<h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne</h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne<br><p><font size="7"><b>Stankiewicz</b> Genealogia</font>
Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne

Więźniowie polit. lat 1945 - 56

  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska A - F
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska G - J
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska K - Ł
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska M - O
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska P - R
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska S - Ś
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska T - W
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska Z - Ż
  • ......
  • Wykaz osób zmarłych w ZK Rawicz i Oddz. w Miejskiej Górce w latach 1939 - 1956
  • Więzienia białostockie 1944-1956 i „Obława Augustowska”


  • Żołnierze i działacze konspiracji niepodległościowej - oraz skazani z powodów politycznych -  więzieni w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach i Rawiczu i ZK Poznań 1945-1956
    Nazwiska G - J

    (opracował Tadeusz Łaszczewski)
     
    Centralne Więzienie we Wronkach i Rawiczu 1945-1956.
     
    W latach 1945-1956 więzienia we Wronkach i Rawiczu posiadały status Centralnego Więzienia Karnego t. j. więzienia przeznaczonego do osadzania w nim więźniów karno-politycznych bez względu na wysokość kary i podlegały bezpośrednio Departamentowi Więziennictwa i Obozów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie i w rzeczywistości stanowiły kolejne ogniwo systemu władzy komunistycznej, gdzie realizowano politykę eksterminacyjną wobec narodu polskiego, stając się miejscem udręczenia i kaźni, skazanych za działalność niepodległościową żołnierzy i działaczy organizacji antykomunistycznych. Funkcję tą realizowano poprzez permanentne przeludnienie, ciężkie warunki bytowe, system kar, głodzenie, brak należytej opieki lekarskiej oraz brutalny stosunek ubeckiego personelu. Wielu więzionych zmarło na skutek obrażeń odniesionych podczas śledztw.
    Infrastruktura więzień spełniała wymogi do izolowania tej grupy więźniów i represyjnego postępowania wobec nich. W latach 1946-1953 obowiązuje restrykcyjna zasada postępowania z więźniami politycznymi nakazująca, aby więźniów politycznych o ustalonych pogladach politycznych izolować od pozostałych więźniów i zrezygnować z prób ich pozyskania dla ustroju komunistycznego. Polityka ta zostaje wzmocniona w końcu lat czterdziestych. W odniesieniu do sytuacji więźniów politycznych oznaczało to pogłębienie przedsięwzięć izolacyjnych i represyjnych. Zgodnie z instrukcjami władz komunistycznych wprowadzono segregację więźniów na grupy kwalifikacyjne. Do grupy „A” /antypaństwowi/ zaliczono więźniów uznanych „za najbardziej zaciekłych wrogów demokracji ludowej”. Odbywali oni odtąd karę w najgorszych warunkach – w celach izolacyjnych /zimnych i ciemnych o betonowych posadzkach/, pozbawiani jakichkolwiek kontaktów, bez prawa korespondencji, widzeń, spacerów. Natomiast byli bezwzględnie karani dyscyplinarnie karami poza regulaminowymi /żabki,, pobicia/, za błahe przewinienia osadzani w karcerach. Od 1951 obowiązywał zakaz dostarczania im gazet, książek itp. Jednak pomimo tego, więźniowie ci nadal pozostawali w kręgu zainteresowania organów specjalnych UB i straży więziennej a to stanowiło dodatkową udrękę a dla wielu dramat. Na tę formę represji składały się dodatkowe przesłuchania, nakłanianie do współpracy, szantażowanie i pobicia. Szczególną role w tych represyjnych działaniach odgrywali więźniowie – konfidenci, zatrudnieni głównie na stanowiskach tzw. więźniów funkcyjnych – wykorzystanych m. in. do popełnienia morderstw na więźniach politycznych.
    Ciężkie warunki odbywania kary spowodowały wysoką zachorowalność wśród więźniów. Wśród licznych chorób dominowały takie jak: gruźlica, reumatyzm, choroby przewodów pokarmowych i inne. Wielu więźniów „nabyło” chorób psychiczno-nerwowych. Nabyte choroby w komunistycznych więzieniach wielu spowodowały przedwczesną śmierć, innym „towarzyszyły” przez długie lata i wpłynęły ujemnie na ich stan zdrowia. Zgodnie z dyrektywami władz komunistycznych ci, którym udało się przeżyć, mieli stać się ludźmi drugiej kategorii, powolnymi i uległymi wykonawcami ich poleceń. Jednak wbrew oczekiwaniom komunistów element niepodległościowy wytrzymał wszelkie szykany i nie stał się bezwolnym narzędziem w ich rękach.
    Po zwolnieniu z więzień byli nadal jako wrogowie ludowej demokracji inwigilowani przez UB/SB. Utrudniano im podjęcie odpowiedniej pracy zawodowej, wzywano na przesłuchania itp.
    Należy dodać także, że od chwili aresztowania poprzez trwanie śledztwa i odbywanie kary, władze komunistyczne represjonowały rodziny więzionych żołnierzy i działaczy niepodległościowych poprzez pozbawianie pracy, usuwanie z mieszkań, pozbawianie możliwości podjęcia studiów przez dzieci i różne administracyjne szykany.
    W CWK Wronki i Rawicz w 1945 były wydzielone pawilony do dyspozycji sowieckiego NKWD, gdzie więziono m. in. płk K. Putka – k-dta Podokręgu AK Rzeszów, kpt. sł. st. W. Baranowskiego „Oksza” z Okręgu Łódzkiego AK i wielu innych żołnierzy konspiracji niepodległościowej, którzy nie byli ujęci w ewidencji więzienia.



    Żołnierze i działacze konspiracji niepodległościowej - oraz skazani z powodów politycznych -  więzieni w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach i Rawiczu i ZK Poznań 1945-1956
     
     
    Gawroński Jerzy [1908-1992[, nauczyciel, działacz harcerski, oficer rez. piechoty WP, ppor. [1933], w konspiracji ZWZ/AK, por. rez., ps. „Skaut” vel Robert Griger. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu ZWZ/AK Poznań-Powiat 1942-V 1943. Okręg Poznań ZWZ/AK.
    Ur. 12 II 1908 w Tulcach k/Poznania. Syn Roberta i Emmy z d. Grieger. Po ukończeniu w 1924 szkoły powszechnej w Tulcach uczy się w Seminarium Nauczycielskim w Rogoźnie Wlkp., gdzie w 1929 zdał maturę. Od VIII 1929 do VIII 1930 odbywał służbę wojskową w Batalionie Podchorążych Piechoty Nr 7 a w Śremie. Ćwiczenia wojskowe odbywa w 61 pp w Bydgoszczy. Od jesieni 1930 pracuje jako nauczyciel w szkole powszechnej w Chwałowicach pow. Rybnik. Po odbytych w 1932 obowiązkowych ćwiczeniach aplikacyjnych w 4 psp w Cieszynie awansowany 1 I 1933 do stopnia ppor. rez. piech. z przydziałem mobilizacyjnym do 4 psp. Ewidencyjnie podlega PKU Pszczyna. Działa w harcerstwie. W VIII 1939 prowadził obóz harcerski szczepu ZHP Chwałowice w Gdyni. Po powrocie do Chwałowic organizuje zabezpieczenie akt i sprzętu harcerskiego. Tworzy drużyny konspiracyjne szczepu harcerskiego z Chwałowic. 28 VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 1 psp w Nowym Sączu, w którego szeregach odbył kampanię wrześniową 1939. Szlak bojowy zakończył na linii Sanu. W końcu IX 1939 przeszedł granicę z Węgrami. Internowany w obozie w Györ. Brał udział w organizowaniu służby informacyjnej i propagandowej w tym obozie. W X 1939 zgłosił się do dyspozycji naczelnika harcerzy hm. RP inż. Z. Trylskiego, który organizował na Węgrzech obóz harcerski i szkołę dla młodzieży polskiej. Organizował szkoły w Siksolos i Somlosölos. Następnie zgłasza się do dyspozycji służb specjalnych WP w Budapeszcie z zamiarem powrotu do kraju i podjęcia pracy konspiracyjnej. W V 1940 odbył przeszkolenie w Ośrodku Oddz. II w Budapeszcie poczym otrzymał propozycję przerzutu na teren Wielkopolski, gdzie miał zorganizować siatkę wywiadu ZWZ. Występował w tym okresie pod nazwiskiem Robert Grieger. W połowie VI 1940 przekracza granicę i powraca do okupowanego kraju. Przewozi materiały konspiracyjne do Okręgu ZWZ w Krakowie. W VII 1940 pod swym rodowym nazwiskiem przybył do Poznania. Od II 1941 podjął pracę zawodową w poznańskim browarze w Kobylepolu. Podejmuje działalność konspiracyjną w ZWZ. Nie udało mu się już nawiązać łączności z Ośrodkiem Wywiadu w Wiedniu. Po nawiązaniu kontaktów z K. Latanowiczem „Konrad” na początku 1942 zostaje mianowany k-dtem Obwodu ZWZ/AK Poznań –Powiat. W ramach działalności konspiracyjnej przeprowadzał rozmowy scaleniowe z przedstawicielami różnych grup konspiracyjnych na podległym terenie, które wprowadzał do AK. Organizował placówki terenowe. 05 V 1943 aresztowany w Poznaniu przez gestapo. Po ciężkim śledztwie w Domu Żołnierza w Poznaniu więziony w Forcie VII. 02 III 1944 skazany przez hitlerowski sąd w Poznaniu na karę 5 lat obostrzonego obozu karnego. Więziony w Rawiczu i w Griebo n/Łaba. Po odzyskaniu wolności w V 1945 powraca do kraju. Podjął prace zawodową w dziale aprowizacyjnym rybnickiego Okręgu Węglowego. W obawie przed aresztowaniem przez UB w 1948 wyjechał do Gorzowa Wlkp. I tam osiedlił się z rodziną na stałe. Pracował w Centrali Rybnej. 06 XII 1962 został zatrzymany przez SB i uwięziony. Aresztowany przez Prokuraturę Woj. w Zielonej Górze i oskarżony o sabotaż gospodarczy i zniesławienie władz PRL. Skazany przez sąd PRL na 15 lat więzienia. Więziony w ZK Rawicz. W 1974 ze względów zdrowotnych urlopowany z więzienia. W dniu 11 XI 1980 uzyskał prawa kombatanckie. Działa w NSZZ „Solidarność” i opozycji demokratycznej w Gorzowie Wlkp.
    Zmarł w Gorzowie Wlkp. 11 IX 1992. Pochowany na cmentarzu komunalnym w Gorzowie Wlkp. W konspiracji awansowany do stopnia por. rez.
    Odz. Krzyżem AK, Medalem wojska 3x, Medalem za udział w Wojnie 1939.
    Żonaty z Martą z d. Świerk. Dzieci: synowie Jerzy, Stanisław, Henryk i córka Barbara.

    Rocznik oficerski rezerw 1934; M. Woźniak. Encyklopedia Konspiracji Wielkopolskiej. Poznań 1998.. Informacja z USC Gorzów Wlkp.


    Geneja Zdzisław Stanisław [1895-1964], nauczyciel, oficer rez. piechoty WP, por. [1939], żołnierz konspiracji ZWZ/AK, działacz WiN, kpt. rez., ps. „Tur”, „Zosik” vel Krajewski. Więzień polityczny PRL.
    Kierownik Rady WiN Mielec XI 1945 – XII 1946. Okręg WiN Rzeszów.
     
    Ur. 20 IV 1895 w Radomyślu. Syn Franciszka i Marii z d. Wiktor. Ukończył Seminarium Nauczycielskie i pracował jako nauczyciel. Przeszkolony wojskowo na kursie Szkoły Podchorążych Rez. Piechoty. Awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem 20 IX 1930 z przydziałem mobilizacyjnym do 25 pp w Piotrkowie Trybunalskim. W latach trzydziestych pracował w swoim zawodzie na terenie Grodziska Maz., gdzie też mieszkał. Ewidencyjnie podlegał PKU Grodzisk Maz. Po kolejnych obowiązkowych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany 19 III 1939 do stopnia por. rez.
    W okresie okupacji niemieckiej przebywał w Radomyślu i pracował jako nauczyciel szkoły powszechnej w zakresie dostępnym przez Niemców. Jednocześnie działa w konspiracji ZWZ/AK. Był zastępca k-dta Placówki AK IX Radomyśl oraz dowódcą plutonu AK. Zajmował się także kolportażem prasy konspiracyjnej. Jako nauczyciel prowadzi tajne nauczanie wśród młodzieży. Po wejściu wojsk sowieckich ukrywa się. Na początku 1945 zagrożony aresztowaniem przez UB wstępuje w stopniu kpt. do WP. Ostrzeżony o mającym nastąpić aresztowaniu przez informacje wojskową zdezerterował. Ukrywa się. Wyjechał do Mielca, gdzie pod nazwiskiem Krajewski zamieszkał przy ul. Sobieskiego. Podjął pracę jako buchalter w miejscowym szpitalu. Po nawiązaniu kontaktów konspiracyjnych w końcu 1945 podejmuje działalność konspiracyjną w strukturach Zrzeszenia WiN. Od XI 1945 był kierownikiem Rady WiN Mielec. W końcu 1946 poszukiwany przez UB i zagrożony aresztowaniem w XII 1946 wyjechał do Krakowa, gdzie został 30 I 1947 ujęty przez funkcj. PUBP z Tarnobrzega UB jako poszukiwany za dezercję z WP. Początkowo więziony w areszcie PUBP, gdzie był przesłuchiwany. Następnie 12 IV 1947 przekazany do Okręgowej Prokuratury Wojskowej nr 5 w Krakowie. Aresztowany pod zarzutem dezercji z WP oraz nielegalnego posiadania broni. Przekazany do WUBP w Bydgoszczy. Aresztowany przez WPR Bydgoszcz. W dniu 31 V 1947 skazany przez WSO w Bydgoszczy na karę 6 lat więzienia i zdegradowany do stopnia szeregowca. Sygnatura akt Sr 435/47. Więziony w Bydgoszczy, CWK Wronki i Potulicach. Zwolniony z więzienia na początku lat pięćdziesiątych. /1953/. Po odzyskaniu wolności zamieszkał w Krakowie przy ul. Kolberga 8/7.
    Zmarł w Krakowie 08 VIII 1964.
    Był żonaty z Stanisławą. Jego syn Marek był więziony we Wronkach za działalność niepodległościową.
     
    Rocznik oficerski rezerw 1934; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Z. Nawrocki – T. Balbus. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/; Schemat organizacyjny Obwodu AK Tarnobrzeg /w/ Tarnobrzeskie zeszyty Historyczne nr 2 z XII 1991; K. Bogacz. W służbie dla Ojczyzny. Cz. II, Tarnobrzeg 1993. Informacja z USC Kraków. Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki 17 VIII 1950 /II/243/50 sprawdzić



    Ginalski Ignacy [1898-1949], legionista, podoficer sł. st. WP, chorąży, urzędnik, w konspiracji ZWZ/AK, ppor. cz. w. [1943], działacz WiN, ps. „Dziadek”, „Zenon”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu AK Tarnopol IX 1941-VIII 1942. Okręg ZWZ/AK Tarnopol.
     
    Ur. 12 I 1898 w Brzozowie. Syn Macieja i Franciszki. Uczęszczał do gimnazjum. Działał w Polskich Drużynach Strzeleckich. Od VIII 1914 służy w Legionach Polskich. Odbył kampanie legionową. Po kryzysie legionowym w VII 1917 działa w POW. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Po wojnie służy w WP jako podoficer zawodowy w 54 pp w Tarnopolu. W połowie lat trzydziestych w stopniu chorążego przeniesiony w stan spoczynku. Mieszkał w Tarnopolu. Do VIII 1939 pracował jako pracownik kontraktowy w Powiatowej Komendzie Uzupełnień w Tarnopolu. W okresie okupacji sowieckiej przebywał nadal na terenie Tarnopola. Od VII 1941 czynny w konspiracji ZWZ/AK. W okresie od IX 1941 do VIII 1942 był k-dtem i organizatorem struktur Obwodu ZWZ/AK Tarnopol. Jednocześnie od VII 1942 zastępca k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Tarnopol. Od lata 1942 do 15 IV 1944 kierownik referatu WSOP w K.O. AK Tarnopol. Po zajęciu terenu Tarnopola przez wojska sowieckie ewakuował się do Polski. W 1945 mieszkał w Brzozowie i pracował jako urzędnik w kopalni nafty. Od końca 1945 działa w strukturach konspiracyjnych Zrzeszenia WiN na terenie Brzozowa. Był członkiem Rady Powiatowej WiN Brzozów. Zatrzymany przez funkcj. PUBP Brzozów 26 VI 1946 w Brzozowie. Więziony w areszcie PUBP Brzozów, potem w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 1 X 1947 WPR Rzeszów. W czasie przesłuchań był torturowany i bity. Wyrokiem WSR Rzeszów na sesji wyjazdowej w Brzozowie z dnia 24 XII1947, sygnatura akt Sr. nr 1016/47 został skazany na karę 15 lat więzienia z art. 86 KKWP oraz kary dodatkowe. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do CWK Wronki i tu osadzony 19 V 1948. Początek wykonania kary 26 VI 1947, zaś upływ kary 26 VI 1962. W CWK Wronki szykanowany jako wróg ludu przez personel więzienny. Ciężko chory po przebytym śledztwie, przebywał w więziennym szpitalu, gdzie zmarł 09 III 1949. Pochowany na więziennej działce cmentarza we Wronkach.
     
    J. Węgierski. Obsada osobowa Obszaru Lwowskiego SZP-ZWZ-AK-NIE w latach 1939-1945. Kraków 2000; tenże: AK w okręgach Tarnopol i Stanisławów. Kraków 1996; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 340/1948; A. Zagórski. Schemat organizacyjny Okręgu WiN Rzeszów /1945-1947 /w:/ ZH WiN nr 6/1995; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Ośrodki represji Rawicz-Wronki 1945-1956. Poznań 1995

    Gładysz Józef [1911-1986], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Urban”
     
    Ur. 26 II 1911w Białobrzegach pow. Krosno w rodzinie chłopskiej, syn Andrzeja i Marii z d. Gorczyca. Ukończył 7 – klasową szkołę powszechną oraz zawodową. Służbę wojskową odbywał w latach 1932-1933 w 48 pp w Stanisławowie. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w m. Równe pow. Krosno. Czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Placówki ZWZ/AK Dukla krypt. „Dalia”. Był żołnierzem komórki wywiadowczej. Pracował w młynie swego teścia w Równem. Po wojnie działa w konspiracji WiN na terenie gm. Nadole. Zajmował się prowadzeniem kolportażu prasy konspiracyjnej, pełnił funkcję łącznika oraz zbierał informacje wywiadowcze. Bliski współpracownik Józefa Długosza „Dziadka”
    Zatrzymany przez funkcj. PUBP Krosno 6 XI 1947 pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji WiN i uwięziony w areszcie PUBP w Krośnie, gdzie przeszedł ciężkie ubeckie przesłuchania. Postanowienia o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 08 XI 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie.
    W dniu 29 I 1948 wywieziony do więzienia na Zamku w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 152/48 został skazany 07 V 1948 na 12 lat więzienia z art. 86§2 KKWP. W wyniku rewizji wyroku NSW w Warszawie w dniu 30 VI 1948 złagodził mu karę z 12 lat do 9 lat więzienia. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, potem w ZK Przemyśl skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 28 IX 1948. Początek wykonania kary 8 XI 1947, upływ kary 8 XI 1956. Z CWK Wronki wywieziony w dniu 13 II 1953 do ZK Potulice. W dniu 6 IV 1955 Zgromadzenie Sędziów NSW złagodziło mu karę do 7 lat. Zwolniony z więzienia 19 IV 1955.
    Po wyjściu z więzienia zamieszkał w Krośnie przy ul. Krakowskiej. Pracował w zawodzie fryzjera w wielobranżowej Spółdzielni Pracy Usług Różnych w Krośnie.
    Zmarł w Krośnie w 1986.
     
