<h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne</h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne<br><p><font size="7"><b>Stankiewicz</b> Genealogia</font>
Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne

Więźniowie polit. lat 1945 - 56

  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska A - F
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska G - J
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska K - Ł
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska M - O
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska P - R
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska S - Ś
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska T - W
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska Z - Ż
  • ......
  • Wykaz osób zmarłych w ZK Rawicz i Oddz. w Miejskiej Górce w latach 1939 - 1956
  • Więzienia białostockie 1944-1956 i „Obława Augustowska”


  • Żołnierze i działacze konspiracji niepodległościowej - oraz skazani z powodów politycznych -  więzieni w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach i Rawiczu i ZK Poznań 1945-1956
    Nazwiska K - Ł

    (opracował Tadeusz Łaszczewski)
     
    Centralne Więzienie we Wronkach i Rawiczu 1945-1956.
     
    W latach 1945-1956 więzienia we Wronkach i Rawiczu posiadały status Centralnego Więzienia Karnego t. j. więzienia przeznaczonego do osadzania w nim więźniów karno-politycznych bez względu na wysokość kary i podlegały bezpośrednio Departamentowi Więziennictwa i Obozów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie i w rzeczywistości stanowiły kolejne ogniwo systemu władzy komunistycznej, gdzie realizowano politykę eksterminacyjną wobec narodu polskiego, stając się miejscem udręczenia i kaźni, skazanych za działalność niepodległościową żołnierzy i działaczy organizacji antykomunistycznych. Funkcję tą realizowano poprzez permanentne przeludnienie, ciężkie warunki bytowe, system kar, głodzenie, brak należytej opieki lekarskiej oraz brutalny stosunek ubeckiego personelu. Wielu więzionych zmarło na skutek obrażeń odniesionych podczas śledztw.
    Infrastruktura więzień spełniała wymogi do izolowania tej grupy więźniów i represyjnego postępowania wobec nich. W latach 1946-1953 obowiązuje restrykcyjna zasada postępowania z więźniami politycznymi nakazująca, aby więźniów politycznych o ustalonych pogladach politycznych izolować od pozostałych więźniów i zrezygnować z prób ich pozyskania dla ustroju komunistycznego. Polityka ta zostaje wzmocniona w końcu lat czterdziestych. W odniesieniu do sytuacji więźniów politycznych oznaczało to pogłębienie przedsięwzięć izolacyjnych i represyjnych. Zgodnie z instrukcjami władz komunistycznych wprowadzono segregację więźniów na grupy kwalifikacyjne. Do grupy „A” /antypaństwowi/ zaliczono więźniów uznanych „za najbardziej zaciekłych wrogów demokracji ludowej”. Odbywali oni odtąd karę w najgorszych warunkach – w celach izolacyjnych /zimnych i ciemnych o betonowych posadzkach/, pozbawiani jakichkolwiek kontaktów, bez prawa korespondencji, widzeń, spacerów. Natomiast byli bezwzględnie karani dyscyplinarnie karami poza regulaminowymi /żabki,, pobicia/, za błahe przewinienia osadzani w karcerach. Od 1951 obowiązywał zakaz dostarczania im gazet, książek itp. Jednak pomimo tego, więźniowie ci nadal pozostawali w kręgu zainteresowania organów specjalnych UB i straży więziennej a to stanowiło dodatkową udrękę a dla wielu dramat. Na tę formę represji składały się dodatkowe przesłuchania, nakłanianie do współpracy, szantażowanie i pobicia. Szczególną role w tych represyjnych działaniach odgrywali więźniowie – konfidenci, zatrudnieni głównie na stanowiskach tzw. więźniów funkcyjnych – wykorzystanych m. in. do popełnienia morderstw na więźniach politycznych.
    Ciężkie warunki odbywania kary spowodowały wysoką zachorowalność wśród więźniów. Wśród licznych chorób dominowały takie jak: gruźlica, reumatyzm, choroby przewodów pokarmowych i inne. Wielu więźniów „nabyło” chorób psychiczno-nerwowych. Nabyte choroby w komunistycznych więzieniach wielu spowodowały przedwczesną śmierć, innym „towarzyszyły” przez długie lata i wpłynęły ujemnie na ich stan zdrowia. Zgodnie z dyrektywami władz komunistycznych ci, którym udało się przeżyć, mieli stać się ludźmi drugiej kategorii, powolnymi i uległymi wykonawcami ich poleceń. Jednak wbrew oczekiwaniom komunistów element niepodległościowy wytrzymał wszelkie szykany i nie stał się bezwolnym narzędziem w ich rękach.
    Po zwolnieniu z więzień byli nadal jako wrogowie ludowej demokracji inwigilowani przez UB/SB. Utrudniano im podjęcie odpowiedniej pracy zawodowej, wzywano na przesłuchania itp.
    Należy dodać także, że od chwili aresztowania poprzez trwanie śledztwa i odbywanie kary, władze komunistyczne represjonowały rodziny więzionych żołnierzy i działaczy niepodległościowych poprzez pozbawianie pracy, usuwanie z mieszkań, pozbawianie możliwości podjęcia studiów przez dzieci i różne administracyjne szykany.
    W CWK Wronki i Rawicz w 1945 były wydzielone pawilony do dyspozycji sowieckiego NKWD, gdzie więziono m. in. płk K. Putka – k-dta Podokręgu AK Rzeszów, kpt. sł. st. W. Baranowskiego „Oksza” z Okręgu Łódzkiego AK i wielu innych żołnierzy konspiracji niepodległościowej, którzy nie byli ujęci w ewidencji więzienia.



    Żołnierze i działacze konspiracji niepodległościowej - oraz skazani z powodów politycznych -  więzieni w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach i Rawiczu i ZK Poznań 1945-1956

     
     
     
    Kabat Mieczysław [1911-1982], oficer rez. piech. WP, ppor. [1935], działacz ruchu ludowego, żołnierz BCH/AK, ps. „Chmura”, „Śliwa”
     
    Ur. 20 X 1911 w Miechowicach Małych pow. Dąbrowa Tarnowska w rodzinie chłopskiej, syn Jana i Teresy z d. Klimek. Ukończył 4 klasową szkołę powszechną w Sikorzycach, potem uczęszczał do II Gimnazjum w Tarnowie, gdzie w 1931 otrzymał świadectwo dojrzałości. Od 1930 członek Związku młodzieży Wiejskiej. W latach 1932-1933 odbywał służbę wojskową w 3 kompanii szkolnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Praktyki odbywał w 17 pp w Rzeszowie. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1935 z przydziałem mobilizacyjnym do 16 pp w Tarnowie. Ewidencyjnie podlegał PKU Tarnów. W 1933 rozpoczął studia na Wydziale Prawa UJ w Krakowie, które musiał przerwać ze względów finasowych. W 1937 ukończył Wyższy Kurs Spółdzielczy przy Wydziale Rolnym UJ w Krakowie. Od 1937 członek władz wojewódzkich Spółdzielni Oświatowej ZMW i Zarządu Głównego ZMW „Wici”. W 1937 uczestniczył w strajku chłopskim w Dąbrowie Tarnowskiej, gdzie został pobity przez policjantów. W latach 1938-1939 pełnił funkcję prezesa Spółdzielni Oświatowej. W dniu 16 X 1938 wybrano go prezesem Zarządu Wojewódzkiego ZMW „Wici” w Krakowie. W VIII 1939 zmobilizowany do wP i wcielony do 156 pp rez., w którego szeregach odbył kampanię wrześniową 1939. Podczas walk dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywał w przejściowym obozie jenieckim w Krakowie, skąd zbiegł w X 1939. W XI 1939 zorganizował w Szkole handlowej przy ul. św. Jana w Krakowie punkt kontaktowy „Wici”. Od XII 1939 działał we władzach konspiracyjnych jako członek OKOL, gdzie reprezentował tzw. „młodych”. Był zwolennikiem pozostawienia niezależnej konspiracji „wiciowej” przy Stronnictwie Ludowym. W XII 1939 organizował konspiracyjny ruch ludowy w rejonie Brzeska. Po zmianach personalnych w OKOL opuścił Kraków. Oficjalnie pracował jako rewident w Wydziale Lustracyjnym Związku Spółdzielni Spożywców „Społem” na teren kieleckiego i Lubelszczyzny i delegatem dowództwa na Rzeszowszczyznę. Od XII 1941 do VI 1942 był wykładowcą w Szkole Spółdzielczej dla Dorosłych w Szycach k. Krakowa. Ściągnięty do Krakowa prowadził lokale konspiracyjne m. in. komendy Okręgu BCh. W latach 1941-1942 pełnił funkcję Inspektora w Komendzie Okręgu Krakowskiego BCh. Od wiosny 1943 do I 1945 był szefem sztabu VI Krakowskiego Okręgu BCh. W stopniu mjr BCh od X 1943 prowadził rozmowy scaleniowe z AK w Obwodzie Miechów, Brzesko, Olkusz i innych. Po scaleniu BCh z AK został w 1944 oficerem do specjalnych poruczeń , potem adiutantem K-dta Okręgu AK Kraków. W x 1944 z ramienia BCh był członkiem wojskowej komisji śledczej badającej sprawę St. Dudka. Należał do Centralnego Kierownictwa organizacji „Młody Las”. W V 1944 odszedł z K. O AK Kraków i przeszedł w miechowskie, gdzie współpracował z pismem „Powstaniec”. Organizował w Marszewicach ośrodek wydający pismo „Chłopi Walczą”.
    Po wojnie działa nadal w ruchu spółdzielczym i jako członek wchodził w skład ZG ZMW „Wici”. W i 1946 wybrany zostaje przez Kongres PSL na zastępcę członka Zarządu Głównego. Od III 1946 był II sekretarzem, potem od VI 1946 I sekretarzem Zarządu PSL Małopolska i Śląsk z siedzibą w Krakowie. Od V 1946 prezes ZW ZMW „Wici”. Był radnym WRN w Krakowie. Od końca 19545utrzymywał kontakty konspiracyjne z K. Chmielem, który do połowy 1946 przekazywał mu sprawozdania wywiadowcze Obszaru Południowego WiN. Utrzymywał kontakty z St. Sapytą członkiem WiN  oraz PSL, który przekazywał mu również meldunki wywiadowcze i materiały propagandowe, które przekazywał za pośrednictwem St. Mierzwy władzom PSL. Od V-VII 1946 pełnił funkcję „mężą zaufania” WiN w PSL. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków 11 XI 1946 we własnym mieszkaniu przy ul. Kolberga w Krakowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 12 XI 1946Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie, sygn. akt Pr. 2887/46. Sądzony w procesie pokazowym II ZG WiN w Krakowie. Wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 978/47 z dnia 10 IX 1947 skazany na karę 6 lat więzienia z art. 86 KKWP oraz utratę praw na okres lat 3 i przepadek mienia. Po procesie więziony w ZK Kraków Montelupich, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 24 IX 1947 jako więzień śledczy. Do odbycia kary przekazany w XII 1947. Początek wykonania kary 11 XI 1946, upływ kary 11 XI 1952. W dniu 21 X 1951 przetransportowany do więzienia Montelupich w Krakowie, skąd go później przewieziono do więzienia w Wiśniczu Nowym. Zwolniony z więzienia 11 XI 1952 po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Kraków. Po wyjściu z więzienia powrócił do Krakowa. W latach 1953-2959 pracował jako kalkulator warsztatowy w Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Krawieckiej w Krakowie. Po X 1956 wchodził w skład Zarządu Okręgu Kraków ZBOWiD. Od 1959 do czasu przejścia na emeryturę w 1975 był zatrudniony na stanowisku technologa w Spółdzielni Pracy „Tęcza” w Krakowie.
    Zmarł w Krakowie 10 II 1982.
    Odznaczony: KW SKZ.
    Żonaty z Teofilią z Dylągów.
     
    J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Pruszków 2003; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; Księga więźniów śledczych CWK Wronki nr 16/47; Księga ewidencyjna główna więźniów CWK Wronki nr 1385/51-52; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993;M. R. Bombicki. AK-WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993.
     
    Kamiński Roman [1909–1997], nauczyciel, w konspiracji AK, działacz WiN, ps. „Krzemień”
    Kierownik Obwodu WiN Pabianice XI 1946 – I 1950. Okręg Łódź WiN.
     
     Ur. 20 I 1909 w Pabianicach. Syn Antoniego i Magdaleny z d. Skiba. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w szkole przemysłowej. Z zawodu tkacz. W okresie międzywojennym pracował jako tkacz. W wojsku nie służył z powodu słabego wzroku. W latach trzydziestych kontynuował naukę na wieczornych kursach gimnazjalnych. Po zdaniu egzaminu wstępnego został dopuszczony jako ekstern do zdawania egzaminu maturalnego-czemu przeszkodził wybuch wojny. W kampanii wrześniowej nie brał udziału. W 1940 zostaje zaprzysiężony przez Alojzego Szkudlarka „Sokół” do ZWZ w Pabianicach. Działa na odcinku wywiadowczym. Następnie należał do grona organizatorów tajnego nauczania dzieci i młodzieży polskiej w Pabianicach. Prowadził tajne nauczanie na terenie Pabianic i okolicznych wiosek. Zajęcia odbywały się w prywatnych mieszkaniach. Mimo zagrożenia tajna szkoła funkcjonowała przez cała okupację niemiecką. Po wkroczeniu wojsk sowieckich podejmuje prace w zawodzie nauczyciela w Szkole Podstawowej nr 10 w Pabianicach. Po krótkim czasie wykonywania zawodu nauczyciela zwolnił się z pracy. Jednocześnie w 1945 podejmuje naukę w II LO dla pracujących w Pabianicach uzyskując w 1945 świadectwo maturalne. Do pracy w szkolnictwie już nie powraca. Razem z Edwardem Felbergiem organizuje i prowadzi mała firmę tkacką. Jesienią 1945 po spotkaniu z Walentym Zorą „Jan”, którego znał z wspólnej działalności w AK wstępuje do Zrzeszenia WiN w Pabianicach. Latem 1946 wyznaczony na funkcję prezesa Obwodu WiN Pabianice – dublanta W. Zory na wypadek jego aresztowania. Do aresztowaniu przez UB jesieni 22 XI1946 W. Zory nie prowadzi aktywnej działalności konspiracyjnej. Po aresztowaniu W. Zory obejmuje funkcję prezesa Obwodu WiN Pabianice i pełni do 19 I 1950. Mieszkał w tym czasie przy ul. Ogrodowej nr 8 w Pabianicach. Aresztowany przez UB 19 I 1950 i uwięziony w areszcie WUBP w Łodzi pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji WiN. W czasie śledztwa ubowcy pastwią się nad nim z szczególnym okrucieństwem, chcąc wymusić zeznania o miejscu ukrywania broni i urządzeń poligraficznych do drukowania ulotek. Od VII 1950 więziony w więzieniu przy ul. Kopernika w Łodzi.
    Skazany wyrokiem WSR Łódź z 05 IX 1950 na karę 12 lat więzienia, oraz kary dodatkowe. WSR przewodniczył kpt. Wacław Bohatyrewicz. Więziony w ZK Łódź, potem od 195o w CWK Rawicz, od 1953 w CWK Wronki, skąd go wywieziono do ZK w Raciborzu. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 złagodzono mu karę do 8 lat więzienia. W VI 1956 zostaje warunkowo zwolniony z ZK Racibórz. Schorowany powraca do rodzinnych Pabianic. Początkowo nie może znaleźć żadnej pracy. Potem pracuje dorywczo. Po X 1956 pracował zawodowo w Pabianicach. Potem na rencie.
    Mieszkał w Pabianicach przy ul. Zgoda nr 9/3. Rodziny nie założył.
    Zmarł w Pabianicach 19 II 1997. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
     
    USC Pabianice. Skrócony akt zgonu nr 162/1997; R. Peska. Za własną tłumaczyć się krew. Pabianice 1995. Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1951. R. Peska. Z dziejów Pabianic 1939-1945-1955. Pabianice 2002.


     Kamski Eugeniusz [1910-?],żołnierz AK, działacz WiN,  ps. „Bohun”
     
    Ur. 04 IV 1910 w m. Trzebieczyńce pow. Myślenice w rodzinie chłopskiej syn Jana i Anny z d. Siwek. Ukończył szkołę powszechną oraz średnią szkołę górniczą. Ż zawodu miernik górniczy. W latach 1931-1932 odbył służbę wojskową w WP. Do wybuchu wojny pracował w swoim zawodzie. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem konspiracji. Po wojnie mieszkał w Grodzisku pow. Wadowice i pracował jako mierniczy. Był członkiem komórki PSL. Od jesieni 1945 czynny w siatce wywiadowczej BW WiN na terenie pow. Wadowice, gdzie pełnił funkcję informatora z terenu m. Grodzisko. Informacje przekazywał Janowi Jaroszowi „Londyn”, któremu przekazał także spisy funkcj. UB, MO, czł. PPR.
    Zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków 30 X 1946. Początkowo był wstępnie przesłuchiwany w PUBP Wadowice, potem przewieziony na dalsze śledztwo do WUBP Kraków. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 09 XI 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 714/47 z dnia 25 VI 1947 zostaje skazany na karę 5 lat więzienia z art. 8 Dekretu z dnia 16 XI 1946. Po procesie więziony w ZK Kraków, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Początek wykonania kary 30 X 1946, upływ kary 30 X 1951. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania. W dniu 14 VI 1950 wywieziony z CWK Wronki do ZK Potulice. Zwolniony z więzienia 30 X 21951 po odbyciu orzeczonej przez WSR Kraków kary.
    Po zwolnieniu z więzienia powrócił do miejsca zamieszkania przed aresztowaniem.
    Dalsze losy n/n
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. 4/1997; Księga ewidencyjna CWK Wronki nr 131/48.; IPN Kraków. Charakterystyka nr 200. 


    Kania Piotr [1911-1949], podch. rez. WP, żołnierz ZWZ/AK, ppor. [1943] działacz WiN, ps. „Drozd”, „Jurek”, „Las”, „Łoś”, „Porta”
     
    Ur. 12 VIII 1911 w Czudcu pow. Rzeszów, syn Józefa i Anieli z d. Kocurek. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w gimnazjum, które ukończył w 1932. Służbę wojskową odbywał w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, gdzie odbył kurs unitarny. Awansowany do stopnia st. strzelca. Z dalszej służby wojskowej został zwolniony z powodów zdrowotnych. Mieszkał w Błażowej, gdzie pracował jako urzędnik w Urzędu Gminy. Podczas okupacji niemieckiej od 4 XII 1940 czynny w konspiracji ZWZ/AK, zaprzysiężony przez por. J. Lutaka „Orła”. Był żołnierzem plutonu ZWZ/AK na Placówce Błażowa. Awansowany do stopnia plut. rez. Od 01 V 1942 był z-cą d-cy plutonu w Placówce AK Hyżne W VIII 1942 odbył szkolenie dla dowódców plutonów. Z dniem 1 I 1943 awansowany do stopnia ppor. rez. piech. Od 1 XII 1943 pełnił funkcję referenta mobilizacyjnego przy referacie cywilnym Obwodu AK Rzeszów, potem referent gospodarczy Placówki AK Błażowa, a od 1 I 1944 oficer żywnościowy /referent gospodarczy, kwatermistrz/ w Podobwodzie AK Rzeszów Południe. Podczas akcji „Burza” kierował aprowizacja oddziałów AK skoncentrowanych w Popielaku. Po wejściu A. Cz.  i objęciu władzy przez komunistów pracował w 1945 jako sekretarz gminy w Błażowej. W VIII 1945 otrzymał od ppor. St. Jakubczyka – k—dta podobwodu polecenie nawiązania kontaktu z Leonem Cagiem „Wilkiem” We IX 1945 podejmuje działalność konspiracyjną w strukturach WiN. Początkowo był kierownikiem rozdzielni WiN na terenie gminy Błażowa, a od końca 1946 pełnił funkcję kierownika Koła WiN Błażowa. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Rzeszów 3 IX 1947 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Rzeszów. Sądzony w grupie działaczy WiN Rady Powiatu Brzozów. WSR Rzeszów pod przewodnictwem kpt. Aleksandra Borowskiego skazał go w dniu 15 III 1948, sygn. akt Sr. 971/487 na karę 8 lat więzienia z art. 86§2 KKWP, utratę praw na lat 4. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 28 IX 1948. Początek wykonania kary 03 IX 1947, upływ kary 03 IX 1955. W wyniku przejść w śledztwie i w więzieniach ciężko chorował.
    Zmarł w szpitalu więziennym w CWK Wronki 27 IV 1949. 
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; G. Ostasz-A. Zagórski. Akcja „Burza” w Inspektoracie AK Rzeszów. Kraków 2003; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr I/958/48
     


    Karaś Stanisław
    [1891-1958], działacz PPS, Sybirak, artysta plastyk, działacz WiN, ps. „Zachar”, „52”.
    Ur. 19 I 1891 w Kielcach, syn Szymona i Anny z d. Domagała- Dąbrowska. Do 1907 mieszkał w Kielcach, gdzie ukończył gimnazjum. Działał w kieleckiej komórce PPS. Po aresztowaniach członłow PPS w 1907 wyjechał za granicę, skąd powraca w 1909. Po powrocie do Kielc aresztowany i uwięziony w więzieniu kieleckim. Na początku 1912 został na podstawie wyroku sądu carskiego zesłany dożywotnio bez prawa powrotu na Syberię. Do Polski powrócił w 1921. Zamieszkał w Warszawie i podjął pracę jako urzędnik samorządowy w magistracie m. Warszawy. W 1935 jako zasłużony bojownik o niepodległość Polski otrzymał dożywotnią rentę.
    W czasie niemieckiej okupacji mieszkał z żoną w Wilnie. Do 1943 utrzymywał się pracując jako grafik. Był wynalazcą nowej techniki graficznej wysoko ocenionej przez prof. T. Niesiołowskiego. Po aresztowaniu 28 IV 1942 przez gestapo w Warszawie jego brata Władysława oficera ZWZ-AK, musiał się ukrywać na terenie Wilna u znajomych artystów wileńskich. Współpracował z AK. Od VII 1944 po zajęciu Wilna przez A. Cz. mieszkał w Wilnie przy ul. Wiwulskiego. W IV 1945 wyjechał transportem ewakuacyjnym z Wilna do Polski. Poprzez Lublin dotarł do łodzi, gdzie zamieszkał przy ul. Kilińskiego. We IX 1945 przyjechał do Krakowa, gdzie spotkał się z ppłk Walerianem, Tumanowiczem „Jagrą” – szefem akcji „Ż” w krakowskiej DSZ na Kraj, potem w WiN. Na przełomie IX/X 1945 wyjechał do Jeleniej Góry, gdzie zamieszkał przy ul. Kolejowej. Zostaje wówczas właścicielem antykwariatu przy ul. Konopnickiej. Był członkiem Stowarzyszenia Kupców Polskich oraz działającej legalnie w tym okresie czasu PPS. Jednocześnie prowadzi działalność konspiracyjną w WiN. W X 1945 zostaje z-cą kpt. Stanisława Wantucha „Wacława” – szefa komórki inspiracyjno-wywiadowczej akcji „Ż” przy Okręgu Jelenia Góra WiN podporządkowanemu bezpośrednio Zarządowi Obszaru Południowego WiN w Krakowie. Zorganizował siatkę informatorów terenowych, utrzymywał łączność z ppłk w. Tumanowiczem. W prowadzonym antykwariacie znajdował się punkt kontaktowy dla kurierów z Krakowa. Kolportował także podziemną prasę WiN.
    31 X 1946 podczas pracy w antykwariacie został zatrzymany przez funkcj. PUBP Jelenia Góra. Po wstępnych przesłuchaniach w PUBP Jelenia Góra został przewieziony na dalsze śledztwo do WUBP w Krakowie. Więziony w areszcie WUBP Kraków, potem uwięziony na Montelupich, gdzie był przesłuchiwany przez funkcj. MBP z Warszawy. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 12 XI 1946 WPR Kraków. 12 II 1947 sprawę przekazano z WPR Kraków do WPR Wrocław. Przewieziony na początku III 1947 do aresztu WUBP we Wrocławiu, gdzie prowadzono dalsze śledztwo. 19 III sporządzono akt oskarżenia. Wyrokiem WSR Wrocław z dnia 09 IV 1947, sygn. akt Sr. 398/47 został skazany na karę śmierci. Sądzony przez WSR Wrocław w składzie przewodniczący płk Aleksander Warecki oraz Wilhelm Bigda – sędzia i Zdzisław Brzozowski – ławnik. Oskarżał kpt. Feliks Maciejewski. Po wyroku więziony w pojedynczej celi więzienia nr 1 przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu, a do 02 XII 1947 w szpitalu więziennym. 13 V 1947 NSW w Warszawie zmienił mu karę śmierci na dożywotnie więzienie. Przetransportowany do CWK we Wronkach i tu osadzony 03 XII 1947.
    Postanowieniem WSR Wrocław z dnia 14 V 1954 udzielono mu ze względu na stan zdrowia rocznej przerwy w odbywaniu kary od 20 V 1954 do 20 v 1955. W1955 przerwę mu przedłużono.
    Zwolniony z CKW Wronki na przerwę w odbywaniu kary 20 V 1954. Powraca do Jeleniej Góry, gdzie zamieszkał przy ul. 1 Maja 23. Malował liczne obrazy, pejzaże i portrety. Postanowieniem Zgromadzenia Sędziów NSW Zg. Og.263/56 w Warszawie z 25 VII 1956 na podstawie amnestii z 28 IV 1956 złagodzono mu karę do lat 5 uznając karę za odbytą. Ciężko chory po przejściach więziennych zmarł w Jeleniej Górze 07 II 1958.
    Żona Zenaida z d. Kurajewicz.
    Odznaczony: KN
     
    T. Balbus. Studia Rzeszowskie, t. 5 z 1998; USC Jelenia Góra. Skrócony akt zgonu nr 32/1958/c; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1393/1951-52; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 2. Wrocław 2000.

     
    Karolkiewicz Stanisław [1918-], żołnierz UBK, AK, ppor./por., działacz WiN, ps. „Rylski”, „Szczęsny” vel Christowski 
     
    Ur. 21 VIII 1918 w m. Tworkowice (kilka km od Ciechanowca) , syn Aleksandra i Zofii z domu Mirkowicz . Do szkoły powszechnej uczęszczał w Drohiczynie Przed wojną ukończył gimnazjum. Działał w harcerstwie. Latem 1939 wstąpił do Ochotniczych Hufców Obrony w Mikołowie. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Po powrocie na Podlasie od jesieni 1939 działa w antysowieckiej partyzantce. Ujęty przez NKWD był więziony w Białymstoku i w Twierdzy Brzeskiej. Wolność odzyskał w VI 1941 po wybuchu wojny niemiecko – sowieckiej. Podczas okupacji niemieckiej utworzył w Ciechanowcu drużynę dywersyjną, którą szkolił, przekształconą później w pluton w organizacji Konfederacja Narodu. Żołnierz Uderzeniowych Batalionów Kadrowych. W UBK ukończył kurs Podchorążych Rezerwy Piechoty i mianowany ppor. Był d-cą pododdziału w oddziale VIII UBK dowodzonym przez R. Reiffa „Jacka”, działającym na terenie Białostocczyzny, Podlasia. Do jesieni 1943 uczestniczył w wielu akcjach zbrojnych przeciwko siłom okupanta niemieckiego. Brał udział w akcjach odwetowych przeprowadzanych na terenie Prus Wschodnich i Litwy Kowieńskiej.
    W X 1943 przybył z oddziałem UBK na teren Nowogródczyny, gdzie został skierowany przez KG AK. Do I 1944 oddział UBK w sile kompanii pod dowództwem „Szczęsnego” operował na terenach nadniemeńskich, później wszedł w skład III batalionu 77 pp UBK. Dowodził wówczas 1 kompanią. Uczestniczy w wielu akcjach zbrojnych prowadzonych przeciwko Niemcom. Bierze udział w działaniach prowadzonych w ramach „Operacji Wileńskiej AK”. Po zajęciu Wileńszczyzny i Nowogródczyzny przez Sowietów w VIII 1944 powraca z grupa swoich żołnierzy w rodzinne strony na Podlasie, gdzie działa w strukturach AK na terenie Obwodu AK Bielsk Podlaski.
    Po zakończeniu wojny zamieszkał w Warszawie i podjął studia na Wydziale Prawa UW. W X 1945 został zwerbowany przez kpt. Henryka Żuka „Onufrego” do pracy konspiracyjnej w nowo zorganizowanej ekspozyturze wywiadowczej „Port”, „Liceum”. Był kierownikiem komórki kontrwywiadowczej WiN w Warszawie krypt. „Cyrk” podległej komórce „Liceum”. Gromadził tajne dokumenty z terenu MON, MBP w tym Departamentu Więziennictwa. Przed aresztowaniem mieszkał przy ul. Grochowskiej 5 w Warszawie.
    Zatrzymany prze funkcj. UB 28 II 1946 w Warszawie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 07 III 1946 NPW w Warszawie. Po aresztowaniu więziony w więzieniu MBP przy ul. Rakowieckiej, został poddany brutalnemu śledztwu przez funkcj. MBP.
    Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 18 VII 1947, sygn. akt Sr. 966/47 został skazany na karę 13 lat więzienia z art. 7 Dekretu z dnia 16 VI 1946. Po procesie więziony na Rakowieckiej, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 23 IX 1948. Początek wykonania kary 28 II 1946, upływ kary 28 II 1959. W więzieniu wronieckim szykanowany przez personel więzienny. 29 VI 1954 przetransportowany do ZK w Sieradzu. Po zmianie wyroku przez NSW w Warszawie w dniu 23 IV 1955 zostaje zwolniony 24 IV 1954 z ZK Sieradz. Powraca do Warszawy. Pracował w ZZG. W 1986 utworzył i kierował Fundacją Ochrony Zabytków, która zajmowała się m. in. upamiętnianiem miejsc walki partyzanckiej, opieką grobów poległych żołnierzy konspiracji. Jest współzałożycielem ŚZŻAK. Początkowo pełnił funkcję prezesa Zarządu Okręgu ŚZŻAK Nowogródek z siedzibą w Warszawie. W 1996 pełnił jako p. o. funkcję prezesa Zarządu głównego ŚZŻAK, potem wybrany prezesem. Był awansowany do stopnia ppłk WP, potem płk i gen. bryg.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW.
    Mieszka w Warszawie.
    Żonaty z Hanną Majranc (1923-1998), dzieci: Małgorzata i Jan
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/895/48; Księga ewidencyjna główna więźniów CWK Wronki nr  1350/51; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 2. Wrocław 2000.



    Karwański Włodzimierz [1890-+], nauczyciel, działacz TON, żołnierz AK,, WiN
    Ur. 05 IV 1890 Balice pow. Jarosław, syn Jana i Cecylii z d. Kling. Ukończył szkołę ludową i następnie Seminarium Nauczycielskie i studia pedagogiczne. Służbę wojskową odbył w armii austriackiej, gdzie ukończył szkołę oficerską rezerwy i mianowany ppor. W odzyskaniu niepodległości przez Polskę mieszkał w Jarosławiu i pracował początkowo jako nauczyciel szkoły powszechnej, potem gimnazjalny. Podczas okupacji niemieckiej działa w tajnym nauczaniu.
    Po wojnie mieszkał przy ul. 3 Maja w Jarosławiu i pracował jako nauczyciel jarosławskiego gimnazjum. Od V 47 do 22 X 1947 działał w strukturach WiN na terenie Jarosławia. Był informatorem Rady Pow. WiN Jarosław z terenu szkolnictwa. Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 22 X 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 22 VI 1948, sygn. akt Sr. 347/48, skazany na karę 2 lat więzienia przy zastosowaniu amnestii. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd go przewieziono do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono 28 IX 1948. Początek wykonania kary 20 X 1947- upływ kary 20 X 1949. Zwolniony z CWK Wronki 20 X 1949 udał się do Jarosławia, gdzie zamieszkał przy ul. Mączyńskiego. W latach późniejszych powrócił do pracy w szkolnictwie.
    Dalsze losy n/n

    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/935/48;


     
    Kaufman Władysław [1908-1989], oficer sł. st. piech. WP, ppor. [1933], por. [1937], w konspiracji ZWZ/AK, kpt. [1943], mjr [1944], ps. „Bogusław” vel Borowski. Więzień łagrów sowieckich, więzień polityczny PRL.
    Kmdt Inspektoratu V Białystok AK 30 XI 1943 – 8 VIII 1944. Okręg ZWZ/AK Białystok.
     
    Ur. 12 XI 1908 w Białymstoku. Syn Juliana i Marii z d. Borowska. Uczęszczał do gimnazjum im. Zygmunta Augusta w Białymstoku, gdzie w 1929 zdał maturę. Od IX 1930 do VIII 1931 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 5 w Krakowie, następnie od IX 1931 do VIII 1933 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie. Promowany na stopień ppor. sł. st. piechoty 15 VIII 1933 z przydziałem do 11 pp w Tarnowskich Górach na stanowisko d-cy plutonu. Awansowany do stopnia por. sł. st. 19 III 1937. W 1938 służył w Batalionie Fortecznym KOP „Sarny” na stanowisku oficera plutonu w 3 kompanii. Po ukończeniu kursu dla dowódców kompanii w CWP w Rembertowie został przeniesiony w 1939 do 11 pp i mianowany d-cą kompanii.
    W kampanii wrześniowej 1939 dowodzi początkowo 2 kompania forteczną, potem przemianowaną na 7 kompanię III baonu 11 pp. Walczył z wrogiem na szlaku bojowym pułku. W czasie walk pod Banachami 15 IX 1939 zostaje ciężko ranny w rękę. Przebywał w szpitalu wojskowym. W końcu 1939 powraca do Podejmuje działalność konspiracyjną w ZWZ od IV 1940 na terenie Obwodu Białystok – miasto ZWZ. Organizator plutonów szkieletowych, następnie oficer wyszkolenia. Od 1 XII 1942 do 31 XI 1943 był i zastępcą k-dta Obwodu AK Białystok-miasto. Jednocześnie szef referatu III K. O. AK Białystok-miasto. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. 11 XI 1943. Z dniem 30 XI 1943 mianowany przez k-dta Okręgu AK Białystok ppłk-a sł. st. W. Liniarskiego „Mścisława” k-dtem Inspektoratu Rejonowego V AK Białystok w skład, którego wchodziły obwody: Białystok-miasto, Białystok-powiat i Sokółka. Inspektoratem dowodził do 08 VIII 1944. Po wejściu wojsk sowieckich do Białegostoku ujawnił się przed dowództwem wojsk sowieckich. 08 VIII 1944 delegowany przez k-dta KOB AK „Mścisława” jako przedstawiciel AK do rozmów z sowietami. Awansowany do stopnia mjr-a sł. st. 11 XI 1944. Aresztowany przez NKWD 08 VIII 1944 i uwięziony. Wywieziony w VIII 1944 samolotem do Moskwy i uwięziony w więzieniu Lefortowo, gdzie był przesłuchiwany. We IX 1944 przewieziony do obozu w Charkowie, skąd zostaje odesłany do obozu nr 178-454 w Riazaniu – Diagilewie, gdzie przybył 04 i 1946. W dniu 06 VII 1946 odesłany do obozu nr 158 w Czerepowcu, potem od 02 X 1947 przebywa w obozie nr 150 w Griazowcu, następnie w obozie nr 437 w Bogorodskoje, skąd 05 X 1947 odesłano go do obozu nr 284 w Brześciu. Repatriowany do Polski 03 XI 1947 przez obóz PUR w Białej Podlaskiej.
    Po powrocie do Polski przebywał początkowo w Białymstoku. Zagrożony aresztowaniem wyjechał z tego terenu i zamieszkał we wsi Nieznamierowice pow. Opoczno, gdzie podjął pracę zawodową w charakterze introligatora. Był inwigilowany przez funkcjonariuszy UB.
    W dniu 1 XII 1952 wyjechał służbowo do Warszawy, gdzie zostaje zatrzymany przez funkcj. MBP i uwięziony. Aresztowany pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji przez WPR Warszawa 04 XII 1952, sygnatura akt Pr 352/52. Po ciężkim 9 miesięcznym śledztwie wyrokiem WSR Warszawa z dnia 22 VIII 1953, sygnatura akt Sr 372/53 zostaje skazany na karę 12 lat więzienia oraz kary dodatkowe. NSW w Warszawie nie uwzględnił apelacji i 30 XII 1953 zatwierdził wyrok wydany przez WSR Warszawa. Skazany z art. 126,156 KKWP i 86 § 2 KKWP. Nie zaliczono mu do kary okresu tymczasowego aresztowania. Początek wykonania kary 22 VIII 1953 zaś upływ kary 22 VIII 1965. Więziony w ZK Warszawa I /Mokotów/, skąd przewieziono go do CWK w Rawiczu i tu osadzono 31 I 1954. Wywieziony z CWK Rawicz do ZK Strzelce Opolskie 07 VI 1955. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 NSW w Warszawie złagodził mu karę do lat 8, potem do lat 4 zaliczając mu jednocześnie okres tymczasowego aresztowania od 04 XII 1952. Zwolniony z więzienia jesienią 1956.
    Po odzyskaniu wolności osiedlił się w Gdańsku, gdzie mieszkał przy ul. Głębokiej 12/33.
    Pracował zawodowo do 1973. Utrzymywał kontakty z „Mścisławem” i środowiskiem białostockiej AK. Brał udział w uroczystościach poświęcanych A. Wchodził w skład Rady Okręgu Białystok AK. Był awansowany przez MON do stopnia ppłk-a.
    Złożył relację z okresu kampanii wrześniowej 1939 i spisał wspomnienia z działalności konspiracyjnej.
    Zmarł w Gdańsku 11 XI 1989. Pochowany 17 XI 1989 w Katedrze Białostockiej w Białymstoku.
    Rodziny nie założył. Po 1956 używał nazwiska Kaufman – Borowski.
    Odznaczony VM kl. 5 / za kampanie wrześniową 1939/, KW 2x, SKZ z M.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; L. Głowacki. Działania wojenne na Lubelszczyźnie w 1939. Lublin 1976; J. Przemsza – Zieliński. Wrześniowa Księga Chwały Pułków Śląskich. Katowice 1989; Z. Gwozdek. Białostocki Okręg ZWZ-AK 1939-1945, t. I, Białystok 1993, t. II, Białystok 1994; tenże: Białostocki Okręg AK /w:/AK-rozwój organizacyjny. W-wa 1996; W. Żarski – Zajdler. Ruch oporu na białostocczyźnie 1939-1944. Cz. 1-4. Referat materiałowy. W-wa 1967; K. Krajewski – T. Łabuszewski. Białostocki Okrę AK-AKO VII 1944 – VIII 1945. W-wa 1997; Ks. S. Kossakowski. Byłem adiutantem „Mścisława”. Rajgród 1989; W. Liniarski. Odtwarzanie Sił Zbrojnych w Okręgu AK Białystok. W-wa 1971, mps.; J. Kułak. Pierwszy rok sowieckiej okupacji. Białystok 1944-1945. Białystok 1996; tenże: Białostocczyzna 1944-1945 w dokumentach podziemia i oficjalnych władz. W-wa 1998; Uwięzieni w Ostaszkowie i Riazaniu. W-wa 2002; I. Caban. Polacy internowani w ZSRR w latach 1944-1947. Lublin 1990; Księga ewidencyjna CWK Rawicz nr 355/54; USC Gdańsk. Skrócony akt zgonu nr 4553/89.


