kuku’.

    Kukø, Kukina, Kukurul.

    Kukła, Kukla: od kukła, kukla ‘podłużna bułka’, gwarowo z róznych stron Polski ‘pieczywo świąteczne, obrzędowe’.

    Kupła, Kukla masc. i fem., Kukiełka, Kuklarz. Por. Kuglarz; Kuklanka fem., Kuklic, Kuklina fem.

    Kukułka: od kukułka.

    Kukułka.

    Kula: od kula ‘przedmiot kulisty’.

    Kula; Kulka; Kulic, Kulowa fem.

    Kulø, Kulekowiec; Kulo; Kulekowic(z).

    Może tu: Kulelic(z).

    Por. Mikołaj (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kulap (?) – etymologia i motywacja nie znana.

    Kulawy: od kulawy.

    Kulawy; Kulas, Kulasowic.

    Kulesz: od ‘mamałyga’.

    Kulesz, Kulesza.

    Kuleszka.

    Kulhan: od czeskiego kulhan i Kulhan, kulhać ‘kulec, chromać’.

    Kulhan.

    Kulhanek.

    Kulig: od kulig ‘gatunek ptaka’.

    Kulig, Kulik; Kuligowic(z), kuligowięta, Kulikowa fem.

    Może tu też należą: Kolig, Koliga; Koligowic.

    Kulinos: od kulić się ‘kurczyć się’; etymologia niepewna: od kula, kuleć, kulawy.

    Kulinos.

    Kulsza: od kulsza ‘kość biodrowa’.

    Kulsza.

    Kulwisz: być może od białoruskiego kulbaka, kulba ‘kij zakrzywiony’ lub od kulfon, kulbon ‘czlowiek niezgrabny, dureń’.

    Kulwisz.

    Kułaga: może od ukraińskiego kułaga ‘nazwa potrawy’.

    Kulaga.

    Kułak: od kułak ‘zaciśnięta dłoń, pięść’.

    Kułak (Kresy południowe).

    Kum: od kum ‘ojciec chrzestny’.

    Kum; Kumowa fem.

    Kumek, Kumo.

    Kuma: od kuma.

    Kuma fem.

    Kumka (?) fem.

     Kumal: od kumal forma ekspresywna od kum. Por. Kum.

    Kumala, Kumalka.

    Kuna: od kuna ‘nazwa zwierzęcia o cennym futerku’, też ‘nazwa daniny i różnych przedmiotów przypominających kunę’.

    Kuna masc. fem.

    Kunak, Kunaka fem. Por. Kun (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego), Konrad (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Kuninoga.

    Kupiec: od kupiec.

    Kupiec, Kupiony, Kupcowa fem., Kupcowic(z), Kupn(i)owic(z).

    Kupisz.

    Kur: od kur ‘kogut’.

    Kur, Kura, Kurak, Kurasz, Kurek, Kurk (Wlkp), Kurok, Kurzątko, Kuraszczyna fem., Kurkowa fem., Kurkowic, Kurozszowa fem., Kurowic(z).

    Kuropłoch.

    Kuraczka fem., Kurko, Kurniczka fem., Kuroszek, Kurzątko, Kurzec, Kurzenia, Kurachowic; Kurzątkowa fem.

    Kurowodowa fem.

    Kurzynoga.

    Białokur, Grzebinoga, Pieczykur, Piszczykur, Pieczykurek; Skubikurkowa fem.

    Kurczek: od kurczyć się ‘ściągać się, skracać’.

    Kurczek, Kurczyna, Kurczowicz, Kurczycewic(z).

    Por. Kurz (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kurczepowic (?) – niejasne.

    Kurdwan: od kurdwan ‘skóra kozłowa’.

    Kurdwan, Kordwan, Kordewan.

    Kurdwanek.

    Por. Kurdewan (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kurdziel: od kurdziel ‘wrzód na języku’.

    Kurdziel, Kurdziołek.

    Kuropatwa: od kuropatwa.

    Kuropatwa; Kuropatwic(z).

    Kuropat (?), Kuropatnic(?).

    Kurp: od kurp ‘rodzaj obuwia’.

    Kurp; Korp; Kurpiel; Kurpiowa fem., Kurpiowic.

    Kurpiesz.

    Kursulka, Kursulko: niejasne, może por. Kursner (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kurta: od kurta ‘krótkie, wierzchnie okrycie’.

    Kurta.

    Kurto, Kurt, por. Kun (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kurtyka: od gwarowego kurtać ‘gromić, łajać’.

    Kurtyka.

    Kurwica: od kurwa ‘nierządnica’.

    Kurwica.

    Kurzydym: od kurzyć.

    Kurzydło.

    Kurzydym.

    Kus: od kus ‘kawałek’.

    Kus.

    Kusek, Kusko; Kuskowa fem., Kuskowic(z), Kusowic(z).

    Por. Kusz.

    Kusioł: od kusić (się) ‘usiłować coś osiągnąć’.

    Kusioł, Kusior,

    Por. Kęsy, Kus.

    Kuspa por. Kuszpial.

    Kustosz: od kustosz.

    Kustosz, Kustoszowa fem.

    Kustra: od kustrać się ‘leniwie coś zbierać, od kaszubskiego kustra ‘guzdrała’, od kustrać się, guzdrać się.

    Kustra; Kustrzek.

    Kusy por. Kęsy.

    Kusz: od kusz ‘kufel, kubek’.

    Kusz, Kuszew, Kuszewic(z), Kuszow, Kuszowic(z).

    Kuszec, Kuszek, Kuszko, Kuszyna; Kuszczyna fem., Kuszkowa fem., Kuszkowic(z).

    Por. Jakub (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), a także Kus, Kusza.

    Kusza: od kusza ‘rodzaj łuku’.

    Kusza, Kuszny.