    A. Zagórski. Rejon WiN Krosno „Południe”. Zarys organizacji i działalności /1945-1948/Dzieje Podkarpacia, t. I. Krosno 1996; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr I/959/48


    Głowacki Adam [1903-1970], żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Góral”, „Ryś”, „Stelmach”
     
    Ur. 14 XII 1903 w Kańczudze, syn Wojciecha i Franciszki z d. Pałęcka. Ukończył w Kańczudze pięcioklasową szkołę powszechną, potem w latach 1923-1926 uczył się w trzyletniej Szkole Przemysłowej we Lwowie, po ukończeniu, której pracował w zawodzie stolarza. W latach 1926-1927 odbywał służb wojskową w 3 pp Leg. w Jarosławiu, gdzie ukończył pułkową szkołę podoficerską w stopniu st. strzelca. Po przeniesieniu do rezerwy pracował jako stolarz we Lwowie, potem w Kańczudze. W latach 1938-1939był radnym w Miejskim Zarządzie w Kańczudze. W VIII 1939 powołany na ćwiczenia wojskowe rezerwy. Awansowano go wówczas do stopnia kpr.
    Podczas kampanii wrześniowej 1939 walczył w szeregach II Batalionu Obrony Narodowej „Jarosław”.  Uczestniczył w walkach z wrogiem w rejonie Łupkowa, Cisnej, Komańczy i Sanoka. W latach okupacji niemieckiej mieszkał w Kańczudze i prowadził warsztat stolarski. Czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Placówki ZWZ/AK Kańczuga w Obwodzie Przeworsk ZWZ/AK. Od II 1941 pełnił funkcję podoficera broni placówki. Prowadził przez cały okres okupacji konspiracyjną rusznikarnię i opiekował się schronem z bronią Placówki ZWZ/AK Kańczuga. Uczestniczył w akcji „Burza”. Odznaczył się w walce z kompanią żandarmerii w Kańczudze. Awansowany w AK do stopnia plut. rez. Po wkroczeniu latem 1944 A. Cz. pozostaje w konspiracji i do rozwiązania AK w I 1945 pełni funkcję z-cy k-dta Placówki AK Kańczuga. Mieszka nadal w Kańczudze i prowadzi własny warsztat stolarski. Od jesieni 1945 działa w WiN. Początkowo do Vi 1946 pełni funkcję z-cy kierownika koła WiN Kańczuga, a po wyjeździe w VIII 1946 dotychczasowego kierownika koła A. Małeckiego „Jeleń”, „Mijał” obejmuje funkcję kierownika koła. Otrzymywał i kolportował konspiracyjną gazetkę WiN „Ku Wolności”. W ramach swej działalności zbierał informacji z dziedziny polityczno-gospodarczej i wojskowej. Informacje przekazywał w formie sprawozdań do kierownika Rady WiN Przeworsk.
    Zatrzymany 14 V 1948 przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 15 V 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie.
     
    Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 14 IX 1948, sygn. akt Sr. 597/48 na sesji wyjazdowej w Przeworsku skazany przy zastosowaniu amnestii z 22 II 1947 na karę 10 lat więzienia z art. 86 § 1 i 2 KKWP  i z art. 7 dekretu z 13 VI 1946 oraz utratę praw na okres lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 14 XII 1948, sygn. akt Sn. Odw. 2997/48 skargę rewizyjną pozostawił bez uwzględnienia utrzymując w mocy wyrok wydany przez WSR Rzeszów. Po procesie więziony w ZK przemyśl, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek wykonania kary 15 V 1948, upływ kary 15 V 1958.
    Zwolniony z więzienia 22 VIII 1955. Po wyjściu z więzienia powrócił do Kańczugi. Od X 1955 do czasu przejścia na emeryturę w II 1969 pracował jako stolarz w Wielobranżowej Spółdzielni Pracy Metalowców w Kańczudze.
    Zmarł w Kańczudze 05 XI 1970. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
     
    A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u /1945-1947/Okręg Rzeszów WiN [w:] ZH WiN nr 6/1995; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 504/49.  

     
    Głowacki Dominik [1905-1989], nauczyciel, żołnierz konspiracji ZWZ/AK, działacz WiN, plut. pchor. rez. piech. WP [1929], ppor. rez., ps. „Ossoliński”, „Zwara”. Więzień polityczny PRL.
    Kierownik Rady WiN Tarnobrzeg VII 1946 – II 1948. Okręg /Wydział/ WiN Rzeszów.
     
    Ur. 16 VIII 1905 w Żabnie pow. Tarnobrzeski.. Syn Jana i Antoniny z d. Paluch. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Żabnie, kształci się w latach 1917 – 1919 w Szkole Realnej w Tarnobrzegu, potem uczęszczał do Seminarium Nauczycielskim w Sokalu, gdzie zdaje w 1925 maturę i uzyskuje dyplom nauczyciela szkół powszechnych. Od 1 IX 1925 odbywa praktyki i pracuje jako nauczyciel kontraktowy w szkole powszechnej w Złoczowie w woj. tarnopolskim. Po zdaniu egzaminu nauczycielskiego do 1928 pracuje jako nauczyciel w szkole powszechnej w Zbarażu. Powołany do służby wojskowej, od IX 1928 odbywa służbę wojskową na dywizyjnym Kursie Podchorążych Rez. Piechoty przy 40 pp we Lwowie /5 DP/, potem w 51 pp w Tarnopolu /12. DP/. Przeniesiony w VI 1929 do rez. w stopniu tytularnego plut. podch. rez piech. z przydziałem mobilizacyjnym do 52 pp w Złoczowie. Od IX 1929 do VIII 1939 pracuje jako nauczyciel w Zbarażu. Zmobilizowany do WP 28 VIII 1939 i wcielony do 52 pp, w którego szeregach bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. W nocy z 2/3 IX 1939 wraz z pułkiem zostaje transportem kolejowym przewieziony z Złoczowa do Skarżyska, gdzie dotarł 04 IX 1939. Walczy z wrogiem w krwawych bojach w rejonie Iłży i Starachowic. W walkach pod Dąbrową 52 pp zostaje rozbity przez przeważające sił wroga. W trakcie walki zostaje ranny i wzięty do niewoli niemieckiej. Umieszczony w szpitalu jenieckim w Kielcach, skąd za pośrednictwem PCK W Kielcach został zwolniony jako inwalida wojenny. W X 1939 powraca do Żabna. Jesienią 1939 podejmuje nieudaną próbę przedostania się do Zbaraża na teren okupacji sowieckie, gdzie mieszkała jego matka i żona z dziećmi. Całą jego rodzinę NKWD wywiozło do łagrów.
    Od początku 1940 mieszka w Radomyślu. Od X 1940 pracuje oficjalnie jako kierownik i nauczyciel szkoły powszechnej w Radomyślu, gdzie uczy w zakresie dostępnym przez okupanta. Czynny w miejscowej komórce konspiracyjnej ZWZ/AK wchodzącej w skład Obwodu ZWZ/AK Tarnobrzeg. Organizator tajnego nauczania w gminie Radomyśl. W ramach Delegatury Rządu pełnił funkcję kierownika Komisji Oświaty i Kultury na gminę Radomyśl. Kolportował „Odwet” wydawany przez W. Jasińskiego. Latem 1944 był zastępcą d-cy Szkoły Podch. Rez. Piechoty AK w Radomyślu. Jednocześnie do rozwiązania AK 19 I 1945 był d-cą komórki AK w Radomyślu. Po wkroczeniu wojsk sowieckich i objęciu władzy przez komunistów nie ujawnił swej działalności konspiracyjnej. Pracował jako kierownik i nauczyciel szkoły podstawowej w Radomyślu. Brał czynny udział we IX 1944 w organizowaniu Gminnej Rady Narodowej w Radomyślu. Był aktywnym członkiem Komisji Szkolnej i członkiem Powiatowej Rady Narodowej w Tarnobrzegu. Latem 1945 działa w strukturach Obwodu Tarnobrzeg DSZ na Kraj, a od jesieni 1945 czynny w strukturach Zrzeszenia WiN, gdzie pełni funkcję kierownika gminy /koła/ WiN Radomyśl. Organizacyjnie podlega kierownikowi Rady Powiatowej WiN Tarnobrzeg L. Popielowi „Herburt” vel Młynarski vel Nowosielski. W VII 1946 na odprawie w Charzewicach L. Popiel przekazał mu kierownictwo Rady WiN Tarnobrzeg i zagrożony aresztowaniem wyjechał na Wybrzeże. Raporty sytuacyjne przekazuje kierownikowi Rejonu „Północ” /Mielec/ R. Mielniczkowi „Adam”, „Grzegorz”. W tym okresie prowadzi głównie działalność propagandową i wywiadowczą. 12 II 1948 zostaje zatrzymany w miejscu zamieszkania przez funkcj. Wydziału III WUBP z Rzeszowa i PUBP Tarnobrzeg. Początkowo więziony w areszcie PUBP Tarnobrzeg. W czasie rewizji znaleziono u niego archiwum Rady WiN Tarnobrzeg ukryte w szopie pod drewnem. Po wstępnym przesłuchaniu na dalsze śledztwo zostaje przewieziony do aresztu WUBP w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 12 II 1948 WPR Rzeszów. W trakcie przesłuchań był torturowany, bity i głodzony w celu wymuszenia zeznań go obciążających. Śledztwo zakończono w VI 1948. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 11 VI 1948, sygnatura akt nr Sr 435/48 został skazany na karę śmierci, pozbawiony wszelkich praw publicznych i obywatelskich oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. WSR Rzeszów przewodniczył kpt. Aleksander Borowski. 13 VIII 1948 postanowieniem NSW w Warszawie na mocy amnestii z 22 II 1947 złagodzono mu karę śmierci na 15 lat więzienia. Sprawa odw. Sn. OD. S. 2053/48. Skazany z art. 86 KKWP. Początek wykonania kary 13 VIII 1948 upływ kary 13 VIII 1963. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd zostaje przetransportowany do CWK Wronki i tu osadzony 18 II 1949. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 WSG w Krakowie 09 V 1956 złagodził mu karę do lat 10 oraz do lat 5 karę pozbawienia praw. Jednocześnie zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania. Początek wykonania kary 12 II 1948 zaś upływ kary 12 II 1958. W dniu 23 VI 1956 zostaje przetransportowany z CWK Wronki do więzienia w Lesznie Wlkp. W wyniku starań rodziny 05 VII 1956 Naczelna Prokuratura Rejonowa wystąpiła do Zgromadzenia Sędziów NSW w Warszawie z wnioskiem rewizyjnym wystosowanym na korzyść D. G. Oraz z wnioskiem o udzielenie mu przerwy w odbywaniu kary ze względów zdrowotnych. 10 VII 1956 WSG w Krakowie udzielił mu 6 miesięcznej przerwy w odbywaniu kary i zarządził jego zwolnienie. W dniu 13 VII 1956 zwolniony z ZK w Lesznie. 18 VII 1956 zgromadzenie Sędziów NSW w Warszawie uchyliło karę poprzez złagodzenie kary więzienia do lat 5 oraz karę pozbawienia praw do 1 roku. Do więzienia już nie powraca. Chorował na gruźlicę. Do pracy w szkolnictwie nie powraca z powodu wydanego zakazu przez Kuratorium Oświaty w Rzeszowie. Od 1 X 1956 do 15 XII 1956 pracował jako wagowy w Cukrowni Przeworsk. Następnie zamieszkał w Tarnowie, gdzie korzystał z pomocy udzielanej mu przez brata Mariana, gwardiana w klasztorze OO. Bernardynów. Od 19 XII 1956 do 31 V 1959 pracował jako pracownik fizyczny hurtowni „Arged” w Tarnowie. W wyniku jego starań SW w Rzeszowie 29 V 1957 ułaskawił go poprzez darowanie mu kary utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych. Z decyzją tą nie zgodził się SN w Warszawie, który 15 VI 1957 ułaskawienie za nieaktualne gdyż utrata praw kończy się 18 VII 1957. Od 1 VII 1959 aż do przejścia na emeryturę w 1973 był pracownikiem umysłowym w PSS „Społem” w Tarnowie. Później pracował tam jeszcze na pół etatu.
    Zmarł po ciężkiej chorobie 26 VI 1989 w Tarnowie. Pochowany 29 VI 1988 na Starym Cmentarzu w Tarnowie.
    Żonaty z Zofią z d. Ossolińska. Mieli syna Mariana zmarłego na Syberii i syna Andrzeja ur. 30 I 1947. Żona powróciła z zesłania 12 II 1946. Zmarła 06 VI 1972 w Tarnowie.
    W dniu 20 IX 1993 SW w Rzeszowie unieważnił wydanym postanowieniem wyrok WSR Rzeszów z 11 VI 1948 i przywrócił mu pełnię praw obywatelskich, uznając jego działalność za działanie na rzecz odzyskania niepodległości.
     
    USC Tarnów. Skrócony akt zgonu nr 752/1989; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/243/48 i Księga ewidencyjna więźniów z 1952 nr nieczytelny z adnotacją dot. transportu do ZK Leszno; 


     
    Grenda Kazimierz [1906-1959], działacz harcerski, nauczyciel, geograf, w konspiracji „Szare Szeregi”, NIE/DSZ/WiN, ps. „A”, „Gruda”, „Granica”, „Ł-4”, „Marek”. Więzień polityczny PRL.
    Prezes Okręgu WiN Łódź IX 1945-XII 1946.
     
    Ur. 15 IV 1906 w Toruniu. Syn Jana i Joanny z d. Witkowska. Ukończył w Toruniu Gimnazjum im. m. Kopernika i uzyskał świadectwo dojrzałości. Następnie studiował na Wydziale Filozoficznym UP w Poznaniu, uzyskując w 1929 tytuł mgr geografii. W tym samym roku odbył jedno miesięczne przeszkolenie wojskowe. Następnie pracuje jako nauczyciel geografii w szkołach powszechnych w Luboniu i Swarzędzu. Od najmłodszych lat działał w harcerstwie. Od 1934 k-dt Hufca Poznań-powiat. W 1937 uzyskał stopień harcmistrza RP. W 1939 nie został zmobilizowany do WP. Na początku okupacji niemieckiej zagrożony aresztowaniem przez gestapo wyjechał do Warszawy gdzie podjął współpracę z Kwaterą Główną Szarych Szeregów /Pasieka/. Zorganizował chorągiew „Ul Kresowy Chrobry”, podległa Wydziałowi Zachodniemu. Był wizytatorem chorągwi harcerskich z terenu zachodniej Polski. Następnie zastępca kierownika Wydziału Zachodniego. Od V 1943 do VII 1944 wizytator Kwatery Głównej Szarych Szeregów w Chorągwi Radomskiej /Ul Rady/. Podczas Powstania Warszawskiego w VIII 1944 szef II rzutu „Pasieki”. Po śmierci hm E. Zürna 23 VIII 1944 mianowany szefem Kwatery Głównej. Zainicjował pracę poczty polowej w Śródmieściu-Południe. Po kapitulacji powstania w X 1944 przedostaje się do Krakowa pozostając nadal szefem „Pasieki” do rozwiązania jej 3 I 1945. Czynny w konspiracji poakowskiej NIE/DSZ. Bliski współpracownik Józefa Rybickiego „Andrzeja”, z którego polecenia w VIII 1945 udał się do Łodzi. Od IX 1945 czynny w konspiracji WiN, gdzie pełni funkcje prezesa Okręgu WiN Łódź. Mieszka w Łodzi przy ul. Św. Andrzeja 28/6. Uzyskał pracę jako asystent geografii w Głównej Szkole Handlowej. Prowadził aktywna działalność konspiracyjną. Zorganizował skład Zarządu Okręgu WiN Łódź i obsadził kadrowo kierownictwa 6 obwodów WiN wchodzących w skład okręgu. Organizuje działania propagandowe i aktywizuje pracę wywiadowczą. Utrzymuje kontakty z kierownictwem Obszaru Centralnego WiN – J. Rybickim, potem z W. Kwiecińskim. Jego działalność został zdekonspirowana przez agenta MBP ps. „Kapitan” /K. Czarnockiego/, który był bliskim współpracownikiem W. Kwiecińskiego. W dniu 18 XII 1946 aresztowany przez funkcj. WUBP Łódź i uwięziony. Po krótkim śledztwie zostaje wyrokiem WSR Łódź z dnia 15 I 1947, sygnatura akt Sr 8/47 skazany na karę śmierci. Sądzony przez WSR Łódź w składzie: ppłk Bronisław Ochnio – przewodniczący oraz por. Wacława Bohatyrowicza i kpt. Annę Landau – ławników, chor. Bolesława Muździka – protokolant i przy udziale mjr Czesława Łapińskiego – prokuratora.
    28 II 1947 postanowieniem NSW w Warszawie zmieniono mu karę śmierci na 15 lat więzienia i pozbawiony praw obywatelskich honorowych i publicznych na lat 5. Po uprawomocnieniu się wyroku więziony w ZK Łódź, skąd został wywieziony do CWK we Wronkach. Ze względu na stan zdrowia / miał w ZK Łódź zawał serca/ został zwolniony warunkowo z więzienia 06 III 1956. Po wyjściu z więzienia w ciężkim stanie zdrowia, zamieszkał w Poznaniu. 21 III 1958 WSG w Poznaniu wydał postanowienie o przywróceniu mu wszystkich praw. Do zdrowia nie powraca. Ciężko schorowany zmarł 10 III 1959 w Poznaniu. Pochowany na cmentarzu parafialnym Bożego Ciała przy ul. Bluszczowej.
    Odznaczony KW.
    Od 1937 żonaty. Miał dwóch synów.
     
    M. R. Bombicki. AK i WiN przed Sądami Specjalnymi. Poznań 1993; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; Opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny. W-wa -Kraków –Wrocław 2002. Biogram K. G. Opr. M. Michalik.


     Golik Rudolf [1904-1972], żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Zagłoba”, „Zych”
    Ur. 11 VIII 1904 w Pilchowie pow. Tarnobrzeg w rodzinie chłopskiej, syn Walentego i Marii z d. Sarna. Ukończył szkołę powszechna oraz wyuczył się zawodu ślusarza. Służbę wojskową odbył w WP w latach 1925-1926. Przed wojna pracował jako ślusarz. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem ZWZ/AK i pełnił funkcję rusznikarza i magazyniera broni. Po wojnie mieszkał w Charzewicach. Od VIII 1945 czynny w konspiracji niepodległościowej DSZ. Zwerbowany do działalności konspiracyjnej w WiN przez K. Moskala – kierownika Rady WiN Nisko. Początkowo był łącznikiem, potem zajmował się kolportażem prasy podziemnej na terenie Rady WiN Nisko. Zatrzymany przez funkcj. UB 12 II 1948 w Charzewicach i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 17 II 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Przeszedł ciężkie śledztwo. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 28 VI 1948, sygn. akt Sr. 454/48 został skazany na karę 15 lat więzienia oraz kary dodatkowe. Na podstawie amnestii karę złagodzono do lat 10. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd go przewieziono do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono 25 V 1949. Początek wykonania kary 12 II 1948, upływ kary 12 II 1958. W dniu 05 XII 1953 wywieziony z CWK Wronki do ZK Nowogard. Po wyjściu z więzienia mieszkał w Charzewicach. pow. Tarnobrzeg.
    Zmarł 5 VI 1972.