    Kawecki Aleksander [1895-1960], rzemieślnik, żołnierz AK, dzialacz WiN, ps. „Pionek I”
     
    Ur. 18 X 1895 w Górze Ropczyckiej pow. Dębica, syn Wojciecha i Marii z d. Łaszowskiej . Szkołę powszechną ukończył w Sędziszowie, potem uczył się krawiectwa w Rzeszowie i Wiedniu. Przed I wojną światową wyemigrował wraz z bratem Kazimierzem do Stanów Zjednoczonych, skąd powraca do Polski w 1923. Za zarobione w USA pieniądze kupił kamienicę przy ul. Dąbrowskiego w Rzeszowie. Zostaje wkrótce współwłaścicielem zakładu krawieckiego w Rzeszowie. W latach trzydziestych wyjechał ponownie do Stanów Zjednoczonych, skąd powraca przed wojna ze względu na pogarszające się zdrowie. Po powrocie otworzył nowy zakład krawiecki przy ul. Jagiellońskiej potem Grunwaldzkiej w Rzeszowie. Podczas okupacji niemieckiej nadal prowadził zakład krawiecki. Podejmuje działalność konspiracyjną w ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Rzeszów. Jednocześnie współpracował z działaczami SL. Brał aktywny udział w kolportażu wydawnictw konspiracyjnych i magazynował broń. Przez pewien okres czasu ukrywał pilota angielskiego. W jego pracowni krawieckiej przy ul. Grunwaldzkiej znajdowała się skrzynka alarmowa Rzeszowskiego Inspektoratu Rejonowego AK. Lokal był wykorzystywany do celów łączności oraz na spotkania kierownictwa inspektoratu z oficerami sztabu Podokręgu AK Rzeszów. Po rozwiązaniu AK w I 1945 nie prowadzi działalności konspiracyjnej. Zaangażowany przez M. Liwo „Milik” do działalności konspiracyjnej w WiN od IX 1945. Prowadził skrzynkę pocztową dla Zarządu Okręgu WiN Rzeszów. Utrzymywał kontakt z M. Liwo „Milik”. Rozpracowany przez funkcj. UB w ramach akcji krypt. „Winograd”. Zatrzymany 16 VII 1947 w Rzeszowie przez funkcj. WUBP Rzeszów i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 20 VII 1947 WPR Rzeszów. Sądzony w grupie działaczy WiN z terenu Rzeszowa. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 36/48 z dnia 26 IV 1948 został skazany na karę 6 lat więzienia . Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 13 VII 1948 karę złagodzono do lat 3. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd go przetransportowano do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono 25 X 1949. Zwolniony 20 VII 1950 z CWK Wronki po odbyciu kary. Po wyjściu z więzienia powraca do Rzeszowa. Otworzył w swoim domu przy ul. Dąbrowskiego zakład krawiecki.
    Zmarł w Rzeszowie 01 VII 1960. Pochowany na cmentarzu Pobito w Rzeszowie.
    Żonaty z Marią Winogrodzką /1895-1951/. Miał z tego związku córki Laurę/1919 -1940/ żołnierza ZWZ, zamordowaną przez Niemców, Janinę /1923-1990/ zamężną Marczyk, synów: Włądysława /1920/ żołnierza II Korpusu, odzn. VM kl. 5, zamieszkałego w USA, syna Stefana /1934/inż. zam. w Krakowie.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u. Okręg Rzeszów /1945-1947/ ZH WiN nr 6/1995; G. Ostasz. Biogram A. K. /w:/ MSBUDN 1939-1956, t. 8. Kraków 2001; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg Rzeszów WiN; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 194; M. R. Bombicki. AK i WiN przed Sądami specjalnymi. Poznań 1993; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993;T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949. W-wa 2001.
     
    Kędzierski Władysław [ 1898-1955], członek POW, podoficer sł. st. saperów WP, chorąży [1939], konspiracji ZWZ/AK/WSGO „Warta”- DSZ, por. cz. w. ps. „Szach”, „Lech II”, vel Wojciech Adamczak. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu AK Krotoszyn 1944 – I 1945. P. o kmdt IR AK Krotoszyn X 1944 – XII 1944. Okręg Poznań AK
     
    Ur. 26 VIII 1898 we wsi Tyble pow. Wieluń woj. łódzkie. Syn Jana /młynarza/ i Marianny z d. Chytra. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w zawodzie ślusarza. W V 1914 wyjechał za praca do Francji, gdzie zastał go wybuch I w. ś. W XI 1918 powraca do Polski i wstępuje do POW. Od II 1919 służy w WP. Ukończył w Warszawie szkołę podoficerską i został przydzielony do 1 kompanii VIII baonu saperów. Brał udział w szeregach 29 baonu saperów w wojnie polsko – bolszewickiej 1919-1920. Za okazane męstwo na polu walki zostaje odznaczony VM kl. 5 / nr 5514/. Awansowany w 1920 do stopnia sierż. sł. st. saperów. Po wojnie pozostaje w WP jako podoficer zawodowy. Ukończył w Białymstoku maturalny kurs dla wojskowych, zdając egzamin maturalny. Do VII 1928 służył w 3 baonie saperów w Wilnie, potem w 7 baonie saperów w Poznaniu, a od VII 1930 w stopniu st. sierż. administracji wojskowej w 56 pp w Krotoszynie. W 1936 ukończył Dywizyjny Kurs Podchorążych przy 25 DP w Szczypiornie. Awansowany 19 III 1939 do stopnia chorążego sł. st. W VIII 1939 wraz z baonem zapasowym 56 pp został skierowany do Kielc. Dotarł aż do Husiatyna, gdzie dostał się w ręce Ukraińców, a następnie A. Cz. Uwięziony w obozie w Starobielsku. W drodze wymiany jeńców pomiędzy Niemcami i Sowietami został przekazany 27 IX 1939 Niemcom i osadzony w przejściowym obozie jenieckim w Radomiu, skąd go przewieziono do obozu w Sanki Anton w Austrii. Symulując chorobę uznany za niezdolnego do pracy zostaje przeniesiony do obozu przejściowego w Ostrzeszowie, a we IX 1940 jako inwalida wojenny zwolniony z obozu. Powraca do Krotoszyna, gdzie podjął pracę w Przedsiębiorstwie Budowy Studni Głębinowych. W końcu 1940 zaprzysiężony do konspiracji ZWZ/AK. Wszedł do sztabu obwodu ZWZ/AK Krotoszyn. Zajmował się zbieraniem i magazynowaniem broni oraz pieniędzy na cele konspiracyjne. Przewoził także do Wrocławia ulotki drukowane w Roszkach k/Krotoszyna. Organizator i d-ca OP. W I 1944 aresztowany wraz z rodziną przez Niemców. Nie został zdekonspirowany. Zwolniony w IV 1944 i powraca do pracy konspiracyjnej. Utrzymywał kontakt z Ostrowem wlkp., Łodzią i Poznaniem. 14 VII 1944 uniknął aresztowania, które objęły członków AK w Krotoszynie. W IV 1944 po aresztowanym ppor. S. Kurzawskim „Kalina” objął jako p. o funkcję k-dta Obwodu AK Krotoszyn. Jednocześnie od X –XII 1944 p. o k-dt IR Krotoszyn. Decyzją K. O AK Poznań IR AK Krotoszyn został na początku XII 1944 rozwiązany, a Krotoszyn pod jego dowództwem jako obwód AK zostaje włączony do IR AK Ostrów Wlkp. Jednocześnie d-ca Lotnego Oddziału „Kedywu”. Po dekonspiracji ukrywał się nie przerywając przygotowań do akcji „Burza” w Obwodzie AK Krotoszyn. Awansowany w AK do stopnia ppor./por. W I 1945 przystąpił do odtwarzania sił zbrojnych w Krotoszynie jako ochotniczej obrony miasta. Zorganizował zbrojny oddział liczący około 80 żołnierzy składający się z ocalałych od aresztowań żołnierzy AK i ochotników oraz junackiej Drużyny Gońców. Grupa ta ostrzelała pod Biadkami cofające się ze strony Ostrowa oddziały niemieckie. Po wejściu do Krotoszyna A. Cz. komendę obwodu przekształcono w Garnizon Krotoszyn, którego został k-dtem. Potem pierwszy k-dt powiatowy MO w Krotoszynie. Od V 1945 czynny w WSGO „Warta” na terenie Krotoszyna. Do 08 IX 1945 szef wywiadu WSGO „Warta” w Krotoszynie. Aresztowany 08 IX 1945 przez UB zbiegł z konwoju 15 X 1945 i pod przybranym nazwiskiem Wojciech Adamczak zamieszkał w Lęborku. Pracował jako księgowy w Państwowej Fabryce Mebli. Korzystając z amnestii z 22 II 1947 ujawnił się w IV 1947 w UB w Warszawie. We IX 1947 aresztowany przez UB w Krotoszynie i przewieziony do aresztu WUBP w Poznaniu na dalsze śledztwo. W dniu 25 II 1948 skazany wyrokiem WSR Poznań na karę 5 lat więzienia oraz kary dodatkowe. W uzasadnieniu wyroku sąd orzekł, że jako b. k-dta MO nie obejmuje amnestia. W wyniku starań rodziny ułaskawiony przez B. Biureta. Zwolniony z więzienia w Poznaniu w VIII 1948. Po zwolnieniu z więzienia zamieszkał z rodziną w Pruszczu Gdańskim i pracował tam jako kierownik wytwórni Wód Gazowanych i Piwa. Do końca życia był prześladowany przez UB /rewizje domowe, wzywany na przesłuchania/.
    Zmarł 02 I 1955 w Pruszczu Gdańskim. Pochowany na cmentarzu Bielawki w Bydgoszczy.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW 2x, KN, Medalem Wojska 4x, Krzyżem AK, Medalem „Polska swemu obrońcy”, Medalem X – lecia RP, Medalami za X i XX letnią służbę.
    Żonaty z Zofią z d. Galusik. Mieli córki Krystynę /ur. 27 XI 1927/, zam. Jasińska, żoł. AK, lekarz – internista i Dobrochnę Jolantę /ur. 19 III 1947/ dziennikarka.
     
    Encyklopedia Konspiracji Wielkopolskiej 1939-1945. Poznań 1998; M. Woźniak. Okręg Poznański AK /w:/AK-rozwój organizacyjny. W-wa 1996; Słownik biograficzny Kawalerów VM 1792-1945, t. II, cz. 2. Koszalin 1993; H. Czarnecki. Organizacje Niepodległościowe Działające na Terenie Wielkopolski w latach 1945-1956. Przewodnik po dokumentach sądowo-więziennych. Poznań 2001. 

     
    Kirchmayer Jerzy Maria Józef [1895-1959], żołnierz III Korpusu Polskiego na Wschodzie, oficer dypl. sł. st. art. mjr [1936], w konspiracji ZWZ/AK, ppłk dypl. [1942], ps. „ Adam”, „Andrzej”, od 1944 w WP, płk [1946], gen. brygady [1947].
    Szef sztabu Okręgu Warszawa – Województwo od VIII 1940 – XI 1940.
         
    Ur. 29 VIII 1895 w Krakowie, syn Kazimierza /adwokata/ i Wandy z d. Matłaczyńskiej. Od 1906 uczęszczał do gimnazjum we Lwowie, a od 1912 w Bąkowicach pod Chyrowem, gdzie w VI 1914 zdał egzamin maturalny. Przebywał na terenie Królestwa Polskiego pod zaborem Rosji. Jako obywatel austriacki został po wybuchu 1 VIII 1914 internowany i wywieziony w głąb Rosji. Od I 1918 do IV 1918 służył ochotniczo w kierowanym przez Remigiusza Adama Grochowskiego Oddziale II sztabu III Korpusu Polskiego na Wschodzie, potem przebywał u rodziny na Ukrainie. Do kraju powraca w XI 1918. Od XII 1918 służy ochotniczo w 6 pap przemianowanym wkrótce na 7 pap. Od VIII 1919 był działonowym, a od X 1919 ogniomistrzem służbowym, służbowym od IV 1920 w stopniu chorążego szefem baterii i oficerem prowiantowym w 7 pap. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. W I 1921 przeniesiony do rezerwy. Pozostaje jednak w służbie wojskowej. Przydzielony do 16 pac. Od 01 III 1921 do 1 XII 1921 przebywa na III kursie zawodowym Szkoły Podchorążych Artylerii w Poznaniu. Promowany na stopień ppor. sł. st. art. z starszeństwem 01 XII 1921. Do IV 1922 służy krótko w 16 pap, potem pod IV 1922 w 3 pac. Zweryfikowany w stopniu por. sł. st. art. z starszeństwem od 01 VI 1919. Od IV 1923 d-ca szkoły bombardierów, potem szkoły podoficerskiej, a od XI1923 adiutant II dywizjonu, a od IV 1924 d-ca plutonu i p. o d-ca 5 baterii 3 pac. Od IX 1924 oddelegowany do Biura Artylerii Francuskiej Misji Wojskowej, był tam do II 1926 redaktorem instrukcji technicznych, po czym wrócił do 3 pac. Od V 1926 d-ca 1 baterii, od X 1926 młodszy oficer, w VIII 1917 odkomenderowany na praktykę do 77 pp w Lidzie. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. art. 15 VIII 1928. Od VI 1928 d-ca 2 baterii 3 pac, od III 1929 p. o adiutant pułku, potem od I 1930 ponownie d-ca baterii, a od VI 1930 p. o d-ca dywizjonu. W latach 1930-1932 studiował w MSWoj. w Warszawie. Od XI 1932 I oficer sztabu 13 DP, a od 1935 III oficer sztabu Inspektoratu Armii w Toruniu. Awansowany 1 I 1936 do stopnia mjr dypl. sł. st. art. Od 1936 d-ca dywizjonu w 22 pal w Przemyślu. Od I 1939 II oficer sztabu Inspektoratu Armii w Toruniu.
    W kampanii wrześniowej 1939 z-ca szefa Oddz. III Armii „Pomorze”. Podczas przebijania się oddziałów tej armii po bitwie nad Bzurą w kierunku Warszawy zostaje ciężko ranny w Puszczy Kampinoskiej. Przebywał w szpitalu w Warszawie. Po wyleczeniu ran włączył się do pracy konspiracyjnej w ZWZ. Od VIII/VIII do XI 1940 pełnił funkcję szefa sztabu Okręgu Warszawa-Województwo ZWZ. Od XI 1940 wycofał się z pracy konspiracyjnej. Ponownie czynny w konspiracji ZWZ-AK od 1941. Do VII 1944 był oficerem w Oddz. III /operacyjnym/ KG ZWZ/AK. Współpracownik miesięcznika „Insurekcja” wydawanego od I 1941. Mianowany ppłk dypl. sł. st. art. rozkazem KG AK nr L. 65/BP z 11 XI 1942. Był współautorem drugiego planu powstania powszechnego /XI 1942/ i planu „Burza”. Kilka operacji przeprowadzonych w trudnych warunkach okupacyjnych doprowadziły go do utraty nogi.
    Wybuch powstania Warszawskiego 01 VIII 1944 zastał go na leczeniu w rejonie Otwocka, skąd przedostał się do Lublina. 15 VIII 1944 zgłosił się ochotniczo w Lublinie do WP. Początkowo od X 1944 kierował Wojskowym biurem Historycznym w ramach Wojskowego Instytutu Naukowo-Technicznego, a od VIII 1945 był szefem Oddz. Historycznego Sztabu Generalnego WP i jednocześnie wiceprezes ZG Związku Uczestników Walki Zbrojnej z Niemcami o Niepodległość i Demokrację oraz członek kolegium redakcyjnego „Bellony” i „Polski Niepodległej”. Awansowany do stopnia płk dypl. w 1946.
    Od IV 1947 oficer do specjalnych zleceń Szefa Sztabu Generalnego. Mianowany gen. bryg. 22 VII 1947. Uczestniczył w organizowaniu Akademii Sztabu Generalnego i od VIII 1947 był krótko dyrektorem nauk, potem kierownikiem kursu i starszym wykładowcą historii wojen. W XII 1948 przeniesiony w stan spoczynku. Od 1949 pracował jako redaktor w wydawnictwie „Prasa wojskowa”. Od IX 1949 członek prezydium ZBOWiD. Aresztowany przez Informację Wojskową 13 V 1950 w Warszawie. W tzw. procesie generałów przed NSW w Warszawie, syg. akt nr Sn 6/51 trwającym w okresie od 13 VII 1951 -13 VIII 1951 został skazany na karę dożywotniego więzienia. Więziony na Mokotowie, potem w CWK we Wronkach. Z uwagi na zły stan zdrowia zwolniony z więzienia 15 X 1955. W IV 1956 został w pełni zrehabilitowany. Od IX 1956 z-ca profesora w Dziale Historii Sztuki wojennej, potem w Zakładzie Historii Polski w II Wojnie Światowej IH PAN. Od XII 1956 członek, potem wiceprezes ZG i członek RN, następnie od XI 1957 przewodniczący Komisji Odznaczeniowej ZBOWiD.
    Zmarł 11 IV 1959 w Sanatorium wojskowym w Otwocku.
    Odznaczony: KW /1921/SKZ /1928/ i Krzyżem Grunwaldu III kl.
    Był niezwykle płodnym pisarzem historyczno-wojskowym i publicystą. 
     
    Roczniki oficerskie MSWoj. 1923,1924,1928,1932; MSWoj. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Z. Moszumański, Z. Kozak. Wojskowe Szkoły dla Oficerów Artylerii /1914-1921/. Pruszków; K. Ciechanowski. Armia „Pomorze” 1939. W-wa 1983; A. K. Kunert. Słownik konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 1. W-wa 1987; M. Ney-Krwawicz. Komenda Główna Armii Krajowej 1939-1945. W-wa 1990; J. Gozdawa- Gołebiowski. Obszar Warszawski AK. Lublin 1992; J. Poksiński. „TUN”. W-wa 1992; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; M. R. Bombicki. Zbrodnie prawa. Wyroki sądów wojskowych w latach 1944-1954. Poznań 1993.

     
    Klaman Jan Zenon [1911-1980], nauczyciel, ppor. rez. piechoty WP, [1936], w konspiracji TOW „Gryf Pomorski”, AK, działacz WiN, ps. „Ludwik” więzień PRL.
    Kmdt /prezes/Obwodu WiN Chojnice 1946. Okręg Pomorze AK/WiN.
     
    Ur. 22 XII 1911 w Stargardzie. Syn Józefa /rolnika i b. oficera armii pruskiej/ i Teofili z d. Sroka. Po przeniesieniu się z rodzicami z Starogardu do Karsina – Dębowca w pow. Chojnice ukończył tam miejscową szkolę ludową. Następnie uczęszczał do Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Kościerzynie, gdzie 20 V 1932 uzyskał dyplom i zdał maturę. Od 12 IX 1932 do 31 III 1933 odbywa służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, po czym w stopniu kpr. podch. rez. odbywał praktyki w 9 potem w 7 kompanii 67 pp w Brodnicy. Po ukończeniu szkoły 20 VII 1933 przeniesiony do rezerwy. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych od 18 VI do 28 VII 1934 i od 19 VI 193 do 18 VII 1935 zostaje awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty z starszeństwem 1 I 1936 z przydziałem mobilizacyjnym na stanowisko d-cy plutonu w 65 pp w Stargardzie, gdzie latem 1937 odbył kolejne ćwiczenia.
    Od 1934 do VIII 1939 pracował jako nauczyciel szkół powszechnych w Rytlu i Główczewicach. Zmobilizowany 31 VIII 1939 do WP i wcielony do 5 kompanii 114 pp 41 DP Rez. w której składzie odbył kampanię wrześniową 1939. Walczył w rejonie Różana, Myszkowa i Brześcia. W dniu 19 IX 1939 dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywał w obozach jenieckich w Ostrołęce, Ostródzie, Olsztynku potem w obozie pracy w Tczewie, gdzie rozpoznany przez niemieckiego karczmarza z Rytla – Helota jako polski pedagog, został wytypowany do rozstrzelania. W XII 1939 zbiegł z transportu pod Laskowem przed egzekucją w lesie szpęgawskim. Przez Tucholę i Czersk dotarł w okolice Karsina, gdzie się ukrywał. Od XII 1940 czynny w konspiracyjnej organizacji TOW „Gryf Pomorski” na stanowisku szefa wyszkolenia wojskowego rejonu Karsin-Czersk – Zimne Zdroje. 16 V 1941 uczestniczył w akcji „D” – pozyskania i przywiezienia w biały dzień pod okiem Niemców drukarni z Czerska do schronu w zabudowaniach Genowefy i Józefa Weltrowskich na skraju Jastrzębia, gdzie podjęto wydawanie „Głosu Serca Polskiego”. Później dowodził oddziałem w sile 15 partyzantów operującym w rejonie Czerska i Chojnic, który na początku 1943 podporządkował AK. W III 1943 został członkiem sztabu Inspektoratu Chojnicko -Tczewskiego AK. Jednocześnie d-ca placówki AK w Karsinie. Wiosną 1943 wykonał udana akcję na areszt gminny w wielu, skąd uwolnił żołnierzy AK. Był uczestnikiem wielu akcji sabotażowych i starć z policją niemiecką jesienią 1943 w pobliżu traktu Lubnia – Wiele k/Szablowa i pod Przytanią. Wiosną 1944 dowodzony przez niego oddział w lasach k/Karsina został zaatakowany i rozproszony przez niemiecką ekspedycję przeciwpartyzancką. Do końca wojny przebywał w kwaterze konspiracyjnej w Kosobudach k/Chojnic. Uniknął wywózki po wkroczeniu A. Cz. i powrócił do pracy w szkolnictwie. Od jesieni 1945 czynny w konspiracji antykomunistycznej WiN, którego siatkę organizował z K. Świętorzeckim. Na początku 1946 pełnił funkcję kmdt /prezesa/ Obwodu WiN Chojnice. Aresztowany przez UB w V 1946 w Chojnicach, potem więziony w Bydgoszczy. Wyrokiem WSR Bydgoszcz z dnia 24 IX 1946, sygnatura akt Sr. 518/46 został skazany na karę 6 lat więzienia, którą na mocy amnestii złagodzono do 3 lat. Więziony po procesie w ZK Bydgoszcz, skąd go przewieziono do CWK we Wronkach i tu osadzono 11 X 1946. Zwolniony w IV 1949, powraca do miejsca swego zamieszkania. Podejmuje pracę w szkolnictwie. Do 1972 uczył w Sławęcinie, Nieżywięciu k/ Człuchowa, Zalesiu k/Chojnic i w Wielu. W 1958 ukończył Zaocznie Studium Nauczycielskie w Łodzi. Od 1972 na emeryturze. Mieszkał w Karsinie, gdzie zmarł 04 III 1980.
    Żonaty z Heleną z d. Lewandowska.
    Odznaczony: Krzyżem Kawalerskim OOP. 
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Pruszków 2003; K. Komorowski. Konspiracja Pomorska 1939-1947. Gdańsk 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1946. 

     
    Klimek Benedykt [1889-1957], legionista, ekonomista, w konspiracji żołnierz SZP/ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Jawor”, „Klin” vel „Kowalski”. Więzień polityczny PRL.
    Kierownik Rady WiN Krosno XI 1946 – 1947. Okręg Rzeszów WiN.
     
    Ur. 15 XII 1889 w Krakowie. Syn Wincentego i Antoniny z d. Nowak. Po ukończeniu wyższej szkoły realnej kształci się w Akademii Handlowej w Krakowie, gdzie uzyskał dyplom ekonomisty. W latach 1914-1917 żołnierz Legionów Polskich. W okresie międzywojennym mieszkał i pracował w Krośnie. Podczas niemieckiej okupacji od jesieni 1939 czynny w konspiracji niepodległościowej SZP/ZWZ/AK na terenie Krosna, skąd jako zagrożony aresztowaniem wyjechał do Lwowa, gdzie kontynuował działalność konspiracyjną. W VIII 1944 powraca do Krosna. Podjął pracę zawodową na stanowisku dyrektora administracyjno-ekonomicznego w Przedsiębiorstwie Przemysłu Lniarskiego w Krośnie. Jednocześnie wstępuje do miejscowej komórki PPS. W 1947 był przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej w Krośnie. Od początku 1946 czynny w strukturach Zrzeszenia WiN na stanowisku kierownika referatu informacji w Radzie Powiatu WiN Krosno. Od XI 1946 kierownik Rady WiN Krosno. Mieszkał w Krośnie przy ul. Staszica 1 /Stankiewicza 1/. Zatrzymany przez funkcj. PUBP Krosno 30 X 1947 w Krośnie i osadzony w areszcie PUBP Krosno pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji WiN. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała 13 XI 1947 WPR Rzeszów. W dniu 29 I 1948 przewieziony do więzienia na Zamku w Rzeszowie na dalsze śledztwo. W dniach od 24 IV – 03 V 1948 sądzony przez WSR Rzeszów w składzie: kpt. Aleksander Borowski – przewodniczący, oraz kpr. Bronisław Murawski i kpr. Stefan Strzyżewski z 30 pp. jako ławnicy w obecności por. Eustachego Lecha prokuratora z WSR Rzeszów oraz obrońców. Wyrokiem z 07 V 1948, sygnatura akt Sr. 152/48 /102/ skazany na karę śmierci z art. 86 KKWP. W wyniku wniesionej rewizji do NSW w Warszawie, w dniu 30 VI 1948 postanowieniem NSW zmieniono mu karę śmierci na 15 lat więzienia. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 28 IX 1948. Jego więzienna gehenna trwała do jesieni 1954. Postanowieniem WSR Kraków z dnia 20 X 1954, syg. akt. Sr. 152/48 udzielono mu ze względu na stan zdrowia przerwy w odbywaniu kary od 24 X 1954 do 24 X 1955. Zwolniony z CWK Wronki na przerwę w odbyciu kary 24 X 1954. W dniu 06 IV 1955 postanowieniem Zgromadzenia Sędziów NSW w Warszawie złagodzono mu karę do 7 lat więzienia. Jednocześnie jego akta przesłano do ZK Krosno, gdzie miał odbyć pozostałą do odbycia część kary 6 dni, którą odbywał od 24 X – 30 X 1955 w ZK Krosno. Zwolniony 30 X 1955. Po odzyskaniu wolności mieszkał w Krośnie potem w Jaśle, gdzie zmarł 20 V 1957. 
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/934/1948; Księga ewidencyjna główna więźniów CWK Wronki nr 1178/1951-1952; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Cz. Nowak – W. Syrek. Więźniowie aresztu śledczego PUBP w Krośnie oraz osoby represjonowane przez sowieckie organy bezpieczeństwa w latach 1944-1956 z terenu powiatu krośnieńskiego /w/ Dzieje Podkarpacia, tom VII/2003, s. 80-141; T. Balbus – Z. Nawrocki /opr./ Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; A. Zagórski. Rejon WiN Krosno „Południe”. Zarys organizacji i działalności/1945-1948/, /w/ Dzieje Podkarpacia, tom 1, 1996 


    Klin Karol [1921-?], żołnierz AK poakowskiego oddziału partyzanckiego J. Totha, ps. „Mewy” , ps. „Łajza”, „Szachraj”, „Wrona”
    Ur. 29 X 1921 w Chodaczowie pow. Łańcut, syn Józefa i Anny z d. Grzywna. Ukończył 4 klasową szkołę powszechną. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem Armii Krajowej na terenie obwodu AK Łańcut. Po wojnie mieszkał w Chodaczkowie i zajmował się pracą w rolnictwie oraz handlem. Od I 1947 do V 1947 był żołnierzem poakowskiego oddziału partyzanckiego J. Totha „Mewy”. Brał udział w akcjach zbrojnych przeciwko komunistom oraz w obronie ludności polskiej przed oddziałami UPA.
    Zatrzymany 28 VII 1947 przez funkcj. UB w Chodaczkowie i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie., sygn. akt Pr 590/49. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 03 XII 1948, sygn. akt Sr. 431/48 został skazany na karę śmierci, utratę praw na zawsze oraz przepadek mienia. Sądzony przez WSR Rzeszów pod przewodnictwem Kazimierza Tasiemskiego oraz Józefa Jakubiaka i Jana Garczyka – ławników.
    Postanowieniem NSW w Warszawie z 18 V 1949 na podstawie amnestii karę śmierci zmieniono mu na karę dożywotniego więzienia. Po procesie więziony w ZK Rzeszów skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu, gdzie został osadzony 04 II 1950. Początek wykonania kary 18 V 1949, godz. 16,00. Wywieziony potem z CWK Rawicz do więzienia w Strzelcach Opolskich.
    24 V 1956 Sąd Wojewódzki w Rzeszowie na podstawie amnestii z 27 IV 1956 złagodził mu karę do 15 lat oraz utratę praw na okres lat 5. W dniu 24 IX 1957 Sąd Wojewódzki w Opolu wydał postanowienie o warunkowym zwolnieniu. Zwolniony z więzienia w Strzelcach Opolskich 10 X 1957. Po zwolnieniu powrócił w rodzinne strony.
    24 II 1994 został częściowo zrehabilitowany.
     
    Z. Nawrocki. Oddział Jana Totha „Mewy” [w:] ZH WiN nr 15/2001; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz nr 160/1950.
     
     
    Kłoczko Piotr [1915-?], rolnik, kpr. rez. WP, w konspiracji ZWZ/AK/AKO, plut./sierż. ppor. cz. w. [1945], działacz WiN, ps. „Strug”, „Żarnowski”. Więzień polityczny PRL.
    P.o prezes Obwodu WiN Suwałki IX 1945 – XII 1945. Okręg Białystok WiN.
     
    Ur. 04 VIII 1914 we wsi Wierciuchy pow. Suwałki. Pochodził z rodziny rolników, syn Józefa i Franciszki z d. Dubrowska. W 1928 ukończył 7 – klasową szkołę powszechną, a następnie kursy rolnicze. Pracował w gospodarstwie rolnych swych rodziców. W latach 1936-1938 odbywał służbę wojskową w WP, w trakcie, której ukończył szkołę podoficerską w stopniu kpr. Po powrocie do życia cywilnego nadal pracuje w gospodarstwie rolnym u swych rodziców we wsi Wierciuchy. Zmobilizowany w 1939 do WP i wcielony do 41 pp w Suwałkach, w którego szeregach odbył kampanię wrześniową 1939. Unika niewoli i powraca do rodzinnej wsi. Od początku 1940 działa w konspiracyjnej organizacji niepodległościowej „Odrodzenie Narodowe” kierowanej przez S. Wydornika „Burza”, gdzie pełni funkcję organizatora siatki na teren Raczek. Podczas masowych aresztowań wiosną 1941 uniknął aresztowania przez gestapo. Następnie od VII 1941 działa w konspiracji ZWZ/AK. Początkowo d-ca Placówki ZWZ-AK Raczki w Obwodzie ZWZ-AK Suwałki, a od 1943 referent łączności w K. O. AK Suwałki, następnie od tego samego roku k-dt Rejonu V. Awansowany do stopnia plut. rez. w 1943, potem sierż. rez. W 1944 organizator i d-ca 17 kompanii AK w gminie Dowspuda. W VII/VIII 1944 brał udział w akcji „Burza”. Po wejściu wojsk sowieckich ukrywa się. Nadal czynny w konspiracji AK, a od II 1945 w AKO na terenie Obwodu AKO Suwałki. Należał do grona aktywnych konspiratorów. Mianowany na funkcję II zastępcy przewodnika Obwodu AKO Suwałki. Wnioskowany 15 IV 1945 przez przewodnika Rejonu AKO mjr-a sł. st. kaw. F. Szabunię „Lechita” do awansu na stopień ppor. cz. w. Awansowany do stopnia ppor. cz. w. Rozkazem Delegata Sił Zbrojnych na Kraj nr 318 z 1 VI 1945. Dowodził oddziałem samoobrony w walce z siłami komunistycznymi. Brał udział w wielu akcjach dywersyjnych i likwidacyjnych prowadzonych na terenie obwodu. Od VII – IX 1945 I zastępca przewodnika Obwodu AKO Suwałki kpt. M. Ostrowskiego „Kropidło”, który w dniu 03 IX 1945 przekazał mu dowództwo obwodu i wyjechał jako zagrożony aresztowaniem przez UB z terenu Suwałk. Od IX 1945 działa w strukturach WiN. Od IX 1945 do XII 1945 p. o prezes Obwodu WiN Suwałki. W XII 1945 przekazał funkcję kpt. rez. S. Malesińskiemu „Tadeusz”. Nadal czynny w WiN. W dniu 21 IV 1946 został zatrzymany przez funkcj. WUBP z Białegostoku i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z data 02 V 1946 WPR Białystok. Przeszedł ciężkie śledztwo w areszcie WUBP Białystok z zastosowaniem tortur i bicia w celu wymuszenia zeznań.
    Wyrokiem WSR Białystok z dnia 20 VII 1946, sygnatura akt R 614/46 na pokazowym procesie, który odbył się w Sali kina „Ton” w Białymstoku został skazany na karę 10 lat więzienia i utratę praw publicznych i honorowych na lat 5. N a mocy amnestii złagodzono mu karę więzienia do lat 5 i utraty praw do lat 3. Początek wykonania kary WSR wyznaczył 02 V 1946 zaś upływ kary 02 V 1951. Po procesie więziony w ZK Białystok, skąd go przewieziono do CWK we Wronkach i tu osadzono 15 VIII 1946. W dniu 14 IX 1946 został wywieziony do ZK w Barczewie, skąd go przeniesiono do CWK Rawicz i tu osadzono 05 IX 1947. Zwolniony z CWK Rawicz 02 V 1951 po odbyciu orzeczonej przez WSR Białystok kary 5 lat więzienia.
    Po odzyskaniu wolności powrócił do swej rodzinnej wsi.
    Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 29 III 1992 sygnatura akt III K. O 279/92 wyrok wydany przez b. WSR Białystok 20 VII 1946 został unieważniony. Tym samym w pełni zrehabilitowany. 
     