    Kuszka, Kuszno, Kuszyna; Kuszczyc.

    Kuszpial: może od kuszpiel ‘ rodzaj noża’.

    Kuszpial.

    Kuszpa (?).

    Kuśnierz, Kusznierz: od kuśnierz, kurśnierz.

    Kuśnierz; Kuśnierka fem., Kusznirzewic.

    Por. Kursner (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kuśtora: może od gwarowego kusztykać, kuśtykać, też kuśtyga ‘utykający, kulawy’.

    Kuśtora.

    Kuta: od kuta ‘postawa’, por. kutnąć ‘zgarnąć ręką lub nogą’; możliwe też od kutać ‘otulać’.

    Por. też Skuta.

    Kuta, Kutnia.

    Kuto, Kutno (może od nazwy miejscowej Kutno (odmiejscowe nazwy osobowe)), Kutny, Kutoniewic; Kutnowa, Kutnowic.

    Por. też Kąt.

    Kutner: od kutner ‘włosek na suknie’.

    Kutner.

    Por. Kutner (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Kuwik: od kuwik ‘piszczałka do wabienia ptaków’, dźwiękonaśladowcze: kuwiek, kuwik.

    Kuwik; Kuwieczka.

    Kuwakowa fem.

    Kuzior: może od gwarowego kuza ‘stara krowa’.

    Kuzior.

    Kuźno: może od kuźn ‘moneta’.

    Kuźno, Kuźniec (Kresy południowe), od ruskiego kuźniec ‘kowal’; Kuźnic.

    Kwacz: od kwaczeć ‘o głosie kaczek’.

    Kwaczo; Kwach (?), Kwaczała, Kwaczoła.

    Kwadrat: od kwadrat.

    Kwadrat, Kwadratowa fem.

    Kwadrator (?).

    Kwali- por. Chwali-.

    Kwap: od kwap ‘puch’ lub od kwapić się ‘być skorym do czegoś’.

    Kwap.

    Kwapisz.

    Zakwapień.

    Kwarta: od kwarta ‘czwarta część’.

    Kwarta; Kwartnik; Kwarcic, Kwartnikowa fem.

    Kwarto, Kwartosz; Kwartowic.

    Kwas: od kwas, kwasić.

    Kwas; Kwasek, Kwaśny; Kwasowic, Kwaśnic.

    Kwasak, Kwaska, Kwasko, Kwaśno, Kwaszeniec.

    Kwaterina: od kwatern ‘składka drukarska licząca 4 arkusze’.

    Kwaternina fem.

    Biały Kwiet: od kwiat, por. prasłowiańskie kvetb.

    Kwiatek, Kwietek; Kwiatkowa fem., Kwiatkowic(z).

    Kwiatko, Kwiatoń, Kwiatusza (?), Kwietusza fem., Kwieciarek, Kwiecik, Kwiecisz, Kwietko, Kwietnin (?), Kwietoń.

    Biały Kwiet.

    Kwidus: - niejasne, por. kwidem ‘wprawdzie, juści’.

    Kwidus.

    Kwikowo: od kwik ‘głos wydawany przez świnie’.

    Kwikowo, prawdopodobnie od nazwy miejscowej Kwików, Kwikowo (odmiejscowej nazwy osobowe).

    Kwilisz: od kwilić, kwiliti.

    Kwilisz.

    Kwinta: od kwinta ‘różnica tonów’.

    Kwinta.

    Kwitek: od kwitek, kwit.

    Kwitek.

    L

    Lab por. Łab.

    Lac(z) por. Włodzi-.

    Ladislaus por. Włodzi-.

    Lakwa: od lakwa ‘latryna’, por. też lakwarz ‘gęsty lek podobny do powideł’, lekwar, lekwarz ‘słodkie lekarstwo na miodzie’.

    Lakwa; Lakwic(z); Lakwina fem.

    Lakwiesz.

    Lala: może od lala, por. prasłowiańskie lal’a ‘wyraz mowy dziecięcej’, w gwarach rozmaite znaczenie, np. w kaszubskiej ‘dureń, tuman, safanduła’.

    Lala, Lela.

    Lalek.

    Lalicaj (?) por. Leli-.

    Lampasz: od lampasz ‘kaganiec’, por. węgierskie lampas, z łacińskiego lampas.

    Lampasz, Lambasz.

    Lang por. Łęg.

    Lanny: od lany, lanny ‘polewany, oblewany, wylewany’.

    Lanny.

    Laram: niejasne – może por. Hilarzy (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Larwa: od larwa ‘zjawa’., z łacińskiego larwa ‘widmo’.

    Las- por. Włodzi-.

    Laska: od laska ‘kij’ lub ‘leszczyna’.

    Laska, Leska; Laszczka masc., Laszczka fem., Leszczka fem., Leszczyn, Leszczyna fem., Laszczyna fem.

    Laskonogi: od laskonogi.

    Z Laską.

    Por. Leszczyna.

    Laslau por. Włodzi-.

    Lasota: od las.

    Lasak, Lesak, Lasek, Laszek, Łaszek, Lasowy; Lesień, Leśny; Laskowa fem., Laskowic(z), Leśnic.

    Por. Łomilas.

    Lasota, Lesota por. też Sylwester; Lasko; Laskowię; Lasocianka fem., Lasocic, Lasocin, Lasocina fem., Lasowic (?), Lesiewic.

    Czarnolas; Bełczylas, Bełczywlas, Łomilas, Pojdziwlas, Skoczylas, Skoczyles, może Skory Las (?).

    Dębylas, Suchy Las (bajpewniej od nazwy miejscowej lub terenowej).

    Zalas, Zales.

    Może też tu: Laskundey, Laszkundey.

    Latalec: od

    Lato: od

    Ląd: od

    Lągwa: od

    Lebiedzie: od

    Por. Łoboda.