    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; AIPN Rzeszów. Chrakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki Nr 5o6/49 


     
    Golka Tadeusz [1914-1973], oficer rez. piech. WP, ppor. [1939], w konspiracji ZWZ/AK/ROAK/DSZ/WiN, por. [1943], kpt. rez.[1945], ps. „Awans”, „Bicz”, „Kruk”, „Skrzetuski”, „Sowa”, „Tymon”, „Zygmunt”, vel Józef Tarnowski.
    Kmdt Rejonu III /Parczew/ VI 1941-X 1943 w Obwodzie ZWZ-AK Włodawa. Okręg Lublin ZWZ-AK. Więzień polityczny PRL.
    Ur. 10 VIII 1914 w Węgleszynie pow. Jędrzejów woj. kieleckie, syn Antoniego i Antoniny z d. Grabowska. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczy się w gimnazjum, uzyskując w 1935 świadectwo dojrzałości. Od IX 1935 – VII 1936 odbywa służbę wojskową w 1 kompanii szkolnej CKM w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Praktyki odbywał w 6 pp Leg. w Wilnie. Przeniesiony we IX 1936 do rezerwy w stopniu tytularnego kpr. podch. rez. piech. Po odbyciu obowiązkowych ćwiczeń aplikacyjnych zostaje awansowany w 1939 do stopnia ppor. rez. piechoty.W latach 1936-1939 studiował w WSH w Warszawie. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. W okresie okupacji niemieckiej działa początkowo od 1940 na terenie Rejonu VIII /Łomianki/ w Obwodzie Warszawa-powiat ZWZ, gdzie pełni funkcję oficera organizacyjnego rejonu. Zagrożony aresztowaniem przenosi się do Lublina, gdzie kontynuuje działalność konspiracyjną w ZWZ/AK. Od jesieni 1940 do I 1941 pełni funkcję z-cy k-dta Obwodu ZWZ Lublin. Przeniesiony w VI 1941 na stanowisko k-dta Rejonu III obejmującego Parczew-miasto i gm. Dębowa Góra, Tyśmienica, Uścimów w Obwodzie ZWZ-AK Włodawa. Funkcję pełni do X 1943. Awansowany do stopnia por. rez. 11 XI 1943. Aresztowany w Parczewie przez żandarmów niemieckich w końcu X 1943. Uwolniony z aresztu w Parczewie 31 X 1943 przez oddział AK dowodzony przez por. Zygmunta Teodorowicz „Bej”. Następnie od XI 1943 do IV 1944 pełni funkcje adiutanta k-dy Obwodu AK Radzyń Podlaski. W IV 1944 mianowany I z-cą k-dta Obwodu AK Radzyń Podlaski. Po wkroczeniu wojsk sowieckich na teren obwodu pozostaje w konspiracji na zajmowanym stanowisku. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 działa w konspiracji poakowskiej ROAK/DSZ, potem od IX 1945 w WiN. Od IX 1945 do IV 1947 oficer organizacyjny w Komendzie Okręgu Lublin WiN. Ujawnił się 22 IV 1947 w Lublinie. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Warszawy, gdzie kontynuował studia wyższe, które ukończył z tytułem mgr ekonomii. Aresztowany przez UB 18 III 1950 w Warszawie przez funkcj. MBP, był przesłuchiwany w Warszawie, skąd go przewieziono na dalsze śledztwo do więzienia na Zamku Lubelskim w Lublinie, gdzie przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Skazany przez Sąd Wojewódzki – Wydział IV Karny w Lublinie 23 VII 1952 na karę 14 lat więzienia, syg. akt K 232/51, z art. 1 pkt 1 dekretu z 31 VIII 1944 o wymiarze kary dla hitlerowsko-faszystowskich zbrodniarzy – oskarżony o współudział w przeprowadzonej w XI 1943 w lasach kąkolewickich likwidacji 13 żołnierzy GL. Był sądzony razem z Jerzym Skolimcem i Zygmuntem Teodorowiczem. W wyniku rewizji wyroku Sąd Najwyższy w Warszawie 27 VI 1953, syg. akt II.K. 296/52/II złagodził karę do lat 7. Więziony w ZK Lublin, Warszawa, Wronki. Zwolniony z więzienia w maju 1956 na podstawie amnestii z 27 IV 1956.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał w Warszawie i pracował w Centralnym Zarządzie Przemysłu Owocowo-Warzywnego w Warszawie.
    Zmarł w Warszawie 16 III 1973.

    J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Pruszków 2003; J. Z. Sawicki. VII Obwód Warszawskiego Okręgu AK „Obroża”. W-wa 1990; I. Caban-Z. Mańkowski. ZWZ-AK w Okręgu Lubelskim 1939-1944. Lublin 1971; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995; tenże: Okręg Lubelski AK. Lublin 1996; tenże: Oddziały AK 7 pp Leg. Lublin 1994; AK na środkowej i południowej Lubelszczyźnie i Podlasiu. Lublin 1993; P. Mirski – J. Twardowski. Zrzeszenie WiN na Lubelszczyźnie w opracowaniach funkcj. MSW. Lublin 2002; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993.


    Gołębiewski Marian [1911-1996], nauczyciel, urzędnik, kpr. rez. piechoty [1935], żołnierz PSZ, ppor. rez. cc [1942], AK, por. 11 XI 1944, ROAK/DSZ, kpt. [1 VI 1945], działacz WiN, ps. „Irka”, „Korab”, „Lotka”, „Ster”, „Swoboda”, vel Marian Gortat, vel Marian Śliwa
    Kmdt Obwodu AK/ROAK/DSZ Hrubieszów, inspektoratu DSZ/WiN Zamość.
    Ur. 16 IV 1911 w Płońsku. Syn Stanisława /szewca/ i Józefy z d. Sęp. Do 1922 mieszkał w Płońsku, gdzie uczęszczał do szkoły powszechnej, a następnie uczył się w Seminarium Nauczycielskim w Kcyni, a od 1927 w Słupcy, gdzie w 1931 ukończył 5 kursów uzyskując dyplom nauczyciela. Od IV 1934 do IV 1935 odbywał służbę wojskową w 59 pp w Inowrocławiu. W V 1937 i w VII 1939 odbył w stopniu kpr. Ćwiczenia wojskowe w VIII dyonie żandarmerii w Toruniu. W latach 1933 – 1938 był członkiem zarządu Klubu Sportowego „Goplania” w Inowrocławiu. Od XI 1934 do II 1939 pracował zawodowo jako urzędnik biurowy w fabryce cykorii „Franek” w Inowrocławiu. Od III 1939 do IX 1939 pracował jako nauczyciel geografii i historii i WF w szkole powszechnej w Kołomyi. We IX 1939 nie był zmobilizowany do WP. 18 IX 1939 wraz z wojskiem przekroczył granicę polsko-rumuńską. Przebywał w obozie wojskowym dla internowanych w m. Dobra k/Tulczy, a następnie w obozie dla internowanych w Craiovej, skąd 27 X 1939 uciekł, pomagając w ucieczce jeszcze 5 Polakom z Czerniowiec. Po uzyskaniu paszportu w konsulacie bukareszteńskim, koleją przez Jugosławię i Włochy /Belgrad, Triest, Mediolan, Modane / przedostał się do Francji, gdzie dotarł 09 XI 1939. Od 11 XI 1939 przebywał w obozie wojskowym, w Coëguidan, gdzie wstąpił do Szkoły Podchorążych. W IV 1940 awansowany do stopnia sierż. podch. Od 15 IV 1940 służył w I baonie 1 pułku 1 Dywizji Grenadierów, gdzie pełnił funkcję z-cy d-cy plutonu. Brał udział w walkach z Niemcami w VI 1940. 21 VI 1940 dostał się do niewoli niemieckiej, skąd zbiegł w nocy z 4/5 X 1940. Następnie przebywa na terenie Francji w strefie nieokupowanej. W grupie 8 osób zorganizowanej przez siebie grupy wyruszył 24 IV 1941 z Marsyli i przekroczył granicę hiszpańską k/ Figueres. W pociągu na trasie Barcelona – Madryt aresztowany przez Hiszpanów i by uniknąć obozu koncentracyjnego w Miranda de Ebro, wyskoczył z pociągu i uciekł. Dotarł do Madrytu, a stąd do Lizbony. Wyruszył jachtem na pełne morze, skąd został zabrany przez statek „Aguilla” płynący do Gibraltaru. 13 VII 1941 przybył do Glasgow w Wlk. Brytanii, gdzie otrzymuje przydział do WP. Przydzielony do II baonu 1 Brygady Strzelców, gdzie pełnił funkcję z-cy d-cy plutonu. Po zgłoszeniu się do służby w kraju z dniem 24 IV 1942 przeszedł do dyspozycji Oddziału VI Sztabu NW. Przeszedł przeszkolenie konspiracyjne ze specjalnością dywersji i 24 VIII 1942 zaprzysiężony w Audley End. Awansowany do stopnia ppor. rez. 01 X 1942. W nocy z ½ X 1942 wykonał skok na placówkę odbiorczą „Zamek” w rejonie Dęblina. Następnie przebywał w Warszawie, gdzie przechodził aklimatyzację. W XI 1942 otrzymał przydział na stanowisko szefa Kedywu Inspektoratu Rejonowego AK Radzyń Podlaski w Okręgu AK Lublin. Przebywał na melinie konspiracyjnej w majątku Łykoszyn. Zorganizował m. in. sieć dywersji, prowadził szkolenie oraz utworzył kilka patroli, które z powodzeniem uderzały na niemieckie transporty, wysadzały mosty, likwidowały konfidentów i gestapowców. Główny jednak ciężar akcji przeciwniemieckiej był kierowany przeciwko niemieckiej akcjom pacyfikacji Zamojszczyzny. Walki prowadziły zaczątki oddziałów partyzanckich AK „Korsarza” i „Podlaskiego”. 23 IV 1943 przeprowadził akcję uwolnienia z więzienia w Zamościu żony i syna k-dta obwodu AK Tomaszów Lub. mjr-a W. Szczepankiewicza „Drugaka”. W X 1943 mianowany k-dtem obwodu AK Hrubieszów. Obwód przejął w bardzo trudnym okresie, po fali wysiedleń i narastania napaści nacjonalistów ukraińskich. Musiał odtworzyć od podstaw nowy sztab obwodu oraz przeorganizować struktury terenowe. Zorganizował łączność i wywiad. Oraz wydawanie „Tygodnika Żołnierza AK”. Główny nacisk położył na zorganizowanie terenu do obrony przed oddziałami UPA, zaciekle atakujących ludność polską, głównie na wsiach. Aktywnie uczestniczył w walkach z UPA oddziały AK dowodzone przez por. Stefana Kwaśniewskiego „Lux”, ppor. Kazimierza Wróblewskiego „Maryśka”, ppor. Stanisława Witamborskiego „Mały” i ppor. Karola Bojarskiego „Wyga” oraz ppor. Sergiusza Konopa „Czarusia”.
    W VI 1944 udał się na odprawę Komendy Inspektoratu Rejonowego AK Zamość we wsi Bondyrz k/Zwierzyńca, która odbyła się 16 i 17 VI 1944. Razem ze Zgrupowaniem Oddziałów Part. AK i BCh mjr-a „Kaliny” /Edwarda Markiewicza/ znalazł się w okrążeniu w trakcie przeprowadznej przez Niemców operacji przeciwpartyzanckiej „Sturmwind II”, która swym zasięgiem objęła rejon Puszczy Solskiej i okolicznych lasów. 18 VI 1944 został lekko ranny w czasie walk, gazu przebywał przy oddziale por. „Wira” /Konrada Bartoszewskiego/ 23 VI 1944 brał udział w kontrataku na pozycje niemieckie w rejonie Karczmisk, zaś 25 VI 1944 został ciężko ranny w rejonie m. Osuch. Mimo ran zdołał się przebić przez pierścień okrążenia z oddziałem „Wira”. Przez dłuższy czas leczył się na melinach i m. in. w szpitalu u dr Z Klukowskiego w Szczebrzeszynie i Kawęczynie. Nie powrócił już do Hrubieszowa zajętego 23 VII 1944 przez A. Cz. Jednak zgodnie z wytycznymi dowództwa AK złożył wizytę d-cy sowieckiemu, podając fałszywy adres zamieszkania. Dalej pełnił funkcję k-dta obwodu AK Hrubieszów. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK pozostaje w konspiracji poakowskiej ROAK/DSZ potem WiN. Był awansowany do stopnia por. rez. 11 XI 1944. Kieruje akcjami zbrojnymi przeciwko siłom komunistycznym. Awansowany rozkazem DSZ na Kraj nr 319 z 1 VI 1945 do stopnia kpt. rez. W IV 1945 po aresztowaniu przez UB/NKWD w Warszawie mjr-a A. Pstrockiego „Prawdzica”, „Wacława” inspektora zamojskiego AK/ROAK obejmuje jego obowiązki. W V 1945 mianowany formalnie k-dtem Inspektoratu Rejonowego DSZ Zamość. Prowadził w V 1945 rozmowy z przedstawicielami UPA. W VI1945 odwołany z funkcji inspektora i przeniesiony na stanowisko szefa sztabu Okręgu Lublin DSZ, a od IX 1945 Okręgu WiN Lublin. 21 I 1945 po przyjeździe do Warszawy na spotkanie z k-dtem Obszaru centralnego WiN Józefem Rybickim „Maciej został aresztowany na kwaterze przy ul. Widok i uwięziony w areszcie MBP przy ul. Koszykowej. Był przesłuchiwany przez kierownika IV Wydział Śledczego MBP mjr-a Józefa Różańskiego, następnie przez oprawców MBP A. Humera, J. Duszę, J. Kędziora, L. Serkowskiego, B. Szymańskiego i K. Cielaka. Podczas przesłuchań bity i maltretowany psychicznie i fizycznie. 23 I 1946 przewieziony do więzienia na Mokotowie, gdzie siedział w celi nr 56, i potem nago w karcerze. /Bunkrze betonowym/. Odmroził sobie wówczas nogi i ręce. Umieszczano go też w celi z chorymi z zaawansowaną gruźlicą. Stosowane wobec niego metody miały go zmusić do przyznania się do zarzucanych mu fałszywych zarzutów.
    Akt oskarżenia zatwierdził mjr Józef Różański. Sądzony razem z I Zarządem Głównym WiN. W wyniku rozprawy przed WSR Warszawa która odbyła się w dniach 4-30 I 1947 został skazany wyrokiem WSR z 03 II 1947 na karę śmierci jako jedyny z oskarżonych. Sygnatura akt Sr. 947/46. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie płk dr Władysław Tarnowski – przewodniczący, sędziowie ppłk mgr Jan Hryckowian, kpt. Stanisław Karczmarek, protokolant por. Tadeusz Jegierski, w obecności Naczelnego Prokuratora WP płk Henryka Holdera i obrońcy. Decyzją B. Bieruta , który skorzystał z prawa łaski, karę śmierci zamieniono na bezterminowe więzienie. 14 VII 1947 WSR na posiedzeniu niejawnym po zastosowaniu amnestii zmniejszył mu wyrok do 15 lat więzienia. 12 III 1949 przewieziony do CWK w Rawiczu, a 08 I 1952 przewieziony z CWK Rawicz do CWK Wronki. Od 30 VI 1952 więziony w więzieniu w Sieradzu, gdzie 02 XII 1955 wieczorem z kilkoma współwięźniami i strażnikiem E. Matusiakiem zorganizował bunt celem ucieczki. Obezwładniono wówczas kilku strażników, otworzono cele i wydostano się na zewnątrz. W wyniku strzelaniny i blokady bramy głównej więzienia, otoczony, poddał się. 27 II 1956 ponownie skazany na dożywotnie więzienie i przewieziony do CWK Wronki. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 WSG w Warszawie 05 V 1956 zmniejszył mu karę do 10 lat więzienia. Zwolniony warunkowo z CWK Wronki 21 VI 1956.
    Po wyjściu z więzienia powraca do Warszawy gdzie zamieszkał na stałe. Od 1 XII 1956 do 16 VI 1957 pracuje w Biurze Informacji i Zleceń, a następnie w Biurze Techniczno-Usługowym Spółdzielni „Wspólna Sprawa” jako pracownik umysłowy. Od 01 X 1959 do 30 IX 1960 zatrudniony dorywczo, Następnie pracuje m. in. w „Inco” i firmie „Elektrosan”. Z dniem 1 VI 1966 zatrudniony w przedsiębiorstwie Wagonów Sypialnych i Restauracyjnych „Wars” jako st. referent ds. gospodarki materiałowo-magazynowej. Zatrudniony tu do 20 IX 1970. Był jednym z twórców organizacji opozycyjnej wobec reżimu komunistycznego „Ruch”, gdzie posługiwał się ps. „Tomasz”. 20 VI 1970 został aresztowany przez SB na Targach w Poznaniu i przewieziony na ul. Rakowiecką w Warszawie. Zatrzymano wówczas innych działaczy „Ruchu”. 23 X 1971 skazany został przez Sąd Wojewódzki dla m. Warszawy na 4 lata i 6 miesiecy więzienia. Sądzony przez SW w skladzie: Ryszard Borecki przewodniczący i jako ławnicy Krystyna Hachulska i Bogdan Koryszewski. Protokolanci B. Baronowska i J. Trzaskoma, G. Dziarska. Jego obrońcami byli W. Siła – Nowicki i W. Lis-Olszewski.
    W wyniku amnestii 28 VIII 1974 opuścił więzienie. Był współorganizatorem „Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela /ROPCiO/. Był autorem listu do ministra spraw wewnętrznych PRL gen. Kowalczyka z x 1979.
    Od 26 XI 1974 do 05 III 1975 zatrudniony w Zakładach Telewizyjnych, a od 08 III 1975 do 31 VII 1978 w Spółdzielni pracy „Centralne Laboratorium Chemiczne” w Warszawie jako chałupnik. W końcu VIII 1980 był dwukrotnie aresztowany przez SB. W 1982 wyjechał do USA do siostry. W USA ukończył kurs szkoły pielęgniarskiej i pracował dorywczo. Działał w USA na rzecz niepodległości i suwerenności Państwa Polskiego. Był współautorem listów otwartych do prezydenta Lecha Wałęsy piętnujących układy „Targowickie” z komunistami bądź ich satelitami.
    W 1991 zweryfikowany w stopniu płk-a w st. sp., a w 1994 odznaczony przez Wałęsę Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia polski.
    Był orędownikiem pojednania i współpracy narodu polskiego i ukraińskiego, w kraju i za granicą/ USA, Kanada. Po 1989 przyjeżdżał wielokrotnie do Kraju, czynnie uczestnicząc w wielu spotkaniach kombatancko-patriotycznych jak na Zjeździe Żołnierzy 27 WDP AK we IX 1994. Działał w ŚZŻAK oraz Związku b. Żołnierzy AK w Chicago. 22 I 1992 Zarząd Główny Zrzeszenia WiN we Wrocławiu wystąpił z wnioskiem o uznanie za nieważny wyrok z 03 II 1947 w sprawie przeciwko członkom i Zarządu Głównego WiN. 24 VI 1993 SW w Warszawie wydał postanowienie o uznaniu za nieważny wyrok b. WSR Warszawa z dnia 03 II 1947, co jest równoznaczne z uniewinnieniem i oznacza pełną rehabilitację. Mieszkał w Staten Island w stanie Nowy Jork i w kraju. Odznaczony: VM kl. 5, KKOOP.
    Od 1962 był żonaty z Stanisławą z Konińskich /ur. 1924/ st. inspektorką w NBP, z którą miał syna Tadeusza/ur. 1962/ taksówkarza i córkę Marię Wiktorię, zamężną Bacowską, pracownika umysłowego.
    Zmarł 18 X 1996 w Warszawie.

    K. A. Tochman. Pułkownik Marian Gołębiewski /w:/ ZH WiN nr 10. Kraków IX 1997 /tu obszerna bibliografia/; A. Zagórski. Biogram M. G. /w:/ Biuletyn „Orzeł Biały” nr 12/63/ z XII 1996. Kraków 1996; R. Wnuk. Lubelski Okręg AK-DSZ i WiN 1944-1947. W-wa 2000; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, t. VI, cz. II. Wrocław 2000/tu obszerna bibliografia/; rozkaz Delegata Delegatury Sił zbrojnych na Kraj płk-a dypl. j. Rzepeckiego „Wojnar” nr 319 z 1 VI 1945. W-wa 2004 Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1952.


    Gorazdowski Jan Nepomucen [ 1896-1957], dowborczyk, oficer sł. st. piechoty WP, mjr [1938], w konspiracji SZP/ZWZ/AK/DSZ, ppłk sł. st. [1942], płk [1 I945], ps. „Wolański, vel Jan Bumza, vel Jerzy Janowski, vel Jan Jerzewski
    Szef Wydziału I sztabu Okręgu Warszawa – Miasto ZWZ/AK 1940- II 1943.
     