    Z. Gwozdek. Okręg Białostocki ZWZ-AK 1939-1945, t. 1. Białystok 1993; K. Krajeński – T. Łabuszewski. Białostocki Okręg AK-AKO VII 1944 – VIII 1945. W-wa 1997; Rozkaz Delegata Sił Zbrojnych nr 319. W-wa 2001; A. Zagórski. Wyrok w procesie mjr-a A. Rybnika i W. Brulińskiego oraz działaczy WiN Obwodu Augustowsko-Suwalskiego WiN /w:/ ZH WiN nr 14. Kraków IX 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1830/1946; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz nr 939/1947.

     
    Kłoniecki Zygmunt [1897-1971], członek POW, oficer sł. st. WP, kpt. [1931], w konspiracji WOP/ZWZ/AK/DSZ, mjr [1943], działacz WiN, ps. Antoni” vel Niezgoda. Więzień polityczny PRL.
    Szef Związku Odwetu I 1942- III 1943, Kedywu Podokręgu Zachodniego AK III 1943-VII 1943, szef Kedywu Obszaru Warszwskiego XI 1943-02 X 1944.
     
    Ur. 29 IV 1897 w Żyrardowie. Syn Józefa i Józefy z d. Białeckiej. Uczęszczał do gimnazjum w Warszawie. Od 1916 działał w organizacji niepodległościowej POW. W XII 1918 wraz z oddziałem POW został wcielony do WP. W latach 1919-1920 brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 1 p. saperów. Ukończył kurs Szkoły Podchorążych Saperów. Awansowany do stopnia ppor. sł. st. 1 VII 1920. Po zakończeniu wojny jako ekstern zdał egzamin maturalny. Awansowany do stopnia por. sł. st. saperów 1 I 1922, nadal służy w 1 p. saperów w Modlinie, gdzie pełni m. in. funkcję d-cy plutonu, potem kompanii. W 1930 przeniesiony do Szkoły Podchorążych Inżynierii w Warszawie na stanowisko d-cy kompanii i instruktora. Do stopnia kpt. awansowany 1 I 1931. Następnie służy w Batalionie Mostowym, potem w 6 Batalionie Saperów w Brześciu n/Bugiem, gdzie dowodzi 2 kompanią saperów, potem od lata 1939 w 9 Batalionie Saperów utworzonym w ramach mobilizacji przez 6 Batalion Saperów. Pełni funkcję z-cy funkcję z-cy 9 Batalionu Saperów- mjr dypl. rez. inż. Witolda Brzezińskiego. Wraz z oddziałami 9 DP w dniu 07 VI 1939 9 Batalion Saperów zostaje przewieziony koleją w rejon Koronowa na Pomorzu. Rozlokowany w Więzownie 4 km od Koronowa. W szeregach 9 Batalionu Saperów w składzie 9 DP brał udział w kampanii wrześniowej 1939. W dniu 01 IX 1939 po wzięciu do niewoli mjr. W. Brzezińskiego objął dowództwo baonu. Brał udział w walkach z wrogiem na szlaku bojowym 9 DP od Pomorza przez boje nad Bzurą i potem w obronie Warszawy.
    Podczas niemieckiej okupacji od X 1939 czynny w organizacji konspiracyjnej o nazwie Wojskowa Organizacja Podziemna /WOP/ na terenie województwa warszawskiego. Po włączeniu WOP w I 1940 do ZWZ otrzymał przydział do Związku Odwetu /ZO/. Należał do grona organizatorów ZO na terenie Podokręgu Zachodniego ZWZ. Od IV 1940 do I 1942 d-ca zespołów dywersyjnych, w Podokręgu Zachodnim ZWZ, potem od I 1942 do III 1943 szef ZO Podokręgu, a od III 1943 do XI 1943 szef Kedywu w Podokręgu Zachodnim AK. Od XI 1943 do 02 X 1944 szef Kedywu Obszaru Warszawskiego AK. Kierował całokształtem akcji dywersyjno-sabotażowych na podległym terenie. Awansowany do stopnia mjr sł. st. saperów 11 XI 1943. Brał udział w działaniach zbrojnych przeciwko Niemcom w okresie Powstania Warszawskiego 1 VIII 1944 – 02 X 1944. Po kapitulacji powstania nie poszedł do niewoli. Od X 1944 wszedł w skład odtworzonego sztabu Komendy Obszaru Warszawskiego AK przez p. o. k-dta Obszaru Warszawskiego AK ppłka sł. st. kaw. Z. Marszewskiego „Kazimierza”, gdzie objął funkcję szefa Oddziału II, którym kierował do rozwiązania AK w I 1945. Następnie czynny w strukturach konspiracji poakowskiej NIE/DSZ/WiN. Przed aresztowaniem mieszkał w Warszawie przy ul. Traugutta.
    Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Aresztowany przez NPW Warszawa 30 XI 1948. Wyrokiem WSR Warszawa z 09 II 1951, sygn. akt Sr. 33/51 został skazany na karę 12 lat więzienia. Więziony w wiezieniu na Mokotowie, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 16 IX 1951. W dniu 24 XI 1952 wywieziony do ZK Warszawa –Mokotów, skąd powraca do CWK Wronki 17 XII 1952 o godz. 8, oo. Początek odbywania kary 30 XI 1948, upływ kary 30 XI 1960. Przetransportowany 21 IV 1953 do ZK Warszawa I /Mokotów.
    Postanowieniem WSG w Warszawie z 01 VI 1955 ze względu na stan zdrowia udzielono mu rocznej przerwy w odbywaniu kary od 03 VI 1955 do 03 VI 1956. Zwolniony z więzienia 03 VI 1955. Do więzienia już nie powraca. Mieszka Warszawie i pracuje w różnych zakładach pracy m. in. w PUR „Reklama”
    Zmarł w Warszawie 18 IX 1971
    Odznaczony:VM kl. 5 nr 12570, KW, KN, SKZ
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; J. Izdebski. Dzieje 9 DP 1918-1939. W-wa 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 222/52.

     
    Koczwara Władysław [1916-1992], księgowy, żołnierz AK, działacz WiN,
    ps. „Antoni”, „Jan” Ur. 28 II 1916 w Wiedniu, syn Władysława i Rozalii z d. Sudoł. W latach międzywojennych ukończył średnią szkołę handlową. Do 1939 pracował w Zakładach Południowych w Stalowej Woli jako rachmistrz. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz AK w Obwodzie Nisko AK, gdzie pełnił funkcje łącznika. Używał wówczas ps. „Jan”. Mieszkał w Nisku i pracował w miejscowej spółdzielni. Po wejściu A. Cz. na teren Niska i objęciu władzy przez komunistów pracuje jako rachmistrz w Biurze
    Zarobkowym w Stalowej Woli, potem kontroler materiałowy w Hucie Stalowa Wola. W XI 1945 został zwerbowany przez swego krewnego Antoniego Słabosza  ps. „Paweł” do pracy konspiracyjnej w BW WiN. Jako informator z terenu Niska, Stalowej Woli i Rozwadowa zajmował
    się zbieraniem informacji z dziedziny polityczno-gospodarczej, polityki kadrowej i produkcji specjalnej w Hucie Stalowa Wola. Podlegał kierownikowi wywiadu BW WiN na pow. Nisko Józefowi Krzywonosowi ps. „Korczak”, potem jego następcy Eugeniuszowi Morskiemu ps. „Tur”, którym przekazywał zebrane informacje. Posługiwał się w tym czasie ps. „Antoni”.
    Zagrożony aresztowaniem przez UB w VI 1946 wyjechał z Niska i
    zamieszkał w Głuchołazach pow. Nysa, gdzie pracował jako księgowy. W wyniku przeprowadzonych przesłuchań aresztowanych działaczy BW WiN z terenu Niska i wymuszonych zeznań funkcj. UB uzyskali informacje dot. jego działalności w BW WiN oraz zlokalizowali miejsce jego pobytu w Głuchołazach. Zatrzymany przez funkcj. UB w Głuchołazach i przewieziony do aresztu WUBP w Rzeszowie, gdzie prowadzono śledztwo. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 24 X 1946 WPR Rzeszów. Podczas przesłuchań był bity i maltretowany celem wymuszenia zeznań. Po ciężkim 7 – miesięcznym śledztwie zostaje 31 V 1947, sygn. akt Sr. 327/47 skazany na karę 7 lat więzienia z art. 8 dekretu z 16 XI 1945. Sadzony w grupie działaczy BW WiN Nisko. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 30 XII 1947. Początek wykonania kary 24 X 1946, upływ kary 24 X 1953. w dniu 10 III 1953 wywieziony z CWK Wronki do ZK Potulice, skąd został zwolniony 24 X 1953. ze znacznym ubytkiem na zdrowiu. Po opuszczeniu więzienia powraca do rodziny w Głuchołazach. Jako wróg ludu był inwigilowany przez funkcj. UB. Nie miał możliwości podjęcia stałej pracy. By utrzymać siebie i rodzinę pracował dorywczo. Po 1956 pracował jako księgowy. Mieszkał w Głuchołazach przy ul. Strzelców
    Bytomskich.
    Zmarł w Głuchołazach 21 I 1992 po ciężkiej chorobie.
    Był żonaty z Zofią z d. Banach.
     
    USC Głuchołazy. Skrócony akt zgonu nr 14/1992;J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. 4/1997; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat
    1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1280/47; Księga Główna więźniów CWK Wronki nr 1497/51-52”


    Kołłątaj Wieńczysław
    [1912-?], inż. rolnik zootechnik , żołnierz AK/DSZ, działacz
    WiN, ps. „Owczarz”, „Śmiechowski” 
     
    Ur. 15 II 1912 w Tarnowie, syn Włodzimierza i Marii z d. Stankiewicz. Po ukończeniu w 1931 gimnazjum studiował na Wydziale Rolnym UJ w Krakowie. Studia ukończył z dyplomem inżyniera zootechnika.
    Jego działalność konspiracyjna w okresie okupacji niemieckiej jest nieznana. Po wojnie mieszkał przed przy ul. Biskupiej 12 w Krakowie i pracował zawodowo w krakowskiej Izbie Rolniczej. Od VI 1945 czynny w konspiracyjnych strukturach Brygad Wywiadowczych DSZ i WiN, gdzie pełnił funkcję kierownika wywiadu BW DSZ-WiN na powiat Nowy Targ oraz pracownik Biura Studiów BW WiN od spraw gospodarczych.
    Zatrzymany przez funkcj. UB 17 IX 1946 w Krakowie pod zarzutem działalności konspiracyjnej w nielegalnej organizacji WiN.
    Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 2o IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa Kraków. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 28 VI 1947, sygn. akt Sr. 720/47 został skazany na karę 12 lat więzienia z art. 7 MKK. Po procesie więziony w ZK Kraków, skąd zostaje przewieziony do Centralnego więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Początek wykonania kary 17 IX 1946, upływ kary 17 IX 1957. W dniu 21 VI 1955 przewieziony z CWK Wronki do więzienia w Potulicach. Zwolniony z więzienia w 1956.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał przy ul. Reymonta w Katowicach i pracował w Wyższej Szkole Rolniczej.
    Dalsze losy n/n.
     
    J. Draus-G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN/w:/ Studia Rzeszowskie, t. 3 z 1997; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1408/50; 

     
    Kołodziejczyk Franciszek [1887-1952?], urzędnik pocztowy, żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Ekspres”.
     
    Ur. 11 XI 1887 w Wysokiej pow. Wadowice, syn Franciszka i Marii. Ukończył szkołę ludową. Służbę wojskową odbył w armii austriackiej. Brał udział w i wojnie światowej. Po wojnie ukończył kurs dla pracowników pocztowych. W okresie międzywojennym pracował jako urzędnik pocztowy w Kalwarii Zebrzydowskiej. Podczas okupacji niemieckiej zatrudniony jako listonosz. Obsługiwał służbowo rejon miejscowości Brody. Mieszkał w Kalwarii Zebrzydowskiej przy ul. Krakowskiej 91. Czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Podobwodu AK Kalwaria Zebrzydowska w Inspektoracie Rejonowym AK Kraków. Z uwagi na pracę na specyfikę pracy pełnił funkcję łącznika i wywiadowcy. Po wojnie był członkiem koła PSL. Zwerbowany do pracy konspiracyjnej w siatce wywiadowczej BW DSZ/WiN przez J. Jarosza znanego mu z AK. Pełnił funkcję informatora z terenu swej pracy i miejsca zamieszkania. Zatrzymany przez funkcj. PUBP Wadowice i WUBP Kraków 30 X 1946 i po wstępnych przesłuchaniach w PUBP Wadowice przewieziony na dalsze śledztwo do aresztu WUBP Kraków. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 09 XI 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. W śledztwie wieziony do VI 1947. Wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 714/47 z dnia 24 VI 1947 został skazany na karę 3 lat wiezienia z art. 8 Dekretu z dnia 16 XI 1945. Po procesie wieziony w ZK Kraków, skąd został przetransportowany w ciężkim stanie zdrowia do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Początek wykonania kary 30 X 1946, upływ kary 30 X 1949. Ze względu na ciężki stan zdrowia zostaje zwolniony z CWK Wronki 29 VI 1948. Po zwolnieniu z wiezienia powraca do swego miejsca zamieszkania w Kalwarii Zebrzydowskiej. Po podleczeniu zdrowia zamieszkał w Brodach, gdzie przez pewien okres czasu pełnił funkcję wójta. Zdrowia w pełni już nie odzyskał. Zmarł na początku lat 1950 –tych.
     
    Księga Główna więźniów CWK Wronki nr II/133/48 /adnotacja Franciszek zwolnieniu z CWK : J. Klącz. „Sęk”. II Batalion 12 pp AK Ziemi Wadowickiej. Kraków 1997; Informacja z USC Kalwaria Zebrzydowska; J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy WiN /w:/ Studia Rzeszowskie, t. IV. Rzeszów 1997.


    Kopecki Andrzej Piotr [1898-1982], funkcj. Policji Państwowej, urzędnik, żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Czarny”, „Marian”
     
    Ur. 28 X 1898 w Radomyślu Wielkim, pow. Mielec, syn Franciszka i Marii z d. Watycha. Ukończył szkołę 7 klasową ludową w rodzinnej miejscowości. W latach 1912-1915 odbywał praktyki handlowe w firmie „Olszewski” w Krakowie. W 1916 wcielony do armii austriackiej. Po przeszkoleniu brał udział w walkach na froncie rosyjskim i włoskim. Jesienią 1918 powraca do Radomyśla Wielkiego. W XII 1918 wstępuje jako ochotnik do wojska Polskiego. Początkowo służył w 3 p. uł., potem w 9 p. uł. Uczestniczy w walkach z Ukraińcami m. in. pod Mościskami, Samborem, Drohobyczem  i Stanisławowem. Po wojnie w V 1921 w stopniu wachmistrza zostaje zdemobilizowany i przeniesiony do rezerwy.
    W 1922 wstępuje do służby w Policji Państwowej na Wołyniu. Po ukończeniu szkoły policyjnej pracuje jako posterunkowy w Komisariacie Policji we Włodzimierzu Wołyńskim, potem w Kowlu, gdzie w stopniu st. przewodnika był kierownikiem śledczej Brygady Politycznej i zajmował się zwalczaniem siatek komunistycznych. W V 1924 zwolnił się z policji i zatrudnił jako kancelista w starostwie Powiatowym we Włodzimierzu Wołyńskim. W latach 1926-1934 zatrudniony w Starostwie Powiatowym w Krzemieńcu. Od 1934 do 1939 pracował na stanowisku kierownika kancelarii w Starostwie Powiatowym w Równem.
    Podczas okupacji niemieckiej mieszkał z rodziną w Radomyślu Wielkim. Pracował od jesieni 1939 w Landkreisamt w Mielcu. W VI 1940 podejmuje działalność konspiracyjną w ZWZ na terenie Obwodu ZWZ Mielec. Współpracował w tym czasie z siatką wywiadu ZWZ. Od I 1941 zajmował się kolportażem prasy konspiracyjnej. Po „wsypie” wiosną 1941 na terenie obwodu zagrożony aresztowaniem przez gestapo ukrywa się do VII 1942. Od VII 1942 do IX 1943 pełnił funkcję d-cy WSOP na Placówce AK Radomyśl Wielki. Następnie od X 1943 do VI 1944 oficer wywiadu placówki, potem do 01 X 1944 z-ca oficera wywiadu placówki, a od X 1944 do I 1945 pełnił funkcję kwatermistrza Placówki AK Radomyśl Wielki. Po wejściu A. Cz. na teren pow. mieleckiego przeniósł się z rodziną do Mielca i zamieszkał przy ul. Aptecznej 5 w Mielcu. Od pracuje IX  1945 podejmuje pracę w Starostwie Powiatowym w Mielcu, a od 07 XI 1945 mianowano go kierownikiem kancelarii ogólnej. Od XII 1945 czynny w konspiracyjnej siatce wywiadowczej BW WiN, gdzie działa w komórce wywiadu politycznego oraz obsługuje „skrzynke pocztową” Inspektoratu BW WiN „Las”. Utrzymywał kontakty z kierownikiem Inspektoratu BW WiN „Las” Tytusem Semenowem„Gordonem”. Organizacyjnie podlegał L. Wanatowiczowi „Borucie” – kierownikowi wywiadu BW WiN na pow. mielecki. Opracowywał comiesięczne sprawozdania wywiadowcze. Wykonywał także funkcję łącznika do Obwodu Nisko i do Rzeszowa. Zatrzymany przez funkcj. PUBP Mielec 14 X 1946 w miejscu swego zamieszkania i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Rzeszów. Wieziony w areszcie PUBP w Mielcu, potem wywieziony na dalsze śledztwo do więzienia WUBP w Rzeszowie. W celu wymuszenia zeznań w czasie przesłuchań był maltretowany fizycznie i psychicznie.
    Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 11 IV 1947, sygn. akt Sr. 308/47 został skazany na karę 12 lat więzienia, utrat e praw na lat 5 i przepadek mienia. Skazany z art. 8 dekretu z 16 XI 1945. Sądzony w grupie działaczy BW WiN z terenu Mielca – K. Waryńskim. W. Jadernym i L. Wanatowiczem. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 13 V 1947 wyrok wydany przez WSR Rzeszów został utrzymany w mocy. Po procesie więziony w ZK Rzeszów skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 30 VII 1947. Początek wykonania kary 14 X 1946, upływ kary 14 X 1958. We wronieckim więzieniu był szykanowany przez personel więzienny. W dniu 13 II 1953 wywieziony do ZK w Potylicach, gdzie pracował przy produkcji, potem jako magazynier. W więzieniach chorował na serce i reumatyzm. Postanowieniem NSW w Warszawie z X 1955 złagodzono mu karę do lat 9. Zwolniony z ZK Potulice 14 X 1955. Po wyjściu z więzienia powrócił do Mielca, skąd przenosi się do Warszawy gdzie zamieszkał na Pradze – Południe. Początkowo po wyjściu z więzienia miał trudności z uzyskaniem pracy. Po pewnym czasie podejmuje pracę jako robotnik w warszawskich Zakładach Piwowarskich, gdzie po kilku latach awansował na brygadzistę, potem kierownika browaru a w końcu kierownik działu socjalnego.
    Zmarł w Warszawie 10 III 1982. Pochowany na cmentarzu na Wólce Węglowej.
    Żonaty z Walerią , wdową z trojgiem dzieci.
    W 1990 w wyniku rewizji nadzwyczajnej wniesionej do SN przez Pierwszego Prezesa SN i Prokuratora Generalnego RP, postanowieniem tegoż sądu z dnia 25 X 1990 wyrok wydany przez b. WSR Rzeszów 11 IV 1947 został unieważniony jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
     
    A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN /1945-1947/Okręg WiN Rzeszów [w:] zH WiN nr 6/1996; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV/1997;M. Maciąga. Biogram A. Kopeckiego [w:]Mielec. Studia i materiały z dziejów miasta mi regionu, t.3. mielec 1994; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 728/1947; Księga ewidencyjna więźniów /główna/CWK Wronki nr 1527/51-5; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów. 


    Kordaszewski Antoni
    [1909-?], podoficer zawodowy WP, sierż., żołnierz ZWZ/AK/DSZ, działacz WiN ps. „Herb”, „Herbata”
     
    Ur. 14 III 1909 w Frysztaku pow. Jasło, syn Michała i Kamili z d. Hanusz. Ukończył szkołę średnią. Od 1930 odbywa służbę wojskową w WP, następnie pozostaje w służbie zawodowej. Ukończył szkołę podoficerską łączności w Zegrzu w stopniu kpr. Służył w v batalionie telegraficznym w Krakowie. Awansowany do stopnia plut., potem sierż. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Krakowie. Czynny w konspiracji ZWZ/AK. Działał w Oddziale Łączności Operacyjnej Komendy Okręgu AK Kraków na stanowisku instruktora wyszkolenia radiowego. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 od II 1945 działa nadal w konspiracji poakowskiej w DSZ, potem WiN. Mieszkał przy ul. Dajwór w Krakowie. Oficjalnie zatrudniony jako urzędnik w Zjednoczeniu Przemysłu Kotlarskiego w Krakowie. Był członkiem oddziału dowodzonego przez kpt. Zygmunta Malika „Rysia”. Brał udział w kilku akcjach bojowych. Przechowywał sprzęt radiowy i broń. Zatrzymany przez funkcj. UB 07 VIII 1948 w Krakowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 09 VIII 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie, sygn. akt Pr. 1419/48. Wyrokiem WSR Kraków z dnia 31 I 1949, sygn. akt Sr 2/49 skazany na karę dożywotniego więzienia. Skazany przez WSR Kraków w składzie: przewodniczący mjr Stanisław Hollitscher, ławnicy strz. Kazimierz Ryczkowski i strz. Marian Taczała w obecności prokuratora WPr Kraków kpt. Stanisława Węglarza z udziałem protokolanta kpr. Mariana Pułczyńskiego. Po apelacji NSW w Warszawie skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym śledztwie wyrokiem WSR Kraków z dnia 07 VIII 1949, sygn. akt Sr 827/49 skazany na karę 15 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i honorowych praw obywatelskich na lat 5 oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany z art. 86 KKWP w związku z art. i art. 14 § 1 i art. 4 § 1 Dekretu z 13 VI 1946. Po procesie więziony w ZK Kraków, potem w Potylicach, skąd został przywieziony 29 VII 1954 do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu. Początek wykonania kary 07 VIII 1948, upływ kary 07 VIII 1963. W dniu 14 XII 1954 wywieziony z CWK Rawicz do ZK Nowogard. Na podstawie amnestii z 28 IV 1956 WSG w Krakowie złagodził mu karę do lat 10. Zwolniony warunkowo z więzienia latem 1956. Powrócił do Krakowa, gdzie mieszkał przed aresztowaniem.
    Dalsze losy n/n.
     
    A. Zagórski. Dokumenty Okręgu AK Kraków. Dział Łączności Operacyjnej. Łączność radiowa 1943-1945. Kraków 1999; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz nr 901/54; AIPNKr. 074/199. Charakterystyka nr 200,t. 7. kwestionariusz osobowy Antoniego Kordaszewskiego.

     
    Kornaś Bolesław [1914-?], rolnik, żołnierz AK, członek WiN
     
    Ur. 14 I 1914 w Kurowie pow. Bochnia, syn Wojciecha i Rozalii z d. Adamek. Pochodził z rodziny chłopskiej. Ukończył gimnazjum w Bochni. Ukończył wyższe studia rolnicze. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem AK. Po wojnie mieszkał w Kurowie i pracował jako urzędnik i prowadzil gospodarstwo rolne. Współpracował jako informator z swym bratem Feliksem – kierownikiem Rady Powiatowej WiN Bochnia. Zatrzymany 08 II 1949 przez funkcj. PUBP Bochnia za przechowywanie od wiosny 1947 do 10 XI 1948 we własnej stodole w Kurowie archiwum i dokumenty legalizacyjne org. WiN, które do przechowywania dał mu brat Feliks. Z polecenia brata wydał UB archiwum. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Kraków w II 1949. Skazany przez WSR Kraków 25 IV 1949, sygn. akt Sr. 303/49 na 5 lat więzienia i utratę praw na lat 2. Po procesie więziony w ZK Kraków, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 13 I 1950. Początek kary 08 II 1949, upływ kary 08 II 1954. W dniu 13 III 1953 wywieziony z CWK Wronki do więzienia w Potulicach. Zwolniony z więzienia po odbyciu kary 08 II 1954. Powraca do Kurowa, gdzie zamieszkał na stałe.
    Dalsze losy n/n
     
    Księga więźniów CWK Wronki nr 1424/50; AIPN Kraków. Kr o74/199. Charakterystyka nr 200. Kwestionariusz osobowy.

     
    Kornaś Feliks Jan [1912-1999], ekonomista, oficer rez. piech. WP, ppor. [1937], w konspiracji ZWZ/AK, por. [1943], kpt. rez. [1945], działacz WiN, ps. „Firka”, „Lis”. Więzień polityczny PRL.
    Kierownik Rady WiN Bochnia II –XII 1946. Okręg Kraków WiN.
     
     Ur. 05 V 1912 w Kurowie pow. Bochnia. Syn Wojciecha i Rozalii z d. Adamek. Pochodził z rodziny chłopskiej. Uczęszczał do Państwowego Gimnazjum im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bochni, gdzie w 1933 zdał egzamin maturalny uzyskując świadectwo dojrzałości. W latach 1934-1935 odbywa służbę wojskową w 15 pp w Dęblinie, skąd został skierowany do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 71 pp w Zambrowie, gdzie przebywa od IX 1934 do IX 1935. Przeniesiony do rezerwy w stopniu tytularnego plut. podch. rez. piechoty WP. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty 1 i 1938.
    W latach 1935-1939 studiował w Wyższej Szkole Handlowej w Krakowie. Dalsze studia przerwał mu wybuch wojny 1 IX 1939. 23VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 38 pp w Przemyślu. W kampanii wrześniowej 1939 d-ca plutonu w 38 pp. w trakcie walk z wrogiem w rejonie Niżankowic k/Przemyśla zostaje ranny. Wzięty do niewoli niemieckiej, skąd na początku X 1939 uciekł. Powraca do Bochni i podjął pracę w Zakładzie Naczyń Kamionkowych. Od XII 1939 czynny w konspiracji ZWZ na terenie Bochni. Członek sztabu Obwodu Bochnia ZWZ/AK. Pełnił m. in. funkcję oficera szkoleniowego w K. O ZWZ/AK Bochnia, potem oficer wyszkolenia na konspiracyjnych Kursach Podchorążych Rezerwy Piechoty krypt. „Fiszka”. Zajmował się także działalnością wywiadowczą. Awansowany 11 XI 1943 do stopnia por. rez. W 1944 przydzielony do WSOP w Obwodzie AK Bochnia na stanowisko d0-cy plutonu, potem kompanii WSOP AK.
    Po wkroczeniu wojsk sowieckich w I 1945 pozostaje w konspiracji. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 działa w strukturach konspiracji poakowskiej.
    We IX 1945 ujawnił się w Krakowie przed Komisją Likwidacyjną ds. AK, otrzymując zaświadczenie nr 105117/B. Zweryfikowany wówczas w stopniu kpt. rez. z starszeństwem 1 I 1945. Od jesieni 1945 czynny w WiN. W II 1946 objął funkcje kierownika Rady Powiatowej WIN Bochnia. Mieszkał w Bochni przy ul. Nad Babicą. W XII 1946 zagrożony aresztowaniem wyjechał do Wrocławia, gdzie zamieszkałą przy ul. Wincentego 9, podjął pracę zawodową i studia w Akademii Handlowej.
    Zatrzymany przez funkcj. MBP i PUBP Bochnia 26 VIII 1948 w Wrocławiu pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji. Po wstępnych przesłuchaniach w WUBP Wrocław zostaje przewieziony do aresztu PUBP w Bochni, skąd go przewieziono na dalsze śledztwo do aresztu w WUBP w Krakowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydał z datą 30 VIII 1948 WPR Kraków, sygnatura akt Pr 1566/48. Podczas przesłuchań bity i maltretowany, zmuszany do zeznań go obciążających.
    Wyrokiem z WSR Kraków z 12 I 1949, sygnatura akt Sr 975/48 skazany z art. 14 § 7 Dekretu o Ochronie Państwa z 13 VI 1946 na karę 8 lat więzienia i utratę praw na lat 5. Więziony w ZK Kraków – Montelupich. Po uprawomocnieniu wyroku zostaje wywieziony do CWK w Rawiczu i tu osadzony 12 II 1949. Początek wykonania kary 26 VIII 1948, upływ kary 26 VIII 1956. Był sądzony przez WSR Kraków w składzie: mjr Stanisław Hollitscher – przewodniczący i kpr. Tadeusz Smoleń oraz st strz. Tadeusz Nowicki – ławnicy. Protokolantem był mgr Mieczysław Zawarta bez udziału prokuratora.
    Przeniesiony z CWK w 1955 do ZK Sieradz, potem do OPW Sikawa k/Łodzi. Jako więzień pracował w Zakładzie Konfekcji Odzieżowej. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 WSG w Krakowie wydał postanowienie o warunkowym zwolnieniu go z więzienia. Zwolniony z więzienia 03 V 1956. Po odzyskaniu wolności powraca do Bochni. Podejmuje od 01 VIII 1956 pracę zawodową jako główny księgowy w Miejskim Przedsiębiorstwie Remontowo -Budowlanym, a od 1964 do przejścia na emeryturę w 1983 w Zakładzie Urządzeń Chłodniczych w Bochni.
    Sąd wojewódzki w Krakowie Wydz. III/K wydanym postanowieniem w dniu 10 XI1992, sygnatura akt III.K.O 327/92 unieważnił wyrok wydany przez b. WSR Kraków 12 I 1948 jako wydany w związku z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Nie należał do żadnej partii politycznej. Od 1990 członek ŚZŻAK i Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego, oraz Zrzeszenia WiN.
    Zmarł w Bochni 24 X 1999. Pochowany 28 X 1999 na cmentarzu komunalnym przy ul. Orackiej w Bochni.
    Odznaczony: SKZ z M, Medalem Wolności.
    Więziony był też jego brat Bolesław /ur. 14 I 1914/, aresztowany 08 II 1949 przez PUBP w Bochni, skazany przez WSR Kraków 24 IV 1949, sygnatura akt Sr. 303/49 na karę 5 lat więzienia z art. 14 MKK. Od 13 I 1950 więziony w CWK Wronki, a od 13 III 1953 w ZK Potulice, skąd go zwolniono 08 II 1954.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; T. Biedroń. Schemat organizacyjny WiN. Okręg Kraków /1945-1947/. ZH WiN nr 5. Kraków 1994; A. Zagórski. Przywódcy i działacze WiN. Feliks Kornaś ps. „Firka”, „Lis”. Biuletyn WiN „Orzeł Biały nr 11/XI 1999. Kraków 1999; Księga ewidencyjna CWK Rawicz nr 49/49/50; S. Głąb. Charakterystyka nr 2000. Kwestionariusz osobowy. IPN Kraków.

     
    Kornicki Ryszard [1910-1998], kadet, oficer sł. st. art. WP, por. [1935], konspiracji ZWZ/AK/NIE/DSZ, kpt. [1944], działacz WiN, ps. „Drzymała”, „Rysiek”, „Ryszard”.
    Kierownik Rady WiN Przemyśl IX 1946-IX 1947. Okręg /Wydział/ Rzeszów WiN.
     