    Lederg: być może od prasłowiańskiego lel’a ‘siostra matki’.

    Lederg.

    Led (?), por. też leda ‘byle jaki’.

     Por. Leli-.          

    Ledwożywka: od ledwo ‘z trudnością, mało co’.

    Ledwożywka.

    Legat: od legat ‘wysłannik, poseł’.

    Legat.

    Legawy: od legawy ‘wyżeł’, też ‘gnuśny, leniwy’.

    Legawy.

    Legna: niejasne - może od legać ‘leżeć, legiwać’.

    Legna.

    Lej: od lej ‘naczynie w kształcie stożka’, też ‘opój’.

    Lej, Lejek, Lejkowic.

    Laj.

    Wodolej, Wodoleja.

    Lejcy: od lejc, lejce; lejcowy ‘lewy w parze’.

    Lejcy.

    Lekarz: od lekarz.

    Lekarz.

    Lekki: od lekki ‘mało ważący, nieciężki’, też ‘zwinny, ruchliwy’.

    Lekki, Lekka fem.

    Lekowic: od lek.

    Lekowic.

    Lelbania: - etymologia niejasna.

    Lelistryj: od prasłowiańskiego leleti, lelejati ‘kołysać się’, por. też lele ‘niewieściuch, słabeusz’ lub lelum polelum ‘powoli, opieszale’.

    Lelistryj; Leliczaj; Lalicaj.

    Lelak, Lelawa, Lelej, Lelek, Lelko, Leleszka, Lelusz, Leliwa (może od nazwy herbu Leliwa).

    Lemiesz: od lemiesz ‘ostrze radła lub pługu’.

    Lemiesz.

    Len: od len ‘roślina, len zwyczajny’.

    Len, Lenek; Leniec, Lniec; Lenkowic(z).

    Por. też Lenart, Leon (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), Leń.

    Leniwy: od leniwy ‘gnuśny, opieszały’.

    Leniwy.

    Leń: od leń ‘leniwy, gnuśny’.

    Leń, Leniek; Leniewa, Leniowa fem., Leńkowic(z).

    Leniec, Leńko, Leniesz.

    Por. Lenart, Leon (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego); Len. Nazwy z Kresów południowych prawdopodobnie pochodzą od imienia Leon.

    Lepiglina: od lepić.

    Lepiarz.

    Lepiewic.

    Lepiglina; Lepiglinina.

    Nielep, Nielepa, Nielepek, Nielepiec, Nielepko.

    Les por. Las.

    Lestek: od prasłowiańskiego lbstiti ‘podstępnie podchodzić, oszukiwać’, od przelścić ‘okłamać, oszukać’.

    Lestek, Lestk, Lestko, Lestnica, Leścięta, Lstek.

    Lech, Lechniej, Lechacz, Lechno, Lechnowic.

    Lesz, Leszek, Leszko, Leszo; Hleszko; Leszewic (?), Leszkowic (?), Leszowa fem.

    Por. też Lenatr (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Lesz: ‘miękka wyprawna skóra’.

    Lesz. Może pochodzić też od Leli- i Lest-.

    Leszcz: od leszcz ‘gatunek ryby’.

    Leszcz.

    Leszczyna: od leszczyna ‘krzew, rzadziej drzewo, z rodziny brzozowatych’.

    Por. Laska.

    Leszczyna.

    Letra: od letra ‘drążek do drabiny’.

    Letra.

    Lew: od lew.

    Lew, Lwik, Lwowa fem., Lwowic(z) (Kresy północne).

    Lwienik.

    Zapisy z Kresów południowych pochodzą od imienia Leon (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Lewna: od lewny, lewna flasza ‘forma odlewnicza’.

    Lewna.

    Lewnik.

    Lezioro por. Jezioro.

    Lędźwia: od lędźwia.

    Lędźwia.

    Lęgacz: od lęgać, lęgnąć, wylęgać się.

    Lęgacz, Lęgnisz, Łęgnisz.

    Sobielga: od prasłowiańskiego  l’ga’ ulga’, od gwarowego ligi ‘lekki’, Lgota ‘ulga’.

    Sobielga.

    Lgostaj: od lgostaj ‘człowiek lekkomyślny’, od prasłowiańskiego lgostaj ‘przedstawiający małą wartość’; ‘lichy’.

    Lgostaj; Ligostaj.

    Lichy: od lichy.

    Lichy, Lich, Licho; Lichota, Lichocic.

    Lichacz.

    Liczymieszka: od liczyć ‘liczyć, rachować’.

    Liczymieszka.

    Liga: od ligać ‘wierzgać’ (etymologia niepewna), ligać się ‘ślizgać się’, od prasłowiańskiego ligati, liga ‘ślizgawka’, może też liga ‘sznur, rękojmia’.

    Liga.

    Ligasz, Ligoń, Ligusza, Ligwic (?), Liguta (?).

    Ligęza: od ligęza ‘lubiący się przymilać’; od gwarowego ‘człowiek lubiący się wylegiwać’.

    Ligęza, Ligędza; Ligęzic(z), Ligęzin.

    Ligęzo.

    Lija: od lija ‘ulewa’, por. prasłowiańskie lija, lijati.

    Lija, Lijowic,

    Lijawka.

    Lilija: od lilija.

    Lilija masc., fem., Lelija.

    Lilik: może od lilać ‘kołysać, usypiać’. Por. Lula.

    Lilik.

    Lin: od lin ‘gatunek ryby’.

    Lin, Linic, Linowa fem.

    Linak, Linusz.

    Lipa: od lipa.

    Lipa, Lipka, Lipowy; Lipczyna fem., Lipowic.

    Lipo, Lipiej, Lipko, Lipno (może od nazwy miejscowej Lipno).

    Por. Lipnic(s)ki, Lipski (nazwy odmiejscowe).

    Lira: od lira ‘strunowy instrument muzyczny’.