    Ur. 09 V 1896 w Sokołowie Podlaskim, syn Bolesława /notariusza/ i Zofii z d. Krassowskiej. Po ukończeniu w 1914 Gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie studiował 1914-1915 w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie. W czasie nauki w gimnazjum należał do tajnego skautingu ni był członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich. W 1915 wraz z rodziną ewakuowany w głąb Rosji. We IX 1915 powołany do służby wojskowej w armii rosyjskiej. Po ukończeniu szkoły oficerskiej piechoty w Kijowie był d-cą kompanii w 207 pp. Ranny we IX 1916. Od III 1917 do VI 1918 był d-cą kompanii w I Korpusie Polskim na Wschodzie dowodzonym przez gen. J. Dowbór-Muśnickiego. Po rozwiązaniu i Korpusu w VI 1918 powraca do kraju. Od XI 1918 w stopniu por. sł. st. piech. służy w WP. Początkowo w 34 pp dowodził kompanią, z którą od III 1919 uczestniczy w walkach na froncie wojny polsko-bolszewickiej, a od IX 1920 był adiutantem 30 Brygady Piechoty. W III 1921 objął funkcję referenta Oddz. I DOG I Warszawa, od III 1922 d-ca kompanii 15 pp, a od I 1923 adiutant komendanta Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia w Rembertowie. Zweryfikowany przez MSWojsk. w stopniu kpt. sł. st. piech. z starszeństwem 01 VI 1919. Od X 1928 ponownie d-ca kompanii w 61 pp w Bydgoszczy, a od IV 1930 d-ca kompanii w 20 pp w Krakowie. Od IV 1933 referent organizacyjny Okręgowego Urzędu WF i PW DOK V w Krakowie, a od II 1938 inspektor WF i PW DOK I w Warszawie. Awansowany 19 III 1938 do stopnia mjr sł. st. piech. w Korpusie oficerów administracji wojskowej.
    W kampanii wrześniowej 1939 d-ca stołecznego batalionu PW, od 25 IX 1939 w składzie Grupy gen. Wilhelma Rückemana, a od 01 X 1939 w składzie SGO „Polesie” dowodzonej przez gen. F. Kleeberga. Po bitwie pod Kockiem 05 X 1939 uniknął niewoli niemieckiej i przedostał się do Warszawy.
    Od połowy X1939 czynny w konspiracji SZP. Od XI 1939 szef Wydziału I /organizacyjnego/ K-dy Okręgu Warszawskiego SZP, potem Okręgu Warszawa-Miasto ZWZ/AK. Rozkazem KG AK nr L. 65/BP z 11 XI 1942 mianowany ppłk sl. st. piech.. Z dniem 01 II 1943 przeniesiony na stanowisko szefa Biura /Wydz./Personalnego w Oddz. I KG AK. W czasie Powstania Warszawskiego odcięty na Mokotowie, uznany został za zmarłego. Funkcję szefa Wydz. Personalnego KG AK pełnił także po kapitulacji oddziałów powstańczych aż do rozwiązania AK 19 I 1945. Następnie od I 1945 czynny w konspiracji NIE/DSZ, gdzie kieruje Biurem /Wydz./Personalnym. 30 VII 1945 zaprzestał działalności konspiracyjnej. Aresztowany przez UB 04 VIII 1945. Zwolniony zostaje 12 IX 1945. 13 IX 1945 ujawnił się i do XI 1945 był zastępcą płk sł. st. piech. J. Mazurkiewicza – przewodniczącego Komisji Likwidacyjnej Obszaru Centralnego b. AK. Zweryfikowany w stopniu płk sł. st. piech. z starszeństwem 01 I 1945. Następnie razem z płk J. Mazurkiewiczem i płk dypl. J. K. Plutą – Czachowskim prowadził „Bazar Krajowy” przy ul. Nowogrodzkiej26. W dniu 13 I 1949 aresztowany ponownie przez UB i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa z 07 XII 1953 zostaje skazany na karę 15 lat więzienia.  Więziony na Mokotowie, potem w CWK Wronki. Zwolniony z więzienia 24 III 1956 i zrehabilitowany 30 III 1956.
    Zmarł w Warszawie 30 III 1957. Pochowany na cmentarzu powązkowskim.
    Odznaczony: VM kl. 5, ZKZ z M, ZKZ /1938/, KW 3x,
    Jego żona Zofia Julia z d. Krawczyk II voto Wierzbicka /1903-1979/, ps. Marcela, ppor. cz. w., była od IV 1944 łączniczką mjr Stefana Micha. Odznaczona KW.
     
    Roczniki oficerskie MSWoj. 1923,1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Anna Rószkiewicz-Litwinowiczowa. Trudne decyzje. Kontrwywiad Okręgu Warszawa AK 1943-1944. W-wa 1991; j. Gozdawa – Gołębiowski. Obszar Warszawski AK. Lublin 1992; M. Ney – Krwawicz. Komenda Główna AK 1939-1945. W-wa 1990; A. K. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 1. W-wa 1987; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1954.


    Gronowski Jerzy Stanisław [1908-1992], prawnik, oficer rez. piechoty WP, ppor. [1934], w konspiracji ZWZ/Ojczyzna/, AK/DSZ, WSGO „Warta”, ps. „Michał” vel Krzysztof Kochanowski vel Krzysztof Krasowski vel Jerzy Tarnowski. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Inspektoratu DSZ/WSGO „Warta” Leszno. Okręg DSZ Poznań.
     
    Ur. 11 VII 1908 w Kielcach. Syn Stefana i Marii z d. Gaczorkowska. W 1914 ewakuowany z rodzicami z Kielc do Ufy /Ural/ potem Irkucka i Aczyńska. W 1922 powraca do kraju. W 1928 ukończył Państwowe Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki w Kościanie, gdzie zdał maturę. W latach 1928 -1933 studiował prawo na wydziale Prawno-Ekonomicznym UP w Poznaniu. Od IX 1932 do VII 1933 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rez. Piechoty w Zambrowie. Przeniesiony do rez. w stopniu tytularnego sierż. podch. rez. piechoty. Do stopnia ppor. rez. awansowany w 1935 z starszeństwem 1 I 1934 z przydziałem mobilizacyjnym do 55 pp w Lesznie. Ewidencyjnie podlega PKU Kościan. Od 1 VII 1934 do 25 VIII 1939 był aplikantem adwokackim w Lesznie i Śmiglu. W okresie studiów aktywny członek SN i OWP. Pełnił m.in. funkcję prezesa Zarządu Powiatowego SN na powiat śmigielski i kościański. Członek Wydziału Woj. OWP w Poznaniu, potem w Katowicach. Zmobilizowany do WP 25 VIII 1939 i wcielony do 55 pp w Lesznie na stanowisko adiutanta 2 baonu 55 pp. Jako prawnik był członkiem Sądu Wojennego przy Wielkopolskiej Brygadzie Kawalerii. Uczestniczył w sądzeniu niemieckich dywersantów w Lesznie. Brał udział w bitwie nad Bzurą. Unika niewoli. Poszukiwany przez gestapo listem gończym na terenie Wielkopolski ukrywa się w Kielcach, potem w Jędrzejowie, gdzie w V 1940 został zaprzysiężony przez kpt. A. Jastrzębskiego „Grota” – k-dta Obwodu ZWZ do ZWZ w Obwodzie Jędrzejów. Zagrożony aresztowaniem jesienią 1940 wyjechał do Lublina, a następnie jesienią 1941 do Warszawy. Latem 1942 działa w organizacji „Ojczyzna” zaprzysiężony przez Jana Jacka Nikischa „Sławka”. Skierowany do Wydziału Organizacyjnego. Od jesieni 1942 do końca 1944 kierownik Wydziału Organizacyjnego. Rozbudował siatkę organizacyjną w Lublinie, Warszawie, Kielcach, Starachowicach, Radomiu, Łowiczu. Przeprowadzał inspekcje, odprawy i szkolenia. Współorganizował Korpus Zachodni AK, którego kadra wywodziła się m.in. z „Ojczyzny”. Po utracie łączności i kontaktów w związku z przesunięciem się frontów nie prowadzi żadnej działalności konspiracyjnej. W III 1945 powraca do Śmigla. W IV 1945 zaprzysiężony przez ppłk sł. st. art. A. Rzewuskiego „Hańcza”, „Przemysław” do DSZ/WSGO „Warta” i mianowany k-dtem Inspektoratu DSZ/WSGO „Warta” Leszno z siedzibą w Śmiglu. Aby uniknąć wcielenia do WP zgłosił się do Wojskowej Straży Przemysłowe, w której do XI 1945 pełnił funkcję k-dta w Nowej Soli i Zielonej Góry. W VIII 1945 rozpoczął ponownie praktykę adwokacką. Wpisany na listę adwokatów w Śmiglu. 2 XII 1945 aresztowany przez funkcj. PUBP z Kościana i Wydz. III WUBP w Poznaniu pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji. Więziony w areszcie WUBP w Poznaniu. Był wielokrotnie przesłuchiwany. 15 V 1946 wyrokiem WSR Poznań zostaje skazany na karę 5 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 2. Więziony w ZK Poznań. Na podstawie amnestii zwolniony z więzienia w VI 1946. W 1949 wstąpił do SD. W latach 1950-1951 był nękany przez UB, kilkakrotnie zatrzymywany i przesłuchiwany. W związku z aresztowaniem utracił praktykę adwokacką i decyzją Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej z dnia 16 XI 1951 został skreślony z list adwokatów. Przez wiele miesięcy pozostawał bez pracy. 09 X 1953 przywrócono mu prawo wykonywania zawodu adwokata. Od 1953 do 1984 t.j. do czasu przejścia na emeryturę był członkiem Zespołu Adwokackiego Nr 1 w Kościanie. Był członkiem Zrzeszenia Prawników Polskich. Po przejściu w 1984 na emeryturę mieszkał nadal w Śmiglu, gdzie zmarł 08 X 1992. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Odznaczony: Medalem za Wojnę Obronną 1939, KW, SKZ z M i Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały”.
    Żonaty dwukrotnie. 1 raz z Łucją z d. Piotrowska zm. W 1938 i 2 raz od 1945 z Stefanią z d. Pobiedzińska. Miał dwoje dzieci: syna Łucjana ur. /1938/ i syna Michała /ur. 1949/.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Encyklopedia Konspiracji Wielkopolskiej 1939-1945. Poznań 1998; A. Pietrowicz. Biogram J. G. /w:/ Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t.1. Kraków -W-wa- Wrocław 2002, tam pozostała bibliografia. 

     
    Gruberski Feliks [1911-1947], nauczyciel, oficer rez. piech. WP, ppor. [1936], w konspiracji ZWZ/AK /KWP, ps. „Artur”, „Duszyński”, „Rybak”, „Swój” vel Kaczyński vel Kolberski.
    Kmdt Obwodu AK Konin I 1944 - I 1945.Okręg AK Łódź.
     
     Ur. 09 VI 1911 w Radziejowie pow. Nieszawa na Kujawach. Syn Antoniego /kowala/ i Anny z d. Grams. W 1926 ukończył w Radziejowie szkołę powszechną. W latach 1926-1932 kształci się w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Toruniu, gdzie w VI 1932 zdał maturę. W latach 1932-1933 odbywał praktyki nauczycielskie. Od IX 1933 do VIII 1934 odbywał służbę wojskową na dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 63 pp w Grudziądzu. Pracował przy budowie fortyfikacji na Polesiu i w Grudziądzu. Przeniesiony do rez. w stopniu plut. pchor. rez. piech. Pracuje w szkolnictwie. Od 1934 do IV 1939 nauczyciel szkoły powszechnej w Borkach pow. Konin, gdzie też mieszkał. Po odbytych w 1935 ćwiczeniach wojskowych zostaje awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem 1 I 1936 z przydziałem do 37 pp w Kutnie. Latem 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 37 pp w Kutnie. W szeregach 37 pp jako d-ca plutonu odbył kampanię wrześniową 1939. Unika niewoli i powraca do Borek. W 1940 zaprzysiężony do organizacji KOP przez W. Miazka. Od 1941 w ZWZ k-dt Placówek ZWZ/AK Kramsk i Sompolno i Wysokie. Po aresztowaniach, przeprowadzonych przez gestapo wiosną 1942 wśród członków AK utracił kontakty organizacyjne z dowództwem Obwodu AK Konin. Zagrożony aresztowaniem ukrywa się w Sompolnie. W XII 1943 Kmdt Obwodu AK Koło chor. F. Zakrzewski „Fruwalski” włączył go do pracy konspiracyjnej w AK. W I 1944 mianowany przez k-dta inspektoratu AK M. Kurdzielewicza „Stach” k-dtem Obwodu AK Konin. Funkcję sprawuje do I 1945. Po wkroczeniu wojsk sowieckich nie ujawnił się i nie prowadził żadnej działalności konspiracyjnej. Pracował w tym okresie w szkole podstawowej w Borku. W X 1945 za pośrednictwem Józefa Ławniczaka „Jurka” z NSZ-AK/ część scalona z AK/ i Zofii Miazek nawiązał kontakt z organizacją Konspiracyjne Wojsko Polskie kierowanej przez kpt. rez. St. Sojczyńskiego „Warszyc”. Mianowany kierownikiem Walki z Bezprawiem na pow. Konin. Organizacja kierowana przez niego oznaczona była krypt. „Pociąg”. Jednocześnie Kmdt KWP na pow. Konin. Zagrożony aresztowaniem przez UB wyjechał do Grudziądza, gdzie 11 V 1946 został zatrzymany przez funkcj. UB i więziony potem w areszcie PUBP Włocławek, skąd go przewieziono do aresztu WUBP w Poznaniu. Aresztowany przez WPR Poznań. Przeszedł ciężkie śledztwo w trakcie przesłuchań bity i torturowany. Wyrokiem WSR Poznań z 18 XI 1946, sygnatura akt Sr 1016/46 został skazany na karę śmierci. B. Bierut decyzją z 20 XII 1946 nie skorzystał z prawa łaski. W dniu 31 I 1947 o godz. 15,00 został zamordowany w więzieniu w Poznaniu.
    Żonaty z Kazimierą z d. Biernat. Miał córkę Krystynę i syna Janusza.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Encyklopedia konspiracji Wielkopolskiej 1939-1945. Poznań 1998; Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. 2, W-wa - Wrocław-Kraków 2004.

    Gruss Józef [1897-1969], powstaniec wielkopolski, oficer sł. st. WP, funkcj. Policji Państwowej, żołnierz SZP/ZWZ/AK/DSZ, działacz WiN, ps. „Andrzej”, „Józef”, „Smuga”, „Stanisław”, „Wojtek”, vel Józef Latoszewski, vel Józef Ruszkowski, velJózef Starzyński
     
    Ur. 09 III 1897 we wsi Starzyny k/Kiekrza pow. poznański, syn Stanisława i Agnieszki z d. Nowak. W 1911 ukończył szkołę powszechną w Kietrzu. Następnie uczył się w zawodzie elektromechaniki w warsztacie inż. Jareckiego w Poznaniu. Jednocześnie uczęszczał do szkoły handlowej, potem do gimnazjum. W 1916 wcielony do wojska niemieckiego i wcielony do 4 Pułku Gwardii w Berlinie. Brał udział w walkach na froncie zachodnim. Podczas walk ranny, leczył się w szpitalach w Berlinie i Monachium. W VIII 1918 skierowany do służby w bazie okrętów podwodnych w Hamburgu, skąd w XI 1918 powrócił do Poznania, gdzie wstępuje do Straży Obywatelskiej. Od XII 1918 do I 1919 brał udział w Powstaniu Wielkopolskim. W I 1919 w składzie 1 Pułku Strzelców Wielkopolskich wyruszył na odsiecz Lwowa. Od VIII 1919 bierze udział w składzie 1 pswlkp. / przemianowanym 10 XII 1919 w 55 pp/ w wojnie polsko-bolszewickiej, potem od 1920 w 56 pp z którym po zakończeniu wojny powrócił do Krotoszyna. W 1920 zdał egzamin z zakresu 6 klas gimnazjum przed komisją w Kuratorium Oświaty w Poznaniu. W I 1921 skierowany na kurs podchorążych do Warszawy. Promowany na stopień ppor. sł. st. piech. 1 IX 1921. Zweryfikowany przez MSWojsk. w stopniu por. sł. st. z starszeństwem od 1 IX 1920. Przeniesiony etatowo do 59 pp w Inowrocławiu, skąd był delegowany na stanowisko instruktora do Szkoły Oficerskiej dla Podoficerów w Bydgoszczy. W 1926 przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko d-cy kompanii granicznej w 13 Baonie KOP „Kopyczyńce” w woj. tarnopolskim. W 1930 przeniesiony do 1 Batalionu Strzelców w Chojnicach na stanowisko d-cy kompanii. Od 1932 k-dt obwodowy PW i WF w Tucholi. W 1936 przeniesiony do rezerwy. Od 1936 służy w Policji Państwowej, a po przeszkoleniu został w stopniu komisarza k-dtem powiatowym PP w Krotoszynie. Funkcję pełnił do wybuchu wojny we IX 1939. Awansowany do stopnia kpt. 19 III 1939.
    Był aktywnym działaczem Polskiego Związku Zachodniego i sympatykiem Narodowej demokracji. Brał udział w pracach kontrwywiadowczych na terenie Wielkopolski.
    Po wybuchu wojny we IX 1939 ewakuował się z komendą PP do Lwowa. Po kapitulacji Lwowa 21 IX 1939 wyjechał z Lwowa. Po drodze został zatrzymany przez Niemców i osadzony w obozie w Krakowie, skąd jako oficer policji został zwolniony. Zamieszkał wówczas z rodziną w Warszawie utrzymując się z prowadzenia drobnego handlu. Od III 1940 czynny w strukturach wywiadu ZWZ na terenie Warszawy. Przydzielony do sztabu organizującego wywiad komendy Okręgu Pomorskiego ZWZ. Mianowany szefem Wydziału II /informacyjno-wywiadowczego/ Sztabu komendy Okręgu Pomorskiego. Jednocześnie w okresie od VIII 1940 do X 1940 organizował inspektorat ZWZ w Brodnicy. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Warszawy, potem do Nowego Targu, gdzie ukrywał się u swego brata. Po powrocie na teren okręgu od IV 1941 pełnił wiele funkcji kierowniczych m. in. funkcję szefa wywiadu KO Pomorze ZWZ/AK oraz przejściowo pełnił także funkcję z-cy k-dta okręgu, z-cy szefa sztabu okręgu. Jednocześnie do V 1944 pełnił dodatkowo funkcję k-dta Podokręgu Południowo-Wschodniego.  Awansowany do stopnia mjr z starszeństwem od 3 V 1941. Od końca 1942 przebywał stale na terenie okręgu. W 1943 zorganizował siatkę wywiadowczą w Berlinie, Hamburgu i innych miastach. Mieszkał n kwaterach konspiracyjnych w Grudziądzu, Brodnicy i Radoszkach oraz w Bydgoszczy przy ul. Św. Trójcy i przy ul. Artyleryjskiej, gdzie został 07 V 1944 aresztowany przez gestapo. Przewieziony na śledztwo do więzienia gestapo w Łodzi, gdzie poddano go okrutnemu śledztwu. Był torturowany i konfrontowany z aresztowanymi członkami pomorskiego wywiadu. Oskarżony o rozpoznawanie niemieckiego przemysłu zbrojeniowego i organizowanie kontrwywiadu konspiracyjnego. Zachował w godną podstawę śledztwie, które w związku z uznaniem przez Niemców specjalnego znaczenia jego działalności trwało do I 1945. W połowie I 1945 ewakuowany z więzienia w Łodzi zdołał w m. Szadek zbiec z transportu więźniów podczas zamieszania wywołanego nalotem. W II 1945 powrócił do Bydgoszczy, gdzie w III 1945 spotkał się ppłk J. Pałubickim i mjr J. Chylińskim organizatorami Pomorskiego Okręgu DSZ. W V 1945 wszedł w skład utworzonej k-dt Pomorskiego Okręgu DSZ i objął w niej stanowisko szefa wywiadu, a od 10 VI 1945 po objęciu funkcji k-dta okręgu przez ppłk J. Chylińskiego pełni równocześnie funkcję szefa sztabu okręgu. Po aresztowaniu przez UB kierownictwa pomorskiej DSZ, a następnie po oficjalnym rozwiązaniu jej struktur pozostaje w konspiracji. Od IX 1945 kontynuuje działalność konspiracyjną w WIN. Z dniem 5 XI 1945 zostaje prezesem Pomorskiego Okręgu WiN obejmującego teren Bydgoszczy i rejon Gdańska. Zorganizował komendę okręgu i sieć terytorialną obejmującą Pomorze Nadwiślańskie. Odtworzył także pion zbrojny WiN dysponujący w terenie kilkoma oddziałami bojowymi oraz ośrodek wywiadu i kontrwywiadu na Wybrzeżu. W dniu 05 XII 1945 zatrzymany przez funkcj. UB na punkcie kontaktowym przy ul. Św. Trójcy w Bydgoszczy i przewieziony do więzienia MBP na Mokotowie w Warszawie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 11 XII 1945 Naczelna Prokuratura Wojskowa w Warszawie. Przeszedł ciężkie śledztwo, które trwało jeden rok. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 21 XII46, sygn. akt R 98/46 został skazany na karę 10 lat więzienia oraz kary dodatkowe, utratę praw na okres lat 5. W dniu 1 III 1947 postanowieniem NPW w Warszawie złagodzono mu na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę do lat 5. Po procesie więziony na Mokotowie, skąd został przewieziony do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 29 VI 1947. Początek wykonania kary 5 XII 1945, upływ kary 5 XII 1950. W dniu 28 II 1948 WSR w Warszawie wystąpiło do B. Bieruta o zastosowanie wobec niego prawa łaski jednak bez skutku. W XI 1949 ówczesny Naczelny Prokurator Wojskowy płk A. Skulbaszewski bezprawnie uchylił postanowienie o amnestii. W związku z tym więziony nadal w CWK Wronki, gdzie nie załamał się i podtrzymywał na duchu innych współwięźniów. W wiezieniu ciężko chorował na gruźlicę. Na wniosek więziennej komisji lekarskiej został zwolniony z CWK Wronki 1 XII 1954. Dopiero 10 VI 1957 NSW w Warszawie uchylił bezprawną decyzję płk A. Skulbaszewskiego o uchyleniu wobec niego amnestii. Zostaje zrehabilitowany, otrzymane odszkodowanie poprawiło jego sytuację życiową. Ciężko chory otrzymał skromną rentę inwalidzką. W czasie pobytu w wiezieniu jego żona rozwiodła się z nim. Mieszkał samotnie w Bydgoszczy. Do zdrowia już nie powrócił.
    Zmarł 24 I 1969 w Bydgoszczy i został pochowany na cmentarzy Św. Trójcy na Jarach w Bydgoszczy.
    Żonaty od 1934 z Ireną Wawrzyniak. Z tego związku miał synów Stanisława /ur. 1934/ i Jerzego /ur. 1940/
    Odznaczony: VM kl. 5, KW 4x /za wojnę z bolszewikami, SKZ z M.
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; K. Komorowski. Konspiracja Pomorska 1939-1947. Leksykon. Gdańsk1993; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 2. Wrocław 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 588/47