    Ur. 17 VII 1910 w Krems /Austria/. Syn Władysława / oficera armii austriackiej i WP/i Amelii z d. Roth. W 1918 mieszkał z rodzicami w Osieku /Jugosławia, gdzie uczęszczał do szkoły powszechnej. Jesienią 1918 powraca z rodzicami do Polski i zamieszkał najpierw w Krakowie, potem we Lwowie, gdzie w 1922 ukończył szkołę powszechną. W latach 1922-1926 był uczniem Lwowskiego I Gimnazjum Matematyczno – Przyrodniczego im. M. Kopernika. W 1926 zdał egzamin i został przyjęty do Korpusu Kadetów Nr 1 we Lwowie, gdzie w 1930 zdał egzamin maturalny. W 1930 w Szkole podchorążych Piechoty w Różanie, gdzie odbył przeszkolenie unitarne i odbył kurs unifikacyjny. Następnie do VIII 1932 w Szkole Podchorążych Artylerii w Toruniu. Promowany na stopień ppor. sł. st. art. 15 VIII 1932 z przydziałem do 7 baterii 10 pac w Przemyślu - Pikulicach na stanowisko d-cy plutonu. Do stopnia por. sł. st. art. awansowany 1 I 1935. Następnie d-ca baterii w 10 pac. W V 19378 przeniesiony do 5 psp w Przemyślu na stanowisko d-cy plutonu art.. w I 1939 zdał egzaminy do MSWoj. w Warszawie, gdzie studia miał rozpocząć od X 1939. Wybuch II w. ś 01 IX 1939 uniemożliwia mu naukę w MSWoj.
    W kampanii wrześniowej 1939 walczy z wrogiem na stanowisku d-cy plutonu art. 5 psp w składzie 22 DP Gór. Przeszedł szlak bojowy 5 psp od Przemyśla przez Krzeszowice, Trzebinię, Olkusz, miechów i Stopnicę. Wykazał się męstwem i odwagą na polu walki pod Owczarzami i Prusami i 11 IX 1939 podczas przeprawy oddz. WP przez Wisłę w rejonie Połańca. Podczas walk pod Jaślanami zostaje ranny. Nadal dowodzi plutonem art. 5 psp. 19 IX 1939 płk J. S. Woźniakowski podjął decyzje o rozwiązaniu zgrupowania, którym dowodził. Tego samego dnia w rejonie Majdanu d-ca 5 psp ppłk A. Żółkiewski rozwiązał pozostałość 5 psp. W grupie żołnierzy plut. art. i kilku oficerów 5 psp wraz z d-cą 5 psp ppłk A. Żółkiewskim udaje się w kierunku Łańcuta. W okolicach Markowej dowiedział się o agresji sowieckiej na Polskę, co spowodowało rozwiązanie grupy. Powraca wówczas do Przemyśla. 10 X 1939 zostaje ujęty przez Niemców w Przemyślu i skierowany do przejściowego obozu jenieckiego w Krakowie. Na skutek odnowienia się ran i choroby umieszczony został w szpitalu św. Łazarza w Krakowie, potem w klinice chirurgicznej, skąd go przeniesiono do szpitala PCK w Krakowie. 19 XII 1939 zostaje jako inwalida wojenny zwolniony z szpitala. Powraca do rodziny w Przemyślu.
    Od I 1940 podejmuje działalność konspiracyjną w ZWZ/AK w Obwodzie ZWZ Przemyśl. W latach 1940 – 1943 pełnił funkcję oficera wywiadu, potem szefa referatu wywiadu i kontrwywiadu w K. O ZWZ/AK Przemyśl. Oficjalnie zatrudniony jako buchalter w jednej z firm na terenie Przemyśla. Używał ps. „Drzymała”. W VII 1943 w wyniku dekonspiracji zagrożony aresztowaniem zostaje przeniesiony do Lwowa, gdzie zajmował się pracą w wywiadzie. W VII 1944 po wkroczeniu wojsk sowieckich do Lwowa przedostał się do Przemyśla, gdzie działa w sztabie IR AK przemyśl. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. art. 11 XI 1944. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK działa w strukturach konspiracji po akowskiej NIE/DSZ/WiN. Mieszka w Przemyślu i pracuje jako księgowy. W DSZ kierował komórką wywiadu w sztabie Obwodu DSZ Przemyśl, potem od IX 1945 w Radzie Powiatowej WiN Przemyśl. Bliski współpracownik ówczesnego kierownika Rady WiN Przemyśl kpt. W. Koby „Marcina”.
    Od x 1946 kierownik Rady WiN Przemyśl. Prowadził głównie działalność propagandową, kolportaż prasy i wywiadowczą.
    01 X 1947 zatrzymany w Przemyślu przez grupę funkcj. Z PUBP Przemyśl i WUBP Rzeszów pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji WiN. Po wstępnych przesłuchaniach w PUBP Przemyśl zostaje przewieziony do WUBP Rzeszów na dalsze śledztwo. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 06 X 1947 WPR Rzeszów. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. W trakcie przesłuchań bity i torturowany w celu wymuszenia zeznań. Po zakończeniu śledztwa w V 1948 więziony w ZK Przemyśl. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 18 V 1948 na sesji wyjazdowej w Przemyślu, sygnatura akt Sr. 333/48 zostaje skazany na karę dożywotniego więzienia z art. 86 KKWP i art. 7 Dekretu z 13 VI 1946 oraz kary dodatkowe. WSR Rzeszów przewodniczył kpt. Oswald Szept. NSW w Warszawie nie uwzględnił jego wniosku rewizyjnego i utrzymał wyrok wydany przez WSR Rzeszów w mocy. Po uprawomocnieniu się wyroku zostaje przewieziony z ZK przemyśl do CWK we Wronkach i tu osadzony 03 XII 1948. Jako więzień antypaństwowy i wróg ludowej demokracji był szykanowany przez personel więzienny. Odbywał karę w najgorszych warunkach /betonowe posadzki w celi i nieogrzewane zimą cele, pod byle pretekstem karany karcerem lub innymi karami. W pojedynczej celi przebywał 2 lata. Uznany przez władze komunistyczne za więźnia niepoprawnego. Początek wykonania kary WSR wyznaczył od 18 V 1948. Jego rodzina była również represjonowana przez władze administracyjne i UB. Prośby kierowane do władz o ułaskawienie pozostawały bez odpowiedzi. Ostatecznie Decyzja Rady Państwa z 19 VIII 1955 karę dożywocia zmieniono mu na karę 15 lat więzienia. Jednocześnie zaliczono do kary okres tymczasowego aresztowania od 01 X 1947. Początek wykonania kary 01 X 1947, upływ kary 01 X 1962.
    23 VI 1956 przewieziony z CWK Wronki do więziennego gospodarstwa rolnego MBP w m. Kawcze k/Rawicza. 10 VIII 1956 WSG w Krakowie wydał postanowienie o udzieleniu mu ze względu na stan zdrowia przerwy rocznej w odbywaniu kary od 16 VIII 1956 do 16 VIII 1957. Zwolniony z więzienia w Kawczu 16 VIII 1956. Powraca do Przemyśla. Jednak z uwagi na jego działalność niepodległościową był inwigilowany przez SB. Nie mógł w Przemyślu uzyskać odpowiedniej pracy by utrzymać rodzinę. W efekcie wyjechał we IX 1957 do brata zam. w Zabrzu, gdzie później sprowadził swą rodzinę i zamieszkał tam na stałe. W VIII 1957 przedłużono mu przerwę zdrowotną, a 14 I 1958 sąd WOW w Warszawie wydaje postanowienie o złagodzeniu 15 lat więzienia do lat 10. Pozostała do odbycia część kary warunkowo mu darowano.
    Od X 1956 pracował w Przedsiębiorstwie Robót Termoizolacyjnych w Zabrzu na różnych stanowiskach. Do 30 IX 1976 t.j. do czasu przejścia na emeryturę był kierownikiem Bazy Materiałowej.
    Był członkiem Związku Inwalidów wojennych, a po 1989 członkiem Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego, Związku Kadetów II Rzeczypospolitej, a od 23 III 1990 członkiem Stowarzyszenia Żołnierzy AK i WiN. Awansowany do stopnia mjr-a w st. sp.
    23 III 1993 sąd WOW w Warszawie, sygnatura akt Cs. Un 459/92 wydał postanowienie o unieważnieniu wyroku wydanego przez b. WSR Rzeszów z 18 V 1948 jako wydany za działalność na rzecz odzyskania niepodległości.
    Mieszkał w Zabrzu przy ul. Królewskiej 16. Ostatnie lata swego życia spędził pod opieką córki Krystyny w Krynicy Zdroju.
    Zmarł 11 VI 1998 w Krynicy Zdroju. Pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu w Krynicy Zdroju.
    Żonaty z Czesławą /1914-1988/, miał syna Jerzego /1938/, córkę Krystynę /1940/ i córkę Martę zmarłą w dzieciństwie. Jego ojciec został aresztowany i zamordowany przez NKWD.
    Odznaczony: KW, SKZ z M,, Krzyżem AK, KP.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003. T. Łaszczewski. Biogram R. K. /w:/ MSBUDN 1939-1956, t. 9. Kraków 2003 tam pozostała bibliografia.

     
    Kostecki Karol Kazimierz [1917-1998], oficer sł. st. piech. WP, ppor. [1939], W ZWZ/AK/ROAK/DSZ/WiN, por. [1944], ps. „Drwal”, „Kostek”, „Kostka”
    Kmdt Rejonu V w Obwodzie WiN Tomasżów Lub. VIII 1946-I 1947. Okręg Lublin AK/DSZ/WiN.
     
     Ur. 27 II 1917 w Stanisławowie. Syn Mariana i Olgi z d. Dowchaniuk. Uczęszczał do szkoły powszechnej, a następnie do gimnazjum w Chodorowie gdzie w 1936 otrzymał świadectwo dojrzałości. W okresie od 15 X 1936 do VII 1939 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie. Od VII 1939 w stopniu sierż. podch. odbywał praktyki w 79 pp w Słonimiu. Uroczysta promocja miała odbyć się 15 X 1939.
    W kampanii wrześniowej 1939 d-ca 3 plutonu 6 kompanii II baonu 79 pp w składzie 20 DP. Walczył w rejonie Mławy, skąd 05 IX 1939 jego 79 pp zostaje wycofany w kierunku Warszawy, atakowany w czasie przemarszu przez niemieckie lotnictwo. Bierze udział w obronie Warszawy na odcinku „Warszawa-Wschód” /Praga/. 15 IX 1939 po rannym kpt. Adamie Domaradzkim objął dowodzenie 6 kompanią II baonu 79 pp. 17 IX 1939 w czasie walk zostaje ciężko ranny i umieszczony w szpitalu. Rozkazem NW WP marszałka E. Rydza-Śmigłego z 15 IX 1939 został mianowany ppor. sł. st. piech. z starszeństwem od 01 VIII 1939. W uznaniu jego męstwa okazanego na polu walki d-ca 79 pp ppłk dypl. Konstanty Zaborowski wnioskował o odznaczenie go VM kl. 5.
    W X 1939 po wyjściu z szpitala rozpoczął działalność konspiracyjną w SZP na terenie Warszawy. W XII 1939 jako kurier KG SZP został wysłany z dyrektywami do Dowództwa wojewódzkiego SZP we Lwowie okupowanym w tym czasie przez Sowietów. Po wykonaniu zadania w drodze powrotnej został ujęty przez NKWD, ale w trakcie konwoju udało mu się zbiec. W drodze powrotnej do Warszawy zatrzymał się na terenie pow. Tomaszów Lub. i tam na początku 1940włączył się do pracy konspiracyjnej w szeregach ZWZ. Skierowany przez Komendę Obwodu ZWZ Tomaszów Lub. na placówkę ZWZ Narol z zadaniem zorganizowania na tym terenie plutonów konspiracyjnych. Prowadził organizację plutonów, gromadząc jednocześnie broń. Zajmował się także szkoleniem żołnierzy konspiracji. Od I 1943 dowodził Placówką AK Narol, później d-ca 1 kompanii „Narol”, która podlegała k-dtowi V Rejonu por. Marianowi Wardzie „Polakowski”. Brał udział w wielu akcjach zbrojnych przeciwko siłom wroga. Organizował obronę podległego terenu i walczył z bojówkami nacjonalistów ukraińskich. Rozkazem K-dta Okręgu AK Lublin z 1 V 1944 został mianowany z dniem 3 V 1944 por. sł. st. piech. w okresie „Burzy” dowodził kompanią „Narol”. Po wejściu A. Cz. na teren obwodu pozostaje czynny w konspiracji antykomunistycznej. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK działa nadal w strukturach ROAK/DSZ/WiN. Dowodzi Oddziałem Leśnym Obwodu Tomaszów Lub. DSZ/WiN działającym głównie na pow. tomaszowskiego i lubaczowskiego. 31 I 1945 dowodził rozbiciem aresztu PUBP w Lubaczowie, skąd uwolniono 7 żołnierzy AK. Kierował także akcjami likwidacyjnymi agentów UB/NKWD. W nocy 13 XI 1945 przeprowadził akcję na areszt UB przy ul. Lwowskiej w Tomaszowie Lub., skąd uwolniono ok. 70 więźniów głównie aresztowanych żołnierzy podziemia. Zdobyto wówczas gmach PUBP Tomaszów. Zlikwidowano wtedy kilku funkcj. UB. Jednocześnie od XI 1945 do VIII 1946 pełnił funkcję z-cy k-dta V Rejonu WiN w obwodzie Tomaszów Lub. – kpt. rez. art. Mariana Wardy „Polakowski”, po którego aresztowaniu 03 VIII 1946 objął funkcję k-dta V Rejonu i pełnił ją do aresztowania przez UB w dniu 06 I 1947. W dniu 06 I 1947 brał udział w Rybizantach w pow. tomaszowskim w odprawie konspiracyjnej ścisłego sztabu V rejonu. W wyniku donosu konfidenta UB miejsce odprawy zostało otoczone przez grupę żołnierzy KBW. Doznał wówczas ataku serca, co uniemożliwiło mu podjęcie ucieczki. Umieszczony w stanie ciężkim pod konwojem w szpitalu w Lubaczowie, gdzie udzielono mu pomocy medycznej. Następnie więziony w areszcie PUBP w Lubaczowie, gdzie był wstępnie przesłuchiwany przez funkcj. UB, po czym przekazano go do NKWD w Rzeszowie. Po przesłuchaniach w siedzibie NKWD w Rzeszowie uwięziony na Zamku Lubomirskich w Rzeszowie do dyspozycji WUBP Rzeszów. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 10 I 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. W czasie trwającego pół roku śledztwa w trakcie przesłuchań był bity i maltretowany w celu wymuszenia obciążających go zeznań. Sądzony przez WSR Rzeszów w składzie: mjr dr Jan Lubaczowski – przewodniczący, kpr. Kazimierz Balicki i kpr. Stanisław Cabaj z 30 pp. Oskarżał por. Marian Stokłosa, obrońca był mgr Michał Pikora przy udziale protokolanta Andrzeja Fąferka, zostaje wyrokiem z dnia 29 VII 1947, sygn. akt Sr. 586/47 skazany na sześciokrotną karę śmierci z art. 86§2 KKWP oraz Dekretu z 30 X 1944 oraz dekretu z 16 XI 1945 z utratą praw na zawsze i przepadek mienia na rzecz skarbu Państwa. Na mocy amnestii z 22 II 1947 karę śmierci zamieniono mu na karę 15 lat więzienia. Więziony w więzieniu rzeszowskim, skąd zostaje przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 30 XII 1947. Początek wykonania kary 06 I 1947, upływ kary 06 I 1962.Zaliczony do grupy więźniów antypaństwowych „A” odbywał karę w najgorszych warunkach. Szykanowany przez personel więzienny. W 1952 wywieziony do CWK Rawicz, skąd go przewieziono w 1953 do więzienia na Zamku w Lublinie do dyspozycji WUBP Lublin. W dniu 12 VII 1953 ponownie osadzony w CWK Wronki. W dniu 06 IV 1956 wywieziony do więzienia w Chełmie. Zeznawał jako świadek w procesie Stefana Kobosa „Wrzosa”. Do CWK Wronki powraca 29 V 1956. W dniu 03 IX 1956 wywieziony z CWK Wronki do ZK w Zamości, gdzie był więziony do XI 1956. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 WSG w Krakowie złagodził mu karę do 10 lat więzienia. Zwolniony z więzienia 09 XI 1956. Po wyjściu z więzienia zamieszkał w Częstochowie, skąd w 1957 przeprowadził się do Wrocławia i tu zamieszkał na stałe. Od 1958 pracował w Cukrowni „Malczyce” k/Środy Ślaskiej, a następnie do czasu przejścia na emeryturę w 1977 pracował jako z-ca dyrektora ds. administracyjnych w Technikum Budowlanym przy ul. Braniborskiej we Wrocławiu. W latach 1989/90 należał do grona organizatorów Stowarzyszenia Żołnierzy AK we Wrocławiu. W 1990 zostaje przez MON awansowany do stopnia kpt. Od 1990 był prezesem Obwodu ŚZŻAK Wrocław-Krzyki. Mieszkał we Wrocławiu przy ul. Hubskiej.
    Postanowieniem SW w Rzeszowie Wydział III Karny z 16 IX 1992, sygn. akt II. K. O. 84/92 uznał wyrok skazujący wydany przez b. WSR Rzeszów za nieważny jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego.
    Zmarł we Wrocławiu 14 I 1998 po trwającej dziesięć miesięcy chorobie. Pochowany na cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu.
    Żonaty z Antoniną Folusiewicz.
    Odznaczony: VM kl. 5 /nr DK-384-3/ KW 2x.
     
    USC Wrocław. Skrócony akt zgonu nr 334/1998; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1279/49, nr 587/1953; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1952; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; T. Łaszczewski. Biogram KK /w;/ MSBUDN 1939-1956, t. 10. Kraków 2004; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; I. Caban. ZWZ-AK w Obwodzie Tomaszów Lubelski. Lublin 1996; R. Wnuk. Konspiracja akowska i poakowska na Zamojszczyźnie od VII 1944 do 1956. Lublin 1993; Z. Szumowski. Karol Kosteczki „Drwal”, „Kostek”. Biuletyn Informacyjny ŚZŻAK Okręgu Dolnośląskiego we Wrocławiu nr 50 z 1998.

     
    Kościółek Antoni [1907-1989], nauczyciel, w konspiracji ZWZ/AK/, ppor. [1945], działacz WiN, ps. „Grzyb”, „Kostka”, „Przylasek”.
    Kierownik Rady WiN Krosno VII – X 1946. Kierownik Rejonu Południowego WiN XI 1946 - VII 1947. Okręg /Wydział/Rzeszów WiN.
     
     Ur. 02 XII 1907 w m. Budziwoj pow. Rzeszów. Syn Jana i Zofii z d. Piekiełek. Pochodził z rodziny chłopskiej. Uczęszczał do szkoły ludowej w Budziwoju, potem do szkoły powszechnej w Rzeszowie. Od 1924 uczy się w Seminarium Nauczycielskim im. s. Staszica w Rzeszowie. Od 15 X 1928 do 07 III 1930 odbywa służbę wojskową w 17 pp WP w Rzeszowie. Ukończył pułkową szkołę podoficerską w stopniu kaprala. Następnie kontynuuje naukę w Seminarium Nauczycielskim. W dniu 30 v 1932 uzyskał świadectwo dojrzałości. W 1933 odbywał ćwiczenia wojskowe w 49 pp w Kołomyi.
    Następnie odbywa bezpłatne praktyki nauczycielskie w Szkole Powszechnej w Budziwoju. Jednocześnie instruktor wychowania obywatelskiego w Związku Strzeleckim. Od 01 VIII 1934 pracuje jako nauczyciel trzyklasowej Szkoły Powszechnej w Dzikowcu pow. Kolbuszowa. W II 1937 ukończył kurs obrony przeciwlotniczo-gazowej. Od 09 VIII 1937 przebywał na kursie społeczno-oświatowym dla nauczycieli szkół powszechnych zorganizowanym przez DOK X w Przemyślu przy współpracy Kuratorium Okręgu Szkolnego – Lwów. W 1938 odbywa kolejne ćwiczenia wojskowe w 38 pp w Przemyślu. 05 VI 1939 ukończył kurs dla k-dtów obrony p/plot. Domów mieszkalnych.
    Zmobilizowany w VIII 1939 do WP i wcielony do 49 pp w Kołomyi, w którego szeregach odbył kampanię wrześniową 1939. Unika niewoli i powraca do Dzikowca, gdzie pracuje jako nauczyciel w miejscowej szkole powszechnej. Na początku XI 1939 aresztowany przez Niemców i osadzony w więzienia na Zamku Lubomirskich w Rzeszowie, skąd został zwolniony po kilkunastu dniach. Zaprzysiężony do SZP 10 XII 1939. Organizował struktury kadrowe konspiracji SZP/ZWZ i prowadził kolportaż prasy podziemnej w Dzikowcu, Kopciach, Lipnicy, Wilczej Woli. Od 01 III 1940do początku 1941 pracuje w szkole powszechnej w Szklarach pow. Rzeszów, potem od 1941 pracuje w Wólce Sokołowskiej, potem w Osiej Górze. Czynny w konspiracji ZWZ/AK. W latach 1941-1942 ukończył konspiracyjna szkołę podchorążych przy K. O ZWZ-AK Kolbuszowa. Od II 1942 w stopniu plut. podch. rez. d-ca drużyny AK w Dzikowcu. Od VII 1942 d-ca plutonu AK Dzikowiec krypt. „Dzwon” – Placówka AK Raniżów – Obwód AK Kolbuszowa. Równolegle zaangażowany w pracy oświatowej z zakresu szkół średnich prowadzonej w ramach TON, a potem prowadzonej przez komisję Oświaty i Kultury Powiatowej Delegatury Rządu w Kolbuszowej. Był członkiem Pow. Komisji Oświaty i Kultury w Kolbuszowej. 13 V 1944 złożył egzamin uzupełniający z zakresu łaciny dla czterech klas gimnazjalnych. W VII 1944 przydzielony do oddziału dywersyjnego AK „Huragan”. Uczestnik akcji „Burza” na terenie Obwodu AK Kolbuszowa. Po wkroczeniu A. Cz. na teren obwodu w VIII 1944 zostaje mianowany d-cą Placówki AK Raniżów. Od X 1944 poszukiwany przez NKWD i UB. Ukrywał się w Dzikowcu i w Przybyszówce. Awansowany do stopnia ppor. rez. 23 I 1945 z starszeństwem 11 XI 1944. Wiosną 1945 podejmuje pracę jako nauczyciel szkoły podstawowej w Dukli, a od jesieni 1945 w Wiśniowej pow. Krosno. Od 03 II 1946 dodatkowo jest kierownikiem zaopatrzenia przy Kuratorium Okręgu Szkolnego Rzeszowie. Do pracy w Wiśniowej dojeżdżał z Rzeszowa, gdzie mieszkał. Od 29 X 1946 studiuje na Wydziale Nauk Humanistycznych KUL w Lublinie. Od V 1946 działa w konspiracji niepodległościowej WiN. Zwerbowany do WiN przez por. W. Dąbka „Anna”. Przekazany do dyspozycji ks. Podhoreckiego, który powierza mu funkcję łącznika pomiędzy nim a Kołami WiN na terenie pow. Krosno. Od VI 1946 kierownik Koła WiN Wiśniowa. Organizator akcji ulotowej przed referendum ludowym. Pod koniec VII 1946 zagrożony aresztowaniem przez UB zawiesił działalność konspiracyjną Koła WiN Wiśniowa. Od VII 1946 do X 1946 kierownik Rady Powiatowej WiN Krosno. Następnie od XI 1946 kierownik Rejonu Krosno „Południe” WiN. Podlegały mu organizacyjnie Rady Powiatowe WiN w Krośnie, Jaśle, Sanoku i Gorlicach. Rozbudowywał siatki konspiracyjne WiN na podległym terenie, gdzie prowadzono w tym okresie głownie działalność propagandowo-wywiadowczą. Uczestniczył w odprawach Zarządu WiN w Rzeszowie. Współtwórca koncepcji tzw. Rady Doradczej przy Zarządzie WiN Rzeszów.
    W dniu 07 VII 1947 zatrzymany w swym mieszkaniu w Rzeszowie przez funkcj. WUBP Rzeszów. Więziony w więzieniu WUBP przy ul. Jagiellońskiej 9 w Rzeszowie. Tymczasowo aresztowany przez WPR Rzeszów 14 VII 1947. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. W trakcie przesłuchań bity i zmuszany do złożenia obciążających go zeznań.
    Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 09 III 1948, sygnatura akt Sr. 35/48 został skazany na karę 15 lat więzienia z art. 86 § 2 KKWP oraz pozbawiony praw publicznych i obywatelskich na okres lat 5. Jego apelacja nie został uwzględniona przez NSW w Warszawie, a wyrok wydany przez WSR Rzeszów utrzymany w mocy.
    Więziony w ZK Rzeszów, skąd zostaje przetransportowany do CWK w Rawiczu i tu osadzony 26 IX 1948. W dniu 13 XI 1950 wywieziony do CWK we Wronkach, skąd wywieziono go do ZK w Strzelcach Opolskich. Zwolniony warunkowo na podstawie amnestii z 27 IV 1956 z ZK Strzelce Opolskie 18 VIII 1956. Po odzyskaniu wolności powraca do Rzeszowa. Nie mógł podjąć pracy w szkolnictwie z uwagi na zakaz pracy z młodzieżą. Pracował w komunalnym Przedsiębiorstwie Robót Drogowych w Rzeszowie. W 1975 przeszedł na emeryturę.
    Zmarł w Rzeszowie 02 X 1989. Pochowany na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie.
    27 I 1992 Sąd Wojewódzki w Rzeszowie Wydział II Karny unieważnił wyrok wydany przez b. WSR Rzeszów 09 III 1948.
    Odznaczony: SKZ /23 VII 1938/.Żonaty od 1935 z Heleną z d. Osika. Miał córki: Barbarę /ur. 1936/ i Marię / ur. 1943/.
     
    G. Ostasz. Biogram A. Kościółka /w:/ MSBUDN 1939-1956, t. 2. Kraków 1998; A. Zagórski. Schemat organizacyjny Okręgu WiN Rzeszów /1945-1947/ Próba rekonstrukcji//w:/ ZH WiN nr 6. Kraków 1995; G. Ostasz. Zrzeszenie WiN. Okręg Rzeszów. Rzeszów 2000; T. Balbus - Z. Nawrocki. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. Warszawa 2001; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz nr 1359/49; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1421/50; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993.

     
    Kowal Władysław Stefan [1905-1972], nauczyciel, oficer rez. piech. WP, ppor. [1930], w konspiracji ZWZ/AK/DSZ, por. [1944], Działacz WiN, ps. „Franek”, „Rola”, „Sanecki”, „Zamorski” vel Władysław Strusiński.
    Kierownik Rady WiN Tarnów V –VI 1946, kierownik Rejonu Wschodniego WiN VI 1946 – VIII 1947. Okręg WiN Kraków.
     
     Ur. 19 XII 1905 w Tarnowie. Syn Stanisława / urzędnika kolei/ i Katarzyny z d. Przywara. Od 1912 do 1916 uczęszczał do Szkoły Ludowej im. t. Kościuszki, potem 0d 1916 do 1921 do Szkoły Wydziałowej im. M. Kopernika w Tarnowie. Następnie w latach 1921 – 1926 kształci się w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim w Tarnowie, gdzie w 1926 zdał egzamin maturalny. Od VII 1926 do IX 1927 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 5 w Krakowie. Praktyki odbywał w 53 pp w Stryju. Przeniesiony do rezerwy w stopniu plut. podch. rez. piechoty. Od XI 1927 pracuje jako nauczyciel kontraktowy trzyklasowej szkoły powszechnej w Ochojcu pow. Rybnik w wiosce położonej przy granicy z Niemcami. Od VII 1928 nauczyciel tymczasowy. W v 1931 zdał drugi egzamin nauczycielski i od VI 1931 pracuje jako nauczyciel stały. W 1928 odbył obowiązkowe wojskowe ćwiczenia aplikacyjne. Awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty 01 I 1930 lokata 316 z przydziałem mobilizacyjnym do 73 pp w Katowicach na stanowisko d-cy plutonu. Ewidencyjnie podlegał PKU Pszczyna. Był aktywnym członkiem Związku Strzeleckiego. Prowadził jako instruktor szkolenie wojskowe dla członków ZS. Był k-dtem miejscowego oddziału Związku Strzeleckiego i referentem wychowania obywatelskiego. Był też sekretarzem Koła Związku Obrony Kresów Zachodnich. Prowadził działalność mającą na celu uniemożliwienie tworzenia szkół dla mniejszości niemieckiej w Ochojcu i Golejowie, przez co naraził się na ataki ze strony prasy niemieckiej, szczególnie „Oberschlesische Wanderer”. Aktywny na niwie społecznej. Swej pracy oddawał się z zamiłowaniem, zorganizował w szkole sklepik uczniowski, bibliotekę i Szkolną Kasę Oszczędności. Organizował projekcje filmów z historii Polski. Zmobilizowany w VIII 1939 do WP i wcielony do 4 psp w Cieszynie. W końcu VIII 1939 objął ze swoim plutonem placówkę na górze Klimczok k/Bielska. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Dowodzi 1 plutonem 4 kompanii II baonu 4 psp. Walczył z wrogiem na szlaku bojowym pułku, który zakończył w rejonie Przemyśla. Unika niewoli i powraca do Tarnowa, gdzie przebywała jego żona będąca w ciąży. Podejmuje od 01 I 1940 pracę w szkolnictwie powszechnym. Zagrożony aresztowaniem przez gestapo opuścił Tarnów i zamieszkał w Pleśnej, gdzie oficjalnie pracował jako nauczyciel do VI 1944. Czynny w konspiracji ZWZ/AK od 1940. Działa początkowo głównie w tajnym nauczaniu młodzieży. Następnie oficer sztabu K. O AK Tarnów, gdzie pełni m.in. funkcję adiutanta Komendy Obwodu AK Tarnów. Występował wówczas pod nazwiskiem Władysław Strusiński. Współpracował z S. Wojtarowiczem „Kruk”. W 1944 współorganizował 1 batalion „Barbara” 16 pp AK odtwarzany w ramach AK, gdzie pełnił funkcję adiutanta d-cy baonu kpt. dypl. E. A. Borowskiego „Leliwa”. W VIII i IX 1944 brał udział w walkach z wojskami niemieckimi oraz w akcjach dywersyjno-sabotażowych. Awansowany do stopnia por. rez. w 1944. Po demobilizacji 16 pp AK pozostał nadal w konspiracji i ukrywał się przed NKWD. Do VIII 1945 działa w strukturach DSZ na terenie Tarnowa. Współpracuje ściśle z kpt. E. Holikiem „Dobosz”. Po utworzeniu we IX 1945 Zrzeszenia WiN kontynuuje działalność konspiracyjną. Od XII 1945 do V 1946 był zastępcą kierownika Rady WiN Tarnów, a po wyjeździe z Tarnowa zagrożonego aresztowaniem przez UB kpt. E. Holika „Dobosza” objął funkcję kierownika Rady WiN Tarnów, którą pełni od V – VI 1946. W VI 1946 przekazuje funkcję B. Kalecińskiemu „Trawka” i obejmuje stanowisko inspektora Rejonu Wschodniego WiN w skład, którego wchodzą powiaty: Tarnów, Bochnia, Brzesko i Dąbrowa Tarnowska. Prowadzi aktywną działalność konspiracyjną. 17 X 1946 uciekł w czasie próby aresztowania przez UB w zorganizowanej przy pomocy agenta „Bacy” /E. Mojżeszka/ w Tarnowie. W czasie próby aresztowania został ranny. Następnie ukrywa się. Utrzymuje kontakt z swym zastępcą S. Wojtarowiczem „Kruk”, który ostatecznie w przejął jako p. o w VIII 1948 funkcję inspektora rejonu. Ścigany przez UB opuścił teren inspektoratu i ukrywał się w Oleśnikach pow. Krasnystaw, W Krakowie, Gorzowie Wlkp., Olsztynie, gdzie pracował w Państwowym Przedsiębiorstwie Robót Komunikacyjnych, skąd przenosi się do Polic k/Szczecina. Zatrudnił się wówczas w Fabryce Superfosfatów. W 1950 mieszkał w Szczecinie przy ul. Strzałowskiej 10. Utrzymywał kontakty konspiracyjne. Na początku VII 1950 przebywał w Krakowie. W dniu 04 VII 1950 został ujęty przez funkcj. WUBP Kraków w Krakowie po wyjściu z lokalu kontaktowego. Wydany UB przez agenta „Sto”/Stanisław Wodziński/. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 10 VII 1950 WPR Kraków, sygnatura akt Pr 552/560. Więziony w więzieniu WUBP Kraków. W trakcie przesłuchań bity i torturowany. W II 1951 akta sprawy przekazano do WPR Kraków, potem WSR Kraków. 05 II 1951 skazany przez WSR Kraków na karę śmierci, sygnatura akt Sr. 624/50, którą na mocy amnestii złagodzono, orzekając jako karę łączną dożywotnie więzienie. Skazany przez WSR Kraków w składzie kpt. Władysław Sieracki – przewodniczący oraz Jerzy Szafrański i Franciszek Śleziak – ławnicy. Po procesie więziony w ZK Kraków – Montelupich. Po nieuwzględnieniu przez NSW w Warszawie jego apelacji i utrzymaniu wyroku i jego uprawomocnieniu został przetransportowany do CWK w Rawiczu, gdzie go osadzono 01 VI 1951. W CWK Rawicz przebywał do XII 1953. W tym okresie czasu często chorował, co było skutkiem obrażeń odniesionych w śledztwie. Był szykanowany przez personel więzienny, pozbawiony opieki lekarskiej z powodu odmawiania podjęcia współpracy z tzw. wydziałem specjalnym UB zajmującym się przy pomocy agentury celnej rozpracowywaniem więźniów. Pomimo presji nie poddał się, wskutek czego otrzymywał stale niekorzystne opinie kierownictwa więzienia.
    02 XII 1953 zostaje wywieziony nieogrzewanym wagonem – więźniarką z CWK Rawicz do CWK we Wronkach w grupie około 300 więźniów. Transport trwał dwa dni i dwie noce. Przyjęty na stan CWK Wronki 04 XII 1953 o godz. 14,oo. Chory zostaje umieszczony w więziennym szpitalu. Na podstawie amnestii z 22 XI 1952 złagodzono mu karę do 15 lat więzienia. W CWK Wronki doznał zawału serca. Postanowieniem WSG Kraków z 18 IV 1956, sygnatura akt Sr 624/50 złagodzono mu karę do 10 lat więzienia oraz ze względów zdrowotnych udzielono przerwy w odbywaniu kary na okres 6 miesięcy od 23 IV 1957 do 23 X 1957. Zwolniony z więzienia 23 IV 1957 z zrujnowanym zdrowiem. Powraca do Tarnowa, gdzie zamieszkał przy ul. Reymonta 7. Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z 11 VII 1957, sygnatura akt IV/KOW 675/57 umorzono mu warunkowo pozostała do odbycia część kary. Do więzienia już nie powraca. Do pracy w szkolnictwie już nie powraca. Od V 1957 do IV 1964 pracował jako księgowy w Aptece Społecznej nr 132 w Tarnowie. Utraconego zdrowia w więzieniach komunistycznych nie odzyskał w pełni do śmierci. W V 1964 ze względu na stan zdrowia przeszedł na rentę inwalidzką. Zajął się zbieraniem materiałów, dokumentów i wspomnień żołnierzy AK z Obwodu Tarnów. Na ich podstawie opracował i opublikował na łamach „WTK” wiele artykułów dotyczących działalności AK.
    Nie starał się nigdy o powrót do pracy w szkolnictwie nie chcąc przekazywać młodzieży nakazanych programem treści fałszowanych przez władze komunistyczne. Działał aktywnie w środowisku kombatanckim w Tarnowie. Utrzymywał kontakty z b. żołnierzami z AK.
    Zmarł 09 1972 w Tarnowie i tu pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Aż do śmierci był inwigilowany przez SB /obserwacja przez wprowadzonych do działań przez tajnych informatorów, kontrola korespondencji prywatnej i służbowej/.
    Postanowieniem Wydziału III Karnego Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z 13 XI 1995 wyrok wydany przez b. WSR Kraków 05 III 1951 został uznany za nieważny /sygnatura akt III K. o I 49/94/ tym samym został pośmiertnie w pełni zrehabilitowany.
    Odznaczony: KW, SKZ z M, Medalem La Croix de Partisan /nr 002/Pol/71 przez Europejską Federację Kombatancką oraz Croix du Merita /nr 4-45-71/ przez Polsko-Francuską Federację Kombatancką.
    Był żonaty od 1935 z Anną z d. Sajdak. Miał 3 synów Michała /ur. 1939/, Zbigniewa/ur. 1943/, Jana /ur.1948/ i córkę Irenę/ ur. 1937/ po mężu Grochecka
     
    Rocznik oficerski rezerw 1934; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz nr II/3659/51; Księga ewidencyjna CWK Wronki nr II/891/53; USC Tarnów. Skrócony akt zgonu nr 533/1972; T. Łaszczewski. Biogram W. Kowala /w:/ MSBUDN 1939-1956., t. 7. Kraków 2001 / tam pozostała bibliografia/. W. Frazik – F. Musiał. Likwidacja Juliana Świątka i Lwa Sobolewa z PUBP w Tarnowie /1946/. ZH WiN nr 22. Kraków 2004.

     

    Kowalski Mirosław [1915-?], prawnik, oficer rez. piech. WP, ppor.
    [1938], żołnierz AK/DSZ działacz WiN, ps. „Słaby”, „Sławek”, „Swoboda” Ur. 20 XII 1915 w m. Klucze pow. Olkusz, syn Kazimierza i Heleny z Pachlewskich. Uczęszczał do gimnazjum w Sosnowcu, gdzie w 1934 otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1934-1935 odbywa służbę wojskową w 3 kompanii szkolnej CKM Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Praktyki odbywał w 42 pp w Białymstoku. Od 1935 studiuje na Wydziale Prawa UJ w Krakowie. Studia ukończył uzyskując dyplom mgr praw. Po odbytych ćwiczeniach wojskowych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z przydziałem mobilizacyjnym do 2 pp Leg. w Sandomierzu. Zmobilizowany w VIII 1939 bierze udział w kampanii
    wrześniowej 1939 na stanowisku d-cy plutonu w 2 pp Leg. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz AK na terenie Okręgu AK Kraków. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK nie ujawnił się. Mieszkał w Krakowie przy ul. Koletek 19/4. Był aplikantem w Sądzie Okręgowym w Krakowie.
    Działalność konspiracyjną kontynuował w NIE/DSZ i WiN. W NIE pełnił początkowo funkcję kierownika komórki propagandowej Okręgu Krakowskiego NIE. Wiosną 1945 zwerbowany przez J. Kota do pracy wywiadowczej w BW NIE, a w IV 1945 mianowany referentem prasowym BW działających od V 1945 w strukturze DSZ. Od X 1945 z polecenia E.  Bzymka – Strzałkowskiego organizuje siatkę BW WiN na terenie pow. olkuskiego. Od XII 1945 kierownik inspektoratu BW WiN obejmującego pow,. Olkusz, Chrzanów, Miechów. Równocześnie z-ca kierownika propagandy BW WiN na Obszar Południowy WiN. Do jego obowiązków, jako z-cy kierownika propagandy BW należało obsługiwanie kontaktów i praca redaktorska. Od I 1946 był inspektorem wywiadu i kontrwywiadu Obszaru Południowego WiN. Redagował pismo informacyjno-propagandowe pt.
    „Informator”. W V 1946 z polecenia E. Bzymka-Strzałkowskiego nawiązał kontakt z organizacją „Racławice”. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków 26 VIII 1946 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 29 VIII 1946 WPR Kraków, sygn. akt Pr 2177/46. W śledztwie przesłuchiwany był przez funkcj. MBP z Warszawy.  
    Wyrokiem WSR Kraków z dnia 10 IX 1947, sygn. akt Sr 978/47 został
    skazany na karę śmierci z art. 86§1 i 2 KKWP, art. 6 i 7 Dekretu z 13 VI 1946 przy zastosowaniu amnestii z 22 II 1947 karę śmierci
    zmieniono na karę dożywotniego więzienia. Początek odbywania kary WSR Kraków wyznaczył od 10 IX 1947. Na polecenie WPR Kraków z 17 IX 1947 został przetransportowany z ZK Kraków-Montelupich do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 24 IX 1947. We Wronkach szykanowany przez personel więzienny. Postanowieniem WSG Kraków z 09 V 1956 w składzie: Bazyli Mielnik, Władysław Sygnet i Roman Suchocki na mocy amnestii z 27 IV 1956 karę dożywotniego więzienia złagodzono mu do 5 lat więzienia oraz pozbawienie praw na lat 5. W dniu 01 VIII 1956 przewieziony z CWK Wronki do ZK Sieradz. Postanowieniem WSG Kraków z 02 XI 1956 udzielono mu ze względu na stan zdrowia przerwy w odbywaniu kary od 07 XI 1956 do 07 XI 1957. Zwolniony z więzienia w Sieradzu na przerwę 07 XI 1956. Do więzienia już nie wrócił. Postanowieniem sądu WOW z dnia 05 XI 1957 warunkowo zwolniony z odbywania reszty kary. 
    Mieszkał przy ul. Wery Kostrzewy w Warszawie. 