    Lira.

    Lis: od lis.

    Lis, Lisek, Lisiarz, Lisięcic, Lisik, Lisic, Liskow, Liskowa fem., Liskowic(z), Lisow, Lisowa fem., Lisowic.

    Lisak, Lisko, Liskowię, Liskowo (może od nazwy terytorialnej Liskowo).

    Por. też Łysy.

    Lisopad, Lisigęba, Lisijama.

    Ozżylis, Wędzilis,

    Lisinosowic.

    List: od list ‘liść’.

    List; Listowic(z).

    Por. też Łyst.

    Listwa: od listwa.

    Listwa.

    Liszej:- być może od liszaj ‘wyprysk’.

    Liszej (Kresy południowe).

    Liszyl (?) (Kresy południowe).

    Liszka: od liszka ‘lis lub gąsienica’.

    Liszka.

    Lisznik: od lisznik ‘lichwiarz’.

    Lisznik, Liszny.

    Litera: od litera.

    Litera.

    Literat: od literat.

    Literat.

    Liwka: może od liwka ‘pieszczotliwe nazwanie gęsi’, od liwa ‘wołanie na gęsi’.

    Liwka.

    Lizawa: może od lizawy ‘o chorym zwierzęciu’ lub Lizawa (nazwa terenowa).

    Lizawa.

    Liżybaba: od lizać.

    Liżybaba, Liżygęba, Liżygoźdź, Liżyosła.

    Liżynosowic.

    Sobieliz, Soboliz, Sobieliz.

    Gęboliz.

    Loch: od loch ‘otwór w grobli, śluza’, por. średnio-wysoko-niemieckie loch ‘miejsce ukryte’, też loch ‘rodzaj syropu’.

    Loch.

    Por. Loch (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Logika: od logika, por. łacińskie logika.

    Logika.

    Lot: od lot; lecieć.

    Lot, Lotka.

    Lubomir: od prasłowiańskiego lub’ ‘miły, przyjemny, kochany’, por. luby.

    Lubomir, Lubomirz, Lubgost.

    Świelub.

    Nieluba, Nielubiec.

    Luba, Lubaj, Luban, Lubasz, Lubasza fem., Lubawa (może od nazwy miejscowej Lubawa), Lubek, Lubelka, Lubiec, Lubien, Lubień, Lubiesz, Lubiędzic, Lubięta, Lubik, Lubin (może od nazwy miejscowej Lubin), Lubisz, Lubka, Lubko, Lubkowiec, Lubnost, Lubochna fem., Lubonia, Luboń, Lubost, Lubosz, Lubota, Lubsza, ; Lubczyc (zniemczone Lobszyc), Lubic(z), Lubic(z)owa fem., Lubieniec, Lubiędzic, Lubiężyc, Lubkowic, Lubochowny (?), Lubocic, Lubonin, Luboszyc, Lubow (może od nazwy miejscowej Lubow),Lubszyc. Por. Łub-.

    Libista, Libko, Liboszek, Libuch, Libisz; Libczyc, Libowic, Libudzic (?).

    Lucha, Luchna masc., fem., Luj, Lusz, Lusza masc., Luszak, Luszek, Luszk ,Luszko; Luchnin, Luchnow. Por. też Ludo-, Luto-.

    Nielubiec.

    Ludomir: od prasłowiańskiego ludbje, ludb, por. ludzie, lud.

    Ludomir, Ludomer, Ludomar, Ludomiła fem., Ludmiła fem., Ludzimiła, Ludźmiła fem., Ludziwoj. Może też Ludziwor, Ludwor, Ludmar (?).

    Ludo, Ludek, Ludka masc., fem.,  Lutka, Ludko, Ludoch, Ludzisz, Ludusz; Ludczyn, Lutczyn; Ludkow, Ludkowa fem., Ludkowic(z).

    Możliwe derywaty: Luch-, Lusz- i pochodne, por. Lubo-, Luto-.

    Ludzka Szkoda.

    Luj por.Łoj.

    Lukutowic: - etymologia niejasna.

    Lula: od gwarowego lula ‘kołyska, kolebka’.

    Lula.

    Lulek, Lulik, Lulitowa fem. (?), Lulic(z).

    Lulupapa.

    Lupa: od lupa ‘wilk’, z łacińskiego lupus.

    Lupa. Możliwe Łupa. Por. Łupa.

    Lustek: może od lust, por. lost ‘uciecha, radość’, por. średnio-wysoko-niemieckie lust.

    Lustek.

    Luśnia: od luśnia ‘drążek opierający się na osi koła’, por. średnio-wysoko-niemieckie liuhse.

    Luśnia.

    Lutnik: od lutnik ‘grający na lutni’ i ‘wyrabiający lutnie’.

    Lutnik.

    Lutobor: od prasłowiańskiego lut’ ‘srogi, okrutny, dziki’, por. luty ‘mroźny drugi miesiąc’.

    Lutobor, Litobor, Lutogniew, Lutomir, Lutomiar (Pom), Lutosław, Lutsław ,Lucsław; Lutogniewow, Lutogniewowic, Lutosławic, Lucsławic.

    Bolelut, Dobielut, Przybylut, Zbylut, Zbelut.

    Luty.

    Lut, Luta, Lutek, Lutka, Lutko, Lutochna fem., Lutosz, Lutuj, Lutyk (Kresy południowe), Lutyń; Litek, Litko; Lutczyc, Lutkow, Lutkowa fem., Lutkowic(z), Lutowic(z); niektóre derywaty mogą pochodzić od podstawy Ludo-.

    Derywaty: Luch, Lusz- i pochodne, por. Lubo-, Ludo-.

    Ł

    Łab, Lab: od łaba ‘łapa’, od gwarowego labać ‘pić dużo’.

    Łabaj; Łabajowa fem.