     
    Gryblewski Tadeusz [1915-?], żołnierz ZWZ/AK/NOW/NZW, kpt. NOW/NZW, ps. „Kordian”, „Ostoja”, vel Andrzej Tadeusz Wirecki
     
    Ur. 10 IX 1915 w Górecku Kościelnym pow. biłgorajski, syn Zygmunta i Emilii z  Siomów. W roku 1936 ukończył średnią szkołę leśną, z zawodu technik leśny. W latach 1936-1937 odbył służbę wojskową w 77 pp w Lidzie. Podczas okupacji niemieckiej od początku 1940 czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Placówki Józefów potem na Placówce Kocudza w Obwodzie ZWZ/AK Biłgoraj. Oficjalnie zatrudniony w miejscowym nadleśnictwie. We IX 1943 za pośrednictwem d-cy Placówki NOW w Ulanowie B. Męcińskiego „Władka” wstąpił do oddziału partyzanckiego dowodzonego przez por./kpt. F. Przysiężniaka „Ojca Jana”. W III 1944 zorganizował przy oddziale szkołę podchorążych i podoficerską w której jest d-cą plutonu. Do czasu rozwiązania oddziału w VII 1944był d-cą III plutonu. Po wejściu wojsk sowieckich na Rzeszowszczyznę pozostaje w konspiracji. Przebywa na konspiracyjnych kwaterach w Kuryłówce i Jarosławiu. Po odtworzeniu struktur okręgu zostaje mianowany k-dtem kompanii NOW w Jarosławiu. We IX 1944 utworzono kurs podchorążych, gdzie jest wykładowcą terenoznawstwa. Od XI 1944 przebywa na urlopie zdrowotnym, który spędza u swej narzeczonej Józefy Delkiewicz w Leżajsku. Na początku III 1945 odwołany z urlopu i mianowany k-dtem dywersji na powiat Łańcut krypt. „Łuczywo”. Następnie od 16 III 1945 do 4 V 1945 był d-cą Komendy Oddziałów Leśnych Okręgu Rzeszowskiego NZW, potem do momentu rozwiązania komendy OL 1 VII 1945 z-ca F. Przysiężniaka. W konspiracji był awansowany do stopnia kpt. NOW. W końcu VII 1945 wyjechał z Rzeszowszczyznę do Bytomia, potem do Poznania, gdzie zgłosił się do pracy w Dyrekcji Lasów Państwowych, skąd został skierowany do pracy w Nitkowie w Nadleśnictwie Bojdały, a następnie podejmuje pracę w Powiatowym Urzędzie Ziemskim w Zielonej Górze. Do jego obowiązków należy zasiedlanie gm. Kolsko i Bojdały. Utrzymywał kontakty z Zdzisławem Pasternakiem – członkiem NOW w Poznaniu. We IX 1945 planują akcję na kasę Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu by uzyskać fundusze na cele organizacyjne. W dniu 01 X 1945 z dowodzoną przez siebie grupą żołnierzy przeprowadza akcję na kasę Dyrekcji Lasów Państwowych przy ul. Gajowej w Poznaniu. Po udanej akcji powraca do Kolska. W chwili zatrzymania mieszkał w m. Kolsko k. Nowej Soli. Zatrzymany przez funkcj. UB 24 VIII 1948 i przewieziony do więzienia WUBP w Rzeszowie przy ul. Jagiellońskiej, gdzie przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 4 III 1949, sygn. akt Sr. 5/49 został skazany na karę śmierci zamienioną na podstawie amnestii z 22 II 1947 na karę 15 lat więzienia z art. 86§2 KKWP. Sądzony w dniach 1 III 1949- 3 III 1949 przez WSR Rzeszów w składzie: przewodniczący – kpt. Mieczysław Słowik, ławnicy-kpr. Tadeusz Rogoziński i st. strz. Alojzy Kasperek przy udziale protokolanta plut. Henryka Góry. Oskarżali prokurator Kazimierz Nowowiejski z WPR Rzeszów Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 2 VIII 1949 wyrok został zatwierdzony. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu odsadzony 25 X 1949. Początek wykonania kary 4 III 1949, upływ kary 4 III 1964. Postanowieniem Zgromadzenia Sędziów NSW w Warszawie z dnia 8 XII 1954 karę złagodzono mu do lat 10. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 zwolniony warunkowo z więzienia w XI 1957. W dniu 28 II1959 Sąd Najwyższy w Warszawie w Izbie Karnej przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury postanowił wznowić postępowanie przeciwko niemu i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie. Postanowieniem SW -Wydział IV Karny w Rzeszowie z 23 IV 1959 postępowanie umorzył.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał i pracował w Nowej Soli.
    Dalsze losy n/n
     
    K. Karczmarski. Okręg Rzeszowski Stronnictwa Narodowego i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego w latach 1944-1947 [w:]ZH WiN, nr 21/2004; S. Puchalski. Partyzanci „Ojca Jana” Stalowa Wola 1994;S. Socha. Czerwona śmierć czyli narodziny PRL. Stalowa wola 2000;  Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1949.

     
    Grygiel Jan [1907-2006], nauczyciel, oficer rez. piech. WP, ppor. [1933],żołnierz ZWZ/AK/ROAK/DSZ, działacz WiN, ps. „As”, „Barbara”, „Grzegorz”, „Konar”, „Krzemień”, „Lech”, „Ludwik”, „Rafał”, „Rokita”, „Roman”, „Sieniowa”, „Stanisław”, Wrzos”, vel Jan Mirski
     
    Ur. 08 XI 1907 we wsi Komarów, pow. zamojski w rodzinie chłopskiej, syn Jana i Pauliny z d. Sadłowskiej. W 1927 ukończył Seminarium Nauczycielskie w Szczebrzeszynie, a następnie Wyższy Kurs Nauczycielski w Poznaniu. Służbę wojskową odbył na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 3 DP przy 9 pp w Zamościu. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1933 z przydziałem mobilizacyjnym do n7 pp Leg. w Chełmie. Ewidencyjnie podlegał PKU Zamość. Pracował jako nauczyciel i kierownik szkoły powszechnej w Zamościu, następnie nauczyciel technikum i starszy wizytator spółdzielczych szkół zawodowych w Warszawie. Przed wybuchem wojny był studentem III roku Wydziału Pedagogicznego Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Zmobilizowany w VIII 1939 do WP i wcielony do 7 pp Leg. w którego szeregach odbył kampanię wrześniową 1939. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji SZP/ZWZ/AK. Od połowy 1940 pełnił funkcje oficera wywiadu i adiutanta w komendzie Obwodu ZWZ Zamość, a następnie od jesieni 1940 do III 1943 był z-cą k-dta Obwodu ZWZ/AK Zamość i jednocześnie oficerem wywiadu. Rozkazem nr 1 d-cy ODB Inspektoratu AK Zamość kpt. J. Prusa „Adama” został mianowany adiutantem i oficerem ODB inspektoratu. Awansowany w AK do stopnia por. rez. Od VIII 1943 do 1945 oficer wywiadu Inspektoratu Zamość AK. Następnie do VI 1945 pełnił funkcję sekretarza sztabu Obwodu Zamość ROAK/DSZ. Awansowany do stopnia kpt. rez. rozkazem Delegata Sił Zbrojnych na Kraj nr 319 z 1 VI 1945. Od IX 1945 do XI 1945 pełnił funkcję oficera wywiadu w komendzie Okręgu WiN Lublin. W XI 1945 odwołany z funkcji i przeniesiony na stanowisko kierownika komórki legalizacyjnej okręgu. Mieszkał w tym okresie czasu przy ul. Weteranów w Lublinie.
    Zatrzymany w Lublinie przez funkcj. WUBP 21 I 1946 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 29 I 1946 Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Lublinie. Wyrokiem WSR Lublin z dnia 21 III 1947, sygn. akt Sr. 1073/47 został skazany z art. 86 KKWP na karę 6 lat wiezienia przy zastosowaniu amnestii. Po procesie więziony na Zamku w Lublinie, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 23 XI 1947. Początek wykonania kary 21 I 1946, upływ kary 21 I 1951. W 1950 wywieziony z CWK Wronki do ZK Potulice, skąd został zwolniony 21 I 1951 po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Lublin.
    Po wojnie dokończył studia uzyskując dyplom mgr filozofii.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał w Warszawie /Praga – Południe/ przy ul. III Poprzeczna. Pracował w Centralnym Związku Spółdzielni Pracy – Ośrodek Doskonalenia Kadr w Warszawie.
    Zmarł w Warszawie 31 I 2006.
    Opracował i wydal w 1985 książkę pt. ZWZ-AK w obwodzie zamojskim 1939-1944.
     
    Rocznik oficerski rezerw 1934; Z. Mańkowski –I. Caban. ZWZ-AK w Okręgu Lubelskim 1939-1944. Lublin 1971; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; P. Mirski – J. Twardowski /opr./Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w latach 1944-1947 w opracowaniach funkcj. MSW. Lublin 2002; J. Grygiel. ZWZ-AK w obwodzie zamojskim 1939-1944. W-wa 1985;R. Wnuk. Lubelski Okręg AH-DSZ i WiN w latach 1944-1947. W-wa 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1947.

     
    Grygorcewicz Mieczysław [1907-1999] / Wronki/ Ostrowski działacz SN, żołnierz KOP/NOW/NZW, ps."Bohdan", "Grzegorz", "Miecz", "Morski","Ostro,ir", "Stary" vel Mieczysłąw Ostrowskli, vel Antoni Roszkowski, vel Mieczysław Sosnowski
    Ur. 14 I 1907 w Nalibokach, pow. Stołpce na  Nowogródczyźnie, syn Konstantego i Emilii z d. Żywieckiej. Po ukończeniu gimnazjum i zdaniu matury odbywał w latach 1928-1929 służbę wojskową w 77 pp w Lidzie. Następnie studiował na UW w Warszawie, gdzie ukończył II rok historii. Przed wojną mieszkał w Warszawie i pracował w Centralnym Biurze Operacyjnym. We IX 1939 brał udział w obronie Warszawy. Był przydzielony do Szefostwa Łączności przy Sztabie Głównym WP. Od XII 1939 dział w organizacji konspiracyjnej Korpus Obrońców Polski, której k-dtem był por. Henryk Borucki „Czarny”. Od XII 1940 żołnierz konspiracji narodowej, gdzie działał w komórce łączności KG NOW. Ukończył konspiracyjną podchorążówkę NOW. W drugiej połowie 1941 został mianowany k-dtem Podokręgu NOW Nowogródek, a z dniem 25 X 1943 k-dtem Okręgu NOW Białystok. Był jednym z głównych wykonawców scalenia NOW z AK na Białostocczyźnie. W XII 1943 aresztowany przez gestapo w Białymstoku. W II 1944 zwolniony za łapówkę. Po otrzymaniu informacji o aresztowaniach dowódców AK przez NKWD po akcji „Burza” na Wileńszczyźnie wydał rozkaz o ograniczeniu działań na podległym mu obszarze.
    We IX 1944 aresztowany przez NKWD. Przetrzymywany areszcie śledczym umiejscowionym w chlewikach przy ul. Ogrodowej w Białymstoku w dniu 1 XI 1944 zbiegł. Pozostawał w kontakcie z         k-dtem KOB AK płk W. Liniarskim „Mścisławem” i z z-cą okręgowego delegata rządu por. H. Jastrzębskim. Dysponując funduszami organizacyjnymi utrzymywał sztab okręgu, wydawał pismo konspiracyjne „Miecz Chrobrego”, potem od III 1945 „Walkę”. W I 1945 znalazł się w Warszawie, gdzie spotkał się z działaczami ZG SN m. in. T. Danilewiczem, od którego otrzymał rozkaz tworzenia struktur NZW na Białostocczyźnie. W wyniku jego aktywnych działań skompletował sztab Komendy Okręgu NZW, komendy powiatowe, a także w VI 1945 oddziały dywersyjne złożone z żołnierzy podziemia ściganych przez UB i NKWD. Prowadził szkolenia z założonych konspiracyjnych szkołach podoficerskich i podchorążych. W IV 1945 mianowany k-dta Gł. NZW k-dtem Okręgu Białystok NZW, a z dniem 1 IX 1945 k-dtem Obszaru I. W VIII 1945 po spotkaniu k-dtem Gł. NZW w związku z akcją amnestyjną wydał rozkazy nominacyjne na podchorążych i podoficerów, następnie zgodnie z zaleceniem centrali rozwiązał szkoły. Część przeszkolonych żołnierzy skierowano do oddziałów PAS, a pozostałym zabezpieczyć powrót do legalnego życia przez skierowanie ich na ziemie zachodnie. Mieszkał w tym okresie czasu we Włochach przy ul. Reymonta i pracował jako urzędnik. Awansowany w konspiracji do stopnia mjr-a.
    10 X 1945 został aresztowany przez funkcj. UB w mieszkaniu konspiracyjnym przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie pod konspiracyjnym nazwiskiem Mieczysław Ostrowski. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 15 X 1945 Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Warszawie. Więziony w areszcie UB przy ul. Strzeleckiej. Przesłuchiwany przez funkcj. WUBP Warszawa i NKWD. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Wyrokiem WSR Warszawa z 21 X 1946 pod przewodnictwem mjr Eugeniusza Krzewskiego z udziałem por. Stanisława Karczmarka i por. Tadeusza Przesmyckiego – ławnicy i udziale wiceprokuratora WPR mjr Maksymiliana Lityńskiego został skazany na karę 10 lat więzienia. W wyniku rewizji prokuratorskiej NSW uchylił wydany wyrok i przekazał do ponownego rozpatrzenia. Ponownie sądzony przez WSR Warszawa w dniach 12-14 V 1947 pod przewodnictwem mjr Romana Abramowicza. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 14 V 1947, sygn. akt Sr. 679/47 został skazany na karę śmierci zamienioną na podstawie amnestii z 22 II 1947 na karę 15 lat więzienia. Po procesie więziony w wiezieniu UB na Pradze w Warszawie, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 11 IX 1947 pod nazwiskiem Mieczysław Ostrowski. Początek wykonania kary 10 X 1945, upływ kary 10 X 196o.
    W dniu 19 VIII 1955 wywieziony z CWK Wronki do CWK Strzelce Opolskie, a stamtąd do ZK w Sztumie. W wyniku amnestii z 27 IV 1956 złagodzono mu karę. Zwolniony z więzienia 07 V 1956. W Vi 1956 wrócił do swego rodowego nazwiska. W latach 1957-1970 był nękany przez SB i rozpracowywany w ramach sprawy obiektowej „Zagubiony” dot. okoliczności śmierci syna B. Piaseckiego. W 1960 był wzywany na przesłuchania. Prowadzono wobec niego działania operacyjne. Był rozpracowywany po 1950 w sprawie ewidencyjno-obserwacyjnej.
    Po wyjściu z więzienia pracował na różnych stanowiskach do 1974, m. in. jako kierownik administracyjny w Towarzystwie im. Fryderyka Chopina. W 1974 spisał swoje wspomnienia.
    Zmarł w Warszawie 5 III 1999.
    Odznaczony w 1943 KW
    Żonaty z Ireną z d. Gelbert. Potomstwa nie miał.
     
    K. Krajewski – T. Łabuszewski. Białostocki Okręg AK-AKO VIII 1944-VII 1945. W-wa 1997; J. Żaryn. Biogram M. G [w:]Konspiracja i Opór Społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. III. Kraków-W-wa-Wrocław 2007; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 858/47 : Księga główna więźniów CWK Wronki nr 1980/50-52

     
    Grzegorzak Franciszek [1908-?], podoficer sł. st. piech. WP, sierż., konspiracji ZWZ/AK/WiN, ppor., ps. „Motyl”
    D-ca Placówki AK Dubiecko. Obwód AK Przemyśl. Kierownik Koła WiN Dubiecko Rada WiN Przemyśl.
     
    Ur. 28 III 1908 w Przedmieściu Dubieckim pow. Przemyśl, syn Marcina i Heleny z d. Darasz. W latach 1915 -1922 uczęszczał do szkoły ludowej, potem powszechnej. Następnie uczył się w szkole rolniczej. W latach 1929-1931 odbywał służbę wojskową w WP. Ukończył szkołę podoficerską w stopniu kaprala. Pozostał w służbie w WP. Początkowo podoficer nadterminowy, a po ukończeniu Szkoły Podoficerskiej dla Podoficerów Zawodowych - podoficer sł. st. WP.
    W 1939 w stopniu sierż. brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Po zakończeniu działań wojennych powraca w rodzinne strony.
    Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Placówki ZWZ/AK Dubiecko w Obwodzie ZWZ/AK Przemyśl. Współorganizator struktur konspiracyjnych na terenie placówki. Początkowo z-ca d-cy placówki, potem d-ca placówki. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 nie ujawnił się. Działał w strukturach DSZ, potem WiN, gdzie od jesieni 1945 do I 1948 pełnił funkcję zastępcy kierownika Koła, a od IV 1946 kierownik koła WiN Dobiecko wchodzącego w skład Rady WiN Przemyśl. Jednocześnie był członkiem Stronnictwa Ludowego.
    Aresztowany w I 1948 przez UB. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 18 V 1948, sygn. akt Sr. 333/48 został skazany na karę łączną 12 lat więzienia. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 03 XI 1948. Wywiezi0ny z CWK Wronki do ZK Potulice.
    Dalsze losy n/n
     
    H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; G. Ostasz. Zrzeszenie WiN. Okręg Rzeszów. Rzeszów 2000.

     
    Grzybowski Adam [1901-1965], działacz WiN
     
    Ur. 07 X 1901 w Kłobucku, syn Stanisława i Michaliny z d. Kowalskiej. Ukończył szkołę powszechną i średnią. W okresie międzywojennym mieszkał i pracował w Katowicach. Po wojnie pracował jako urzędnik w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach. Od jesieni 1945 działał w WiN. Przechowywał w swoim  mieszkaniu część archiwum IV ZG WiN, w tym raporty wywiadowcze  dot. sytuacji politycznej i wojskowej i gospodarczej.
    Zatrzymany 06 XII 1948 w Katowicach przez funkcj. WUBP Katowice i przewieziony do więzienia MBP w Warszawie. Aresztowany 15 I 1948. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 12 V 1948, sygn. akt Sr. 345/48 został skazany na karę 10 lat wiezienia z art. 7 MKK. Po procesie więziony w ZK Warszawa-Mokotów.  Aktem oskarżenia IV ZG WiN z 4 VII 1950 był wnioskowany na świadka. Jego zeznania wymuszone podczas śledztwa zostały odczytane na procesie IV ZG WiN. Z więzienia na Mokotowie został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 29 XI 1950. Początk wykonania kary 6 XII 1948, upływ kary 6 XII 1958. W dniu 4 XII 1953 wywieziony z CWK Wronki do ZK w Barczewie, skąd został zwolniony warunkowo 10 V 1955. Po zwolnieniu z wiezienia powrócił do Katowic.
    Zmarł w Katowicach w 1965.
    Żonaty z Anastazją  zd. Łysakowska, która udzielała mu pomocy w przechowywaniu archiwum, za co została skazana na 10 lat więzienia. Więziona w ZK w Fordonie i w Grudziądzu.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; T. Balbus. O Polskę Wolną i Niezawisłą /1945-1948/. Kraków-Wrocław 2004; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 570/50.