    J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie.
    Pruszków 2003;R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003;H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993;A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [ w:]Studia rzeszowskie, t. IV /1997; Z. Zblewski. Okręg Krakowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” 1945-1948.Kraków 2005; Księga ewidencyjna
    więźniów CWK Wronki nr 1246/1947; Księga Główna ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1519/50-5; Informator o osobach skazanych za szpiegostwo w latach 1944-1984. Lublin 1994; M. R. Bombicki. AK i WiN przed Sądami Specjalnymi. Poznań 1993.


    Kozarzewski Jerzy
    [1913-1996], ekonomista, poeta, nauczyciel, żołnierz NSZ, ps. „Konrad”
     
    Ur. 21 X 1913 w Trawnikach k/Lublina, syn Zbigniewa i Janiny z d. Łopińska. Ukończył Gimnazjum im. B. Chrobrego w Piotrkowie Tryb. W 1937 ukończył studia ekonomiczne w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Przed wojną związany z ONR. Podejmuje pracę w Hucie Stalowa Wola. We IX 1939  ewakuował się razem z pracownikami huty do Łucka, gdzie znalazł się w szeregach WP. Po sowieckiej agresji na Polskę 17 IX 1939 dostał się do sowieckiej niewoli, skad udało mu się uciec z transportu.  Powraca do Piotrkowa Tryb., gdzie podejmuje działalność konspiracyjną w Związku Jaszczurczym. Prowadził nasłuch radiowy i wydawał biuletyn informacyjny, a we własnym mieszkaniu zorganizował konspiracyjny klub polityczny. W 1941 zostaje skierowany na teren Okręgu krakowskiego, gdzie pełni funkcję szefa propagandy. Od 1941 pracuje oficjalnie jako księgowy w „Liegensschafcie”. Zagrożony aresztowaniem ukrywa się Krakowie. W VII 1943 zawarł związek małżeński. W 1944 przeniósł się do Warszawy, gdzie pracuje w firmie M. Arcta. Jednocześnie czynny w konspiracji Narodowych Sił Zbrojnych. W VIII 1944 brał udział w Powstaniu Warszawskim w obronie cywilnej. W czasie Powstania wywieziony z żoną przez Niemców do obozu w Pruszkowie, potem wywieziony do KL Oświecim, a następnie do KL Mauthausen, gdzie doczekał wyzwolenia obozu. Żona oczekująca narodzenia dziecka dotarła szczęśliwie do PiotrkowaTryb. Wyjechał do Murnau i wstąpił tam do Brygady Świętokrzyskiej NSZ. Działa w Organizacji Polskiej. Był jednym z pierwszych kurierów Brygady Świętokrzyskiej NSZ, który jako emisariusz z Regensburga przybył w VI 1945 do kraju z zadaniem zorganizowania łączności kurierskiej, pomiędzy krajem a emigracją przez obóz narodowy. Na początku VII 1945 dotarł do Łodzi , gdzie w Komendzie Głównej NSZ spotkał się z k-dtem gł. NSZ gen. Z. Broniewskim i działaczami NSZ Bolesławem Sobocińskim, M. Pobochą i innymi. Przeprowadzał rozmowy z działaczmi krajowymi „Organizacji Polskiej” i NSZ, po czym w wyniku rozmów uzgodniona została współpraca krajowych czynników OP i NSZ. W końcu VII 1945 powraca do Brygady Świętokrzyskiej w Niemczech. Mianowano go wówczas z-cą kierownika specjalnej komórki łączności z krajem. Od jego ps. nazwano drogę przerzutową na zachód. We IX 1945 ponownie przybył do kraju. Oficjalnie rozpoczął pracę w Ministerstwie Przemysłu. Mieszkał w Warszawie przy ul. Franciszkańskiej. Kontaktował się z kpt. Emilią Malessą „Marcysią” w sprawie utworzenia wspólnych komórek przerzutowych. Zatrzymany przez funkcj. UB 31 X 1945 w „kotle” w mieszkaniu Emilii Malessy w Warszawie i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydała z datą 05 XI 1945 Naczelna Prokuratura Wojskowa. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 06 VIII 1946, sygn. akt Sr. 251/46 skazany na karę śmierci. Dzięki interwencji Juliana Tuwima i prof. Mieczysława Michałowicza B. Bierut skorzystał z prawa łaski i zamienił 31 VIII 1946 mu karę śmierci na 10 lat więzienia. Również sądzonych z nim w jednej sprawie Stanisława Modzelewskiego, Kazimierza Wiśniewskiego, Bogdana Banaszewskiego, Jerzego Niewiadomskiego i Janinę Kisiel-Konopacką ułaskawił i zmienił karę śmierci na wieloletnie więzienie. Więziony w ZK Warszawa-Mokotów, skąd został przewieziony do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 05 XII 1946. Początek wykonania kary 31 X 1945, upływ kary 31 X 1955. W CWK Wronki szykanowany przez personel więzienny. Po ponad siedmioletnim pobycie we Wronkach został 22 IV 1953 przetransportowany na polecenie MBP do więzienia Warszawa I /Mokotów/, skąd na polecenie szefa Departamentu X MBP wywieziono go do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzono 18 IV 1954 o godz. 2, oo w nocy. 16 VIII 1955 wywieziony z CWK Rawicz do obozu pracy w Piechcinie k/Inowrocławia. Zwolniony z wiezienia po odbyciu kary 31 X 1955. Po zwolnieniu z więzienia wyjechał do Nysy, gdzie mieszkała jego żona Magdalena z d. Bojanowska – z zawodu lekarz medycyny z córką, skierowaną do Nysy z nakazu pracy.
    Nie mógł otrzymać pracy zgodnej z jego kwalifikacjom. Ówczesne władze wyraziły zgodę na podjęcie pracy w charakterze księgowego w szpitalu miejskim w Nysie. Próba działalności w szkolnym komitecie rodzicielskim została szybko ukrócona, ale ujawniła jego zainteresowania literackie, plastyczne i muzyczne. Latem 1957 otrzymał propozycję z Urzędu Miasta podjęcia przez niego zorganizowania od podstaw Ogniska Muzycznego. Po zwolnieniu z pracy w szpitalu zostaje dyrektorem nowej placówki, przy której w latach 1959-1962 powstało dodatkowo przedszkole muzyczn0-plastyczne. Kolejnym jego zadaniem stało się przygotowanie dokumentacji na adaptację zabytkowego kolegium św. Anny przy Rynku Solnym na Szkołę Muzyczną. Podjął zaoczne studia przygotowując się do objęcia stanowiska dyrektora nowej placówki. Jednak 01 II 1962 został decyzją władz miasta zdjęty z stanowiska i przeniesiony do pracy w inwestycjach miejskich.
    Przez całe jego życie towarzyszyła mu poezja. Zadebiutował jednak dopiero publicznie w 1992. Wydał wówczas tomik wierszy pt. „Dar codzienności”, oraz przewodnik po Nysie – „Ślady z kamieni”, potem  pośmiertnie wydano całość spuścizny pt. „Późne żniwo”.
    W 1992 odznaczony przez prezydenta RP KKOOP, a w 1993 Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.
    Zmarł 01 I 1996 w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu powązkowskim w Warszawie.
    W Nysie nadano jego imię niepublicznej szkole podstawowej, oraz nadano jego imię jednej z ulic. Podczas obchodzenia jubileuszu 40 – Lecia Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia w Nysie nadano Sali Koncertowej Szkoły jego imię .
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1946; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz nr 1190/54; a. Zagórski. Zrzeszenie „wolność i Niezawisłość” w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 2. Wrocław 2000. Wrocław. Turlejska. Te pokolenia żałobami czarne ... Skazani na śmierć i ich sędziowie. W-wa 1990

     
    Koziara Mieczysław [1922-?], w konspiracji ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Kwiatkowski”, „Orka”, „4620”.
    Kierownik powiatowy WiN Szprotawa II – VI 1946. Rejon III Północ. Okręg WiN Jelenia Góra „Zachód”
     
    Ur. 10 VIII 1922 Grodzisko Dolne pow. Łańcut. Syn Władysława i Anieli. W 1939 ukończył gimnazjum w Leżajsku. W latach 1939-1942 mieszkał we wsi Grodzisko Dolnym. Czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie swego miejsca zamieszkania. W VII 1942 zostaje wcielony do niemieckiej służby budowlanej i pracował przy budowie nasypów kolejowych. Na początku 1943 zostaje praktykantem u dyżurnego ruchu w Sandomierzu, gdzie pracuje do końca 1944.
    Od wiosny 1945 działa w Zgrupowaniu „Warta” na Rzeszowszczyźnie. W XI 1945 wyjechał na Dolny Śląsk i zamieszkał w majątku Długie pow. Szprotawa. Zatrudniony w rolnictwie. Ukończył kurs księgowości w Jeleniej Górze. Zatrudniony potem w majątku nr 1 Państwowego Zarządu Nieruchomości Ziemskich w m. Długie. Wstępuje do ZMW „Wici”. Podejmuje działalność konspiracyjną w WiN. Od II – VI 1946 był kierownikiem powiatowym WiN w Szprotawie. Współpracował z kpt. J. Lewackim i J. Witalim. Kolportował prasę konspiracyjną, sporządzał miesięczne sprawozdania informacyjne z podległego terenu i przekazywał do kierownictwa rejonu. 08 VI 1946 zatrzymany przez funkcj. z ref. III PUBP w Szprotawie. 12 VI 1946 przewieziony do WUBP we Wrocławiu na dalsze śledztwo. W dniu 14 VI 1946 postanowieniem WPR Wrocław zostaje aresztowany. 28 VIII 1946 osadzony w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej w Wrocławiu.
    04 I 1947 wyrokiem WSR Wrocław, sygnatura akt R 1565/46 zostaje skazany na 7 lat więzienia. Sądzony przez WSR pod przewodnictwem ppłk-a Bronisław Ochnio. Oskarżał kpt. Stanisław Marszałek i ppor. Edward Patkiewicz. Po procesie więziony w ZK Wrocław skąd go przewieziono do więzienia w Rzeszowie do dyspozycji WUBP Rzeszów, gdzie prowadzono śledztwo przeciwko niemu w sprawie działalności konspiracyjnej na terenie Rzeszowszczyzny. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 12 X 1948, sygnatura akt Sr. 736/48 skazany na karę śmierci zmienioną na podstawie amnestii z 22 II 1947 na karę 15 lat więzienia. Po uprawomocnieniu się wyroku zostaje z ZK Rzeszów przewieziony do CWK we Wronkach i tu osadzony 18 II 1949. W dniu 03 III 1949 WSR Rzeszów pod przewodnictwem mjr –a Franciszka Midury wydał wyrok łączny 15 lat więzienia złagodzony przy zastosowaniu amnestii na lat 10. Początek odbywania kary 08 VI 1946, zaś upływ kary 08 VI 1956.
    W V 1955 był leczony w więziennym szpitalu.
    Postanowieniem Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu z dnia 12 VIII 1955 w sprawie R 1565/46 udzielono mu przerwy zdrowotnej w odbywaniu kary na 1 rok, poczynając od 16 VIII 1955 do 16 VIII 1956. Zwolniony na przerwę z CWK Wronki 16 VIII 1955. Po zwolnieniu z CWK Wronki wyjechał do m. Grodzisko Dolne.
    Do więzienia już nie powraca. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 25 VI 1956 na mocy amnestii z 27 IV 1956 resztę do odbycia kary darowano mu. 
     
    T. Balbus. Schemat organizacyjny WiN. Okręg Jelenia Góra „Zachód” /1945-1946/. ZH WiN nr 14. Kraków 2000; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/231/49; Księga główna więźniów CWK Wronki z 1951-1952.



    Krupa Bronisław [1918-2002],żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Czapla”, „Kruk”, „Wrona” 
     
    Ur. 28 V 1918 w Pobitnem pow. Rzeszów, syn Józefa i Anny z d. Ludera. Uczęszczał do Państwowego I Gimnazjum im. ks. St. Konarskiego w Rzeszowie, gdzie 14 V 1938 otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1938-1939 odbywał służbę wojskową na dywizyjnym Kursie Podchorążych rezerwy Piechoty 24 DP przy 39 pp w Jarosławiu. Przeniesiony do rezerwy w stopniu kpr. podch. rez. piech. Podejmuje pracę na stanowisku dyżurnego ruchu na stacji PKP w Rzeszowie. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Rzeszów. Oficjalnie zatrudniony na kolei. Po zakończeniu wojny mieszkał w Rzeszowie i pracował jako dyżurny ruchu na stacji PKP Rzeszów. Zwerbowany przez Jana Osikę „Brat” do pracy konspiracyjnej w WiN. Działał jako informator w siatce wywiadu Rejonu WiN Rzeszów. Zbierał informacje z dziedziny kolejnictwa, przewożonych ładunków na węźle rzeszowskim. Uzyskane informacje przekazywał za pośrednictwem Jana Osiki „Brat” M. Liwo „Milikowi”.
    Zatrzymany 15 VII 1947 przez funkcj. WUBP Rzeszów i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego wydała WPR Rzeszów. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Sądzony w grupie działaczy WiN Rejonu Rzeszów WiN. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 26 IV 1948, sygn. akt Sr. 36/48 skazany na karę 10 lat więzienia z art. 86§2 KKWP, utratę praw publicznych i honorowych praw obywatelskich na okres lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 13 VII 1947 karę złagodzono do lat 5, utratę praw na lat 3. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek kary 15 VII 1947, upływ kary 15 VII 1952. Zwolniony z więzienia 15 VII 1952 po odbyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary. Po opuszczeniu więzienia powrócił do Rzeszowa gdzie mieszkał i pracował.
    Zmarł 31 I 2002 w Rzeszowie.
     
    T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 459/49; M. R. Bombicki. AK-WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u/1945-1947. Okręg Rzeszów [w:] ZH WiN nr 6/1996. 

     
    Krzekotowski Zenon [1912-1982],dr nauk technicznych, oficer rez. saperów WP, ppor. [1935],zołnierz ZWZ/AK/DSZ, kpt., ps. „Bartnik”, „K0wal”, „Ślaski”, „Topolski”, „Żegota”
     
    Ur. 22 II 1912 w Neuköln/obecnie w granicach Berlina/, syn Franciszka /rzeźbiarza/ i Leokadii z d. Giering, aktywistów Związku Wychodźstwa Polskiego w Niemczech. W 1919 powrócił z rodzicami do polski i zamieszkał w Poznaniu, gdzie ukończył szkołę powszechną i uczęszczał do Państwowej Wyższej szkoły Budowy Maszyn i Elektrotechniki, którą ukończył z tytułem technologa w 1931. Zdał maturę typu matematyczno-przyrodniczego. Był członkiem ZHP i Związku Młodzieży Demokratycznej. W latach 1932-1933 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Saperów w Modlinie. Po odbytych praktykach przeniesiony do rezerwy w stopniu plut. podch. rez. saperów. Po odbytych ćwiczeniach wojskowych awansowany do stopnia ppor. rez. saperów z starszeństwem od 1 I 1935 z przydziałem mobilizacyjnym do 7 baonu saperów w Poznaniu. Od IX 1933 pracuje jako technolog w kuźni Zakładów Górniczo-Hutniczych w Starachowicach. Od 1937 studiuje na Wydziale Hutniczym Akademii Hutniczo-Górniczej w Krakowie. Od XII 1937 pracuje na stanowisku z-cy kierownika kuźni i prasowni w Hucie Batory w Chorzowie. W VIII 1939 zmobilizowany do WP i jednocześnie awansowany do stopnia por. rez. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 w szeregach 7 baonu saperów w składzie Armii „Poznań”. Uczestnik walk nad Bzurą. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 unika niewoli i powraca do Poznania. W końcu XII 1939 zostaje z rodziną wysiedlony przez Niemców z Poznania do Ostrowca Świętokrzyskiego w Generalnej Guberni. Od V 1940 pracuje w kuźni Zakładów Ostrowieckich. W końcu lata 1940 zostaje zaprzysiężonym żołnierzem ZWZ. Zorganizował sieć Związku Odwetu. Uczestniczy w akcjach sabotażowych. Do 1942 pełnił funkcję szefa dywersji w Ostrowcu. W połowie 1942 przeniesiony na stanowisko konstruktora w Wydziale Zakupów Zakładów Ostrowieckich. Latem 1943 w AK zostaje mianowany szefem referatu II w sztabie Obwodu AK Opatów. Kierowana przez niego siatka wywiadowcza wniknęła we wszystkie dziedziny pracy administracji okupacyjnej, zarówno w urzędach polskich jak i niemieckich. Miał swoich informatorów w policji granatowej, żandarmerii, a nawet w gestapo. Przez pewien okres czasu kierował dodatkowo referatem przerzutów powietrznych. W VII 1944 zagrożony aresztowaniem, zostaje przerzucony w rejon koncentracji 2 DP Leg. AK Brał udział w szeregach 2 DP leg. AK w walkach prowadzonych z wrogiem w ramach akcji „Burza”. W X 1944 po demobilizacji 2 DP Leg. AK powraca do pracy konspiracyjnej. Awansowany do stopnia kpt. rez. we IX 1944. Nadal kieruje działalnością wywiadowczą na terenie Obwodu AK Opatów. Jednak zagrożony aresztowaniem przez NKWD/UB wyjechał na początku 1945  z rodziną do Poronina , a w II 1945 przeniósł się do Katowic, gdzie podejmuje pracę zawodową jako kierownik Kuźni i Prasowni Huty „Baildon”. Jednocześnie kontynuuje studia na Wydziale Hutniczym AGH w Krakowie. Od początku VIII 1945 pracuje jako kierownik wydziału w Hucie „Pokój” w Bytomiu. Mieszkał w Chorzowie przy ul. Włodarskiego 5. Od III 1945 czynny w konspiracyjnej siatce wywiadowczej BW-DSZ kierowanej przez por. Edwarda Bzymka-Strzałkowskiego ps. „Bazyli”. Posługiwał się ps. „Śląski”. Mianowany kierownikiem wywiadu na teren Górnego Ślaska, Zagłębia Dąbrowskiego i Opolszczyznę. Zorganizował aktywnie działającą siatkę wywiadowczą. Brał udział w odprawach w Krakowie, gdzie przekazywał E. Bzymkowi-Strzałkowskiemu zdobyte informacje wywiadowcze oraz odbierał instrukcje i fundusze na działalność konspiracyjną.
    Zatrzymany przez funkcj. UB 20 VIII 1945 i uwięziony. Postanowieniem Wojskowej Prokuratury Garnizonowej Katowice z 26 VIII 1945 zostaje aresztowany. Po ciężkim śledztwie wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego Nr 4 w Katowicach z 27 I 1946, sygn. akt 013/46 został skazany na karę 10 lat więzienia i utratę praw na lat 5, oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Przewieziony ZK Katowice do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach z i tu osadzony30 XII 1946. Początek odbywania kary 26 VIII 1945, upływ kary 26 VIII 1955. Na początku 1949 NSW w Warszawie złagodził mu na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę do 5 lat.
    W dniu 20 VI 1949 przetransportowany do ZK Kielce do dyspozycji WUBP Kielce, gdzie 15 VII 1949 wszczęto przeciwko niemu śledztwo pod zarzutem współpracy w czasie okupacji z Niemcami. Śledztwo trwało dwa lata. We X 1951 skazany przez Sąd Wojewódzki w Kielcach – Ośrodek Zamiejscowy w Radomiu na sesji wyjazdowej w Ostrowcu Świętokrzyskim na karę 6 lat więzienia i pozbawienie praw na lat 5. SN w Warszawie postanowieniem z 09 X 1951 utrzymał wyrok w mocy. Więziony w Kielcach, potem w CWK Rawicz, skąd został zwolniony 16 III 1954 po uchyleniu wyroku i umorzeniu jego sprawy przez SN. Powraca do Katowic. Od 16 IV 1954 podejmuje pracę w dziale Technicznym Huty „Baildon” na stanowisku kierownika sekcji opracowań technologii młotowni i prasowni. 12 VII 1954 Szkoła inżynierska w Poznaniu, na podstawie przedstawionych wcześniejszych świadectw i zaświadczeń pracy, wydała mu dyplom inż.- mechanika. Od 01 IX 1954 był kierownikiem Działu Technologii Hutniczej Huty „Baildon”. Odbył studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach, gdzie zdał egzamin z wynikiem bardzo dobrym. 25 VI 1958 otrzymał dyplom mgr inż. mechaniki. Od 01 I 1957 pracuje jako z-ca kierownika działu technologicznego ds. techniki. Odpowiadał za prace technologiczne różnych specjalności. Inicjował prace badawcze i nimi kierował. Od 01 IV 1959 starszy technolog kuźni na Wydziale Badawczo-Technologicznym. 01 IX 1959 przeniesiony służbowo do Biura Hutnictwa „Biprohut” w Gliwicach na stanowisko starszego projektanta i specjalisty. W 1960 wystąpił do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania dotyczącego uchylenia wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z 1951. Po wznowieniu postępowania, postanowieniem SN w Warszawie z 11 II 1961 został uniewinniony i zrehabilitowany. W XI 1967 podjął pracę na stanowisku pełnomocnika Dyrektora ds. Kuźniczych w Centralnym Laboratorium Obróbki Plastycznej w Poznaniu. W 1972 obronił pracę doktorską na Wydziale Metalurgicznym Politechniki Częstochowskiej, a 30 XI 1972 Rada Wydziału nadała mu tytuł doktora nauk technicznych. 18 IV 1973 powołany na stanowisko docenta w Instytucie Obróbki Plastycznej w Poznaniu.
    W 1974 Wydawnictwo „Książka i Wiedza wydała drukiem książkę pt. „Ziemia Niepokonana-Kielecczyzna w walce 1830-1945, w której autor były ubowiec Stefan Skwarek pisze, że ZK był w okresie okupacji agentem gestapo denuncjującym działaczy komunistycznych. W związku z tym zwrócił się do sądu o ukaranie SS za publikowanie fałszywych oskarżeń. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z 27 IV 1978 nakazano wycofanie jej z kolportażu oraz opublikowanie sprostowań w „Słowie Ludu” i „Wojskowym Przeglądzie Historycznym”.
    W 1976 zweryfikowano go jako rzeczoznawcę Zespołu Ośrodków Rzeczoznawstwa i Postępu Organizacyjno-Technologicznego przy Stowarzyszeniu Inżynierów i Techników i Mechaników Polskich. W 1977 przeszedł na emeryturę. Pracował dalej na ½ etatu i prowadził działalność dydaktyczną, był promotorem prac doktorskich oraz autorem kilkunastu opracowań książkowych i poważnych projektów inwestycyjnych m. in. najcięższej prasowni w Zakładach Ostrowieckich i wydziału rur spawanych o dużych średnicach w Hucie „Ferrum”. Był członkiem PAN. W 19809 w związku z pogorszeniem stanu zdrowia całkowicie zaprzestał pracy i wyjechał z żoną z Poznania do Krościenka.
    Ciężko chory umiera w Krościenku 08 V 1982. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Odznaczony: VM kl. 5 nr 13025, Krzyżem Partyzanckim, KAK, KKOOP, Srebrną Odznaką NOT.
    Był dwukrotnie żonaty: po raz 1 z od 1943 z Olgą Dobrowolską zmarłą w 1964 i od 1965 Beatą-Alicją. Z pierwszego związku miał córkę Zofię.
     
    R Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr ks. 2704/46; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1954; Kopie dokumentów: własnoręcznie spisany życiorys, kopie dyplomów, kwestionariusz osobowy; A. Sułowski. U podnóża Gór Świętokrzyskich. W-wa 1987; Świętokrzyskich. Biedroń. Schemat organizacyjny WiN /1945-21947. Obszar Południowy, w:/ ZH WiN nr 4. Kraków 1993; A. Dziuba. Podziemie poakowskie w województwie śląsko-dąbrowskim w latach 1945-1947. Kraków 2005.

     

    Krzywiak Stefan /po 1945 Zan-Krzywiak/ [1900-1983], powstaniec wielkopolski, oficer sł. st. piech. WP, kpt. [1932], żołnierz ZWZ/AK/NIE/DSZ, ppłk. [1943], działacz WiN, ps. „Lech”, „Profesor”, „Rams”, „Smar”, „Zan”, vel Stefan Zan, vel Stefan Zatorski
    Ur. 17 VII 1900 w Poznaniu, syn Walentego i Marianny z d. Zamorskiej. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w poznaniu w gimnazjum, gdzie wiosną 1918 zdał egzamin maturalny. Po ukończeniu gimnazjum wcielony do armii niemieckiej. Po przeszkoleniu rekruckim został skierowany na front zachodni. Jesienią 1918 zdezerterował z armii niemieckiej i powrócił do Poznania. Wstępuje na ochotnika do Armii Powstańczej i bierze udział w Powstaniu Wielkopolskim. Na początku 1919 zostaje skierowany do Szkoły Podoficerskiej Piechoty w Biedrusku, którą ukończył wiosną 1919. Następnie skierowany na kurs oficerski do Oficerskiej Szkoły Piechoty w poznaniu, którą ukończył 31 V 1920. Promowany na stopień ppor. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1920 z przydziałem do 49 pp, w którego szeregach od VI 1920 brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Trakcie walk 25 VII 1920 zostaje ciężko ranny w płuca i umieszczony na leczeniu w wojskowym szpitalu. Po zakończeniu wojny nadal służy w 49 pp stacjonującym w Kołomyi, gdzie dowodził kolejno plutonem potem kompanią. Zweryfikowany przez MSWojsk. w Warszawie w stopniu por. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1921. W 1926 jako wyróżniający się w służbie oficer zostaje przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza z przydziałem do 15. Baonu KOP stacjonującego w m. Ludwikowo pow. Łuniniec na Polesiu. Trudne warunki oraz nie do końca zagojone rany spowodował, że zachorował na gruźlicę  i był leczony w szpitalu wojskowym. Po podleczeniu zdrowia i powrocie w końcu 1926 do służby w 15 Baonie KOP zostaje mianowany adiutantem baonu, a następnie przeniesiony do sztabu Poleskiej Brygady KOP  na stanowisko adiutanta. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 I 1932. W tym samym roku zostaje przeniesiony do 51 pp w Brzeżanach na stanowisko dowódcy Pułkowej Szkoły Podoficerskiej, potem m. in. d-ca plutonu łączności 51 pp, a w 1939 adiutant pułku. W kampanii wrześniowej 1939 uczestniczy na stanowisku adiutanta operacyjnego 51 pp w składzie 12 DP. Brał udział w walkach z wrogiem w rejonie Skarżyska-Kamiennej, lasach starachowieckich w pobliżu wsi Grabowiec, gdzie 10 IX 1939 pułk został okrążony przez przeważające siły niemieckie. Wobec braku możliwości prowadzenia dalszej walki w grupie oficerów i żołnierzy dowodzonej przez d-cę pułku ppłk E. Fieldorfa przebił się nocą z 10/11 IX 1939 przez linie niemieckie i po sforsowaniu Wisły w rejonie Annopola brał udział w walkach na Lubelszczyźnie. Po kapitulacji oddziałów polskich w końcu IX 1939 nie poszedł do niewoli. Na początku X 1939 razem z ppłk E. Fieldorfem i kpt. M. Krupnickim przedostał się do Krakowa, gdzie ukrywał się w mieszkaniu Zofii Stefańskiej na Osiedlu Oficerskim przy ul. Bednarskiego. 04 XII 1939 czując się odpowiedzialnym za losy ukrytego podczas walk w okrążeniu sztandaru 51 pp wyjechał koleją z Krakowa i przez Kielce i Skarżysko-Kamienną dotarł w rejon Grabowca, gdzie przy pomocy miejscowego leśniczego udało mu się odnaleźć sztandar, którego płat z szarfą i gwoździami przywiózł do Krakowa i ukryć w mieszkaniu u Z. Stefańskiej. W I 1940 podejmuje działalność konspiracyjną w strukturach ZWZ na terenie Krakowa. Zagrożony aresztowaniem latem 1940 wyjechał z Krakowa do Warszawy. Po nawiązaniu kontaktów konspiracyjnych we IX 1940 otrzymał przydziale KG ZWZ. Latem 1941 po kpt. T. Borkowskim „Rumie” obejmuje funkcję szefa Wydziału Ode B w Oddziale I /organizacyjnym/KG ZWZ/AK. Kierowany przez niego  wydział prowadził ewidencję stanów osobowych  i stanu broni KG ZWZ/AK i komend okręgów ZWZ/AK. Rozkazem KG ZWZ  awansowany do stopnia mjr sł. st. piech. 11 XI 1941.
    Na początku 1943 poddał się operacji, ale pomimo choroby pozostawał na stanowisku. W czasie akcji scaleniowych przeprowadzanych z różnymi organizacjami z polecenia ppłk A. Sanojcy – szefa Oddziału I KG AK wyjeżdżał do Krakowa i Lwowa, gdzie nawiązywał kontakty i przeprowadzał rozmowy z przedstawicielami organizacji konspiracyjnych. Z polecenia płk A. Sanojcy utrzymywał kontakty z Naczelnikiem Szarych Szeregów F. Marciniakiem, a po jego aresztowaniu przez gestapo z S. Broniewskim „Orszą”. Rozkazem KG AK z 11 XI 1943 mianowany ppłk sł. st. piech. Na początku 1944 oddelegowany do pracy w „NIE” z zadaniem przygotowania struktur Obszaru Krakowsko-Śląskiego tej organizacji. Był bliskim współpracownikiem gen. E. Fieldorfa. Nie brał udziału w Powstaniu Warszawskim. W związku z wykonywanymi zadaniami otrzymał rozkaz wyjazdu z Warszawy. Po upadku powstania nadal działa w konspiracji. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 prowadzi działalność konspiracyjną w strukturach NIE, potem DSZ na Kraj, gdzie pełni funkcję szefa organizacyjnego Obszaru Południowego DSZ oraz z-cy Delegata Obszaru Południowego płk A. Sanojcy. Używał wówczas ps. „Lech”. Od IX 1945 współorganizator struktur i z-ca prezesa Obszaru Południowego WiN. Utrzymywał kontakty z mjr/ppłk W. Tumanowiczem „Jagodzińskim” - kierownikiem siatki „Ź”. Uczestniczył w naradach konspiracyjnych. Mieszkał w tym okresie czasu w Krakowie. W końcu X 1945 aresztowany przez funkcj. WUBP Kraków pod zarzutem działalności konspiracyjnej w WiN i osadzony w areszcie WUBP w Krakowie. W czasie przesłuchań nie przyznał się do działalności konspiracyjnej, a ponieważ w tym czasie funkcj. WUBP nie rozszyfrowali jego działalności w NIE/DSZ/WiN z braku dowodów został zwolniony. Umożliwiono mu wówczas skorzystanie z amnestii dla żołnierzy AK i ujawnił się przed Komisją Likwidacyjną ds. b. AK w Krakowie. Wiosna 1946 wyjechał z Krakowa do Poznania, gdzie zamieszkał z rodziną przy ul. Zacisze. Jednocześnie podejmuje pracę zawodową. W VII 1947 jego córka przywiozła z Krakowa sztandar pułkowy, którym się opiekował. 24 IX 1947 przekazał sztandar wraz szarfą i gwoździami do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. W X 1950 w związku z zaostrzoną sytuacją polityczną i wojną w Korei, jako b. oficer WP i AK pod fałszywymi zarzutami został zatrzymany przez funkcj. WUBP Poznań i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego wydała WPR Poznań. Więziony w areszcie śledczym w Poznaniu i w Centralnym Więzieniu we Wronkach. Ciężkie warunki więzienne spowodowały u niego nawrót gruźlicy. W IV 1951 został zwolniony z więzienia bez rozprawy sądowej. Szykanowany przez UB w Poznaniu wyjechał do Warszawy, gdzie zamieszkał na stałe. Dzięki przychylności i odwadze dyrektora Ogrodu Botanicznego UW w Warszawie dr Ludmiły Karpowiczowej w VII 1952 został przyjęty do pracy jako sezonowy pracownik fizyczny ogrodu, gdzie pracował do wiosny 1953. Po zmianie kierownictwa personalnego wiosną 1953 przyznano mu status pracownika technicznego, a następnie techniczno-naukowego i powierzono dział roślin użytkowych i leczniczych, a przede wszystkim park dendrologiczny z unikatową nowością niedawno odkrytą metasekwoją chińską przywiezioną z Krakowa przez dr Jadwigę  Kobędzinę. Opracował rozmnażanie metasekwoi przez sadzonkowanie, a wyhodowanymi sadzonkami obdarował m. in. Ślaski Park Dendrologiczny, ogród botaniczny Akademii rolniczej w Kortowie oraz przekazał do Ogrodu PAN w Powsinie duże drzewka. Miał wiele osiągnięć w swej dziedzinie. Założył z żoną  na swej działce w Pyrach własny ogród botaniczny w miniaturze.  W 1959 z powodu złego stanu zdrowia przeszedł na rentę inwalidzką. Dobra znajomość języków niemieckiego , łaciny, francuskiego i czeskiego pozwoliła mu na szybkie wciągnięcie się w śledzenie publikacji naukowych ze swej specjalności oraz wieloletnią współpracę z redakcją Rocznika sekcji Dendrologicznej, w którym opublikował wiele cennych prac i recenzji oraz streszczeń literatury obcej. Swoim ogrodem opiekował się jeszcze ponad 20 lat. Wraz z prof. Aliną Skirgiełło był współtłumaczem z niemieckiego Zarysu mikologii E. Mullera i W. Leofflera wydanego dwukrotnie w latach 1972 i 1987.
    Był członkiem rzeczywistym Polskiego Towarzystwa Botanicznego w Warszawie. Do końca życia mieszkał przy ul. Ludwikowskiej w Warszawie.
    Zmarł 14 V 1983 w Warszawie.
    Żonaty z Marią Tchrsnitz, miał córke Zofię.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW 3, ZKZ z M, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921, Medalem Wojska i rumuńskim odznaczeniem Coroana Romanie kl. 5.