    Łabo, Łabiszyc, Łabienik, Łabosz, Łabszak, Łabucha, Łabunia; Łabiszewic, Łabiszyc, Łabowa fem., Łabunia fem.

    Por. Łapa.

    Łabęć: od łabęć.

    Łabęć, Łambęć.

    Łabęta, Łabętka, Łambęta; Łabęcianka fem., Łabęcina fem., Łambęcina fem.

    Łabuz: od gwarowego śląskiego łabuz ‘włóczęga’, por. łabuzie ‘zarośla, krzaki’, łobas ‘nicpoń, próżniak’.

    Łabuz; Łobasz (Kresy południowe), Łabuzowa fem.

    Łobacz, Łobasz, Łobozek, Łobza, por. Łobez (nazwy odmiejscowe), Łobzin.

    Łacheta: od łacheta ‘obdartus, oberwaniec’, por. łachmyta, łach.

    Łacheta.

    Łacina: od łacina.

    Łacina, Łaciena.

    Łacny: od łacny ‘łatwy, nie sprawiający trudności’.

    Łacny.

    Łacno.

    Domałacno.

    Łacsław por. Włodzi-.

    Łada: od lada ‘porządek, rządność’, łado ‘jakiś okrzyk, imię rzekomego bożka’.

    Ładomirowic(z).

    Łada; Ładzic, Ładzin, Ładzina.

    Łagoda: od łagoda ‘ujmujący sposób bycia’.

    Łagoda, Łahoda.

    Łagodka, Łagoszowic; Łagusz, Łaguszowic.

    Łagunowic: od łagun ‘drzewo do podkładania pod stos belek’, por. prasłowiańskie lagati ‘stawiać, kłaść’.

    Łagunowic.

    Łagwa: od łagiew, łagwa, por. prasłowiańskie lagy ‘naczynie na płyny, baryłka’.

    Łagwa, Łagownik, por. Łagownik (nazwy odmiejscowe).

    Łajski: od łaja ‘sfora psów, psiarnia’, por. prasłowiańskie laja ‘szczekanie, ujadanie’.

    Łajski.

    Łakomy: od łakomy,

    Łakomy.

    Łakota: od łakota ‘łakomstwo’, por. prasłowiańskie olkota ‘żądza jedzenia, głód’.

    Łakota, Łakocie.

    Łakta (Łąkta).

    Łakwa por. Lakwa.

    Łan: od łan ‘pole, niwa’.

    Łan, Łanek, Łaniec; Łanic(z), Łaniewicz, Łaniowic(z), Łańcowa fem.

    Łanko, Łanice (może od nazwy miejscowej lub terenowej)

    Por. Łań, a także Ławer (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Łanwa: od łanwa ‘wić, ogniwo’.

    Łanwa.

    Łań: od łań, łani, łania.

    Łań, Łanię, Łanin.

    Łanik, Łanio, Lanio, Łańko.

    Por. Łan, a także Ławer (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Łapa: od łapa.

    Łapa.

    Por. Łab, Łapi-.

    Łapiduda: od łapać.

    Łapaczka, Łapka.

    Łapaj, Łapko, Łapalin.

    Łapiduda.

    Por. Łapa.

    Łasica: od łasica.

    Łasica.

    Łaska: od łaska ‘względy , wspaniałomyślność’.

    Łaska por. Laska.

    Por. Łaskarz (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Łaskosz: od łaskać ‘głaskać’.

    Łaskosz, Łaskosza, Łaskusz.

    Łast por. Łaszt.

    Łastowka: od łastowka ‘jaskółka’.

    Łastowka.

    Łasuń: od łasuń ‘człowiek łakomy’, od łasy ‘łakomy, chciwy’.

    Łasuń.

    Łaszkarz: od łaszkarz ‘kuglarz, wędrowny aktor’, por. łaszkować ‘skakać ,tańczyć, kuglować’.

    Łaszkarz, por. Łaskarz (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), Łaszek, Lasek, Leszek ,Łaszek.

    Łaszt: od łaszt ‘miara objętości’.

    Łaszt.

    Łata: od łata ‘kawałek materiału do zasłonięcia dziury’, może też od gwarowego olta ‘oberwaniec, gałgan, łobuz’, lub łata ‘belka w dachu’.

    Łata, Łatka, Łacic, Łatczyc.

    Łatan, Łatek, Łatko, Łatanowa fem., Łatanowic.

    Łatwa: od łatwy.

    Łatwa.

    Ławin: od ława ‘kładka lub stragan, sprzęt’.

    Ławin, Ławkowic, Ławnic.

    Łazarz: od łazarz ‘chory, biedak’; por. Łazarz ‘imię biblijne z przypowieści’.

    Łazarz,

    Por. Łazarz (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Łazęka: od łazęka ‘chłop prowadzący wędrowne gospodarstwo na łazach’, też ‘szpieg, wywiadowca’, od łazęczyć ‘śledzić, szpiegować’.

    Łazęka.

    Łazina, Łazaczek, Łazaczko.

    Sępołaz.

    Łazowy: od łaz ‘ziemia uprawna wśród lasu’, też łazowe ‘podatek od łazu’.

    Łazowy.

    Łaźnia: od łaźnia.

    Łaźnia.

    Pękaćłaźnia.

    Łącznik: od łącznik ‘przymiotnik od ‘łąka’, od łączyć.

    Łącznik.

    Łąka: od łąka ‘teren porośnięty trawami’.

    Łąka, Łączko, Łąkowic.

    Łączek, Łączko, Łączkowa fem., Łączkowic.

    Łąkta por. Łakota.

    Łątka: od łątka ‘lalka’, ‘nazwa owada’, ‘lalka, kukiełka’.

    Łątka.

    Łątko, Łątusza, Łątuszko.

    Łebka: od łebka ‘rodzaj hełmu’.