    Gumiński Edward [1911-?], żołnierz AK, działacz WiN
     
    Ur. 21 V 1911 w Sokołowie Małopolskim pow. Kolbuszowa w rodzinie chłopskiej, syn Jana i Anieli z d. Słomianej. Ukończył 7 klas szkoły powszechnej w Sokołowie. W latach 1932-1933 odbył służbę wojskową w Dywizjonie Samochodowym we Lwowie, gdzie ukończył kurs samochodowy. Po przeniesieniu do rezerwy pracował w zawodzie kierowcy samochodowego. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz AK. Po wojnie pracował jako kierowana terenie Sokołowa. Zwerbowany do działalności konspiracyjnej w WiN przez Stanisława Matułę od IV 1946 do XI 1946 pełnił funkcję łącznika Rady Powiatowej WiN Kolbuszowa do Rejonu Rzeszów WiN „Centrum”. Przewoził pocztę konspiracyjną oraz prasę. Zatrzymany przez funkcj. PUBP Kolbuszowa i uwięziony w VII 1947. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 17 VII 1947 wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Sadzony przez WSR Rzeszów w grupie działaczy WiN Rejonu Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów z 26 IV 1948, sygn. akt Sr. 36/48 został skazany na 6 lat więzienia, utratę praw na 3 lata oraz przepadek mienia. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 13 VII 1948 złagodzono mu na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę do lat 3. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, potem w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 18 II 1949. Początek kary 17 VII 1947, upływ kary 17 VII 1950. Zwolniony z CWK Wronki 17 VII 1950 po odbyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Sokołowa pow. Kolbuszowa, gdzie mieszkał/1977/ przy ul. Sienkiewicza.
    Żonaty z Heleną Chuchla, miał jedno dziecko /ur. 1945/
    Dalsze losy n/n.
     
    A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u /1945-1947/Okręg Rzeszów; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; M. R. Bombicki. AK-WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; T. Balbus-Z. Nawrocki. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg Rzeszów WiN; Księga ewidencyjna CWK Wronki nr II/248/49


    Gwóżdź Józef [1910-1951], funkcj. Policji Państwowej, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Tytus”
     
    Ur. 22 II 1910 w Brzyźnie pow. Dębica, syn Jana i Zofii z d. Bochenek. Ukończył 7 - klasową szkołę powszechną. W latach 1931-1932 odbył służbę wojskową WP. Następnie wstąpił do służby w Policji Państwowej. Po ukończeniu szkoły policyjnej pracował jako funkcj. PP w Kielcach. Uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939, po której zakończeniu powraca do swej rodzinnej miejscowości. Podczas okupacji niemieckiej pracuje jako funkcj. Policji Granatowej na Posterunku w Ropczycach. Jednocześnie czynny w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Dębica. Działa na odcinku wywiadu. Przekazuje informacje do K.O. AK Dębica o planowanych akcjach Niemców przeciwko członkom konspiracji. Wchodził w skład plutonu AK Brzeźnica. Po wkroczeniu na teren obwodu A. Cz. i rozwiązaniu AK w I 1945 podejmuje pracę jako referent wojskowy w Urzędzie Gminnym w Ropczycach. Czynny w konspiracji poakowskiej DSZ. Działał początkowo w siatce wywiadowczej Brygad Wywiadowczych DSZ jako informator z terenu Ropczyc. Po utworzeniu WiN od IX 1945 do IV 1946 pełni funkcję kierownika Koła WiN na gminę Ropczyce, a od V 1946 do IX 1946      z-ca szefa BW na pow. Dębica. We IX 1946 podczas zatrzymania w Ropczycach, przez funkcj. PUBP podjął nieudaną próbę ucieczki w trakcie, której został postrzelony przez ubowców. Ujęty zostaje uwięziony w areszcie PUBP Dębica, gdzie przechodzi wstępne przesłuchania. Był zatrzymany pod zarzutem pełnienia służby w Policji Granatowej. Przewieziony na dalsze śledztwo do więzienia w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 27 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. W celu wymuszenia zeznań był poddawany okrutnym przesłuchaniom z zastosowaniem tortur. Po ciężkim śledztwie zostaje w dniu 12 IV 1947, sygn. akt Sr. 250/47 skazany przez WSR Rzeszów na karę 10 lat więzienia z art. 7 i 8 Dekretu z 16 XI 1945 oraz utratę praw publicznych i honorowych praw obywatelskich na lat 5. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 30 VII 1947. Początek wykonania kary 27 IX 1946, upływ kary 27 IX 1956. Ciężko chory był dręczony i szykanowany przez personel więzienny. Przebywał w więziennym szpitalu, gdzie zmarł 27 VIII 1951. Pochowany na cmentarzu we Wronkach.
     
    A. Stańko. Gdzie Karpat Progi.... W-wa 1990; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u. Okręg WiN Rzeszów [w:]ZHWiN nr 6/1995; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski WiN. Rzeszów 2006; J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. 4 z 1997; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 727/47; Księga ewidencyjna główna więźniów CWK Wronki nr 766/1951-1952; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001.


    Habrat Jan [1908-1967], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Laski”
     
    Ur. 09 XI 1908 w Białobrzegach pow. Krosno w rodzinie chłopskiej, syn Wojciecha i Marii z d. Wilk. Ukończył 5 klasową szkołę powszechną. Służbę wojskową w WP odbył w latach 1929-1930. Przed wojną pracował w rolnictwie. W latach okupacji niemieckiej był żołnierzem AK w Obwodzie AK Krosno. Po wojnie mieszkał w Krośnie i pracował jako murarz w firmie budowlanej. Od II 1946 czynny w WIN jako łącznik Rady Powiatowej WiN Krosno. Przewoził pocztę konspiracyjną oraz prasę podziemną. Po wyjeździe brata Edwarda „Łąckiego” na zachód opiekował się magazynem broni. Zatrzymany 19 II 1948 przez funkcj. PUBP Krosno i uwięziony w areszcie PUBP w Krośnie, gdzie prowadzono śledztwo w jego sprawie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydał WPR Rzeszów z datą 23 II 1948. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 13 IV 1948, sygn. akt Sr. 214/48 został skazany przy zastosowaniu amnestii na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia. Więziony po procesie w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek wykonania kary 19 II 1948, upływ kary 19 VIII 1949. Zwolniony z CWK Wronki 19 VIII 1949 po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Rzeszów. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Krosna. Pracował w budownictwie.
    Mieszkał w Suchodole pow. Krosno, gdzie zmarł 16 XII 1967.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006;AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; T. Balbus-Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001;Cz. Nowak – W. Syrek. Więźniowie aresztu śledczego PUBP w Krośnie oraz osoby represjonowane przez sowieckie organy bezpieczeństwa w latach 1944-1956 z terenu powiatu krośnieńskiego [w:] Dzieje Podkarpacia, t. VII. Krosno 2003; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 502/49 


    Halski Karol [1902-1983], mgr , nauczyciel, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Kazimierz”, Mikołajczyk”, „Mróz”, „Profesor” vel Wacław Przeździecki. Ur. 18 VII 1902 w Łękawicy pow. Tarnów, syn Mikołaja i Marii z d. Piskiej. Po ukończeniu szkoły ludowej od 1916 do 1924 uczył się w II  Gimnazjum Państwowym w Tarnowie, gdzie w 1924 otrzymał świadectwo dojrzałości. W 1920 jako ochotnik brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1924-1928 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Od 1928-1929 pracował w Gimnazjum Państwowym w Radziechowie. W okresie IX 1929 - IX 1930 odbywał służbę wojskową w 4 baterii szkolnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Praktyki odbywał w 3 pal w Zamościu. Do rezerwy przeniesiony w stopniu tytularnego podch. rez. art. Po odbyciu ćwiczeń aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. art. z przydziałem mobilizacyjnym do 3 pal potem do 14 pal w Poznaniu. Ewidencyjnie podlegał PKU Kamionka Strumiłowa. Po odbyciu służby wojskowej powraca do pracy w gimnazjum w Radziechowie, gdzie pracuje do 1931. Od IX 1931 pracuje jako polonista w Prywatnym Gimnazjum Koedukacyjnym w Radziechowie. W 1932 zdał państwowy egzamin nauczycielski uzyskując uprawnienia do nauczania języka polskiego, historii literatury i historii. Od 1934 pracuje jako nauczyciel w Szkole Mechanicznej w Kamionce Strumiłowej, potem do 1939 w Gimnazjum Mechanicznym w Tarnopolu. Po odbytych kolejnych ćwiczeniach wojskowych zostaje awansowany 19 III 1939 do stopnia por. rez. art.  W VIII 1939 zmobilizowany do WP. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939 jako oficer art. w 12 DP. Po zakończeniu działań wojennych przebywał w Tarnopolu, gdzie pod okupacją sowiecką pracował w Elektryfikacji Rolnictwa w Wiśniowcach i Tarnopolu. Podczas okupacji niemieckiej pracował jako malarz. Czynny w konspiracji AK na terenie Okręgu AK Tarnopol. Organizował tajne nauczanie dla młodzieży gimnazjalnej. Od V 1944 do XII 1944 pełnił funkcję urzędnika kwatermistrzostwa przy jednostce wojskowej A. Cz. stacjonującej k. Tarnopola. W 1945 przedostał się do Polski i osiedlił we Wrocławiu. Kontynuuje tu działalność konspiracyjną w strukturach Okręgu WiN Wrocław, którym kierował ppłk M. Szamański. Organizował struktury WiN w Brzegu, Kłodzku i w Nysie. Odbierał od informatorów terenowych raporty i miesięczne sprawozdania sytuacyjne. Był okręgowym płatnikiem przekazującym środki na działalność konspiracyjną oraz zasiłki dla kadry konspiracyjnej. Prowadził też okresowo sprawy propagandowe. Utrzymywał kontakty Z działaczami Okręgu Tarnopol AK-WiN. Od III 1946 pełnił funkcję z-cy kierownika okręgu. W IV 1946 pełnił okresowo funkcję kierownika Rejonu WiN Kłodzko. Po rozwiązaniu przez ppłk M. Szumańskiego struktur okręgowych WiN wyjechał w VII 1946 z Dolnego Śląska. Od IX 1947 pracował jako nauczyciel w Liceum Pedagogicznym w Busku Zdroju. Był wówczas ścigany listami gończymi wystawionymi przez WUBP Wrocław.
    Aresztowany w Warszawie przez funkcj. UB 27 XII 1952. Wyrokiem WSR Warszawa z 31 X 1953 został skazany na karę 10 lat więzienia. Więziony na Mokotowie, potem w Centralnym więzieniu Karnym we Wronkach. Zwolniony z więzienia w I 1957. Po opuszczeniu więzienia wyjechał do Tarnowa, gdzie do 1961 pracował jako nauczyciel w liceum dla Pracujących, a następnie do 1972 pracuje w miejscowym Liceum Ogólnokształcącym im. a. Mickiewicza. W latach 1957-1960 pełnił funkcję sekretarza Zarządu Oddziału ZBOWiD w Tarnowie. Jednocześnie był przewodniczącym Komisji Historycznej związku. Jednak ze względu na akowską przeszłości został odsunięty od tej działalności.
    Był autorem wielu opracowań dotyczących historii pow. tarnowskiego i Tarnowa oraz dziejów AK.
    Zmarł w Tarnowie 02 II 1983. Pochowany na Starym Cmentarzu. Jego imieniem nazwano jedną z ulic w Tarnowie.Żonaty z Marią Iwonicką.
    Odznaczony: Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem Edukacji Narodowej.
     
    J. Łukasiak. Wołyńska Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii. Pruszków 2000; Rocznik oficerski Rezerw 1934; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003;T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948, t. I. Wrocław 2003; tenże: O Polskę Wolną i Niezawisłą /1945-1948/ Kraków-Wrocław 2004; Informator o osobach skazanych za szpiegostwo w latach 1944-1984. Lublin 1994; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1955.
     

    Hałas Władysław [1909-1953], rolnik, działacz WiN, ps. „Dzięcioł”
     
    Ur. 19 III 1909 w Piątkowa, gm. Błażowa pow. Rzeszów, w rodzinie chłopskiej, syn Antoniego i Marii z d. Sienko. Ukończył szkołę powszechną, potem pracował w rolnictwie. Służbę wojskową odbył w latach 1930-1931. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem AK. Po wojnie mieszkał w Piątkowej i prowadził gospodarstwo rolne. Zwerbowany do działalności konspiracyjnej w strukturach WiN na początku 1946 przez kierownika Koła WiN Błażowa Piotra Kanię. Pełnił funkcję łącznika kierownika koła WiN Błażowa do Rady Powiatowej WiN w Rzeszowie. Przewoził materiały konspiracyjne oraz prasę podziemną. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Rzeszów 26 VII 1948 w miejscu zamieszkania. Podczas rewizji znaleziono u niego karabin i amunicję. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 29 VII 1948. Więziony w Rzeszowie. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. W czasie przesłuchań był bity i maltretowany fizycznie i psychicznie.
    Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 25 IX 1948, sygn. akt Sr. 826/48 został skazany na karę 6 lat więzienia. Więziony po procesie w ZK Rzeszów, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 XI 1948. Początek wykonania kary 29 VII 1948, upływ kary 29 VII 1954 W dniu 30 IX 1950 przetransportowany z CWK Wronki do ZK Potulice.
    Zmarł w więzieniu 19 IV 1953.
     
    G. Ostasz. Okręg rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1037/48

     
    Hardy Stanisław [1908-?], oficer rez. piech. WP, ppor.[1936], działacz WiN, ps. „Kilim”
    Ur. 26 VI 1908 w Przemyślu, syn Piotra i Wiktorii z d. Markowska. Uczęszczał do gimnazjum w Przemyślu, gdzie w 1929 otrzymał świadectwo dojrzałości. Następnie studiował na Wydziale Prawa UJK we Lwowie uzyskując dyplom mgr praw. W latach 1933-1934 odbywał służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 22 DP przy 5 psp w Przemyślu. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1936. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem konspiracji niepodległościowej. Po wojnie mieszkał w Sanoku przy ul. Młynarskiej i pracował jako kierownik administracyjny, potem prezes Spółdzielni „Rolnik”. W końcu 1945 zwerbowany przez P. Radyńskiego do działalności konspiracyjnej w strukturach Rady powiatowej WiN Sanok. Początkowo był informatorem, potem od początku 1946 kierownikiem Koła WiN na miasto Sanok oraz kierownikiem działu informacji Rady WiN Sanok. Uzyskane informacje z dziedziny polityczno-gospodarczej, wojskowej przekazywał kierownikowi Rady WiN Sanok P. Radyńskiemu, przez którego były przesyłane do Wydziału WiN w Rzeszowie. Od 1946 był członkiem PSL, a od 1947 PPR.
    Ujęty przez UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z data 08 IX 1948 WPR Rzeszów. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Więziony w areszcie WUBP Rzeszów i PUBP Sanok, potem w więzieniu w Sanoku. Sądzony w grupie działaczy Rady WiN Sanok przez WSR Rzeszów w składzie: kpt. Zygmunt Panas – przewodniczący, plut. Czesław Miechowicz i kpr. Henryk Walkowiak – ławnicy przy udziale protokolanta plut. Henryka Góry. Wyrokiem WSR Rzeszów na sesji wyjazdowej w Sanoku z dnia 25 II 1949, sygn. akt Sr. 992/48 został skazany na karę 7 lat więzienia oraz utratę praw na lat 4 oraz przepadek mienia. Po procesie ponownie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 31 V 1951. Początek wykonania kary 08 IX 1948, upływ kary 08 IX 1955. W dniu 13 II 1953 wywieziony do ZK Potulice, skąd został warunkowo zwolniony w III 1955. Po wyjściu z więzienia powrócił do Sanoka. W 1957 wyjechał na stałe do Kanady.
    Dalsze losy n/n.

    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 579/50 i nr 949/51-52 


    Hądzlik Zbisław [1924-1993], mechanik samochodowy, żołnierz TON/AK, ps. „Jaguar”, vel Stanisław Kowalik  Ur. 22 III 1924 w Mącznikach pow. Środa Wlkp., syn Feliksa i Elżbiety  z d. Musiał. Od 1927 mieszkał z rodzicami w Parlinie pow. Żnin. Od 1931 do 1936 uczył się w szkole powszechnej w Parlinie, a w latach 1936-1938 w szkole powszechnej w Niestronnie. Od 1938 do 1939 terminował w zawodzie mechanika samochodowego w Mogilnie. Po wybuchu wojny we IX 1939 z bratem Bogdanem bierze udział w pomocniczej służbie w obronie Mogilna. W 1940 skierowany przez niemiecki Urząd Pracy do Wojskowych Zakładów Napraw Pojazdów Gąsienicowych „Wolf” w Mogilnie. W II 1941 zaprzysiężony do TON przez H. Ostojskiego "Borsuka” w leśniczówce Głęboczek w pow. żnińskim. Pełnił funkcję łącznika sierż. M. Kostura „Grubasa”. W II 1942 zaprzysiężony przez por. rez. M. Czecha „Juranda” do AK jako łącznik ze skupiskami wysiedleńców z Wielkopolski i Pomorza w woj. krakowskim. Od lata 1942 w oddziale partyzanckim „Madaj” dowodzonym przez brata Bogdana.  Ubezpieczał odprawy żołnierzy AK odbywające się w leśniczówce Głęboczek. Brał udział w przerzucaniu do Generalnej Guberni osób
    zagrożonych aresztowaniem. W 1944 uczestniczył w potyczkach z  Niemcami na terenie Samodzielnego Obwodu AK Mogilno „Młyny”. W XII 1944 podczas potyczki z Niemcami pod Mogilnem został ranny.  Jednocześnie wznawia działalność konspiracyjną w OP „Madaj”. Do XI
    1945 walczył w antykomunistycznym Samodzielnym Oddziale AK nr 315 „Pałuki”. Po ujawnieniu się 07 XI 1945 kontynuuje działalność konspiracyjną. Awansowany w konspiracji do stopnia plut. i odznaczony KW.
    Brał udział w wielu potyczkach z UB, MO posterunkami A. Cz. w obronie ludności polskiej. W I 1946 przenosi się do Poznania i podejmuje naukę w Gimnazjum Mechanicznym. Od wiosny 1946 ponownie podejmuje działalność konspiracyjną. Uczestniczy w kilku akcjach zbrojnych przeciwko komunistom. Wobec podejmowania obław na członków oddziału przez siły komunistyczne ukrywa się m. in. w Mielenku. W związku z narastającymi trudnościami zawieszono działalność konspiracyjną oddziału do wiosny 1947. Zagrożony aresztowaniem 10 XI 1946 wyjechał do Połczyna Zdroju, gdzie przebywali jego rodzice. Tu w miejscowym PUR wystarali się z bratem Bogdanem o nowe dokumenty. Od tego czasu występuje jako Stanisław Kowalik. Nie czując się w Połczynie Zdroju bezpiecznym wyjechał z bratem do Ostródy, gdzie zatrzymał się u swych krewnych. W dniu 24 XI 1946 wyszedł na dworzec kolejowy po matkę, która miała przywieść im żywność i bieliznę. Przy powitaniu z matką, która była pod obserwacją agentów UB, zostaje zaatakowany przez kilku agentów UB. Podejmuje nieudaną próbę wyrwania się z kotła, ale zostaje postrzelony w brzuch i ujęty. Wraz z aresztowanym bratem zostaje przewieziony do aresztu PUBP w Mogilnie, gdzie prowadzono wstępne przesłuchanie, a następnie na dalsze śledztwo do WUBP w Poznaniu. Przeszedł ciężkie śledztwo. W czasie przesłuchań bity i torturowany. Po zakończeniu śledztwa więziony od IV 1947 w więzieniu w Poznaniu.
    Wyrokiem WSR Poznań, sygn. akt Sr. 357/47 z 03 IV 1947 został skazany na łączną karę śmierci zamienioną na mocy amnestii z 22 II 1947 na karę 15 lat więzienia. Sądzony przez WSR w składzie: mjr Kazimierz Tasiemski – przewodniczący, por. Aleksander Borowski –sędzia, st. strz. Jan Tracz – ławnik przy udziale protokolanta Edmunda Lutki. Sądzeni wraz z nimi rodzice zostali na mocy amnestii zwolnieni. Po procesie więziony w ZK Poznań, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach. W więzieniu wronieckim szykanowany przez personel więzienny, często karany pod byle pretekstem, nabył wiele chorób, w tym gruźlicę. Ze względu na zaawansowaną gruźlicę otrzymał roczną przerwę w odbywaniu kary, przedłużoną do 14 V 1957. Zwolniony z CWK Wronki 14 V 1955. Do więzienia już nie powrócił. Postanowieniem SW w Poznaniu Wydział IV Karny z dnia 07 VIII 1957 na jego wniosek z 06 V 1957 zostaje warunkowo zwolniony od obywania kary na podstawie amnestii z 27 IV 1956
    Mieszkał w Poznaniu ul. Dolina i pracował jako mechanik samochodowy do czasu przejścia na rentę inwalidzką. W 1990 zaangażował się w prace ŚZŻAK oraz w Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.
    Zmarł w Poznaniu 25 XI 1993. Pochowany na kwaterze AK na cmentarzu Junikowskim w Poznaniu. Żona Barbara. Miał syna Michała.
    Postanowieniem SW w Poznaniu z 05 II 1997 wyrok wydany przez b. WSR Poznań 3 IV 1947 został uznany za nieważny jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

    Encyklopedia Konspiracji Wielkopolskiej. Poznań 1998; H. Napieralski. AK „Pałuki” 1939-1945.Gdańsk 1997; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki 1951-52; Na wieczną wartę. Nekropolie
    AK na Junikowie i Miłostowie. Poznań 2000. 