    Roczniki oficerskie MSWoj. 1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; L. Głowacki. Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. Lublin 1976; K. Satora. Opowieści wrześniowych sztandarów. W-wa 1990; L. Zachęta. 51 pp Strzelców Kresowych. Pruszków 1992; M. Fieldorf – L. Zachuta. Generał „Nil”, August Emil Fieldorf. Fakty, dokumenty, relacje. W-wa 1993; K. Komorowski. Armia Krajowa. W-wa 1999; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; USC W-wa. Skrócony akt zgonu nr V/1261/1983; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1951.
     


     
    Kubik Ludwik [1915-], prawnik, oficer rez. piech. WP, ppor. [1939], w konspiracji ZWZ/AK/WiN, por., ps. „Alfred”, „Czesław”, „Juliusz”, „Lucjan”, „Stanisław” vel Józef Gruszecki, ppłk w st. sp.
    D-ca Placówki AK Sędziszów II. Obwód AK Dębica.
     
    Ur. 3 III 1915 w Gnojnicy pow. Dębica, syn Jakuba i Zofii z d. Magdoń. W okresie międzywojennym ukończył gimnazjum i rozpoczął studia na Wydziale Prawa UJ w Krakowie. Odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 27 DP przy 24 pp w Łucku. Zmobilizowany w VIII 1939 do WP. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 w szeregach 6 DP. Podczas walk w rejonie Rawy Ruskiej zostaje ranny i wzięty do niewoli niemieckiej, skąd zbiegł z transportu kolejowego w Zabierzowie i powrócił do Gnojnicy. W czasie okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ/AK. W latach 1943-1944 był dowódcą Placówki AK Sędziszów II, krypt. „Gracja”. W czasie akcji „Burza” dowodził kompanią w I Rejonie Walki Obwodu AK Dębica. Po zajęciu Rzeszowszczyzny w lecie 1944 był adiutantem k-dta Inspektoratu rejonowego AK Rzeszów mjr Ł. Cieplińskiego. Do jego obowiązków należało prowadzenie kancelarii i czuwanie nad archiwum. 04 XI 1944 zatrzymany przez NKWD, ale wkrótce zwolniony. Awansowany w AK do stopnia por. rez. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 działa w konspiracji poakowskiej „NIE”, i DSZ na Kraj. Funkcję adiutanta pełni do VIII 1945. Od IX 1945 do XII 1945 był szefem łączności Okręgu WiN Kraków. W 1946 był kierownikiem Wydziału Organizacyjnego Południowego Obszaru WiN i posługiwał się wtedy ps. „Stanisław”. W XII 1946 uczestniczył w zebraniu w mieszkaniu Sajakiewicza w Krakowie, gdzie postanowiono kontynuować działalność WiN na terenie całego kraju. Wybrano wówczas Ł. Cieplińskiego na prezesa ZG WiN w miejsce aresztowanego płk F. Niepokulczyckiego. Z polecenia Ł. Cieplińskiego organizował i kierował Wydziałem Organizacyjnym IV ZG WiN, któremu podlegała łączność i zewnętrzna i wewnętrzna. Od I 1946 do XII 1946 pełnił funkcję kierownika Oddziału Organizacyjnego i Łączności i odpowiadał za sprawy łączności, finansowe, za kancelarie i archiwum. Posługiwał się dokumentami na nazwisko Józef Gruszecki. W chwili aresztowania miał ukończone trzy lata studiów prawniczych.
    Zatrzymany przez funkcj. UB 09 XII 1947. Aresztowany przez NP WP 19 XII 1947, sygn. akt  IV.Pn 26/50. Po trzyletnim ciężkim śledztwie ubowskim został skazany przez WSR Warszawa 14 X 195o, sygn. akt Sr. 1099/50 na karę dożywotniego więzienia, utratę praw na lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany przez WSR w składzie: przewodniczący płk Aleksander Warecki, mjr Zbigniew Furtak – sędzia oraz mjr Władysław Tryliński – ławnik. Oskarżał ppłk Jerzy Trymer.
    NSW w Warszawie postanowieniem z 16 XII 1950 nr Sn. Odw.S. 3674/50 pozostawił skargi rewizyjnej nie uwzględnił i utrzymał wyrok w mocy. Więziony w ZK Warszawa-Mokotów skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 25 XI 1954 o godz. 12, 20. Do CWK Rawicz przybył z wyrokiem 12 lat więzienia, początek wykonania kary 10 XII 1947, upływ kary 10 XII 1957.
    Decyzją Rady Państwa z v 1957 resztę kary zawieszono. Zwolniony z więzienia w Rawiczu 10 V 1957. Po zwolnieniu z więzienia powraca do Krakowa. Do 1991 pracował w Tygodniku Powszechnym i w wydawnictwie „znak”. W 1989 był członkiem założycielem Związku Żołnierzy AK, którego jest prezesem Zarządu Głównego. Jest także wiceprezesem ZG Zrzeszenia WiN. Odznaczony w 1992 KKOO Polonia Restituta. Awansowany przez MON rozkazem nr 84 z 03 IV 1998 do stopnia ppłk-a.
    Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego w dniu 17 X 1992 wydał postanowienie, sygn. akt Cn. Un. 166/92 unieważniający wyrok wydany w 1950 jako wydany za działalność niepodległościową.
    Żonaty z Ireną Płużańską.
    Odznaczony: KW
    Mieszka w Krakowie.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłośc” w dokumentach, t. VI,cz. 2. Wrocław 2000; Księga ewidencyjna CWK Rawicz nr 1948/54; A. Stańko. Gdzie Karpat progi... W-wa 1990
     
     
    Kubit Tadeusz [1913-1985], nauczyciel, żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Orlik”
     
    Ur. 15 V 1913 w Białobrzegach pow. Krosno, syn Szymona i Antoniny z d. Burek. Po ukończeniu szkoły powszechnej w rodzinnej wsi od 1927 uczył się w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim w Krośnie, gdzie 06 VI 1933 zdał egzamin dyplomowy na nauczyciela szkół powszechnych. W latach 1934-1935 odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 5 DP przy 19 pp we Lwowie. W stopniu kpr. podch. rez. piech. przeniesiony po odbyciu praktyk VII -IX 1935 do rezerwy. Od 1 XII 1935 pracuje jako nauczyciel kontraktowy w dwuklasowej publicznej szkole powszechnej w Przewałach gm. Oleck, a od 1 IX 1936 w jednoklasowej szkole powszechnej w Topieliszczach gm. Poryck, potem od 1 IX 1937 w publicznej szkole powszechnej w Pelaginie na Wołyniu.15 XI 1938 zdał praktyczny egzamin na nauczyciela szkół powszechnych. Podczas okupacji sowieckiej i niemieckiej nadal pracuje w szkołach powszechnych na terenie gm. Poryck i zamieszkanym przez Ukraińców Zawidowie. W nocy z 10/11 VII 1943 w czasie napadu na jego mieszkanie została zamordowana przez upowców jego żona Bronisława wraz z trzyletnim synem Wiesławem. Przenosi się do Horochowa, a następnie powraca do rodzinnych Białobrzegów. Podejmuje działalność konspiracyjną w AK na terenie Obwodu AK Krosno. Działał w komórce łączności obwodu..
    Po wojnie mieszka nadal w Białobrzegach. Od 1 V 1946 pracuje w Składzie Materiałów Budowlanych w Krośnie, gdzie kolejno pracuje na stanowiskach księgowego, potem kierownika, a następnie od 1 IV 1947 pracował jako kierownik krośnieńskiego składu konsygnacyjnego Państwowej Agencji Drzewa „Paged” – Oddział Kraków.
    Wiosną 1946 zwerbowany przez E. Harata do pracy konspiracyjnej w strukturach Rady Powiatowej  WiN Krosno. Pełnił funkcję kierownika Koła WiN Białobrzegi. Od VII 1946 dodatkowo pełnił funkcję kierownika referatu łączności Rady WiN Krosno. Aktywny w działaniu zorganizował siatkę informatorów przy pomocy, której zbierał informacje z dziedziny polityczno-gospodarczej i wojskowej. Zebrane informacje przekazywał za pośrednictwem łączników kierownikowi Rejonu WiN „Południe” A. Kościółkowi „Kostka”. Przechowywał na strychu domu w Białobrzegach aparat nadawcz0-odbiorczy. Zajmował się kolportażem prasy podziemnej i ulotek.
    W dniu 29 X 1947 zatrzymany przez funkcj. PUBP Krosno i uwięziony w areszcie PUP Krosno, gdzie przeszedł ciężkie śledztwo. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z dat 30 X 1947 wojskowa Prokuratura Rejonowa Rzeszów. 29 I 1948 przekazany do więzienia na Zamku w Rzeszowie. Sądzony w grupie działaczy WiN Rady WiN Krosno. Wyrokiem WSR Rzeszów  z dnia 07 V 1948, sygn. akt Sr. 152/48 został skazany na dożywocie, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5 oraz przepadek mienia. Postanowieniem NSW w Warszawie z 30 VI 1948 złagodzono mu karę do 15 lat więzienia z utrzymaniem kar dodatkowych. Po procesie wieziony w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 28 IX 1948. Postanowieniem Zgromadzenia Sędziów NSW w Warszawie z 6 IV 1955 złagodzono mu wyrok do lat 8. Zwolniony 30 X 1955 z więzienia po odbyciu kary. Po opuszczeniu więzienia powraca w rodzinne strony. Mieszkał w Krośnie przy ul. Kopernika.
    Od IV do V 1956 uczestniczył w zorganizowanym przez Ministerstwo Przemysłu Lekkiego i Rzemiosła kursie dla kierowników „komórek kosztów utrzymania” w Łodzi. W VI 1956 odbył kolejne szkolenie w Krakowie. Od 20 IX 1956 podejmuje pracę jako księgowy w Rzeszowskich Zakładach Przemysłu Sportowego w Krośnie /potem Fabryka Obuwia Sportowego „Polsport”/. Z dniem 1 VIII 1978 przeszedł na emeryturę i pracował na pół etatu.
    Zmarł w Krośnie 20 I 1985. Pochowany na miejscowym cmentarzu komunalnym.
    Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego w wydanym w dniu 27 XI 1991 postanowieniem unieważnił wyrok wydany przez b. WSR Rzeszów jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Od 25 V 1937 był żonaty z Bronisławą Łaskawiec /1914-1943/ nauczycielką. Miał syna Wiesława /1940-1943/. Po raz drugi żonaty z Stefanią Żołną /1910-2000/. Z tego związku miał syna Janusza /ur.1946/ i córkę Małgorzatę /ur.1947/.
     
    A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u /1945-1947/. Okręg Rzeszów [w:] ZH WiN nr 6/1995; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; tenże: biogram T. K [w:]MSUDN 1939-1956, t. 7. Kraków 2001; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr I/964/48; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.

     
    Kübler Emil Adam [1912-2003], urzędnik, oficer rez. łączności WP, ppor. [1936], w konspiracji ZWZ/AK/NIE/DSZ/, por. [1945], działacz WiN, ps. „Maciej”, „Wróg” vel Kazimierz Szymański.
    Kierownik Inspektoratu Zachodniego WiN IV –XII 1946. Okręg Kraków.
     
     Ur. 01 I 1912 w Stanisławowie. Syn Romana i Anieli z d. Kiepek. W 1933 ukończył gimnazjum w Jarosławiu, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości. W latach 1933-1934 odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 24 DP przy 39 pp w Jarosławiu. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych w 1935 zostaje awansowany 1 I 1936 do stopnia ppor. rez. piechoty z przydziałem mobilizacyjnym do 39 pp na stanowisko d-cy plutonu.
    W latach 1935-1939 studiował na Wydziale Prawa UJ w Krakowie. W VIII 1939 zmobilizowany do WP. Kampanię wrześniową 1939 odbył w szeregach 39 pp.
    W okresie okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ-AK na terenie Obwodu ZWZ-AK Łańcut wchodzącym w skład Inspektoratu Rejonowego ZWZ-AK Przemyśl. Pełnił m. in. referenta łączności w sztabie obwodu, następnie d-ca plutonu w Oddziale Partyzanckim AK „Prokop” dowodzonym przez kpt. E. Wodeckiego „Szpak”. Brał udział w szeregu akcji dywersyjno-bojowych przeciwko siłom niemieckim. Awansowany do stopnia por. rez. przez KG AK 01 I 1945.
    Po wejściu na teren obwodu A. Cz. ukrywa się. Zagrożony aresztowaniem przez NKWD w 1945 do Krakowa, gdzie wstąpił na Wydział Prawa UJ i kontynuował studia przerwane wojną w 1939. Mieszkał w tym czasie w Domu Akademickim.
    Od III 1946 czynny w konspiracji antykomunistycznej WiN. Zwerbowany przez mjr-a W. Szczepańskiego „Teofil”. Mianowany na funkcję kierownika Rejonu Zachodniego WiN w Okręgu WiN Kraków. Podlegały mu organizacyjnie Rady powiatowe WiN w Białej Krakowskiej, Wadowicach i w Żywcu. Prowadził aktywna działalność konspiracyjną na podległym terenie. Utrzymywał kontakty z kierownikami Rad Powiatowych, z którymi przeprowadzał odprawy. Odbierał comiesięczne sprawozdania informacyjne, przekazywał instrukcje i wytyczne dot. prowadzenia działalności konspiracyjnej. W dniu 01 XII 1946 w wyniku ujawnienia punktu kontaktowego w Krakowie przez aresztowanego przez UB łącznika z terenu Rady Powiatowej WiN w Białej Krakowskiej, zostaje tajnie zatrzymany w Krakowie na ulicznym punkcie kontaktowym przez funkcj. Wydziału III WUBP Kraków. Uwięziony w areszcie WUBP Kraków, gdzie był przesłuchiwany. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego Tymczasowego aresztowania wydała z datą 06 XII 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie, sygnatura akt Pr 3228/46. Przeszedł ciężkie śledztwo. Zmuszany biciem i torturami do złożenia zeznań go obciążających i ujawnienia współpracowników. W wyniku wymuszonych zeznań ujawnił kontakt na siatkę wywiadowczą kierowana przez kpt. Władysława Skąpskiego „Szymona”. W śledztwie więziony do III 1948. Wyrokiem WSR Kraków z dnia 17 III 1948, sygnatura akt Sr 181/1948 został skazany z art. 86 § 2 na karę 6 lat więzienia oraz utratę praw na 3 lata, złagodzonym na podstawie amnestii z 22 II 1947 na karę 3 lat więzienia i 2 lat utratę praw. Więziony po procesie w ZK Kraków – Montelupich, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 II 1949. Początek wykonania kary 01 XII 1946, upływ kary 12 XII 1949. Zwolniony z CWK Wronki 01 XII 1949 po odbyciu orzeczonej przez WSR Kraków kary 3 lat więzienia. Po odzyskaniu wolności wyjechał do Krakowa, skąd przeniósł się do Łańcuta gdzie zamieszkał na stałe przy ul. Kwiatkowskiego 47 potem mieszkał przy ul. Dąbrowskiego 53. Był inwigilowany przez UB. W latach następnych ukończył studia prawnicze i pracował jako radca prawny w Oddziale „Orbis” w Rzeszowie. Po przejściu na emeryturę mieszkał nadal w Łańcucie. Spisał wspomnienia z działalności konspiracyjnej w AK. Ostatnio mieszkał w Łańcucie przy ul. 3 Maja nr 3/18.
    Zmarł w Łańcucie 09 I 2003. Pochowany 13 I 2003 na miejscowym Cmentarzu Parafialnym.
    Żonaty z Marią z d. Wawrzaszek.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Biuletyn WiN „Orzeł Biały” nr 2/137. Kraków II/2003; T.. Biedroń. Schemat organizacyjny WiN. Okręg Kraków 1945-1947 /w: / ZH WiN nr 5. Kraków 1994; Kumoszek. Głąb. Charakterystyka AK/NIE/WiN. Okręg Kraków nr 200. IPN Kraków; M. Łopuski. Losy AK na Rzeszowszczyźnie. W-wa 1990; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1949.

     
    Kudła Mieczysław [1910-1963], rzemieślnik, żołnierz ZWZ-AK, działacz WiN, ps. „Pika” Ur. 20 XII 1910 w Sławkowie pow. Olkusz, syn Jana i Anastazji z d. Straś. Ukończył siedmioklasową szkołę powszechną, potem kursy zawodowe. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Sławkowie. Był 
    żołnierzem ZWZ-AK. Należał do grona organizatorów struktur konspiracyjnych ZWZ na terenie Sławkowa, z których powstała Placówka ZWZ Sławków wchodząca w skład Obwodu ZWZ Olkusz-Okręg Śląsk ZWZ. Prowadził aktywną działalność konspiracyjną na terenie Sławkowa. W połowie 1943 z ramienia AK brał udział w rozmowach z przedstawicielami kierownictwa politycznego PPS z pow. Olkusz, które dotyczyły sprawy scalenia pionu wojskowego PPS z AK, co zostało  zrealizowane. W okresie pełnienia funkcji k-dta Obwodu AK Olkusz przez ppor. Józefa Lipę „Kukułka” wchodził w skład sztabu Komendy Obwodu. Po rozwiązaniu AK w I 1945 mieszkał nadal w Sławkowie i prowadził własną wytwórnię szczotek. Był członkiem miejscowej komórki PSL. Zwerbowany wiosną 1946 do pracy konspiracyjnej w siatce wywiadu BW WiN przez kierownika wywiadu BW WiN na pow. Olkusz ppor. Józefa Lipę „Sewer”. Był informatorem z terenu Sławkowa. Zatrzymany przez funkcj. UB 16 IX 1946 w Sławkowie i uwięziony. Początkowo był przesłuchiwany w PUBP Olkusz, skąd go przewieziono na dalsze śledztwo do aresztu WUBP w Krakowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 19 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. W czasie trwającego do VI 1947 śledztwa był poddawany brutalnym przesłuchaniom w celu wymuszenia zeznań. Wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 721/47 z dnia 27 VI 1947 został skazany na karę 6 lat więzienia z art. 8 Dekretu z 16 XI 1945, złagodzonym na podstawie amnestii z 22 II 1947 do lat 3. Sądzony w procesie działaczy WiN z terenu pow. Olkusza. Po procesie więziony w ZK Kraków, skąd został przetransportowany transportem zbiorowym więźniów do Centralnego Więzienia Karnego we 
    Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Początek wykonania kary 16 IX 1946, upływ kary 16 IX 1949. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania.
    Zwolniony z wiezienia 16 IX 1949 po odbyciu orzeczonej przez WSR 
    Kraków kary 3 lat więzienia. Przejścia z okresu śledztwa i pobytu w więzieniach spowodowały u niego znaczny ubytek na zdrowiu. Chorował na reumatyzm, choroby serca. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do swego miejsca zamieszkania przed aresztowaniem w Sławkowie. Po podleczeniu utraconego w więzieniach zdrowia mil trudności z uzyskaniem zatrudnienia. Jako wróg ludu był inwigilowany przez 
    funkcj. UB.
    W wieku 53 lat zmarł 01 XI 1963 w Olkuszu. Pochowany na cmentarzu w 
    Sławkowie.
    Żonaty z Władysławą z d. Wnuk.

    Inspektorat AK Sosnowiec. Katowice 2001; J. Draus – G. Mazur. Lista 
    aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV z 1997; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/137/48; IPN Kraków. Charakterystyka nr 200. Okręg Kraków WiN. Kwestionariusz osobowy; USC Olkusz. Skrócony akt zgonu nr 188/1963. 



    Kupczyński Benedykt [1900-1958], podoficer sł. st. kaw. WP, wachmistrz, żołnierz AK, działacz AK-WiN, ps. „Kopytko”, „Marian”
    Ur. 16 VII 1900 w Płotyczy Wielkiej pow. Brzeżany, syn Jakuba i Aleksandry z d. Kozickiej. W 1907 rozpoczął naukę w szkole ludowej w Płotyczach. Po ukończeniu szkoły pracował na okolicznych folwarkach, w kuźni i na budowach. W 1920 powołany do wojska. Służbę odbywał w 6 baonie saperów, potem w 11 baonie 4 Armii w składzie, których brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie pozostaje w służbie wojskowej jako podoficer zawodowy. Od 1921 służy w 6 pułku saperów w Przemyślu, gdzie ukończył szkołę budowy dróg i mostów. W 1927 został przeniesiony do służby administracyjnej w 14 p. ułanów we Lwowie. Jednocześnie uzupełniał swoje wykształcenie. Ukończył 6 klas gimnazjum oraz 2 letnią szkołę budowlaną.
    Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939 w stopniu wach. sł. st. kaw. Po zakończeniu działań wojennych powraca do Lwowa. Pod okupacją sowiecką był zatrudniony jako technik w odlewni żelaza. Od 1942 żołnierz AK. Pełnił funkcję oficera organizacyjnego w 1 plutonie II Rejonu Dzielnicy Północnej garnizonu Lwów. Uczestniczył w akcji „Burza” w VII 1944 n terenie Lwowa. Po wkroczeniu A. Cz. został wcielony do „istriebitelnych” oddziałów operujących w rejonie Lwowa. Od X 1944 zatrudniony jako drogomistrz Powiatowym Urzędzie Drogowym w Kamionce Strumiłowej. 18 XII 1945 wyjechał do Polski i zamieszkał we Wrocławiu, gdzie podejmuje pracę na stanowisku referenta dróg o mostów w Rejonie eksploatacji Dróg Publicznych. Jednocześnie kontynuuje działalność konspiracyjną w siatce konspiracyjnej AK-WiN Okręg Lwów, gdzie objął funkcję k-dta II Rejonu Dzielnicy Północnej. Odnawiał kontakty z żołnierzami lwowskiego podziemia. W swoim mieszkani prowadził punkt kontaktowy, sporządzał okresowe raporty informacyjne. Utrzymywał kontakt konspiracyjny m. in. z kpt./mjr E. Baszniakiem „Orliczem” z Okręgu Jelenia Góra. W X 1946 utracił kontakty organizacyjne. Rozpracowywany przez wrocławskie UB. W dniu15 VII 1948 we Wrocławiu został zatrzymany przez funkcj. III Wydziału WUBP Wrocław i uwięziony. Aresztowany przez WPR Wrocław. W czasie przesłuchań bity, głodzony i zmuszany do zeznań. W dniu 8 II 1949 umieszczony w więzieniu przy ul. Sądowej we Wrocławiu. Wyrokiem WSR Wrocław z 22 II 1949, sygn. akt. Sr. 178/49 został skazany na karę 6 lat więzienia, a po zastosowaniu amnestii na 3 lata. Wywieziony z wiezienia we Wrocławiu do centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 31 VII 1950. 29 IX 1950 wywieziony do ZK /OPW/w Potylicach, a 1 II 1951 do OPW w Piechcinie. Zwolniony z więzienia 15 VII 1951 powraca do Wrocławia i podejmuje pracę na poprzednim stanowisku w Rejonie eksploatacji Dróg. W II 1955 założono mu sprawę ewidencyjno-obserwacyjną. Pracuje wówczas w Wydziale Komunikacji PPR.
    Zmarł we Wrocławiu 28 X 1958. 

    T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/. T. II. Wrocław 2004; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1950. 




    Kusibab Jan
    [1909-1992], agronom, w konspiracji ZWZ/AK, por. cz. w., działacz WiN , ps. „Agronom”, „Błyskawica”, „Grot”, „Grzmot”, „Lance”, „Piorun”, „Rolnik” vel Jan Nielaskowski.
    Kierownik Rady WiN Dębica IX 1946 – III 1947. Okręg /Wydział/ Rzeszów.
     
    Ur. 15 XI 1909 w Pszczynie pow. Dębica. Syn Walentego i Weroniki z d. Kusibab. Po ukończeniu szkoły powszechnej pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. W latach 1926-1929 uczy się w Państwowej Szkole Rolniczej w Miłocinie pow. Rzeszów. Szkołę ukończył z tytułem asystenta zootechnicznego. Od 1929 pracuje w majątku rolnym rodziny Popielów w pobliżu Ropczyc, gdzie odbywa praktyki. Od 1930 zatrudniony jako agronom w majątku hr. Raczyńskiego w Pszczynie. W 1931 powołany do służby wojskowej i wcielony do 5 psk w Dębicy. W 1933 na skutek złamania nogi w czasie ćwiczeń został zwolniony z służby. Od 1933 pracuje jako agronom w majątku rolnym Lubzina k/Ropczyc. Od 1936 instruktor rolny w Jodłowniku pow. Limanowa.
    Przed wojną był przeszkolony na kursie wywiadowczym zorganizowanym przez oficerów II Oddz. SG WP, co miało związek z planowanymi działaniami dywersji pozafrontowej na wypadek wojny. W VIII 1939 nie zostaje zmobilizowany do WP.
    W czasie okupacji niemieckiej mieszkał w rodzinnej Pszczynie. Od 1940 czynny w konspiracji ZWZ/AK. Działa na odcinku wywiadowczym. Od 1941 pracuje zawodowo jako agronom powiatowy na terenem Dębicy i Mielca. Dysponując z tej racji oryginalnymi przepustkami niemieckich władz mógł się w miarę swobodnie poruszać w terenie, co ułatwiało mu prowadzenie działalności wywiadowczej w rejonie m. in. Pustkowa, gdzie mieściły się obozy pracy i zakłady chemiczne. Kontaktował się z Polakami zatrudnionymi na poligonie rakietowym w Bliznej. Wykonywał dodatkowo funkcję łącznika pomiędzy Placówkami AK Obwodu AK Dębica.
    W okresie „Burzy” przydzielony po plutonu AK „Paszczyna” z kompanii „Rakieta” z II Zgrupowania Partyzanckiego AK Obwodu AK Dębica. Brał udział w walkach z kolumnami samochodowymi wroga na szosie Dębica – Ropczyce. Przeszedł z 2 kompanią na wschodnią stronę frontu. 22 VIII 1944 oddział rozwiązano. Od tego czasu ukrywa się. Wiosną 1945 powraca do Pszczyny, a następnie zamieszkał w Dębicy przy ul. Daszyńskiego. Nie ujawnił się. Podejmuje pracę zawodową jako instruktor rolny w zakresie łąkarstwa w Starostwie Powiatowym w Dębicy. Od jesieni 1945 działa w strukturach WiN – Koło Paszczyna. Od VI-VII 1946 był kierownikiem koła. Od XII 1945 zatrudniony na stanowisku instruktora rolnego w Gminnej Spółdzielni SCh w Dębicy.
    Od VII 1946 pełni funkcję kierownika Rady Powiatowej WiN w Dębicy. Występuje pod nazwiskiem Jan Nielaskowski. Prowadził akcję kolportażu prasy konspiracyjnej, werbunku nowych członków do WiN. Okresowe sprawozdania przekazywał do Okręgu WiN w Rzeszowie. W III 1947 zagrożony aresztowaniem przez UB wyjechał do Jodłownika pow. Limanowa i pracował tam jako zootechnik. Po ustaleniu jego roli w WiN był poszukiwany przez UB przy pomocy agentury. Miejsce jego zamieszkania i jego rodzina w Dębicy była pod obserwacją agentów UB. Na początku IX 1948 wyjechał do Krakowa, gdzie od 16 IX 1948 przebywa w szpitalu w Kobierzynie. Po wyjściu z szpitala ukrywa się w mieszkaniu M. Stachnik przy ul. Dietla w Krakowie. Planował wyjazd za granicę, lecz z powodów rodzinnych pozostał w kraju. W IX-X 1948 miał kontakt z kpt. Antonim Waratusem, który został aresztowany przez funkcj. WUBP Kraków 05 X 1948 i przekazany do WUBP w Rzeszowie. W trakcie przesłuchań ujawnił miejsce pobytu J. K. w Krakowie.
    W dniu 25 I 1949 budynek przy ul. Dietla gdzie się ukrywał został otoczony przez funkcj. UB uzbrojonych w broń maszynową. Nie chcąc narażać obecnych w domu ludzi oraz w sytuacji bez wyjścia zrezygnował z obrony i ewentualnej ucieczki. Zatrzymany przez funkcj. Wydziału III WUBP Kraków i Rzeszów. Po wstępnych przesłuchaniach w Krakowie zostaje przewieziony na dalsze śledztwo do aresztu WUBP w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 29 I 1949 WPR Rzeszów, sygnatura akt Pr 90/49. Początkowo przesłuchiwany jako świadek do sprawy A. Waratusa, potem od 15 III 1945 przesłuchiwany jako podejrzany o przynależność do nielegalnej organizacji WiN, pełnienie w WiN funkcji kierowniczych i zbieranie informacji stanowiących tajemnicę państwową i wojskową. Przeszedł bestialskie śledztwo. W czasie przesłuchań torturowany i maltretowany na wszelkie metody. Bity, głodzony i zmuszany do składania obciążających go i współpracowników zeznań. 14 IV 1949 wyrokiem WSR Rzeszów, sygnatura akt Sr 230/49 zostaje skazany na karę dożywotniego więzienia z art. 86 § 2 KKWP i art. 7 MKK. Oraz kary dodatkowe: przepadek mienia i praw obywatelskich i publicznych. Sądzony przez WSR Rzeszów w składzie: kpt. Mieczysław Sławik – przewodniczący, strzelcy Franciszek Michalak i Eugeniusz Bartoszewski – ławnicy. Protokolantem był plut. Henryk Górka. Obrońca z wybory był Marcin Miąsik. Apelacja wniesiona do NSW w Warszawie przez obrońcę nie została uwzględniona i wyrok wydany przez WSR Rzeszów utrzymany w mocy. Po wyroku wieziony w ZK Rzeszów, skąd zostaje przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949 z wyrokiem dożywocia. W CWK Wronki zaliczony do grupy więźniów antypaństwowych „A” odbywających karę w najgorszych warunkach i prześladowanych przez służbę więzienną. 28 V 1951 wywieziony z CWK Wronki do ZK Kraków – Montelupich do dyspozycji WUBP Kraków i Zarządu Informacji V Okręgu Wojskowego w Krakowie, co miało związek z jego działalnością wywiadowczą prowadzoną w okresie okupacji niemieckiej. W dniu 22 XI 1952 przywieziony z ZK Kraków do CWK w Rawiczu, a 21 II 1952 z CWK Rawicz przewieziono go do ZK Poznań, gdzie tego samego dnia zostaje skazany przez WSR Poznań na 1,6 roku więzienia. Ustalono wg zapisu w księdze ewidencyjnej ZK Poznań. Sprawa wymaga dalszych badań, ponieważ odbywał w tym czasie karę dożywotniego więzienia. 06 V 1952 z AK Poznań zostaje wywieziony do ZK Sosnowiec – Radocha, skąd go przewieziono następnie do ZK Rzeszów do dyspozycji WUBP w Rzeszowie. W dniu 25 X 1953 ponownie osadzony w CWK Wronki, dokąd przywieziono go z ZK Rzeszów. Szykanowany i karany pod byle pretekstem przez personel więzienny. Często osadzany w karcerze. Pozbawiony opieki lekarskiej chorował fizycznie i psychicznie. 18 III 1955 wywieziony z CWK Wronki do szpitala więziennego w ZK Wrocław I. Pomimo składanych wniosków i starań rodziny Prokuratura Generalna odmawiała mu zgody na udzielenie przerwy zdrowotnej w odbywaniu kary. 02 VI 1955 ponownie osadzony w CWK Wronki.09 V 1956 Wojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie na podstawie amnestii z 27 IV 1956 wydaje postanowienie o złagodzeniu mu kary dożywotniego więzienia na karę 12 lat więzienia. 17 VIII 1956 Rada Państwa zawiesiła mu na okres 2 lat pozostała do odbycia część kary. 01 IX 1956 zwolniony w stanie skrajnego wyczerpania zdrowia fizycznego i psychicznego z CWK Wronki. Po wyjściu na wolność przebywa na leczeniu w szpitalu w Krakowie. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 05 IX 1957 wyrok z 09 V 1956 wydany przez WSG w Krakowie został uchylony, a sprawę przekazano do sądu I instancji, który 04 X 1957 wydał postanowienie o umorzeniu postępowania karnego.
    Po podleczeniu zdrowia i wyjściu z szpitala mieszkał w Dębicy, potem w Pszczynie. Ze względu na zrujnowane w więzieniach zdrowie nie mógł pracować. Po wielu miesiącach starań 09 I 1958 Komisja Lekarska ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia nr 5 w Rzeszowie przyznała mu rentę inwalidzką II grupy w wysokości 1/17 średniej płacy krajowej. 25 II 1963 uznano go za zdolnego do pracy przy wykonywaniu lekkich prac i wstrzymano rentę. Ponieważ nie mógł pracować przebywał na utrzymaniu rodziny. Po kolejnych staraniach 01 VI 1969 przyznano mu ponownie rentę inwalidzką. Od 1990 był członkiem Związku Więźniów Okresu Stalinowskiego i Stowarzyszenia Żołnierzy AK. Do końca życia nie odzyskał w pełni zdrowia utraconego w więzieniach PRL.
    Zmarł w Pszczynie 08 V 1992. Pochowany na cmentarzu w Lubzinie.
    Odznaczony: Medalem Wojska 4x /1948/, Krzyżem AK /1984/. Awansowany w 1948 do stopnia por. cz. w przez MON w Londynie.
    Żonaty z Anną z d. Moleszczyj. Miał syna Jerzego i córkę Halinę. 
     
    USC Dębica. Skrócony akt zgonu nr 254/92; Księga ewidencyjna CWK Wronki nr II/1270/49, 677/53; Księga ewidencyjna CWK Rawicz nr 4530/51; Księga ewidencyjna ZK Poznań nr 132/52; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; G. Ostasz. Zrzeszenie WiN. Okręg WiN Rzeszów. Rzeszów 2000; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN. Okręg Rzeszów /1945-1947/ZH WiN nr 6 /1994; T. Łaszczewski. Biogram J. Kusibaba /w:/ MSBUDN 1939-1956, t. 7, Kraków 2001 / tam pozostała bibliografia/.


    Kuźniar Roman [1905-?], kupiec, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Baran”
    Ur. 21 III 1905 w Kuryłówce pow. Łańcut, syn Antoniego i Antoniny z d. Baran. Ukończył szkołę powszechną oraz kursy handlowe. Podczas niemieckiej okupacji był żołnierzem AK w Obwodzie AK przemyśl, gdzie od lata 1943 pełnił funkcję z-cy d-cy Placówki AK Żurawica. Prowadził aktywną działalność konspiracyjną. Od IX 1945 działa w strukturach WiN n terenie rady WiN Przemyśl, gdzie od X 1945 do IV 1947 jest organizatorem i kierownikiem Koła WiN Żurawica. W ramach swych obowiązków zbierał informacje z dziedziny polityczno-gospodarczej i wojskowej oraz prowadził kolportaż prasy podziemnej. Latem 1947 w ramach akcji „Wisła” został wysiedlony z Rzeszowszczyzny za sprawą małżeństwa z Ukrainką i zamieszkał w Mirosławcu pow. Wałcz.
    Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Przewieziony do więzienia WUBP w Rzeszowie. Śledztwo przeszedł w WUBP Rzeszów i PUBP Przemyśl. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 20 IX 1947 WPR Rzeszów.
    Sądzony w grupie działaczy WiN Rejonu Wschodniego - Przemyśl- Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 16 V 1948, sygn. akt Sr. 333/48, skazany został na karę 12 lat więzienia z art. 86 KKWP. NSW w Warszawie utrzymał wyrok w mocy. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 3 XII 1948. Początek wykonania kary 20 XI 1947, upływ kary 20 XI 1959. Z więzienia zwolniony przedterminowo ze względu na stan zdrowia.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał w Mirosławcu pow. Wałcz. /1977/
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; więźniów. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. Warszawa 2001;H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1309/48; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.