    Łebka’

    Łębowski (?).

    Łęg: od łęg, łąg ‘łąka’.

    Łęg, Łężyc (?).

    Por. też Załęga.

    Łęgno, Łęgnow.

    Łęg por. Lęg.

    Łęk: od łęk ‘wygięta do góry część siodła’.

    Łęk, Łękawa.

    Załęczo.

    Por. Łęko-.

    Łękomir: od prasłowiańskiego loka ‘zdrada, obłuda, przebiegłość, chytrość’.

    Łękomir, Łękomirowic.

    Łękomirek.

    Łęka masc., Łęka fem., Łękasz, Łękosz, Łękusz, Łękisz, Łękuna, Łękowic, Łękunic.

    Łęczek, Łęczko; Łęczkowa fem.

    Por. Łąka.

    Łępica: od gwarowego łępa ‘duży kawałek chleba’, niepewne; lub od łępać ‘łupić, walić’.

    Łępica.

    Łętoch: od łęt ‘łodyga kartofli’.

    Łętoch.

    Łkana: (?) od łkać.

    Łkana fem.

    Łob por. Łab-.

    Łoboda: od łoboda, lebioda ‘nazwa rośliny’, też ‘człowiek wątły, słaby’.

    Łoboda, Łobota.

    Por. Lebiedzie.

    Łodyga: od łodyga .

    Łodyga.

    Łohyn: od łochynia ‘borówka bagienna’.

    Łohyno (Kresy południowe), Łohyniec (Kresy południowe).

    Łoj: od łoj ‘topiony tłuszcz zwierzęcy’.

    Łoj, Łuj (?), Łojek, Łojk, Łojewic(z), Łojowic(z), Łojkowa fem.

    Wydrzyłoj.           

    Łokana: od łokany ‘pity łapczywie, żłopany’, por. łokać ‘chłeptać, pić, jeść żarliwie’.

    Łokana.

    Łokieć: od łokieć.

    Łokieć, Łoketek, Łokietek, Łokietk.

    Łokietko.

    Łomazga: od łomazgam łomaga por. łamaga ‘ułomny, połamaniec’.

    Łomazga; Łomaździc.

    Łomikoń: od łomić ‘rozbijać, kruszyć’, też ‘ niszczyć’, ‘łamać, wyginać; kruszyć’.

    Łomilas.

    Łomek, Łomik, Łomko; Łomikowic.

    Łomikoń.

    Łońszczak: od łońszczak ‘źrebię zeszłoroczne’, łoński ‘zeszłoroczny’.

    Łońszczak, Łońszczę, Łoński, Łońszczynic(z) (Kresy południowe), Łońszczyniec.

    Łopata: od łopata.

    Łopata, Łopatka; Lopata; Łopacic, Łopatowic(z), Łopatyc(z) (Kresy południowe).

    Łopienik: od łopian ‘nazwa rośliny’. Por. Łopuch.

    Łopienik.

    Łopuch od łopuch s.v. łopian. P or. Łopien-.

    Łosoś: od łosoś.

    Łosoś.

    Łostun: (?) – niejasne.

    Łostun (Kresy południowe).

    Łosza: od łosza ‘samoca łosia’.

    Łosza, Łoszak.

    Łoszek, Łoszko, Łoszka.

    Por. Łoza.

    Łoś: od łoś.

    Łoś, Łosin (?), Łosiow (?), Łosiowicz (?), Łosiewic.

    Łowczy: od łowczy, por. łowić ‘chwytać, polować’.

    Łowczy, Łowcze masc., fem., Łowczowic(z), Łowczyc(z), Łowczyna fem.

    Łowek, Łowęta, Łoweisz, Łoweisza, Łowiszko, Łowko.

    Łoza: od łoza ‘wierzba’.

    Łoza.

    Łozak, Łozek, Łozik, Łosik, Łozik, Łozko.

    Por. Łosza:

    Łożny: od łożny ‘dworzanin opiekujący się sypialnią królewską’.

    Łożny.

    Łuba: od łuba ‘kora z drzewa’.

    Łuba, Łubek, Łubiany, Łubka, Łubieniec, Łubkowic.

    Łubko, Łubkowiec, Łubno (może od nazwy miejscowej Łubno).

    Por. Lubo- (istnieje możliwość takiego odczytania).

    Łuczywo: od łuczywo.

    Łuczywo, Łuczywko; Łuczywkowic(z).

    Łuczywionko.

    Łuk: od łuk ‘broń’, łuk ‘roślina cebulowa, między innymi czosnek’, może też od imion chrześcijańskich Łukan, Łukasz.

    Łuk, Łuczek, Łucznik, Łuczyna, Łukow, Łukowo, por. Łukowo (nazwy odmiejscowe), Łuczkowic, Łuczowic, Łuczkowski.

    Por. Łukan, Łukasz (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Łunak: od łunak ‘ptak, kania ruda’.

    Łunak.

    Łupa: od łupać ‘rozbijać na kawałki’.

    Łupa.

    Możliwe też odczytanie Lupa, por. Lupa.

    Łupikoza: od łupić.

    Łupich, Łupichowa fem.

    Łupikoza, Łupichuj, Łupinos, Łupipyje.

    Łuskwin: od łuskwa, łuskiew, z gwarowego ‘łupina cebuli’.

    Łuskwin, Łuskwinowic.

    Łuszcz: od łuszcz ‘nazwa rośliny’.

    Łuszcz, Łuszczek, Łuszczyc(z).

    Łuszczko, Łuszczych.

    Łużny: od łuźny od ług z ługiem związany’.

    Łużny.

    Łyczka: od łyczek ‘pogardliwie: mieszczanin’, łyczka ‘pogardliwie mieszczuch’.

    Łyczka.

    Łyczyk.

    Por. Łyko.

    Krzywołyk: od łyk ‘haust, łyknięcie’.