    Heger Roman Jarosław [1909-1993], artysta malarz, żołnierz ZWZ/AK /DSZ, działacz WiN, ps. „Kwatera”
    Ur. 5 XII 1909 w Busku, syn Jana i Marii z d. Sowińska. Ukończył gimnazjum i zdał maturę. W latach 1931-1936 studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u Władysława Jareckiego i Ignacego Pieńkowskiego. W 1939 został asystentem na ASP. W okresie okupacji niemieckiej czynny w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK, gdzie działał na odcinku wywiadu. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 nie ujawnił swej działalności. Od III 1945 działa w siatce wywiadowczej BW/DSZ, potem siatce wywiadowczej WiN Okręgu Krakowskiego BW, gdzie pełni funkcję inspektora Rejonu Południowego BW na powiaty: Myślenice, Nowy Targ i Wadowice. Zebrane materiały przekazywał Janowi Kotowi. Uczestniczył w miesięcznych odprawach BW w Krakowie prowadzonych przez E. Bzymka- Strzałkowskiego. Mieszkał w Krakowie przy ul. Na Ustroniu 10 i pracował w ASP w Krakowie jako st. asystent. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków 16 IX 1946 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 18 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Po ponadrocznym ciężkim śledztwie zostaje skazany wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 1435/47 z dnia 24 X 1947 na karę 10 lat więzienia z art. 86 §2 KKWP. Przetransportowany z ZK Kraków do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Zaliczony do grupy więźniów antypaństwowych „A” odbywających karę w najgorszych warunkach. Postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 03 V 1956 karę 10 lat więzienia złagodzono i resztę kary darowano. Zwolniony z CWK Wronki 06 V 1956, powraca do Krakowa. Podejmuje pracę na ASP w Krakowie na stanowisku adiunkta, a w 1963 został docentem. Uczył rysunku i malarstwa na wydziale rzeźby ASP. Wspólnie z Alojzym Siweckim wystawiał obrazy na wystawie w sali gimnastycznej w Jaśle. Od 1980 przebywał na emeryturze.
    Zmarł w Krakowie w 1993.

    Księga więźniów z 1948, nr 9/48; Księga więźniów 921/50; Księga główna ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1951

     
    Herzog Józef [1901- 1983], legionista, oficer sł. st. piech., mjr [1935], działacz WIN, ps. „Józwa”
     
    Ur. 16 III 1901 we wsi Osiek pow. Oświęcim, woj. krakowskie w rodzinie chłopskiej Franciszka i Heleny z d. Jędrzejewskiej. Od 1908 uczęszczał do szkoły ludowej w rodzinnej miejscowości, a następnie od 1911 do gimnazjum w Oświęcimiu. W okresie nauki w gimnazjum działał od 1912 w młodzieżowej organizacji niepodległościowej. Latem 1915 po ukończeniu 4 klasy gimnazjum uciekł z domu i podrabiając datę urodzenia w metryce wstąpił ochotniczo do Legionów Polskich. Po przeszkoleniu rekruckim przydzielony do 1 pp Leg., gdzie bezpośrednim d-cą był jego starszy brat Franciszek. Bierze udział w walkach na Lubelszczyźnie i Wołyniu. Podczas walk jesienią 1915 zostaje ranny. Po wyleczeniu ran przeniesiony do 2 kompanii III baonu 4 pp Leg. w składzie II Brygady Legionów. W czasie walk na Wołyniu 1916 zostaje po raz drugi ranny. Przebywa na leczeniu szpitalnym. Po wyjściu ze szpitala powraca do rodzinnego domu. Kontynuuje naukę w gimnazjum. Jednocześnie działa w POW. W listopadzie 1918 jako podoficer wstępuje ochotniczo do formowanego w Krakowie 4 pp Leg. Skierowany wraz z 4 pp Leg. na odsiecz Lwowa. Uczestniczy w walkach z Ukraińcami o Przemyśl, potem o Lwów. Następnie w szeregach 4 pp Leg. bierze udział w walkach na froncie wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920. Za okazane męstwo na polu walki został odznaczony Krzyżem Walecznych. Od jesieni 1920 do lipca 1921 w Szkole Podchorążych w Warszawie. Promowany na stopień ppor. sł. st. piech. 1 VII 1921. W 1922 zweryfikowany przez MSWoj. w Warszawie w stopniu por. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1919. Po wojnie nadal służy w 4 pp Leg. w Kielcach na stanowisku m.in. d-cy kompanii. Jako wzorowy oficer zostaje przeniesiony z 4 pp Leg. do Korpusu Ochrony Pogranicza z przydziałem na stanowisko d-cy plutonu, potem 2 kompanii granicznej „Rykonty” w 22 Baonie KOP Nowe Troki stacjonującej w m. Rykonty w powiecie Wileńsko-Trockim. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piech. 1 I 1928. W KOP służy do maja 1931. Po przekazaniu dowództwa kompanii „Rykonty” kpt. sł. st. piech. Walerianowi Tumanowiczowi zostaje z dniem 08 maja 1931 przeniesiony do 20 pp w Krakowie na stanowisko d-cy kompanii. W 1934 ukończył w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Warszawie kurs dla dowódców batalionu. Awansowany do stopnia mjr sł. st. piech. 1 I 1935. Następnie był d-cą baonu. W 20 pp potem w 1938 d-ca I baonu 27 pp. Następnie skierowany na 6 miesięczny kurs dla oficerów wywiadowczych wielkich jednostek przy Oddziale II Sztabu Głównego w Warszawie, potem oficer Oddz. II SG WP. Latem 1939 skierowany na stanowisko II oficera Oddz. II sztabu Grupy Operacyjnej „Piotrków” powstałej w ramach armii „Łódź”, której dowódcą był gen. Wiktor Thommée, gdzie przybył w nocy z 2/3 IX 1939. Uczestniczy w walkach w rejonie Piotrkowi Tryb. potem w bojach odwrotowych w kierunku Puszczy Kampinoskiej. Po ciężkich walkach z Niemcami na przedpolach Warszawy i nieudanej próbie przebicia się 12 IX 1939 do Warszawy przebija się 13 IX 1939 do Modlina. Następnie II oficer sztabu w dowództwie obrony Modlina. Uczestniczy w obronie Modlina do kapitulacji 29 IX 1939. Po kapitulacji Modlina od 29 IX 1939 w niewoli niemieckiej. Początkowo w obozie przejściowym w Działdowie, potem w oflagu IX C w Rothenburgu, XI B Braunschweig i od VI 1940 w II C w Woldenbergu /Dobiegniew/. W oflagu w Woldembergu działał w obozowej konspiracji wojskowej. Prowadził za pośrednictwem szeregowców pracującym poza obozem akcję pomocy dla jeńców sowieckich i Włochów więzionych po upadku we Włoszech B. Mussoliniego zaopatrując ich w ubrania, lekarstwa, żywność i papierosy, za co groziła kara śmierci. Wchodził także w skład Komisji Pocztowej, która kierowała organizacją i działalnością poczty w obozie. 
    Po odzyskaniu wolności w lutym 1945 powrócił do Krakowa. Początkowo po powrocie z niewoli od maja 1945 pracował jako subiekt w sklepie chemiczno-farbiarskim przy ul. Długiej w Krakowie, którego właścicielem był b. oficer AK Franciszek Ponicki ps. „Szymon”. Jednocześnie działa w konspiracji antykomunistycznej DSZ. We IX 1945 zwerbowany do pracy konspiracyjnej w WiN przez mjr sł. st. Waleriana Tumanowicza, gdzie pełnił funkcję kierownika Wydziału Informacji w sieci wojskowo-propagandowej przy Komendzie Obszaru Południowego WiN. W III 1946 czując się zagrożony aresztowaniem przez UB przenosi się do Sosnowca, gdzie pracuje jako kierownik Składnicy Towarowej PCK w Sosnowcu. Poszukiwany przez UB ukrywa się, jednocześnie pracuje jako wędrowny sprzedawca naczyń kuchennych.
    W dniu 20 X 1946 zostaje zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków i uwięziony w areszcie WUBP Kraków. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydaje z datą 25 X 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Po prawie rocznym ciężkim śledztwie został przeniesiony do więzienia Montelupich w Krakowie. Wyrokiem WSR Kraków, sygnatura akt Sr. 1037/1947 z 17 IX 1947 skazany na karę 9 lat więzienia, przy zastosowaniu amnestii z 22 II 1947 karę złagodzono do 4 lat i 6 miesięcy. Po uprawomocnieniu się wyroku został przetransportowany transportem więziennym z więzienia Montelupich do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony w 9 I 1948. W 1950 zaliczony do kategorii więźniów antypaństwowych „A”. Był w więzieniu prześladowany przez personel więzienny. Zwolniony z więzienia 20 IV 1951 po odbyciu orzeczonej przez WSR Kraków kary ze znacznym uszczerbkiem na zdrowiu. Po zwolnieniu z CWK Wronki powraca do Krakowa, gdzie zamieszkał z rodziną przy ul. Aleja Słowackiego nr 36/9. Po podleczeniu zdrowia rozpoczął pracę zawodową jako palacz w Spółdzielni Pracy Krawców i pokrewnych zawodów, a następnie w pracował w Spółdzielni Ogrodniczej w Krakowie, gdzie po kilku latach pracy został wybrany przez robotników prezesem rady nadzorczej spółdzielni i przez 16 lat pełnił tę funkcję. Po przejściu na emeryturę należał do grupy inicjatorów odbudowy kopca im. Marszałka J. Piłsudskiego w Krakowie. Pełnił też funkcję prezesa Związku Legionistów Polskich w Krakowie.
    Zmarł 21 I 1983 w Krakowie. Pochowany na cmentarzu w Rakowieckim w Krakowie.
    VM kl. 5, / za kampanię wrześniową 1939/,KN, KW4x, SKZ.
    Opublikował w Filateliście nr 6-7 z 1956 artykuł pt. Historia i rozwój poczty obozowej w Dobiegniewie /Woldenbergu/
    Jego brat Franciszek-Karol [ur. 10 IV 1894- IV 1940], legionista, ppłk sł. st. WP, więziony w obozie NKWD w Starobielsku. Zamordowany przez funkcj. NKWD.
     
    Roczniki oficerskie 1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; M. Bielski. Grupa Operacyjna „Piotrków” 1939. W-wa 1991; L. Głowacki. Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939. W-wa 1985; J. Olesik. Oflag II C Woldenberg. W-wa 1988; H. Tomiczek, M. Zarudzki. Jeniecka konspiracja wojskowa w oflagu II Woldenberg. Poznań 1989; J. Draus, G.Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN /w:/ Studia Rzeszowskie, więźniów. 4. Rzeszów 1997; T. Łaszczewski. Nota biograficzna j. Herzoga /w:/ Studia Rzeszowskie, t. 6. Rzeszów 1999; T. Biedroń. Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr I 9/48; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 935/50.  
     

    Homeniak Antoni [ 1906-1969], podoficer sł. st. saperów WP, st. sierż. , w konspiracji ZWZ-AK, działacz WiN, ps. „Kotwica”, „Ostrowski”.
    Kierownik Rady WiN Biała Krakowska III 47-IV 1948 – Okręg Kraków WiN.
        
    Ur. dnia 16 listopada 1906 w Krzemieńcu na Wołyniu. Syn Tadeusza i Marii z d. Ostrowska. Pochodził z rodziny robotniczej. W Krzemieńcu ukończył 7- klasową szkołę powszechną. W latach 1927-1929 odbywa służbę wojskową w 43 pp w Dubnie. Ukończył szkołę podoficerską saperów. Pozostaje w wojsku w służbie zawodowej. Przeniesiony w stopniu kpr. do II bat. 43 pp, który stacjonował w Brodach. Przed 1939 awansował kolejno do stopnia plut., potem sierż. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939r. w stopniu st. sierż. w pułkowym plutonie pionierów. Po zakończeniu działań wojennych powraca do Brodów, gdzie mieszkał pod okupacją sowiecką. Od lata 1941 czynny w konspiracji ZWZ na terenie Obwodu ZWZ/AK Brody w Okręgu ZWZ/AK Lwów. Zagrożony aresztowaniem opuścił Brody i zamieszkał w Tyczynie pow. Rzeszów. Tu kontynuuje działalność konspiracyjną w szeregach AK. Otrzymał przydział do Placówki AK Tyczyn w Obwodzie AK Rzeszów. Początkowo instruktor saperów. Szkolił żołnierzy placówki w zakresie saperstwa. Był organizatorem grupy dywersyjnej złożonej z żołnierzy Placówki AK Tyczyn. Od VIII 1944 d-ca plutonu dywersyjnego Placówki AK Tyczyn. Uczestnik wielu akcji dywersyjno-zbrojnych przeciwko siłom wroga. Po wejściu wojsk sowieckich w sierpniu 1944 nadal pozostaje w konspiracji. Nie ujawnił swej działalności w konspiracji. W 1945 zagrożony aresztowaniem przez UB wyjechał z Tyczyna do Bielska. Ostatecznie zamieszkał w Kamienicy nr 383 pow. Bielsko. Podjął pracę zawodową jako referent aprowizacji w Starostwie Powiatowym w Białej. Należy do PPS. W III 1947 zostaje przez znanego mu z AK M. Huchlę zwerbowany do pracy konspiracyjnej w WiN. Mianowany Kierownikiem Rady WiN Biała Krakowska w okręgu krakowskim WiN. Funkcję pełni w okresie od III 1947 do IV 1948. Nie rozwinął jednak szerszej działalności z powodu przeprowadzanych masowych aresztowań przez UB i terroru władz komunistycznych wobec społeczeństwa, co było także powodem przerwania kontaktów organizacyjnych w X 1947. Wiosną 1948 ponownie nawiązano kontakty z kierownictwem okręgu w Krakowie. Prowadził w tym okresie głównie działalność wywiadowczo-propagandową. Miesięczne sprawozdania z dziedziny polityczno-gospodarczo i wojskowej przekazywał poprzez łącznika. Aresztowany przez funkcj. WUBP Kraków dnia 27 IV 1948 w Białej. Więziony w lochach WUBP Kraków. Wyrokiem WSR Kraków sygnatura akt Sr. 631/48 z dnia 28 VII 1948 na karę 2 lata i 6 miesięcy więzienia z art. 165 KKWP. Osadzony w CWK Wronki, skąd go przetransportowano do aresztu WUBP w Rzeszowie, potem PUBP w Rzeszowie, skąd udało mu się zbiec 18 I 1949. Ponownie aresztowany przez UB 24 XI 1952. Po wyjściu z więzienia był inwigilowany przez funkcj. UB. W latach sześćdziesiątych mieszkał w Tarnowie, przy ul. Polnej nr 15/26.
    Zmarł 17 I 1969.
     
    T. Biedroń. Schemat organizacyjny WiN 1945-1947. Okręg Kraków. ZH WiN nr 5/1994,s.53;J. Szczypek. Placówka ZWZ-AK Tyczyn. Tyczyn 1993; S. Głąb. Okręg Krakowski AK/NIE/DSZ/WiN. Charakterystyka nr 200/K. IPN Kraków. USC Tarnów. Informacja z 2003r. Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1948

     
    Huchla Mieczysław [1920-?], prawnik, żołnierz ZWZ-AK-NIE-DSZ, ppor. rez. [1943], działacz WiN, ps. „Stary”, „Wacław”, „Witek”, „Wilbik” vel Michalski . Więzień polityczny PRL. Po 1989 działacz kombatancki stowarzyszenia WiN.
    Inspektor Rejonu Zachodniego WiN w Okręgu Kraków WiN.
     
     Ur. 29 XII 1920 w Tyczynie pow. Rzeszów. Syn Władysława i Katarzyny z d. Data. Pochodzi z rodziny chłopskiej. W rodzinnej miejscowości ukończył szkołę powszechną. Następnie kształci się w I Gimnazjum i Liceum typu klasycznego w Rzeszowie, gdzie w 1938 uzyskał świadectwo dojrzałości. W latach 1938-1939 studiuje na Wydziale Prawa UJ w Krakowie. Napaść Niemców we wrześniu 1939 uniemożliwia mu dalszą edukację. Podczas niemieckiej okupacji mieszka w Tyczynie. Oficjalnie pracuje w Spółdzielni Rolniczej „Rolnik” jako kierownik handlowy. Czynny w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK. Żołnierz Placówki ZWZ/AK Tyczyn – Obwód ZWZ-AK Rzeszów. Praca w spółdzielni ułatwia mu kontakty konspiracyjne gdyż posiada zezwolenie na poruszanie się po terenie powiatu rzeszowskiego. W 1942 ukończył kurs szkoły podchorążych rez. piechoty AK. Pełni kolejno funkcje; łącznika do inspektoratu rzeszowskiego ZWZ/AK, potem adiutant d-cy Placówki AK Tyczyn. Współpracuje z ppor. J. Bałdą d-cą „Wedety” / BiP Insp. AK Rzeszów/. Do stopnia ppor. rez. awansowany 11 XI 1943.
    W dniu 3 VII 1944 aresztowany przez gestapo, zostaje odbity przez grupę bojową „Kedywu” AK. Po wejściu wojsk sowieckich pozostaje nadal w konspiracji. Od XI 1944 do II 1945 p.o. d-cy Placówki AK Tyczyn. Zagrożony aresztowaniem przez UB, wiosną 1945 wyjechał do Katowic. Podejmuje tu pracę zawodową. Pracuje w Centrali Dostaw Hutniczych. W tym okresie utrzymywał kontakt z  mjr. Józefem  Maciołkiem  ps. „Żuraw”. Od września 1945 działa w strukturach Okręgu Kraków Zrzeszenia WiN. Od IX 1945 do X 1946 jest kierownikiem komórki łączności okręgu, następnie od X 1946 do I 1947 kierownik komórki organizacyjnej j. w. Od I –X 1947 zastępca prezesa Okręgu Krakowskiego WiN. Jednocześnie w okresie po aresztowaniu por. rez. łącz. Emila Kublera ps. „Maciej”, „Wróg” objął po nim funkcję inspektora rejonu zachodniego, którą pełni w okresie od I –X 1947r. Od października 1947 o kwietnia 1948 jest p. o prezesem okręgu.
    W tym okresie mieszkał w Krakowie przy ul. Spadzistej 21.Był studentem Wydziału Prawa UJ w Krakowie. Aresztowany przez funkcj. WUBP Kraków w dniu 9 IV 1948r. w Krakowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 12 IV 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Wyrokiem WSR Kraków z dnia 28 VII 1948 sygnatura akt nr Sr. 631/48 skazany został na karę 7 lat więzienia. Po rozprawie przewieziony do lochów WUBP w Rzeszowie na dalsze śledztwo w związku z jego działalnością w AK. W dniu 6 XI 1948 podczas konwojowania podjął nieudana próbę ucieczki w trakcie, której zostaje przez ubowców postrzelony. Ciężko ranny przebywa w szpitalu więziennym w Rzeszowie. W dniu 8 VII 1949 zostaje skazany przez WSR Rzeszów sygnatura akt Sr. 438/49 na karę 5 lat więzienia za nielegalne posiadanie broni. Przewieziony z ZK Rzeszów do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 10 IX 1949. Przybył z wyrokiem 7 lat więzienia początek wykonania kary zaliczono mu od 8 VII 1949 zaś upływ kary 8 VII 1956. Po uchyleniu przez NSW w Warszawie wydanym postanowieniem z dnia 17 V 1955 nr N.S. 221/55 wyroku WSR Rzeszów, Wojskowy Sąd Rejonowy Kraków syg. akt Sr. 438/49 w dniu 24 V 1955 zarządził jego zwolnienie z więzienia. W dniu 28 V 1955 zostaje zwolniony z CWK we Wronkach. Po opuszczeniu wiezienia zamieszkał we Wrocławiu przy ul. Wysokiej nr 7/3. podejmuje pracę zawodową. Ukończył studia prawnicze. Pracuje jako radca prawny w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego oraz w Spółdzielni Mieszkaniowej. W 1986 przechodzi na rentę inwalidzką. W latach 1967 – 1990 był wykładowcą prawa gospodarczego i konstytucyjnego na aplikacji radcowskiej i członkiem komisji egzaminacyjnej na stanowisko radcy prawnego, oraz w latach 1972 – 1975 kontraktowym wykładowcą na Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Pracował społecznie. Od 1989 jest członkiem Stowarzyszenia Żołnierzy AK i od 1990 członkiem Zrzeszenia WiN. Od 1990 do 1996 prezes Zarządu Głównego WiN, zaś od 1996 Honorowy prezes WiN. Mieszka we Wrocławiu przy ul. Prostej.
    Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim OOP, Krzyżem AK, Krzyżem WiN.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach. Wrocław 2000, t. VI, cz. II s. 231-232; J. Szczypek. Placówka ZWZ-AK Tyczyn 1939-1945. Wyd. Tyczyn 1993; T. Biedroń. Schemat organizacyjny WiN. Okręg Kraków 1945-1947. ZH WiN nr 5/1994r.,s. 48-49; Księga więźniów CWK Wronki nr 788/49; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych 1944-1956. Poznań 1993,s. 92; S. Głąb. Okręg Krakowski AK/NIE/DSZ. Charakterystyka, sygn. 200/K IPN Kraków. Kwestionariusz osobowy, t. 994V, s. 160.
     