     
    Kwasiborski Józef [1898-1980], działacz polityczny, dziennikarz, oficer rez., ppor.. [1925], członek Delegatury Rządu na Kraj, ps. „Civis”, „Dębicki”, „Niemira”, „Rafał”
     
    Ur. 24 X 1898 w Mińsku Litewskim, syn Henryka i Antoniny. Uczęszczał do XI Gimnazjum im. M. Reja w Warszawie, gdzie w 1919 otrzymał świadectwo dojrzałości. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920. Ukończył kurs szkoły podchorążych. Awansowany do stopnia ppor. rez.1 VII 1925 w grupie oficerów administracji sanitarnej. Przydzielony do Kadry Zapasowej 9 Szpitala Wojskowego Brześciu n/Bugiem. Od 19228 członek ZG Polskiego Stronnictwa Chrześcijańskiej Demokracji, a od 1937 działa w Stronnictwie Pracy. Pracował jako dziennikarz. Podczas okupacji niemieckiej w latach 1940-1946 pełnił funkcję wiceprezesa ZG SP. Był delegatem DR na Kraj na województwo warszawskie. Po wojnie mieszkał przy ul. Brzozowej w Komorowie. Oficjalnie zatrudniony jako buchalter.
    Zatrzymany przez MBP w VIII 1948 i uwięziony na Mokotowie w Warszawie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 02 XI 1948 WPR Warszawa. Po ciężkim i długotrwałym śledztwie skazany zostaje wyrokiem WSR Warszawa z dnia 06 IV 1951, sygn. akt Sr. 234/51 na karę dożywotniego więzienia. Więziony na Mokotowie, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia we Wronkach i tu osadzony 24 IV 1954. Zwolniony latem 1956 z więzienia na mocy amnestii z 27 IV 1956
    Zmarł 17 X 1980
    Żonaty z Weroniką-Ksawerą z Radeckich. /12 I 1907-01 XI 2003/.Miał troje dzieci. 
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1954. 



    Laskowski Stanisław [1896-1979], działacz spółdzielczy, członek PPS, żołnierz ZWZ/AK, ppor./por., działacz WiN, ps. „Jakusz”, „Janusz”, „Koga”
     
    Ur. 16 III 1896 w m. Niekłań Miła pow. Końskie, syn Stanisława i Antoniny z d. Matysiak. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w gimnazjum handlowym, w którym ukończył 6 klas. W latach 1919-1922 służył w stopniu st. sierż. w 5 batalionie radiotelegraficznym WP. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej oraz w trzech Powstaniach Śląskich. Po wojnie zdemobilizowany i przeniesiony do rezerwy. Był członkiem PPS. Mieszkał w Zawierciu, gdzie w latach 1922-1927 był kierownikiem spółdzielni „Promień”, związanej z PPS. Do wybuchu wojny pracował w spółdzielczości.
    Podczas okupacji niemieckiej nadal mieszkał w Zawierciu, gdzie od 13 II 1940 rozpoczął działalność konspiracyjną w strukturach ZWZ na terenie Obwodu ZWZ Zawiercie. Wszedł w skład organizowanego sztabu obwodu ZWZ, którego k-dtem był w tym okresie czasu kpt. dypl. sł. st. Józef Słaboszewski „Turoń”. Początkowo zajmował się organizowaniem komórki wywiadu, którą kierował do jesieni 1941. Następnie od X 1941 współorganizator sieci Związku Odwetu na terenie Zawiercia. Zorganizował pluton ZO, którego zostaje d-cą. Od XI 1941 pełni funkcję k-dta Obwodu Zawiercie Związku Odwetu. Prowadzi aktywną działalność konspiracyjną na podległym terenie. W uznaniu zasług awansowano go do stopnia ppor. cz. w. Od jesieni 1943 rozpoczęto w Okręgu Śląskim AK tworzenie Zgrupowań Plutonów Kolejowych z zadaniem prowadzenia akcji dywersyjno-sabotażowych na liniach kolejowych i dworcach. Mianowano go wówczas d-cą Zgrupowania Plutonów Kolejowych na Inspektorat Tarnowskie Góry /Zawiercie/ AK. Działaniami dywersyjnymi kieruje do I 1945. Awansowany do stopnia por. cz. w. Po rozwiązaniu 19 I 1945 nie ujawnia się i mieszka w Zawierciu. Pracuje jako z-ca kierownika Spółdzielni Rolniczo-Handlowej „Samopomoc Chłopska”. Był członkiem Miejskiej Rady Narodowej i przewodniczącym odwoławczej Komisji Mieszkaniowej. Działał społecznie, należał do Związku zachodniego, był prezesem Związku Grupy Weteranów Powstań Śląskich, prezesem Stowarzyszenia Kupców Polskich oraz organizatorem i członkiem Koła PSL w Zawierciu. Zwerbowany w VIII 1945 do pracy konspiracyjnej w siatce BW DSZ/WiN przez Henryka Müncha. 15 X 1945 w ramach ujawnienia się Okręgu Śląskiego AK, ujawnia się przed komisją ds. b. AK w Katowicach jako żołnierz AK. W tym okresie czasu nadal działał w siatce wywiadowczej BW WiN na terenie Zawiercia, gdzie początkowo zajmował się werbowaniem ludzi do swej siatki wywiadowczej, potem kierował siatką BW WiN na terenie Zawiercia. W okresie III-V 1946 kierował siatką wywiadowczą BW WiN na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Rozpracowywał personalnie i liczebnie struktury PUBP, MO i PPR w Zawierciu, ustalił konfidentów w pow. Zawiercie. Zebrane informacje wywiadowcze przekazywał kierownikowi BW WiN na teren Śląska oraz na punkt kontaktowy Jana Kota w Krakowie. Współpracował z E. Bzymkiem-Strzałkowskim.
    Zatrzymany w Zawierciu 31 VIII 1946 przez funkcj. sekcji II referatu III PUBP z Zawiercia i uwięziony.  Początkowo był więziony w areszcie PUBP Zawiercie, gdzie był przesłuchiwany. Przewieziony na dalsze śledztwo do WUBP Katowice. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania podpisane przez por. Sykstusa Guzego, wydała z datą 11 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Katowicach. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Więziony od 16 X 1946 w wiezieniu karno-śledczym przy ul. Mikołowskiej w Katowicach. Sądzony przez WSR Katowice pod przewodnictwem ppłk Franciszka Szelińskiego. Wyrokiem WSR Katowice, sygn. akt R 1342/46 z dnia 11 I 1947 został skazany na karę śmierci zamienioną na dożywotnie więzienie. Na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę dożywotniego więzienia złagodzono mu do 15 lat więzienia. Więziony po procesie w ZK Katowice, skąd został przewieziony transportem zbiorowym więźniów do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 22 VI 1948. W wronieckim więzieniu szykanowany przez personel więzienny. W dniu 27 IV 1954 wywieziony z CWK Wronki do ZK Potulice. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 WSG w Katowicach złagodził mu karę do lat 10. Zwolniony z ZK Potulice 31 VIII 1956. Po zwolnieniu z wiezienia powrócił do Zawiercia, gdzie mieszkał przy ul. Mylnej 5.
    Zmarł w Zawierciu o2 III 1979.
    Żona Helena z d. Limanowska. Miał z tego związku dwoje dzieci.
    Odznaczony: KW, Krzyżem Powstańców Śląskich, SKZ, BKZ z M, Medalem 20-Lecia Powstań Śląskich.
     
    Z. Walter-Janke. W AK na Śląsku. Katowice 1986; M. Starczewski. Ruch oporu na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1939-1945. Katowice 1988: Inspektorat Armii Krajowej Sosnowiec. Katowice 2001;A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 2. Wrocław 2000; T. Balbus. Biogram SL „Studia Rzeszowskie”, t. VI z 1999; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki II/492/48; Księga główna więźniów CWK Wronki z 1951-52: USC Zawiercie. Skrócony akt zgonu nr 174/1979;

     
    Lempaszak Ignacy [1915-1987], nauczyciel, plut. podch. rez. piech. WP, żołnierz ZWZ/AK, WSGO „Warta”, ps. „Szary”, „Witold” Ur. 03 I 1915 w Koźminie pow. Krotoszyn, syn Michała i Michaliny z d. Walkowiak. Ukończył w 1936 Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Krotoszynie. W latach 1936-1937 odbywał służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 29 DP przy 76 pp w Grodnie. W latach 1937-1939 pracował jako nauczyciel w Koronowie, potem w
    Cieszynie. W VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 50 pp w Kowlu. W szeregach 50 pp w składzie 27 DP brał udział w kampanii wrześniowej 1939. dow0dził plutonem w walkach na Kielecczyźnie, potem pod Kraśnikiem i Janowem Lub. na Lubelszczyźnie. Po kapitulacji oddziałów polskich uniknął niewoli i powraca do m. Białydwór k. Koźmina. Podczas okupacji niemieckiej zostaje skierowany do pracy przymusowej w gospodarstwie niemieckim we wsi Staniew k. Koźmina. W latach 1942-1944 czynny w konspiracji AK na terenie Placówki Koźmin AK w Obwodzie AK Krotoszyn. W I 1945 wywieziony na roboty przymusowe do Częstochowy, gdzie przebywał do czasu wkroczenia A. Cz. Po powrocie do Koźmina na przełomie I/II 1945 należał do grona organizatorów straży obywatelskiej utworzonej dla ochrony miasta. Następnie pełnił funkcję k-dta Posterunku MO w Koźminie. W III 1945 rozpoczął organizowanie grupy konspiracyjnej, w której skład wchodzili w większości b. żołnierze AK. W VI 1945 zostaje zaprzysiężony do organizacji WSGO „Warta” przez kpt. Tadeusza Tyrakowskiego „Kordzika”, „Wojciecha” – k-dta Obwodu Krotoszyn WSGO „Warta” i mianowany k-dtem Placówki Koźmin. Prowadził aktywną działalność konspiracyjną na podległym terenie. Od końca VI 1945 utrzymuje kontakty z ppor. Z. Borostowski „Bór” i jego grupą żołnierzy przybyłych z Rzeszowszcyzny w rejon Koźmina, którym
    przekazał kilka jednostek broni i amunicję. W VII 1945 z por. W. Kędzierskim „Szach”, „Lech II” zorganizował konspiracyjną grupę złożoną z części funkcj. MO w Koźminie, a 14 VII 1945 z k-dtem
    Inspektoratu WSGO „Warta” Ostrów – por. rez. Stefanem Baranowskim „Małkiem” i kpt. T. Tyrakowskim „Kordzie”, „Wojciech” bierze udział w koncentracji oddziału part.  ppor. „Bora” w lesie pod Szymanowem k. Koźmina. Współorganizator akcji na Placówkę UB w Koźminie przeprowadzonej 01 IX 1945. W dniu 06 IX 1945 zostaje aresztowany przez funkcj. PUBP z Krotoszyna i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Poznaniu.  Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu na sesji wyjazdowej w Krotoszynie, sygn. akt R. 226/46 w dniu został skazany na karę 8 lat więzienia. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 11 V 1946 wyrok zostaje utrzymany w mocy. Po procesie wywieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach. Zwolniony z więzienia po odbyciu kary we IX 1953. Po opuszczeniu więzienia powraca do Koźmina. Po wielu
    staraniach podejmuje pracę jako księgowy w Powiatowym Związku Gminnych Spółdzielni w Miliczu woj. wrocławskie. Aktywnie działał w Towarzystwie Miłośników Koźmina.
    Zmarł 19 V 1987.
    Odznaczony: SKZ /1973/, KKOOP /1979/
    Od 1955 był żonaty ze Stanisławą Kielibą. Miał syna Zbigniewa /ur. /1957/
    W 1991 Sąd Wojewódzki w Poznaniu unieważnił wyrok wydany przez b. WSO w Poznaniu jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

    Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. III , D. Szczepaniak, biogram I. L.; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1950-1952.


    Lenart Edward [1909-1960], podoficer sł. st. WP, sierż., żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, „Derkacz”, „Nil”, „Wiklina” Ur. 16 XII 1909 w Lutczy pow. Rzeszów w rodzinie chłopskiej syn
    Franciszka i Salomei z d. Owoc. W rodzinnej miejscowości ukończył szkołę powszechną, a następnie uczęszczał do gimnazjum, gdzie ukończył 6 klas. W latach 1930-1931 odbywał służbę wojskową w WP. Ukończył szkołę podoficerską.  Pozostaje w służbie wojskowej jako podoficer nadterminowy potem zawodowy. W stopniu sierż. bierze udział kampanii wrześniowej 1939. Po zakończeniu działań powraca do rodzinnej Lutczy. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK na terenie Placówki ZWZ/AK Niebylec w Obwodzie ZWZ/AK Rzeszów. Organizator i d-ca oddziału partyzanckiego AK. W okresie od V 1944 do VII 1944 pełnił jako p. o. funkcję k-dta Placówki AK Niebylec. Aresztowany 03 VII 1944 przez gestapo, został
    odbity tego samego dnia z rąk gestapowców podczas konwoju do więzienia przez oddział AK. Bierze udział w działaniach zbrojnych prowadzonych w ramach akcji „Burza”. Po wkroczeniu wojsk sowieckich nadal czynny w konspiracji. Od IX 1945 działa w strukturach WiN na terenie Koła WiN Niebylec. Od IX 1945 z-ca kierownika koła i d-ca bojówki „Straży”. Od końca 1945 do VIII 1946 był kierownikiem koła WiN Niebylec. Pod jego kierownictwem członkowie bojówki „Straży” przeprowadzili wiele akcji zbrojnych przeciwko komunistom. Zagrożony aresztowaniem przez UB w VIII 1946 wyjechał na Górny Śląsk i zamieszkał w Mysłowicach przy ul. Powstańców. Pracował jako urzędnik. Zatrzymany przez funkcj. UB 31 III 1949 w Mysłowicach i przewieziony do więzienia WUBP w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 05 IV 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Po ciężkim ubowskim śledztwie wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 589/49 z dnia 29 VIII 1949 został skazany na karę 4 lat więzieniu przy zastosowaniu amnestii złagodzono do 2 lat więzienia z art. 18§1 Dekretu z 13 VI 1946. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przetransportowany do Centralnego więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 X 1949. Początek wykonania kary 31 III 1949, upływ kary 31 III 1951. Zwolniony z więzienia 31 III 1951 po odbyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary.
    Po opuszczeniu więzienia powrócił do Mysłowic, gdzie zam. przy ul.
    Oświęcimskiej.
    Zmarł w Mysłowicach 13 II 1960.
     
    R. Konieczkowski. Strzępy Wspomnień. W-wa 1986; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Rzeszów 2006; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1949; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.



    Lewicki Jan Ludwik [1907-1979], inż. rolnik, oficer rez. art., ppor. [1935], działacz „Strzelca”, w konspiracji NOW/AK, por.[1943], kpt. rez. art. 1 VII 1945, działacz WiN, ps. „301”, „4001”, „Zawisza”.
    Kierownik Rejonu III Północnego WiN. Okręg Jelenia Góra „Zachód” WiN.
     
    Ur. 03 III 1907 w Łojowej, woj. stanisławowskie. Syn Ferdynanda /pracownika kolei/ i Karoliny z d. Zubrzyckiej. Od 1914 uczęszczał do szkoły ludowej w Białym Dunajcu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości uczył się od 1919 w gimnazjach w Buczaczu, Mielcu, Śniatyniu, Stanisławowie i Stryju, gdzie w 1927 zdał egzamin dojrzałości. Następnie 1927 –1928 studiuje na Politechnice Lwowskiej, potem w Wyższej Szkole Rolniczej w Cieszynie. Od września 1931 do sierpnia 1932 odbywa służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim /VI turnus/. Przeniesiony do rezerwy w stopniu tytularnego kpr. pchor. rez. art. z przydziałem mobilizacyjnym do 11 pal w Stanisławowie. Następnie kontynuuje studia w Wyższej Szkole Rolniczej w Cieszynie, gdzie w 1934 uzyskał tytuł inż. rolnika. W latach 1934 –1935 praktykował w Państwowym Monopolu Tytoniowym w Mościskach, a od 1936 do 1937 zarządzał majątkiem Tuligłowy pow. Rudki. Od 1937 mieszka w Rawie Ruskiej i pracuje w Urzędzie Skarbowym.
    Po odbytych obowiązkowych ćwiczeniach wojskowych w 1934 zostaje awansowany do stopnia ppor. rez. art. W latach 1932 –1937 był działaczem Związku Strzeleckiego. Początkowo zastępca k-dta pow. ZS w Rudkach potem do 1937 k-dt pow. ZS w Mościskach. W 1938 brał udział w akcji dywersyjnej na terenie Rusi Zakarpackiej.
    Na początku września 1939 zmobilizowany do WP. Wcielony do 50 dal organizowanego przez 22. pal Uczestniczył w walkach z Niemcami pod Sądową Wisznią, Lwowem i Stanisławowem, gdzie został rozbrojony przez wojska sowieckie. W okresie okupacji sowieckiej pracuje w Miejskim Gospodarstwie Komunalnym w Stanisławowie. Jako instruktor rolny był wykładowcą w szkole powszechnej. Na początku niemieckiej okupacji latem 1941 przeniósł się do Łyśca Starego k/Stanisławowa, a potem do Mościsk. Od 1942 był administratorem majątku ziemskiego w Balicach. Początkowy czynny w konspiracji NOW w pow. Mościska. Od wiosny 1942 czynny w AK. Od IV 1942 dowódca kompanii AK w Gródku Jagiellońskim, a od połowy 1943 pełnił funkcję zastępcy k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Gródek Jagielloński. Awansowany do stopnia por. rez. art. 11 XI 1943. W lipcu 1944 uczestniczył w akcji „Burza” w rejonie Sambora. Po zajęciu Lwowa przez Sowietów przeszedł z oddziałem na Rzeszowszczyznę, skąd wyrusza na pomoc powstańczej Warszawie. 18 sierpnia 1944 został w Rudniku nad Sanem rozbrojony przez Sowietów. Powraca do Przeworska. Od IX 1944 do IV 1945 był adiutantem d-cy baonu „C” kpt./mjr Pawła Witolda Szredzkiego ps. „Sulima” w Zgrupowaniu „Warta”. Od 1 V 1945 d-ca baonu „C”. 1 VII 1945 rozkazem l.dz. 93/I/1945 został przedstawiony do awansu na stopień kpt. rez. art. Po rozwiązaniu w sierpniu 1945 „Warty” wyjechał na Dolny Śląsk. Osiedla się w Pastuchowie pow. Żary. Objął funkcję dyrektora plantacji buraków cukrowych. Następnie pracuje w Powiatowym Urzędzie Ziemskim w Żarach. Od 15 X 1945 był administratorem majątku rolnego w Lipinkach Łużyckich k/Żar. We wrześniu 1945 podejmuje działalność konspiracyjną w WiN. W okresie IX – X 1945 był organizatorem struktur terenowych i kierownikiem Rejonu III Północnego WiN w Okręgu WiN Jelenia Góra „Zachód”. Następnie od XI 1945 zastępca kierownika tego rejonu mjr. „Sulimy”. Prowadził odprawy na terenie majątku z kierownikami powiatowymi WiN. Na odprawy kierownictwa wyjeżdżał do Jeleniej Góry. Prowadził rozdzielnię biuletynu „Wolność” dla łączników z powiatów. Sporządzał comiesięczne sprawozdania informacyjne przekazywane do Zarządu Okręgu. Z polecenia kierownika okręgu ppłk Bolesława Tomaszewskiego ps. „Zamojski” miał zorganizować nowe siatki konspiracyjne w rejonie Wrocławia. Na kilka godzin przed aresztowaniem przejął na przechowanie zagrożone dekonspiracją archiwum rejonu.
    W dniu 1 VI 1946 został zatrzymany w Lipinkach Łużyckich przez funkcj. Referatu III PUBP z Żar. W wyniku przeprowadzonych rewizji odnaleziono materiały archiwalne. Początkowo więziony w areszcie PUBP Żary, gdzie go przesłuchiwano. 12 VI 1946 przewieziony do aresztu WUBP we Wrocławiu, gdzie prowadzono dalsze śledztwo. Aresztowany przez WPR Wrocław. Sankcję podpisał prokurator kpt. Filip Badner. W sierpniu 1946 osadzony w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu. Sądzony w pokazowym procesie grupowym. W dniu 23 I 1947 został skazany przez WSR Wrocław, sygnatura akt Sr. 37/47 na karę 10 lat więzienia. WSR przewodniczył kpt. Tadeusz Lercel. 11 III 1947 WSR Wrocław odmówił zastosowania wobec niego przepisów ustawy amnestyjnej z 22 II 1947. 22 IV 1947 NSW uchylił postanowienie wydane przez WSR Wrocław i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. 9 V 1947 WSR Wrocław obniżył mu karę do 9 lat więzienia. Po procesie więziony w ZK Wrocław, skąd go przetransportowano do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono go 16 VIII 1947. 24 IV 1954 przetransportowany z CWK Wronki do OPW Knurów i skierowany do pracy w kopalni węgla. Zwolniony 1 VI 1954 po odbyci kary. Po zwolnieniu z więzienia powraca do Lipinek Łużyckich. Podejmuje pracę w miejscowym PGR. Początkowo zastępca dyrektora, a następnie starszy agronom do spraw produkcji. Należał do ZSL.
    Zmarł w 1979.
     
    J. Łukasiak. Wołyńska Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, Pruszków 2000, wg indeksu; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1947; T. Balbus. Biogram J. Lewickiego [w:]Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956, t. II, Kraków-Warszawa-Wrocław 2004, wg indeksu. Tam pozostała bibliografia.

     
    Liniarski Władysław [1897 – 1984], oficer sł. st. piech. WP, kpt. [1937], w konspiracji ZWZ/AK/AKO-DSZ, mjr [1940], ppłk[1942], płk [1944], ps. „Jan”, „Mścisław”, „Mściwy”, „Stryj”, „Wuj” vel Władysław Dobrowolski vel Domiński, vel Michał Kiksa vel Jan Kulesza vel Jan Sikora vel Władysław Słomkiewicz
    Kmdt Okręgu ZWZ/AK Białystok 1941-1945. Przewodnik Okręgu AKO-DSZ Białystok II – VII 1945. Więzień polityczny PRL.
     
    Ur. 23 XI 1897 w Małachowie-Gustawowie pow. Włoszczowa, ówczesnej guberni kieleckiej. Syn Jana i Józefy z d. Bielanowicz właścicieli dwumorgowego gospodarstwa rolnego. Po ukończeniu szkoły ludowej w 1913 rozpoczął naukę w seminarium nauczycielskim w Jędrzejowie, która została przerwana latem 1914 wybuchem i wojny światowej. Przebywa w rodzinnym domu. W 1916 zgłosił się ochotniczo do Legionów Polskich, lecz ze względu na stan zdrowia nie został przyjęty. Od I 1917 działa w POW w Szczekocinach, gdzie przeszedł przeszkolenie wojskowe. W V 1919 zostaje powołany do służby wojskowej i wcielony do 24 pp w Kozienicach, skąd go skierowano na przeszkolenie podoficerskie do baonu zapasowego 24 pp w Radomiu. Po ukończeniu kursu podoficerskiego awansowano go do stopnia kaprala. W szeregach 24 pp brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Jesienią 1920 skierowany na kurs do Szkoły Oficerów Gospodarczych w Krakowie, który ukończył w I 1922. W stopniu podch. sł. st. przeniesiony do 82 pp w Brześciu. W tym samym roku zdał jako ekstern maturę w Gimnazjum im. Romualda Traugutta w Brześciu. Promowany 1 VII 1922 na stopień ppor. sł. st. administracyjno-kancelaryjnej. Oddelegowany w końcu 1922 do Wojskowego Sądu Okręgowego w Brześciu na stanowisko oficera gospodarczego. W 1923 przeniesiony do 83 pp w Kobryniu na stanowisko d-cy plutonu, potem w 1924 do sztabu DOK IX w Brześciu n/Bugiem na stanowisko referenta. Awansowany 1 VII 1925 do stopnia por. sł. st. W VIII 1932 przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie na stanowisko instruktora i oficera MOB. W VIII 1934 do 62 pp w Bydgoszczy na stanowisko adiutanta 62 pp. W III 1936 miamnowany d-cą 6 kompanii II baonu 62 pp. 19 III 1937 otrzymał awans na stopień kpt. sł. st. Od V 1938 oficer sztabu 15 DP w Toruniu. W IX 1938 odkomenderowany do Sztabu Głównego WP w Warszawie i skierowany do Centrum Wyszkolenia piechoty w Rembertowie na kurs dla dowódców batalionu. W III 1939 po ukończeniu kursu powraca do macierzystego 62 pp na stanowisko d-cy I baonu 62 pp. Od IV 1939 wraz z swym baonem przebywa w rejonie lasów Tryszczyńskich, gdzie buduje umocnienia obronne.
    W kampanii wrześniowej 1939 d-ca I baonu 62 pp. bierze udział w walkach z wrogiem na szlaku bojowym 62 pp prowadzącym od z Pomorza przez Kujawy nad Bzurę, gdzie bierze udział w bojach nad Bzurą. W czasie walk odwrotowych na terenie Puszczy Kampinoskiej zostaje ranny w brzuch i wzięty do niewoli niemieckiej. Umieszczony w szpitalu polowym w Rawie Mazowieckiej, skąd w XI 1939 uciekł i przedostał się do Częstochowy, gdzie leczył rany. W I 1940 wyjechał do Warszawy, gdzie nawiązał kontakty konspiracyjne z ZWZ. Pozostawał w dyspozycji KG ZWZ. Przeszedł w tym okresie czasu przeszkolenie do pracy konspiracyjnej. Rozkazem KG ZWZ nr 17/BP z 15 VII 1940 zostaje awansowany do stopnia mjr-a sł. st. piechoty. W X 1940 razem z ppłk sł. st. Józefem Spychalskim „Maciej Samura” i rtm. Januszem Szulcem „Prawdzic” zostaje skierowany na teren Białostocczyzny z przydziałem na stanowisko szefa Oddziału III Sztabu Komendy Obszaru II Białystok. W nocy z 26/27 X 1940 przeszli granicę niemiecko – sowiecką prowadzeni przez przewodnika Kazimierza Gumowskiego i po sowieckim pościgu udało im się dotrzeć na punkt kontaktowy we wsi Szumowo, gdzie udzielono im pomocy. Początkowo przebywał na kwaterze w pobliżu Zambrowa. Po aresztowaniu 17 XI 1939 J. Spychalskiego przez NKWD wyjechał do Białymstoku, gdzie ukrywał się przy ul. Wiktorii w mieszkaniu p. Dolińskich. Otrzymał wówczas od ks. Abramowicza metrykę chrztu potem wyrobił sobie w sowieckim urzędzie książeczkę wojskową pod nazwiskiem Domiński. W tym okresie czasu do XII 1940 pełnił faktycznie funkcję z-cy k-dta okręgu ZWZ Białystok. Po aresztowaniu w XII 1940 Grodnie kpt. J. Szulca od XII 194o dowodzi jako p. o Okręgiem ZWZ Białystok. Był intensywnie już poszukiwany przez NKWD. Zagrożony aresztowaniem wyjechał z Białegostoku do wsi Gołasze Dąb. Musiał często zmieniać miejsca pobytu. W końcu zakwaterował na dłużej we wsi Skarżyno Stare u rodziców ks. S. Kossakowskiego. Sytuacja była niezwykle trudna, ciągłe aresztowania rwał sieć organizacyjna okręgu. Organizuje teren. Mianuje k-dtów obwodów. Intensywna praca przynosi efekty. Jednak rozwinięta agentura NKWD zmusza do zachowania maksymalnej ostrożności i przestrzegania zasad konspiracji. Dopiero po napaści Niemców na ZSRR 21 VI 1941 przystąpiono do energicznego działania. Odbudowano sieć konspiracyjną okręgu podzieloną na obwody. K-dci obwodów podlegali osobiście    k-dowi okręgu.
    W okresie od 1 X 1941 do IV 1942 pełnił dodatkowo obowiązki k-dta obszaru II ZWZ/AK Białystok. Awansowany do stopnia ppłk-a sł. st. rozkazem KG AK nr 79/BP z dnia 20 IV 1942 z starszeństwem 19 III 1941. Formalnie w 1942 został zatwierdzony formalnie przez gen. S. Roweckiego „Grota” k-dtem Okręgu AK Białystok. Przez cały czas dowodził osobiście okręgiem przy pomocy kilku zaufanych ludzi. Od początku 1942 organizuje sztab okręgu oraz inspektoraty rejonowe. Nadzoruje pracę inspektorów oraz k-dtów obwodów. Z jego polecenia odbito z więzienia w Białymstoku nocą z 31 X 1942 na 1 XI 1942 aresztowanych w X 1942 przez gestapo oficerów sztabu KOB; mjr-a M. Świtalskiego „Juhasa”, mjr-a S. Fijałkowskiego „Baca” i innych. Z jego polecenia organizowano w 1943 oddziały partyzanckie AK oraz rozbudowano „Kedyw” w obwodach. W uznaniu zasług rozkazem KG AK nr 182/BP z 16 IV 1944 został awansowany do stopnia płk-a sł. st. W okresie „Burzy” latem 1944 z jego polecenia prowadzono działania zbrojne w ograniczonym zakresie. Po wejściu wojsk sowieckich w VIII 1944 na Białostocczyznę pozostaje nadal w konspiracji i kieruje KOB AK. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 przez    k-dta gł. AK gen. L. Okulickiego nie podporządkował się tej decyzji i w II 1945 w oparciu o kadry AK utworzył Armię Krajową Obywateli /AKO, którą dowodził do dnia swego aresztowania przez funkcj. UB z Piotrkowa Tryb. 31 VII 1945 w Brwinowie. Przewieziony do aresztu WUBP w Łodzi, gdzie był przesłuchiwany. Początkowo nierozpoznany. Podczas kolejnego przesłuchania przyznał się do swego rodowego nazwiska i pełnionej funkcji. Przewieziony do Warszawy do więzienia MBP. W wyniku okrutnego śledztwa 15 VIII 1945 wymuszono na nim napisanie listu do jego zastępcy Stanisława sędziaka „Oseta” polecając mu ujawnienie Okręgu AKO-DSZ Białystok, który odmówił wykonania polecenia. W przesłanym grypsie odwołał swe wezwanie. Po zakończeniu śledztwa 09 X 1945 jego sprawę skierowano do sądu. Na pierwszej rozprawie 31 X 1945 akta zostały zwrócone do uzupełnienia. Następna rozprawa odbyłą się w dniach 15-20 V 1946. Sądzony razem z F. Tokarzewskim „Krukiem”. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr 61/46 z dnia 20 V 1946 został skazany na karę śmierci. Postanowieniem NSW w Warszawie z 07 VI 1946 wyrok wydany przez WSR Warszawa zostaje utrzymany w mocy. 20 VI 1946 w drodze łaski B. Bierut zamienił mu karę śmierci na 10 lat więzienia. Więziony po procesie w ZK Warszawa-Mokotów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 18 VIII 1946. Na mocy amnestii z 22 II 1947 złagodzono mu w 1947 karę do lat 7. Początek wykonania kary 31 VII 1945, upływ kary 31 VII 1952.
    W III 1952 wywieziony z CWK Rawicz do ZK Warszawa- Mokotów, gdzie zmuszono go charakterze świadka do składania obciążających zeznań w sprawie A. Fieldorfa. W czasie rozprawy był w bardzo złym stanie zdrowia. Na salę rozpraw przyniesiono go na noszach i zeznawał siedząc. Był tak zniszczony chorobą i przesłuchaniami, że A. Fieldorf go nie poznał i zakwestionował jego osobę jako świadka. Gdy zbliżał się termin jego zwolnienia z więzienia zostaje ponownie aresztowany pod zarzutem zabijania wspólnie z Niemcami ludności cywilnej. Jednak do nowego procesu nie doszło. Zwolniony z więzienia 13 IV 1954 w ciężkim stanie zdrowia.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał w Warszawie. Był nękany przez UB/SB. Do czasu przejścia na emeryturę w 1968 pracował w Zakładzie Doświadczalnym Elektronicznej Aparatury Pomiarowej w Warszawie. Zbierał materiały dotyczące działalności AK na białostocczyźnie. W latach siedemdziesiątych uczestniczył w uroczystościach akowskich na terenie okręgu białostockiego. Z jego inicjatywy powstała tzw. Rada Dziewięciu, która zajmowała się sprawami AK b. okręgu.
    13 III 1957 Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy rozpatrzył ponownie jego sprawę i wydał wyrok uniewinniający go tym samy został oczyszczony z zarzutów i całkowicie zrehabilitowany.
    Zmarł w Warszawie 12 IV 1984. Pochowany na cmentarzu Powązki w Warszawie. Od 1921 był żonaty z Ireną Bojanowską zastrzeloną w 1946 w Warszawie z rozkazu M. Świtalskiego ówczesnego prezesa Okręgu WiN Białystok za rzekome kontakty z MBP, czyniła wówczas starania o zwolnienie z więzienia swego męża, z którą miał córkę Zofię /ur. 1925/. Po wyjściu z więzienia ożenił się z swoją b. łączniczką i szyfrantką Aliną Sieńko „Iwona”, „Alinka” .
    Odznaczony: VM kl. 5, KW3x, ZKZ z M, ZKZ
    Należał do grona najwybitniejszych dowódców AK
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Krakow 2006; M. Fieldorf – L. Zachuta. Generał „Nil” August Emil Fieldorf. W-wa 1993; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 2. Wrocław 2000; J. Figura. Sprawa płk Władysława Liniarskiego „Mścisława”, cz. 1, „Rubieże” nr 4-5 z 1993; W. Żarski-Zajdler. Ruch oporu w latach 1939-1944 na Białostocczyźnie. W-wa 1966 /referat materiałowy                  na prawach rękopisu/; K. Krajewski-T. Łabuszewski. Białostocki Okręg AK-AKO VII 1944-VIII 1945. W-wa 1997; ks. S. Kossakowski. Byłem adiutantem „Mścisława”. Rajgród 1999; Księga więźniów CWK Rawicz nr 1450/46

     
    Lipa Józef Jan [1912-1985], oficer rez. piechoty WP, urzędnik, w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK ppor. rez., działacz WiN, ps. „Kukułka”, „Sewer”. Więzień polityczny PRL.
    K-dt Obwodu ZWZ Lubliniec XII 1940-1941, Obwodu AK Olkusz 1943 – IX 1943
     
    Ur. 27 XI 1912 w Sosnowcu, syn Józefa i Antoniny z d. Konieczko. Po ukończeniu szkoły powszechnej kształci się w Państwowym Gimnazjum w Sosnowcu, gdzie w 1933 zdał egzamin maturalny. W latach 1933 – 1934 odbywa służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 6. DP przy 27 pp. w Częstochowie. Przeniesiony do rezerwy w stopniu plut. podchorążego rez. piechoty z przydziałem mobilizacyjnym do 74 pp. w Lublińcu. Po odbytych obowiązkowych ćwiczeniach wojskowych został awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty WP. Przed 1939 mieszkał i pracował jako urzędnik w Lublińcu. Latem 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 74 pp. w Lublińcu, w którego szeregach odbył kampanię wrześniową 1939. Po zakończeniu działań wojennych powraca do Lublińca. Od początku 1940 czynny w konspiracji ZWZ na tym terenie. Należał do grona organizatorów struktur konspiracyjnych ZWZ w Lublińcu. Od XII 1940 pełnił przez pewien okres czasu funkcję k-dta Obwodu ZWZ Lubliniec. Zagrożony aresztowaniem przez gestapo zostaje przeniesiony na teren Obwodu Olkusz ZWZ/AK, gdzie kontynuuje działalność konspiracyjną w ZWZ/AK. Działa na terenie Sławkowa. Oficjalnie pracuje w miejscowej fabryce drutu. Był członkiem sztabu Komendy Obwodu AK Olkusz. Od VI 1943 pełni funkcję k-dta Obwodu AK Olkusz. Latem 1943 uczestniczył jako przedstawiciel AK w rozmowach scaleniowych z przedstawicielami GL PPS. W wyniku zawartego porozumienia dokonano scalenia na terenie obwodu GL PPS z AK. We wrześniu 1943 przekazał funkcje k-dta Obwodu AK Olkusz pch./ppor. rez. Kazimierzowi Kluczewskiemu „Pijok” z GL PPS. Od IX 1943 do I 1945 pełni funkcje zastępcy „Pijoka”. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK mieszkał w Olkuszu. Nie ujawnił wówczas swej działalności konspiracyjnej w AK. Podjął prace zawodową w Zarządzie Miasta Olkusza na stanowisku kierownika Biura Ewidencji. Wstąpił także do komórki PPS w Olkuszu. W IV 1945 spotkał się w Olkuszu z M. Kowalskim swym kolegą z gimnazjum, który działał w tym czasie w strukturach Brygad Wywiadowczych DSZ Okręgu Kraków. W maju 1945 na spotkaniu zorganizowanym przez M. Kowalskiego w jego mieszkaniu przy ul. Koletek 10 z J. Kotem zostaje przez niego zaangażowany do pracy konspiracyjnej BW DSZ. Od maja 1945 pełni funkcję kierownika BW na pow. Olkusz w strukturach DSZ, a od IX 1945 w strukturach BW WiN. Zorganizował na podległym terenie siatkę wywiadowczą. Zajmował się głównie zbieraniem informacji z dziedziny partii politycznych, organów UB, MO, Rad Narodowych i zakładów przemysłowych. Zebrane informacji przekazywał w formie sprawozdania raz w miesiącu za pośrednictwem M. Kowalskiego – J. Kotowi szefowi Biura Studiów BW.
    Zatrzymany przez funkcj. Wydziału III WUBP Kraków 29 VIII 1946 w Olkuszu / wg innych danych miał być zatrzymany 30 VIII 1946 w Krakowie/. Przewieziony do siedziby WUBP w Krakowie, gdzie prowadzono dalsze śledztwo. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 04 IX 1946 WPR Kraków. W trakcie śledztwa był poddawany brutalnym przesłuchaniom. Bity, maltretowany i głodzony, co miało na celu spowodować jego załamanie i złożenie zeznań go obciążających i jego współpracowników. W czerwcu 1947 akta sprawy przekazano do WSR Kraków. W dniu 27 VI 1947 wyrokiem WSR Kraków, sygnatura akt Sr. 721/1947 został skazany na karę 7 lat więzienia i pozbawiony wszelkich praw obywatelskich i publicznych na okres 2 lat. Skazany z art. 7 w zw. Z art., 8 Dekretu o Ochronie Państwa z 16 XI 1945. Razem z nim byli sądzeni: Tadeusz Tomicki, Zygmunt Rzadkowski, Mieczysław Kudła i Wacław Mecner. 
    Po procesie więziony w ZK Kraków-Montelupich, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Początek wykonania kary 29 VIII 1946 zaś upływ kary 29 VIII 1953.Do wyroku zaliczono mu okres od momentu zatrzymania przez UB. W CWK Wronki był szykanowany jako działacz niepodległościowy przez personel więzienny. W dniu 28 listopada 1951 został wywieziony z CWK Wronki do ZK Potulice, gdzie zmuszano go do niewolniczej pracy. Po odbyciu całej kary 7 lat więzienia orzeczonej przez WSR Kraków został zwolniony z ZK Potulice 28 VIII 1953. Po opuszczeniu więzienia powraca do Olkusza, gdzie zamieszkał z rodziną. Był inwigilowany przez funkcj. UB. Początkowo podejmuje się prac dorywczych. Potem pracuje w różnych przedsiębiorstwach na terenie Olkusza. Po przejściu na emeryturę mieszka nadal w Olkuszu. W 1984 przeprowadza się na stałe do Gdyni, gdzie zmarł 25 maja 1985. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Żonaty z Eugenią Stefanią z d. Zielińska.
     