    Krzywołyk.

    Łyko: od łyko ‘wewnętrzna włóknista warstwa kory drzewnej’.

    Łyko, Łykowic(z).

    Łyczek, Łyczko, Łyka, Łykowiec.

    Kręciłyko.

    Por. Łyczka.

    Łys- por. Lis-.

    Łyst: od łyst ‘łydka’.

    Łyst, też: List; Łystowic(z).

    Łysy: od łysy.

    Łysy, Łysa fem., Łysak, Łysek, Łysowic, Łysakowic. Por. też derywaty s.v. Lis.

    Łysa (?).

    Łysopałka.

    Łysa Jadwiga, Łysa Hedwiga, Łysa Hedwigis, Łysa Kania, Łysa Świnia.

    Łysy Góźdź, Łysu Koń, Łysykoniowa fem.

    Łyse Pyje.

    Gębołys.

    Łyszcz: od łyszczeć.

    Łyszczo.

    Łyta: od łyta, łytka prawdopodobnie oboczna forma łyda.

    Łyta.

    Łyżka: od łyżka.

    Łyżka (może też Liszka).

    Por. Lis.

    M

    Mach: od machać.

    Mach, Macha, Machał, Machała, Machałek, Machałko, Machań, Machawina fem., Machna, Machnik, Machno, Machoń, Machota, Machuta; Machawina fem., Machnicz, Machonic(z), Machowięta, Machucina fem., Machwicz, Machowicz.

     Por. Masław, Maciej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Maciąg: może od macać ‘dotykać w specjalny sposób’.

    Maciąg, Maciągowa fem.

    Por. też Maciej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Maciczanka: od macica ‘matka’, ‘narząd rodny’, winna latorośl’.

    Maciczanka fem.

    Macocha: od macocha.

    Macocha, Macoszyn.

    Maczuga: od maczuga ‘kij gruby’, ‘pałka szerokolistna’.

    Por. też Maciej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Magacz: od gwarowego magać ‘machać, machnąć’.

    Magacz; Maga.

    Magister: od magister; por. łac. Magister ‘przełożony, kierownik’.

    Magister.

    Magistrat: od magistrat ‘przełożony, radny’.

    Magistrat.

    Magorny (?) por. Nagorny.

    Maj: od maj ‘nazwa miesiąca’, też ‘podkomorzy’, por. łac. Maius ‘’człowiek stały’.

    Maj, Majowa fem., Majewic, Majowic, Mejowic (?).

    Maik, Majek, Majko; Majczyna fem., Majkowa fem., Majkowic.

    Makowicz: od mak.

    Makowic(z), Makowiec, Makowka, Makow, Makowka fem., Makowa fem., Makowczyna fem.

    Makolądwa (od makolądwa ‘makolągwa’).

    Makosz, Makot, Makowczę, Makoszowic(z) (?) fem.

    Makosiej, Makosiejec; Makosiejowa fem.

    Malarz: od malarz.

    Malarz, Malarzowic.

    Por. Malowany.

    Malegranat: od malogranat ‘owoc granatu’.

    Malegranat.

    Malowany: od malowany s.v. malować.

    Malowany.

    Malowacz; Malowaczowa fem.

    Por. Malarz.

    Małdrzyk: od małdrzyk ‘serek ze słodkiego mleka’.

    Małdrzyk.

    Małmazyja: od małmazja ‘gatunek wina greckiego’.

    Małmazyja.

    Małomir: od prasłowiańskiego w znaczeniu:‘mały’.

    Małomir; Małostryj, Małostryk, Małowuj.

    Mał, Mały, Mała fem., Malak, Malec, Malc, Malesz, Malesza, Małysz, Małysza, Małocha; Malusz, Malusza, Małusz, Małusza, Małuszka, Małyszka; Malcow, Malcewicz, Malczyc, Malic, Malin, Melin (?), Malutkowic, Małoszyc, Małowa fem., Małowic(z), Małyszczyc.

    Mal, Malacz, Malan, Malanka, Malątko, Malątka, Malech, Maleczko, Malej, Malejec, Malek, Malenka, Maleszek, Maleszka, Maleszko, Maleszczyna, Malice, Malich, Maliczko, Malina, Maliniec, Mlinka, Maliszka, Maliszko, Malk (Maz), Malko, Malkuszowa, Malonek, Malonka, Malsza, Malucha, Maluch, Maluszka, Maluta (?), Malutek, Malutko; Maleczkowicz, Malewic(z), Maliczyna fem., Malinic(z), Maliszczyc(z), Maliszkowic(z), Malkowa fem., Malkowic(z), Malkowna fem., Malkuszowa fem., Malowa fem., Malowic(z).

    Mała, Małach ,Małacz, Małak, Małek, Małk (Maz), Małka (?) fem.,Małko, Małkuszowa fem, Małoch, , Małocho, Małocha, Małoń, Małonek, Małostek, Małosz, Małoszaj, Małoszka, Małot, Małucha, Małuj, Małuja, Małuszka, Małyszko; Małkowa fem., Małkowic(z), Małkowna fem., Małkuszowa fem., Małostowic, Małoszajewic(z), Małoszkowic, Małyszkowic(z). Zapisy z Kresów Wschodnich por. Małofiej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego). Możliwe derywaty Mach, Masz i pochodne ,por. Masław.

    Małodobry, Małodobra fem., Małoduszek, Małoprawda, Małowęda fem.; Małozimic.

    Mała Dusza, Małe Miąsko; Mały Mądry; Mały Jan, Mały Jakub, Mały Maciek, Mały Michałek.

    Małpa: od małpa.

    Małpa.

    Mama: od mama ‘mamka’.

    Mama, Mamka, Mamczyc, Mamczyn.

    Mamałka, Mamalka, Mamel; Mamosz fem., Mamuch, Mamusz fem., Mamusza fem.