    Inspektorat AK Sosnowiec. Sosnowiec 2001, wg indeksu; Z. Walter-Janke. W AK na Śląsku. Katowice 1986, wg indeksu; T. Biedroń. Schemat organizacyjny WiN /1945-1947/,Okręg Krakowski WiN [w:] ZH WiN nr 5/1994, s. 54; J. Draus, G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:],Studia Rzeszowski nr 4/1997, s. 143; A. Zagórski, opr. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 1, wg indeksu. Wrocław 1999; T. Łaszczewski. J. Lipa. Biuletyn ZG WiN „Orzeł Biały” nr 1/ 2001, s. 9-10; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 29/48; Księga ewidencyjna więźniów /główna/ CWK Wronki nr 1537/1950; S. Głąb. Charakterystyka nr 200. Okręg Kraków AK/NIE/DSZ/WiN, IPN Kraków sygnatura Kr 074/199, t. 6. karta 195, kwestionariusz osobowy J. Lipy; Informacja USC Olkusz; USC Gdynia. Skrócony akt zgonu nr 1036/1985

     
    Lipa Mieczysław [1918-1990], oficer sł. st. WP, ppor. [1939], w konspiracji ZWZ/NSZ/AK, NIE, działacz WiN, por. [1943], kpt. [1944] ps. „Karpacki”, „Michał”, „Timoszenko”, „ Wichura”, „Wysocki”, „
    K-dt Obwodu ZWZ Buczacz 1940-1941. K-dt Inspektoratu Rejonowego Złoczów AK XII 1943 – X 1944. Prezes Podokręgu Dolnośląskiego WiN 1946 –1947. Więzień polityczny PRL.
     
    Ur. 11 III 1918 w Dźwinogrodzie pow. Buczacz, woj. tarnopolskie. Pochodził z rodziny rolników. Syn Tomasza i Anastazji z d. Polityczek. Uczęszczał do szkoły powszechnej w rodzinnej miejscowości, a następnie w latach 1928-1936 w Gimnazjum Państwowym w Buczaczu, gdzie w VI 1936 zdał maturę. W latach 1936-1939 kształci się w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. - Komorowie. Praktyki oficerskie odbywał w 52 pp. w Tarnopolu. Uroczysta promocja miała odbyć się 15 X 1939. Lecz z powodu napaści Niemców na Polskę 1 IX 1939 promocja się nie odbyła. Rozkazem NW WP awansowany do stopnia ppor. sł. st. piechoty z starszeństwem 1 VIII 1939.
    W kampanii wrześniowej 1939 bierze udział w szeregach 54 pp. na stanowisku d-cy plutonu CKM w 2 kompanii CKM II batalionu. Walczył z wrogiem pod Ostrowcem Świętokrzyskim, Sandomierzem i na Lubelszczyźnie. Od 8 IX 1939 był dowódcą kompanii CKM w oddziale zorganizowanym przez ppłk S. Trzebunię z rozbitych oddziałów WP. W dniu 19 IX 1939 pod Krasnymstawem dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w jenieckich obozach przejściowych w Kielcach i Częstochowie-Zaciszu, skąd zbiegł 25 X 1939. W okolicach Żurawicy przeprawił się przez San i powraca do rodzinnej miejscowości. W połowie XII 1939 został zaprzysiężony przez ks. Lisowskiego do konspiracji wojskowej SZP-ZWZ w Buczaczu. Od początku 1940 organizator i k-dt Obwodu ZWZ Buczacz. Aresztowany w XII 1940 przez NKWD, ale wkrótce zwolniony. Podczas sowieckiej okupacji 1939-1941 pracował jako nauczyciel na kursach dla analfabetów. W wyniku aresztowań przeprowadzanych przez NKWD w 1941 utracił kontakty konspiracyjne z Lwowem.
    Podczas niemieckiej okupacji od początku 1942 związał się z konspiracja ruchu narodowego. Działał w komórkach ONR „Szaniec” i NSZ w Buczaczu. W maju 1943 przeszedł wraz z 15 swymi podwładnymi do AK. Skierowany na teren Złoczowa był początkowo d-cą I Rejonu ośrodka dywersji oraz pełnił funkcję zastępcy k-dta Inspektoratu AK Złocżów – kpt. „Cięciwy”. Awansowany do stopnia por. sł. st. 11 XI 1943. Od XII 1943 pełni funkcję k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Złoczów. W okresie „Burzy” na podstawie rozkazu k-dta Okręgu AK Tarnopol ppłk F. Studzińskiego objął dowództwo sformowanej w Inspektoracie AK Złoczów 1 kompanii 52 pp. Od 16 VII 1944 dowodzi działaniami bojowymi kompanii w pobliżu wsi Wroniaki, w trakcie walk wzięto do niewoli kilkudziesięciu Niemców, zdobyto dwa czołgi, wykolejono cztery pociągi i wysadzono trzy mosty. Opanowano stację kolejową w Złoczowie . Atakowano transporty wroga do 22 VII 1944. Po wkroczeniu wojsk sowieckich nie podał swego oddziału jako AK unikając w ten sposób aresztowania. Zwolniony wyjechał potem do Lwowa, gdzie złożył sprawozdanie z akcji „Burza”. Zamieszkał w Zimnej Wodzie k/Lwowa, bez przydziału, pozostając w dyspozycji Komendy Okręgu Lwów NIE. W X 1944 został przerzucony przez San na Rzeszowszczyznę.
    W VIII 1945 zamieszkał w Wielowsi pow. Gliwice. Podjął pracę zawodową jako księgowy i z-ca kierownika Powszechnej Spółdzielni Handlowej. Założył Kółko Teatralne, był organizatorem i prezesem drużyny sportowej KS „Tęcza”. Odnowił kontakty konspiracyjne z tarnopolską siatką AK-WiN. Wyznaczony przez kpt. B. Żeglina – kdta Okręgu Tarnopol AK-WiN d-cą dolnośląskiej siatki konspiracyjnej AK-WiN /tzw. regencja „Wichury”. Prowadził rozdział podziemnej prasy, rozkazów, instrukcji i środków finansowych, przeprowadzał inspekcje na podległym terenie, odbierał sprawozdania informacyjne.
    25 IV 1947 ujawnił się w komisji amnestyjnej przy PUBP Gliwice, ale już 27 IV 1947 zostaje zatrzymany na 48 godzin, a 27 VII 1948 aresztowany w Wielowsi przez funkcj. PUBP z Gliwic i po przesłuchaniach z polecenia III Departamentu MBP został zwolniony jako ujawniony. 14 VIII 1948 zostaje ponownie aresztowany przez funkcj. Wydziału III WUBP Wrocław, gdzie został uwięziony w areszcie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z data 27 VIII 1948 WPR Wrocław. Sankcję podpisał ppłk Antoni Lachowicz. Przed procesem więziony w więzieniu przy ul. Sądowej we Wrocławiu.
    30 XII 1948 skazany przez WSR Wrocław sygnatura akt Sr. 1033/1948/ pod przewodnictwem mjr Edwarda Jęczmyka na 8 lat więzienia. 1 III 1949 NSW w Warszawie odrzucił skargę rewizyjną i utrzymał wyrok w mocy. 27 III 1949 został wywieziony do CWK w Rawiczu i tu osadzony 27 III 1949 gdzie odbywał karę. Początek kary 27 VIII 1948, godz. 16,00, zaś upływ kary 27 VIII 1956. 05 XII 1952 przewieziony do Zielonej Góry, gdzie był przesłuchiwany w WUBP Zielona Góra. Następnie ponownie w CWK Rawicz. W wyniku starań jego żony u marsz. Konstantego Rokossowskiego Rada Państwa skorzystała z prawa łaski i 21 X 1953 zawiesiła na 2 lata odbywanie reszty kary. Zwolniony z CWK Rawicz 31 X 1953, a Zgromadzenie Sędziów Najwyższego Sądu Wojskowego postanowieniem z 13 II 1957 uchyliło wyrok.
    Po powrocie do Wielowsi podjął pracę w Zakładach Mleczarskich w Gliwicach jako kierownik sekcji opakowań, potem główny księgowy w Zakładach Mleczarskich w Wielowsi, Częstochowie i Tarnowskich Górach. Od 01 V 1959 pracował w Kędzierzynie-Koźlu, najpierw jako główny księgowy w Miejskim Handlu Detalicznym, a potem w instytucie Ciężkiej Syntezy Chemicznej. W 1979 przeszedł na emeryturę.
    Zmarł 03 VII 1990 w Kędzierzynie-Koźlu.
    Odznaczony: SKZ z M.
    Żonaty od XI 1944 z Ireną Lesławą z d. Typkiewicz, łączniczką AK, ps. „Krzysztof”. Mieli troje dzieci. Córkę Danutę /ur.1945/ mgr ekonomii, synów Janusza /ur.1948/ technika budowy dróg i mostów, Andrzeja /ur.1954/ mgr WF.
     
    G. Mazur - J. Węgierski. Konspiracja Lwowska 1939-1944. Słownik biograficzny. Katowice 1995 /tu obszerna bibliografia/: T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948, t. II. Wrocław 2000 /tu obszerna bibliografia/; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1949.


    Liszewski Czesław [1910-1980], nauczyciel, oficer rez. kaw. WP, ppor.[1935], działacz WiN.
    Ur. 31 X 1910 w Przerośli, pow. suwalski, syn Kazimierza i Wincentyny z Gągolewskich. W 1924 ukończył w Przerośli szkołę powszechną, a w latach 1924-1931 uczy się w Seminarium Nauczycielskim w Suwałkach, potem w Augustowie, gdzie w 1931 otrzymał dyplom nauczyciela szkół powszechnych. Od 16 VIII 1931 do 30 VI 1932 odbywał służbę wojskową w szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu, którą ukończył w stopniu tytularnego plut. podch. rez. kaw. Po odbytych praktykach przeniesiony do rezerwy z przydziałem 7 Szwadronu Pionierów w Wilnie. Po odbytych ćwiczeniach awansowany do stopnia ppor. rez. kaw. z starszeństwem od 1 I 1935 z przydziałem mobilizacyjnym do 3 Pułku Szwoleżerów w Suwałkach.
    Od jesieni 1932 pracuje jako nauczyciel szkoły powszechnej w Przerośli, a od 1934 kierownik szkoły powszechnej w Olszynce gm. Przerośl, potem szkoły powszechnej w Strzelcowiźnie pow. Augustów i Osowa k. Suwałk.
    25 VIII 1939 zmobilizowany do WP i przydzielony do 11 Szwadronu Kolarzy Suwalskiej Brygady Kawalerii na stanowisko d-cy plutonu. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939 i walczy z wrogiem na szlaku bojowym Suwalskiej Brygady Kawalerii. Uczestnik bitwy 4-5 X 1939 pod Kockiem. W czasie walk był dwukrotnie ranny. Po kapitulacji od 6 X 1939 w niewoli niemieckiej. Wojnę spędził w oflagach m. in. w Gross Born. Po odzyskaniu wolności w II 1945 powraca na Suwalszczyznę. Podejmuje pracę jako nauczyciel szkoły powszechnej w Pawłówce pow. suwalski. Od 1946 działa w strukturach WiN.
    Zatrzymany 2 V 1946 przez UB i uwięziony. Aresztowany przez WPR Białystok. Przeszedł ciężkie śledztwo w WUBP Białystok. Sądzony w procesie pokazowym w grupie działaczy niepodległościowych WiN Okręgu Białystok WiN. Wyrokiem WSR Białystok z dnia 20 VII 1946, sygn. akt R. 614/46 skazany na karę 6 lat więzienia. Więziony po procesie w ZK Białystok, potem CWK Barczewo, skąd go przewieziono do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono 5 VIII 1946. Wywieziony we IX 1947 z CWK Wronki do CWK Rawicz. Na podstawie amnestii złagodzono mu karę do lat 3. Z więzienia został zwolniony 2 V 1949.
    Po zwolnieniu z więzienia pracował do czasu przejścia na emeryturę w 1970 w przedsiębiorstwach budowlanych.
    Żonaty z Zofią Opalińską nauczycielką, z tego związku miał synów Czesława, córkę Elżbietę.
    Zmarł 15 VIII 1980.

    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1832/46


    Litwinowicz Wacław [1904-1975],mgr inż. mechanik, oficer rez. aeronautyki, ppor. [1935]
     
    Ur. 04 X 1904 w m. Porzecze pow. Pińsk, syn Jana i Antoniny. Po ukończeniu gimnazjum w 1925 studiował na Politechnice Warszawskiej uzyskując dyplom inż. mechanika ze specjalnością lotniczą. Służbę wojskową odbył w latach 1931-1933 w Szkole Podchorążych Rezerwy Lotnictwa. Awansowany na stopień ppor. rez. z starszeństwem 1 I 1935 w korpusie oficerów aeronautyki. Był pilotem wojskowym i sportowym. Wybitny specjalista w zakresie konstrukcji samolotów i planowania budowy lotnisk. Od 1933 był kierownikiem warsztatu śmigło-silnikowego PLL „Lot” na Okęciu., a od 1937 starszym konstruktorem w PZL – Wytwórni Silników. We IX 1939 przeprowadził transport specjalistów z PZL do Francji. W 1943 na zamówienie rządu Portugalii opracował 10-letni program rozwoju lotnictwa cywilnego tego kraju, a następnie przygotowywał lotniska na Wyspach Azorskich i Zielonego Przylądka dla samolotów alianckich. Po wojnie pracował we francuskiej firmie eksportu lotniczego „Oferma” i uczestniczył w pertraktacjach przy sprzedaży samolotów pasażerskich Polsce. 01 X 1949 przyleciał do kraju, by 1 I 1948 objąć stanowisko starszego konstruktora w PLL „Lot”, ale na lotnisku został już aresztowany i uwięziony. W dniu 28 XI 1949 w procesie dyrekcji „Lotu” został skazany przez WSR Warszawa na karę śmierci. Przeszedł ciężkie śledztwo w trakcie, którego był torturowany. Ułaskawiony przez B. Bieruta z zamianą kary śmierci na dożywotnie więzienie był więziony po procesie na Mokotowie, skąd go przewieziono do Centralnego Więzienia w Rawiczu, skąd został przewieziony do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 04 XII 1953. W dniu 17 II 1956 wywieziony z CWK Wronki do ZK Warszawa I. Zwolniony z więzienia 04 VII 1956. Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego dla m. Warszawy z dnia 20 III 1957 został zrehabilitowany.
    Po wyjściu z więzienia pracował m. in. w Departamencie Lotnictwa Cywilnego w Ministerstwie Komunikacji oraz jako rzecznik patentowy w biurach konstrukcyjnych „Telmed” i „Prodlew”.
    Zmarł w 1975.
    Żonaty z Anną z d. Rószkiewicz /1912-1989/,żołnierzem AK, więźniem politycznym PRL.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/905/53. 

     
    Liwo Mieczysław Tadeusz Józef [1914-1978], prawnik, oficer rez. art. WP, ppor. [1938], w konspiracji ZWZ/AK/, działacz WiN, ps. „ Jezierski”, „ Milik”
    Kierownik Rady WiN Rzeszów XI 1946- IV 1947 Okręg WiN Rzeszów. Więzień polityczny PRL.
     
     Ur.18 VIII 1914 w Mielcu. Syn Józefa / adwokat 1885-1939/ i Janiny z d. Harasiewicz. Od 1920 mieszkał z rodzicami w Rzeszowie. W latach 1921-1925 uczęszcza szkoły powszechnej, a następnie od 1925 do I Państwowego Gimnazjum im. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie, gdzie w 1932 zdał maturę i od jesieni 1932 rozpoczął studia prawnicze, najpierw na Uniwersytecie Warszawskim, a potem na UJ w Krakowie. Podczas studiów w latach 1935-1936 odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim /X turnus/. Przydzielony do 1 baterii szkolnej. Awansowany 21 XII 1935 do stopnia bombardiera. Przeniesiony do rezerwy z tytularnym stopniem plut. pchor. rez. art. w 1936. W 1937 odbył obowiązkowe ćwiczenia aplikacyjne. Awansowany do stopnia ppor. rez. art. 1 I 1938 przez KRU Rzeszów. W 1938 ukończył studia z tytułem mgr praw i rozpoczął pracę aplikanta przy Sądzie Okręgowym w Krakowie.
    W końcu sierpnia 1939 zmobilizowany do WP. Kampanię wrześniową 1939 odbył w szeregach 22. pal wchodzącego w skład 22. Dywizji Piechoty Górskiej. Walczył z wrogiem na stanowisku zastępcy d-cy 9 baterii w III dywizjonie. Przeszedł cały szlak bojowy pułku. 18 IX 1939 na terenie Puszczy Sandomierskiej udało mu się uniknąć niewoli niemieckiej. Po zakończeniu działań wojennych powraca do Rzeszowa. Poszukiwany przez gestapo, nie zarejestrował się jako oficer WP, w 1940 wyjechał z Rzeszowa do Warszawy, a później do Chojnowa pow. Grójec. Pod przybranym nazwiskiem pracował jako robotnik leśny, a potem jako kierownik działu księgowości materiałowej w prywatnym nadleśnictwie Chojnów. Na początku 1942 został zaprzysiężony do ZWZ/AK. Pod ps. „Milik” był oficerem wyszkolenia w Zgrupowaniu 1. Dywizjonu Artylerii Konnej AK im. gen. J. Bema w Rejonie I Obwodu Warszawa-Mokotów - Okręg Warszawa –Miasto. Brał udział w Powstaniu Warszawskim w VIII-X 1944. Brał udział w walkach m.in. na Czerniakowie. Dowodził baterią 1. DAK podczas walk w Lasach Kabackich. Po upadku powstania uniknął niewoli niemieckiej. Awansowany w konspiracji do stopnia por. rez. Na początku 1945 znalazł się w Rzeszowie, gdzie ukończył aplikację. W 1946 zdał egzamin sędziowski. Zostaje wówczas wpisany na listę Krakowskiej Izby adwokackiej. Pracował jako aplikant w kancelarii adwokackiej Józefa Winscha w Rzeszowie.
    Od jesieni 1945 podejmuje działalność konspiracyjną w szeregach WiN w Rzeszowie. Pełnił funkcję szefa wywiadu w Radzie WiN Rzeszów, a potem w Rzeszowskim Rejonie WiN. w VI 1946 na skutek podejrzeń o nielojalność , wywołanych informacjami o rzekomej współpracy ze strukturami konspiracyjnego SN lub NOW stawał przed prezesem Wydziału WiN Rzeszów Adamem Lazarowiczem „Aleksander” by oczyścić się z zarzutów. Od VI 1946 pod ps. „Jezierski” był kierownikiem WiN na miasto Rzeszów. Od listopada 1946 do IV 1947 kierownik Rady WiN Rzeszów. Zorganizował aktywnie działającą komórkę wywiadu. Aresztowany przez funkcj. WUBP Rzeszów 12 VII 1947 w Rzeszowie. Więziony w areszcie WUBP Rzeszów. Przeszedł ciężkie śledztwo. W dniu 26 IV 1948 został skazany wyrokiem WSR Rzeszów na karę śmierci, pozbawienie praw obywatelskich i publicznych na zawsze oraz przepadek mienia w całości. Sygnatura akt nr Sr. 36/48. skazany z art. 86 KKWP. Wyrok wydał WSR Rzeszów w składzie: kpt. mgr Aleksander Borowski – przewodniczący, kpt. Kazimierz Walczak z KBW i kpr. Jan Frączkowski- ławnicy, w obecności prokuratorów wojskowych: mjr Stefana Kałużnego i por. Kazimierza Napory. O ułaskawienie dla syna zabiegała matka Janina Liwo. 13 VII 1948 NSW w Warszawie zmienił wyrok śmierci na karę dożywotniego więzienia. Po procesie był więziony w ZK Rzeszów, skąd go przewieziono do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach, gdzie go osadzono 12 XI 1948. Początek wykonania kary 13 VII 1948. Potem więziony w Strzelcach Opolskich. W dniu 21 I 1957 WSG w Krakowie wydał postanowienie o złagodzeniu kary i wydał decyzję o jego zwolnieniu z więzienia. Zwolniony 22 I 1957.W maju 1957 został zrehabilitowany. W IV 1957 znalazł zatrudnienie w placówce przemysłu terenowego w Elblągu. W 1958 zamieszkał w Gdańsku, gdzie od XI 1958 pracował w dziale administracyjno-gospodarczym Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Od 1962 pracuje jako radca prawny w Zarządzie Portu Gdańsk.
    Zmarł w Gdańsku 27 V 1978.
    Żonaty od 30 IV 1958 z Ireną Liwo z d. n/n. Miał syna i córkę.
    13 XII 1991 Sąd Wojewódzki Wydział Karny w Rzeszowie unieważnił wyrok wydany przez WSR Rzeszów 26 IV 1948.
     
    J. Łukasiak. Wołyńska Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Pruszków 2000, wg indeksu; Księga Ewidencyjna Więźniów CWK Wronki II/1948, poz. 1038; G. Ostasz „Wolność i Niezawisłość” Okręg Rzeszów. Rzeszów 2000, wg indeksu; T. Balbus, Z. Nawrocki. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. Warszawa 2001, wg indeksu; G. Ostasz. Biogram M. Liwo [w:], MSBUDN, t. 3, s. 104-106, Kraków 1998 / tam dalsza bibliografia/  


     
    Luśniak Eugeniusz [1892-1954], oficer sł. st. art. WP, płk [1938], w PSZ, w WP, gen. bryg.
     
    Ur. 08 XII 1892 w Przeworsku, syn Ignacego i Franciszki z d. Romańskiej. Uczęszczał do szkół ludowych w Przeworsku i Jarosławiu, potem w gimnazjum realnym we Lwie, gdzie zdał maturę w 1911. Działał aktywnie w galicyjskim ruchu niepodległościowym. Był członkiem drużyny skautowej A. Makowskiego. Należał do tajnego koła samokształceniowego, oraz do „Zarzewia”. Po zdaniu matury powraca do Przeworska, gdzie zorganizował „Sokoła” i Drużynę Bartoszową.Uczestniczył aktywnie w pracach oświatowych na terenie pow. przeworskiego. Jednocześnie był słuchaczem studium rolniczego UJ w Krakowie. W 1913 wcielony do odbycia jednorocznej służby wojskowej w armii austriackie. Po wybuchu I wojny światowej 1 VIII 1914 służył w 4 p. art. nadbrzeżnej w Poli. Na początku XI 1918 po zajęciu Poli przez Włochów zgłosił się ochotniczo do formowanej we Francji armii polskiej. W IV 1919 jako dowódca 105 baterii 1 pac walczył na froncie bolszewickim pod Łuckiem. Brał udział ofensywie kijowskiej. Po zakończeniu wojny pozostaje w służbie zawodowej w WP. Zweryfikowany w stopniu kpt. sł. st. art. z starszeństwem od 1 VI 1919 służył w 13 pal w Łucku na stanowisku dowódcy 1 dywizjonu. Do stopnia mjr awansowany 15 VIII 1924. Przeniesiony następnie do 10 pac w Przemyślu na stanowisko d-cy II dywizjonu, potem do I 1931 kwatermistrz 10 pac. Awansowany do stopnia ppłk 1 I 1931. Od I 1931 z-ca d-cy 8 pac w Toruniu. Od IX 1931 do 1935 z-ca k-dta Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu. W XI 1935 mianowany d-cą 5 pac w Krakowie. Awansowany do stopnia płk 19 III 1938. Podczas kampanii wrześniowej 1939 dowodził artylerią dywizyjną 55 DP Rez. w składzie Armii „Kraków”. Walczył z wrogiem na szlaku bojowym 55 DP Rez. Uczestnik walk na Lubelszczyźnie. Ranny 19 IX 1939. Zwolniony z obowiązku pójścia do niewoli przez d-cę dyw. 21 IX 1939 przedostał się na Węgry, a stamtąd do Francji. W Francji i Vi 1940 dowodził 3 pac walczącym z Niemcami nad Loarą i rejonie Saint Nazaire. Ewakuowany w końcu Vi 1940 wraz z pułkiem do Wlk. Brytanii, gdzie w VIII 1940 objął stanowisko d-cy 5 dal w 5 Brygadzie Kadrowej Strzelców stacjonującej w Szkocji. Od XII 1942 d-ca 5 dal w Brygadzie szkolnej, a od IX 1943 dowodzi artylerią dywizyjną 2 DGren. Panc. szkolącej rezerwy dla 1 DPanc. Od II 1945 dowodził artylerią dywizyjna 4 DP w Szkocji. W 1946 powraca do Polski. Przyjęty do WP obejmuje stanowisko d-cy artylerii 1 Warszawskiej Dywizji Kawalerii, potem inspektora artylerii w Poznańskim Okręgu Wojskowym Nr III. W IV 1948 mianowany gen. bryg. I przeniesiony na stanowisko szefa Departamentu Uzbrojenia MON. W 1949 odwołany z stanowiska i skierowany na stanowisko dyrektora CWKS „Legia”. Z dniem 02 VII 1950 przeniesiony w stan spoczynku. Mieszkał w Warszawie przy ul. E. Plater 20.
    06 X 1952 zostaje aresztowany pod zarzutem szpiegostwa. Podczas śledztwa torturowany i bity przyznał się do zarzucanych czynów. W Śledztwie do 08 XII 1953. Sądzony od 20 I 1954 odwołał wszystkie wymuszone zeznania. Skazany 25 I 1954 przez NSW w Warszawie, sygn. akt Sn 12/53 na 15 lat więzienia przez NSW w składzie: ppłk Teofil Karczmarz, kpt. Michał Bieniaszewski i kpt. Antoni Cieślak. Po procesie więziony początkowo w ZK Warszawa I /Mokotów/, skad zostaje przetransportowany do CWK Wronki i tu osadzony 26 II 1954 o godz. 1, oo w nocy. Początek wykonania kary 06 X 1952, upływ kary 06 X 1967. Ciężko chory w V 1954 umieszczony w więziennym szpitalu. Pomimo wniosku z 07 VIII 1954 więziennej Komisji Lekarskiej o roczną przerwę w odbywaniu kary ze względu na konieczne leczenie, decyzją Departamentu Więziennictwa MBP nie został zwolniony. Zmarł 28 X 1954 w CWK Wronki. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    11 V 1956 sprawę umorzono. Został pośmiertnie zrehabilitowany.
    Odznaczony: VM kl. 5, OP 5, KW, ZKZ, MN
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse w WP 1935-1939. Kraków 2003; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Artylerii w Toruniu 1923-1939. Pruszków 2000; L. Głowacki. Działania wojenne na Lubelszczyźnie w 1939. Lublin 1976; J. Powsiński. „TUN”. W-wa 1992; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 125/54

     
    Łęski Zygmunt [1923-2004], harcerz, żołnierz Szarych Szeregów, AK, KWP, ps. „Młody”, „Doman”
    Ur. 14 VII 1923 w Częstochowie w rodzinie nauczycielskiej, syn Bronisława i Walerii z Procharskich. W latach 1930-1936 uczęszczał do 6 klasowej szkoły powszechnej, potem w latach 1936-1939 do Gimnazjum im. R. Traugutta w Częstochowie, gdzie do wybuchu II wojny światowej
    we IX 1939 ukończył 3 klasy. Działał aktywnie w harcerstwie. We IX 1939 w harcerskiej służbie pomocniczej w Częstochowie. Podczas okupacji działał w Szarych Szeregach. Uczył się na tajnych kompletach i w 1943 zdał maturę. W 1943 ukończył zastępczy kurs podchorążych rezerwy piechoty AK oraz kurs podharcmistrzów. Dowodził grupą bojową Szarych Szeregów. W 1944 był żołnierzem w oddziale part. AK dowodzonym przez ppor. J. Kurpińskiego „Ponurego”, potem w oddziale St. Bączyńskiego „Basa”. Awansowany w AK do stopnia ppor. rez. piech.
    Po wojnie mieszkał w Częstochowie. Podejmuje działalność konspiracyjną w Konspiracyjnym Wojsku Polskim /KWP/. Organizacją kierował kpt. Stanisław Sojczyński „Warszyc”. W 1946 mieszkał w Pozaniu przy ul. Małeckiego i był studentem na Wydziale Leśnictwa UAM.
    Aresztowany w IV 1946 i uwięziony. Przeszedł bestialskie śledztwo w lochach WUBP w Łodzi. Podczas przesłuchań bity i torturowany. Wyrokiem WSR Łódź, sygn. akt Sr. 786/46 z dnia 17 XII 1946 został w procesie grupowych skazany na 15 lat więzienia. W 1947 wywieziony do
    Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu. Na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę złagodzono do lat 7,6, a następnie do lat 5. Zwolniony z więzienia w IV 1951. Po z wyjściu z więzienia ukończył Liceum Pedagogiczne, potem Wyższą Szkołę Rolniczą w Poznaniu. Pracował w szkolnictwie. Aktywnie działał w PTTK i harcerstwie,  był przewodnikiem, PPTK, organizował obozy wypoczynkowe dla młodzieży. Od 1975 pracuje jako wizytator – metodyk w Kuratorium Oświaty w
    Częstochowie. W 1990 wybrany radnym miasta Częstochowy.
    Zginął tragicznie w Tatrach 17 VIII 2004.
    Odznaczony: KW,SKZ z M, Krzyżem Partyzancki, Medalem Zwycięstwa i Wolności, Złotym Krzyżem Zasługi.
    Żonaty od 1954 z Ewą Szaniawską. Miał syna Zbigniewa i córkę Krystynę.
     
    R. M. Bombicki Zbrodnie Prawa. Wyroki Sądów Wojskowych w latach 1944--1954. Poznań 1994; Księga ewidencyjna CWK Rawicz z 1948.

     
    Łozicki Julian [1899-?+], oficer piech. w st. sp. WP, por. [1920], ekonomista, nauczyciel, żołnierz AK/DSZ, działacz WiN, ps. „Morski”, „Naruszewicz”
     
    Ur. 22 X 1899 w m. Zarudzie, pow. Zborów, woj. tarnopolskie, syn Antoniego i Wiktorii z d. Monarskiej. Uczęszczał do gimnazjum w Tarnopolu. W latach 1919-1920 brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. Ukończył kurs podchorążych piechoty. Wojnę zakończył w stopniu ppor. sł. st. piech. w szeregach 52 pp. Zweryfikowany w 1921 w stopniu por. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 X 1920. W 52 pp pełnił różne funkcje m. in. d-ca plutonu, kompanii. Około 1930 przeniesiony w stan spoczynku. Następnie w oficerskiej kadrze okręgowej nr IV – DOK Łódź – oficer w st. sp. przewidziany do użycia na wypadek wojny. Ewidencyjnie podlegał PKU Łódź M II. Ukończył wyższe studia. Mieszkał i pracował jako dyrektor gimnazjum w woj. łódzkim.
    W okresie okupacji niemieckiej potem sowieckiej czynny w konspiracji AK/DSZ/WiN. Działał na odcinku wywiadu. Był m. in. szefem komórki wywiadu KG AK krypt. „Prom” w Białymstoku, która podlegała organizacyjnie ekspozyturze wywiadu wschodniego KG AK krypt. „Pralnia”. Od IX 1944 do końca 1945 był szefem komórki wywiadowczej w Białymstoku. Zagrożony aresztowaniem przenosi się na Wybrzeże. Mieszkał w Gdańsku- Wrzeszczu przy ul. W. Witosa. Oficjalnie zatrudniony jako nauczyciel w II Państwowym Liceum i Gimnazjum w Gdańsku – Wrzeszczu. Od I 1946 organizuje w ramach „Liceum” komórkę wywiadowczą WiN o nazwie „Stocznia”, której zostaje szefem. Prowadzi wywiad w portach. Zagrożony aresztowaniem wyjechał w V 1946 do Krakowa. Ukrywał się w miejscowości Bulowice k/Andrychowa. Zatrzymany przez funkcj. UB 23 V 1946 i uwięziony w Krakowie.
    Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 22 XI 1946 WPR Kraków, sygn. akt Pr 99/47. Więziony w Krakowie potem w Warszawie. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: płk Klimowiecki – przewodniczący, oraz mjr Konieczny i por. Bieńkowski, Oskarżał prokurator mjr Lityński w procesie członków komórki wywiadowczej „Liceum”, który odbywał się w dniach 9-18 VII 1947. Skazany wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 966/47 z dnia 18 VII 1947 na karę 8 lat więzienia z art. 8 Dekretu z 13 VI 1946. Po procesie więziony w ZK Warszawa I, potem w ZK Kraków, skąd zostaje przetransportowany do CWK Rawicz i tu osadzony 26 III 1950 o godz. 16, 45.
    W dniu 23 V 1954 po odbyciu całej orzeczonej przez WSR Warszawa kary 8 lat więzienia. Po zwolnieniu udał się do miejscowości Bulowice, gdzie zamieszkał.
    Dalsze losy n/n

    Roczniki oficerskie MSWoj. 1924, 1928; Rocznik oficerski rezerw 1934; Księga ewidencyjna CWK Rawicz z 1950.
     



     



    11 wrzesień 2007 - 26 wrzesień 2008 r.
    @
    Layout i system zarządzania treścią wykonane przez: Lemon IT © 2005