    Mamaj: od mamaj ‘kamienny posąg w stepie’, też ‘jołop, bałwan’.

    Mamaj, Mamajewic(z), Mamajowic(z), Manajowic(z) (kresy południowe).

    Mandel: od Mandel ‘nazwa rośliny’, ‘miara ilości’.

    Mandal, Mandelik.

    Por. Mandel (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Manomir: od prasłowiańskiego maniti (sę) ‘zwodzić’, manić się, mamić.

    Manomir; Choroman; Dobroman; Jużman s.v. Jużyna.

    Man.

    Mana, Manek, Manko, Mania, Maniec, Maniech, Maniek, Mań, Mańko, Mańkowa fem., Mańkowic, Mankowic.

    Możliwe derywaty: Mach, Masz i pochodne, por. Masław.

    Por. Maniło, Maciej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego), por. też Mann (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Mantul: od mantyl, mantel ‘płaszcz’.

    Mantul.

    Mantyka: od mantyka ‘rodzaj torby’, ‘worek podróżny’.

    Mantyka, Mantyczyc(z)m Mantyczyn.

    Marcha: od marcha ‘trup ludzki lub zwierzęcy, martwe ciało’; ‘koń, szkapa’.

    Marcha.

    Marcho, Marchoj.

    Por. Mark (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Marchewka: od marchewka.

    Marchewka, Marchwic (?).

    Marduła od mardać ‘machać ogonem’.

    Marduła, Mardo, Mardusz; Marduszowa fem.

    Por.Marg.

    Margusz: od margać ‘machać ogonem’.

    Margusz, Margaczewic.

    Markrabia: od markrabia, margrabia.

    Markrabia.

    Marłek: od marły ‘nieżywy, zabity’.

    Marlica, Merlica,  Marliczyna fem., Merliczyna fem.

    Marłek, Merłek.

    Marmica:być może od marmolić guzdrać, walać się’ lub od marmotać ‘marmotać’.

    Marmica, Marmosz, Marmuszowic.

    Marszałek: od marszałek.

    Marszałek, Marszałk; Marszałkow, Marszałkowa fem., Marszałkowic(z), Marszałkowic.

    Marszalec, Marszało, Marszałko.

    Marzec: od marzec.

    Marzec, Marcoawa fem., Marcowny, Markowny.

    Maskała: może od ukraińskiego maskariszi, maskaliti ‘hańbić, zawstydzać’.

    Maskała (Kresy południowe), Maskałka (Kresy południowe), Maskoła.

    Masław: od mało.

    Masław.

    Masłek.

    Mach, Machań, Machna, Machnik, Machno, Machny, Machoń, Machota, Machta, Machura.

    Maczuta.

    Maisz.

    Masz, Masza, Maszaj, Maszec, Maszech, Maszej, Maszek, Masz, Maszko, Maszkota, Maszota, Maszuk, Maszul, Maszuta; Maszczyc, Maszkowa fem., Maszkowic, Maszowa fem., Maszowic(z), Maszow, Maszyc, Maszyna fem.

    Por. Mach, Mało-, Mano-, Mieci-, a także Maciej (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Masło: od masło.

    Masło; Masłko; Maślanka, Maśleszka, Maślnokow; Masłkowa fem., Masłowa fem., Masłow, Masłowic(z).

    Masłek, Masłusz, Maślinowic(z).

    Strużymasło.

    Maszt: od maszt ‘maszt, chorągiew, baldachim kościelny’.

    Maszt.

    Por. Mast (nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego).

    Maścigałka: od maścić ‘nacierać maścią’, ‘okraszać tłuszczem’.

    Maścigałka; Maścigłowa, Maścigłówka; Maścigłowczyna fem.

    Matoł: od matoł, matołka ‘zjawa, urojenie, widziadło’, ‘duchy domowe’, ‘złe straszydła’, matać ‘oszukiwać’, por. prasłowiańskie matati ‘mylić, wprowadzać w błąd’.

    Matoł, Matuł.

    Matras: od matras ‘materac, poduszka do podścielania’. Matras(z), Matras, Matrasowic(z).

    Matraska.

    Matrona: od matrona ‘kobieta zamężna’.

    Matrona.

    Por. Matrona (nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego).

    Mazan: od mazać.

    Mazan, Mazaniec, Maźnica.

    Mazo, Mazanek, Mazek, Mazien, Mazuch, Mazul, Maszul, Maźnik; Mazic, Mazinowicz.

    Mażypień.

    Mazepa: od mazepa ‘brudas, niechluj’.

    Mazepa fem.

    Mazgaj: od mazgaj ‘człowiek zniewieściały’.

    Mazgaj.

    Mącz- por. Mąka.

    Mądo: od mądo, mędo ‘testiculus’.

    Mądo, Mędo; Mądro, Mąda, Męda.

    Mądak, Mądko, Mądawa fem., Mędak, Mędała, Mędałka, Mędawa masc., fem., Mędziga, Mędzik; Mędalicz, Mędalina fem.

    Mędzibuła.

    Odrzymądo, Plaskomąd, Płaskomąd, Wydrzymądo.

    Sobiemęda.

    Por. Menda.

    Mądry: od mądry.

    Mądry, Mąder, Mądra fem., Mądrostka, Mędrek, Mędrzec, Mędrzyk, Mądroszczyna fem., Mądrowic, por. Mądo.

    Mądrostko, Mądrosz, Mędrosz, Mędrko, Mędrzych, Mędrzyń, Mędrzysz, Mędrkow.

    Mały Mądry, Mądry Ojciec.

    Ranomądr, Sobiemądr.

    Mąka: od mąka.

    Mąka; Mączka, Mączyna fem.

    Mączek, Mączko, Mączk, Mąk.

    Kozimąka, Piździmąka, Wozimąka.