    Ignaszak Stefan [1911-2005]prawnik, oficer rez. kaw. WP, ppor.[1936], cichociemny, żołnierz AK, por.[1943], rtm [1944] ps. „Drozd”, „Pegaz”, „Norbert”, „Nordyk” vel Stefan Ignatowicz, Józef Kowal, Stefan Matuszak, Edmund Porazik, Norbert Wojewódzki
     
    Ur. 30 XI 1911 w Börnig w Westfalii /Niemcy/, syn Antoniego /pracownika kolei/i Katarzyny z d. Toruńskiej. Naukę w szkole powszechnej rozpoczał w Niemczech, po powrocie z rodzicami do kraju w 1919 naukę kontynuuje w szkole powszechnej, potem w Państwowym Gimnazjum Humanistycznym w Środzie Wlk., gdzie mieszkał. Po zdaniu matury w 1931 odbywa od 16 VIII 1931 do 30 VI 1932 służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. Przeniesiony po odbyciu praktyk w 17 p. ułanów w Lesznie do rezerwy w stopniu tytularnego plut. podch. Po odbytych ćwiczeniach wojskowych awansowany do stopnia ppor. rez. kaw. z starszeństwem od 1 I 1936. W latach 1932-1936 studiuje na Wydziale Prawno-Ekonomicznym UP w Poznaniu, gdzie w 1936 uzyskał dyplom mgr praw. Pracuje od 1936 na stanowisku aplikanta referendarskiego w Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu, potem zatrydnuiony jako kierownik referatu administracyjno-prawnego w Starostwie Powiatowym w Kaliszu. Zmobilizowany 31 VIII 1939 i wcielony do Ośrodka Zapasowego 58 pp w Kutnie. 07 IX 1939 ewakuowany do Kowla, gdzie wszedł w skład GO płk T. Zielińskiego jako d-ca plutonu w baonie ppłk S. Górnisiewicza, a od 27 IX 1939 w szeregach grupy ołk L. Koca walczył z Niemcami pod Dozwolą i Janowem Lubelski. W nocy z 30 IX na 1 X 1939 brał udział k. wsi Momoty w walce z sowiecką kolumną zmotoryzowaną. Unika niewoli i powraca do Kalisza, ale zagrożony aresztowaniem przez gestapo w XI 1939 przedostał się na tereny okupowane przez Sowietów z zamiarem udania się przez Rumunię na Zachód. Aresztowany przez Sowietów w Kosowie i po krótkim śledztwie zwolniony. 24 XII 1939 podejmuje udaną próbe przekroczenia granicy do Rumunii. Aresztowany przez Rumunów we wsi Stefanówka i osadzony w obozie w Buzau, skad udało mu się zbiec i przez Jugosławię, statkiem z Splitu dotarł do Marsylii 24 II 1940. We Francji wstępuje do WP i skierowany do Rezerwowego Obozu Wyszkoleniowego Oficerów w Lucon, potem w Val Andre w Bretanii. Ukończył kurs przeciwpancerny w Grandville. Po klęsce Francji 22 VI 1940 ewakuował się z St. Nazaire do Plymmouth w Wlk. Brytanii. Następnie służy jako d-ca plutonu 2 szwadronu 10 psk. Zgłasza się ochotniczo do służby w kraju. Ukończył kurs w polskiej szkole wywiadu. 29 XII 1942 zaprzysiężony na rotę AK. Awansowany do stopnia por. rez. z starszeństwem 1 I 1943. W nocy z 13 na 14 III 1943 zrzucony do kraju na placówkę „Żbik” k/Koniecpola pow. włoszczowski. Przydzielony do Oddziału II KG AK jako inspektor sieci wywiadowczych, następnie był II z-cą szefa wydziały Wywiadowczego w ekspozyturze „Lombard”. Brał udział w Powstaniu Warszawskim w Śródmieściu Południowym jako oficer informacyjny III Baonu Pancernego, VI Zgrupowania „Golski”. Z dniem 21 IX 1944 awansowany do stopnia rtm. rez. kaw. Po upadku Powstania wyszedł z Warszawy z ludnością cywilną. Od X 1944 kontynuuje działalność konspiracyjną jako oficer II Oddziału KG AK, AK następnie w DSZ na Kraj. W połowie IV 1945 brał udział w odprawie członków wywiadu w Częstochowie, na którą został wezwany przez Tadeusza Jachimka – szefa wywiadu DSZ na Kraj. Mianowano go wówczas szefem ekspozytury wywiadowczej DSZ krypt. „Karo” obejmującej Pomorze z siedzibą w Bydgoszczy. Zatrzymany 07 XI 1945 przez funkcj. UB w lokalu przy ul. Dworcowej 96 i uwięziony w więzieniu UB przy ul. Markwarta 21 XI 1945 przewieziony na dalsze śledztwo do więzienia MBP przy ul. Mokotowskiej w Warszawie. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo.
    Wyrokiem WSr Warszawa z dnia 12 VIII 1946, sygn. akt R 201/46 skazany na karę śmierci. NSW postanowieniem z 309 VIII 1946 utrzymał wyrok w mocy. B. Bierut skorzystał z prawa łaski i decyzją  z 17 IX 1946 karę śmierci zmienił mu na 10 lat więzienia. Przetransportowany do CWK Wronki i tu osadzony 05 XII 1946. Na podstawie amnestii z 22 II 1947  w VI 1947 złagodzono mu karę do lat 5. W III 1949 przewieziony z CWK Wronki do ZK Warszawa Mokotów, potem przebywa w areszcie przy ul. Koszykowej. Na skutek przesłuchań wyczerpany fizycznie zachorował. Umieszczony w szpitalu więziennym, potem uznany za zdrowego ponownie więziony na Mokotowie. W I 1950 wywieziony ponownie do CWK Wronki. Zwolniony z CWK Wronki 12 VIII 1951. Po zwolnieniu z więzienia miał kłopoty z znalezieniem pracy. Początkowo pracował jako administrator domów oraz przy wywózce drewna z lasów. W latach 1952-1959 zatrudniony w Rejonie Lasów Państwowych w Poznaniu na stanowisku kierownika działu transportu, potem do IV 1974 był radcą prawnym w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Koninie oraz PPS „Społem”. Od 1974 na emeryturze. W latach 1974-1979 pracował jako emeryt w radca prawny w Spółdzielni Inwalidzkiej w Poznaniu. Jednocześnie był prezesem Oddziału Związku Inwalidów Wojennych w Poznaniu.
    Należał do grona organizatorów Związku Żołnierzy AK w Poznaniu, pełnił od XII 1989 do 2002 funkcję prezesa Zarządu Okręgu Wielkopolska ŚZŻAK. Awansowany przez MON do stopnia mjr 29 X 1992, a do stopnia ppłk 27 VII 1998.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW, SKZ z M, KAK, Warszawskim Krzyżem Powstańczym i innymi.
    Postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie, sygn. akt Cs. UN. 88/91 z dnia 16 IX 1991 wyrok wydany przez b. WSR w Warszawie został unieważniony jako wydany za działalność niepodległościową.
    Żonaty po raz pierwszy z Elżbietą z d. Górska, po raz drugi z Jadwigą z Matysków /1910-1991/ p.v. Lachowska. Miał syna Marka /ur. 1957/
    Zmarł w Poznaniu o8 I 2005. Pochowany na kwaterze AK na cmentarzu Junikowo w Poznaniu.
     
    S. Radomyski. Zarys historii Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu 1926-1939. Pruszków 1992; R. rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; J. Tucholski. Cichociemni. W-wa 1985; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 2. Wrocław 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1950.

     
    Iszkowski Jerzy Erazm Michał [1914-1962], oficer sł. st. lotnictwa, ppor.[1937], PSZ por/kpt., cichociemny, w AK mjr [1944], ps. „Kord”, „Orczyk” vel Jerzy Czerski.
     
    Ur. 31 III 1914 w Nowym Sączu w rodzinie nauczycielskiej. Syn Erazma i Anieli. Po ukończeniu nauki w szkole powszechnej uczęszczał do Państwowego II Gimnazjum im. Bolesława Chrobrego w Nowym Sączu, gdzie w 1933 otrzymał świadectwo dojrzałości. W okresie nauki w gimnazjum interesował się lotnictwem, uczestniczył w budowie amatorskiego szybowca, a w 1933 ukończył kurs szybowcowy. Od IX 1933 do VII 1934 odbywa służbę wojskową w 1 kompanii szkolnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, a następnie w latach 1934-1937 w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Promowany na stopień ppor. sł. st. lotnictwa 1 X 1937 z przydziałem do 2 pułku lotniczego w Krakowie na stanowisko d-cy plutonu w eskadrze treningowej. Od 1939 instruktor lotnictwa w Szkole Pilotażu w Ułężu. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. Wykonywał loty bojowe w rejonie Dęblina. Po ewakuacji szkoły we IX 1939 znalazł się w Rumunii, skąd przedostał się do Francji, gdzie służył jako instruktor pilot, potem przydzielony do formowanego polskiego dywizjonu bombowego. Po klęsce Francji ewakuowany do Wlk. Brytanii, gdzie otrzymał przydział do 304 Dywizjonu Bombowego „Ziemi Śląskiej”. Od 24 kwietnia 1941 latał jako pilot na bombardowania Niemiec i obiektów w krajach okupowanych przez Niemców. Awansowano go do stopnia por. sł. st. lotnictwa. Od V 1942 dywizjon zostaje przeniesiony do lotnictwa obrony wybrzeża. Jako d-ca eskadry wykonywał loty patrolowe i na zwalczanie żeglugi wroga na Atlantyku, Morzu Północnym. Jednocześnie był polskim d-cą polskiej eskadry treningu operacyjnego załóg bombowych. Awansowany w 1943 do stopnia kpt. sł. st. W 1943 na własną prośbę przeszedł przeszkolenie w zakresie zadań lotnictwa w konspiracji oraz kurs „cichociemnych”. Zaprzysiężony 15 XII 1943 i przerzucony do bazy we Włoszech, gdzie oczekiwał na przerzut do okupowanej Polski. Zrzucony do kraju w nocy z 27/28 IV 1944 na placówkę w Okręgu Lublin AK. Awansowany do stopnia mjr sł. st. lotnictwa. Po kwarantannie otrzymał przydział do Wydziału III sztabu Komendy Okręgu AK Lublina gdzie od VI 1944 pełnił funkcję  z-cy kierownika referatu lotniczego.
    W okresie „Burzy” latem 1944 przebywał od 12 VII 1944 w Warszawie gdzie miał otrzymać instrukcje z KG AK w sprawie specjalnego mostu powietrznego, łączącego kraj z bazami amerykańskimi. Nie otrzymał ich i 24 VII 1944 odprawiony do Lublina. Z powodu braku komunikacji udał się do Radzymina w celu zorganizowania sztafety łączności. Po wybuchu Powstania Warszawskiego odcięty od Lubelszczyzny, walczył jako oficer sztabu 32 pp AK. Ranny w walkach o Tłuszcz. Po zajęciu miasta został k-dtem wojennym Radzymina i kwatermistrzem 32 pp AK. Po wkroczeniu do Radzymina A. Cz. wyjechał do Lublina, gdzie dotarł 22 IX 1944. Po powrocie na teren okręgu pełni funkcję szefa referatu lotniczego K.O AK Lublin 1944. Po aresztowaniach przez NKWD członków sztabu okręgu w XII 1944 zorganizował nową zastępczą szkieletową komendę okręgu. Komenda ta funkcjonowała przez niecały miesiąc, po nawiązaniu łączności z „Wirem” –k-dę okręgu została rozwiązana. Pełni krótko funkcję szefa Wydziału I K. O. AK Lublin. Oficjalnie zatrudniony jako nauczyciel gimnazjalny w Lublinie. Aresztowany przez NKWD w nocy z 31 XII 1944 na 1 I 1945 w Lublinie i uwięziony przy ul. Chopina.  Przekazany UB, od połowy II 1945 więziony na Zamku Lubelskim. Skazany 13 III 1945 przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Lublinie, sygnatura akt 0223/45 na karę śmierci, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek całego mienia.
    Decyzją Zwierzchnika Sądowo-Karnego WP z 21 III 1945 karę śmierci zmieniono mu na karę 10 lat  więzienia. Początek wykonania kary 13 III 1945, upływ kary 13 III 1955, skazany z art. 1 Dekretu PKWN z 30 X 1944 o Ochronie Państwa.
    Skazany przez WSO Lublin w składzie ppor. Edward Rataj – jako przewodniczący, st. sierż. Bolesław Nowakowski i sierż. Dymitr Olejków jako ławnicy z udziałem chor. Barbary Morawskiej jako protokolanta. Po procesie więziony w Lublinie, skąd został przewieziony do CWK Wronki i tu osadzony 26 V 1945. Na podstawie amnestii postanowieniem WSO Lublin z 24 I 1946, karę złagodzono do 2 lat więzienia i 2 lat pozbawienia praw. Zaliczono mu okres uwięzienia od momentu zatrzymania. Początek wykonania kary 01 I 1945, upływ kary 1 I 1947. Zwolniony z CWK Wronki 01 I 1947. Udał się Nowy Sącz ul. Batorego 66. Podejmuje pracę jako instruktor w szkole szybowcowej. Zwolniony pracy z przyczyn politycznych. Podejmuje pracę w  różnych zakładach, ale na skutek interwencji UB zostaje zwalniany. W 1948 zdemobilizowany w stopniu mjr rez. Jednak w 1951 po weryfikacji został zdegradowany do stopnia szeregowca. W 1956 całkowicie zrehabilitowany z przywróceniem stopnia wojskowego włącznie. Podejmuje aktywną działalność w polskim szkolnictwie lotniczym i lotnictwie sportowym. Był jednym z organizatorów utworzonego w 1957 Aeroklubu Podhalańskiego z siedzibą w Nowym Sączu, którego do końca życia był wiceprezesem. Brał udział w zawodach jako zawodnik, komisarz sportowy
    Żona Eugenia.
    Zmarł 29 VIII 1962 w Nowym Sączu. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW 4x
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995; Lublin. Lublin. Kister. Komenda Okręgu Lublin AK w 1944. W-wa 2000; J. Tucholski. Cichociemni. W-wa 1985; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 74/45 z 1945; Odpis wyroku wydanego przez WSO Lublin 13 III 1945.

     
    Jabłoński Bolesław [1909- 1982], inż. chemik, oficer rez. piech. WP, ppor. [1935], por. [1939], w PSZ, w konspiracji AK, cc, kpt., mjr [1 I 1945], ps. „Bill”, „Emma”, „Kalia” vel Stanisław Lewandowski
    Szef Oddziału II sztabu komendy Okręgu AK Łódź XII 1942-III 1943 i szef sztabu Komendy Okręgu AK Łódź IX-X 1944.
     
    Ur. 06 X 1909 w Opatowie na Kielecczyźnie, syn Ludwika i Antoniny z d. Cieśla właścicieli 6 hektarowego gospodarstwa rolnego. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Opatowie. Po śmierci rodziców w 1920 w czasie wojny polsko-bolszewickiej zamieszkał w Pruszkowie u swej ciotki Ewy Augustynowicz. W 1931 ukończył gimnazjum uzyskując świadectwo dojrzałości. Od sierpnia 1931 do czerwca 1932 odbywa służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Śremie, którą ukończył w stopniu tytularnego plut. podch. rez. piech. Od 1932 z przerwami studiuje na Wydziale Chemii UW w Warszawie. W okresie studiów w 1934 roku był powoływany na obowiązkowe ćwiczenia wojskowe. Awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1935. Studia ukończył w 1939 z tytułem inżyniera chemika.
    W VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony w stopniu por. rez. do 6 pp Leg. w Wilnie, w którego składzie odbył kampanię wrześniową 1939. W trakcie działań wojennych jego oddział walczył w rejonie Białegostoku i Grodna, potem oddział wszedł w skład Obszaru warownego Grodno. Podczas walk w rejonie wsi Grusza zostaje ranny w nogę. Wzięty do niewoli ucieka i przedostaje się na Litwę, gdzie zostaje internowany i osadzony w obozie w m. Birsztany. Po kilku dniach przy pomocy miejscowych Polaków uciekł z obozu i przedostaje się do Kowna. Po otrzymaniu paszportu i zezwoleniu wyjazdu wyjechał z Kowna, a następnie drogą morska przedostał się do Szwecji, potem do Wlk. Brytanii, skąd wyjechał do Paryża. We Francji wstępuje do WP. Początkowo przebywa w obozie szkoleniowym w Normandii, gdzie ukończył kurs w zakresie broni panc. i p/panc. Następnie służy w Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich. Bierze udział w 1940 roku w kampanii norweskiej. Walczył pod Narwikiem. Po zakończeniu działań przerzucony z brygad ą do Francji i uczestniczy w VI 1940 w wojnie niemiecko-francuskiej. Po rozbiciu oddziałów brygady przez Niemców przedostaje się do Brestu, skad drogą morską przedostał się do Wlk. Brytanii, gdzie zostaje wcielony do 1 Brygady Strzelców WP formowanej w Szkocji. Zgłasza się do pracy konspiracyjnej w kraju. Od III 1941 do II 1942 przebywa w Londynie na kursie wywiadowczym. Przeszedł przeszkolenie spadochronowe i lotnicze w dywizjonie przerzutowym. Następnie służy w tym dywizjonie jako strzelec pokładowy, obserwator i bombardier. W połowie VIII 1942 przeniesiony do Oxfordu k/Londynu do stacji oczekiwania przed przerzutem do Polski. W nocy z 1/2 września 1942 wykonał skok na Placówkę „Igła” w Puszczy Kampinoskiej. Przerzucony do Warszawy, gdzie przechodzi aklimatyzację. W tym okresie czasu posługuje się dokumentami na nazwisko Stanisław Lewandowski. W XI 1942 zostaje awansowany do stopnia kpt. rez. z starszeństwem od 2 IX 1942. Następnie otrzymuje przydział do pracy konspiracyjnej w sztabie Komendy Okręgu AK Łódź na stanowisko szefa wydziału II wywiadowczego.. W XI 1942 przebywał krótko w Łodzi. Po powrocie do Warszawy w styczniu 1941 nawiązał kontakt z ppłk sł. st. kaw. Michałem Stempkowskim „Grzegorzem: - k-dtem Okręgu AK Łódź oraz szefa Oddz. II KG AK, skąd otrzymuje wytyczne do swej pracy na stanowisku szefa oddz. II K. O AK Łódź. Po przybyciu do Łodzi i nawiązaniu kontaktów obejmuje powierzoną funkcję. Organizuje sieć punktów wywiadowczych na terenie okręgu oraz Niemiec. Funkcję pełni do maja 1944. Zagrożony aresztowaniem do sierpnia 1944 przebywa na urlopie w Warszawie. Od września 1944 pełni funkcję szefa sztabu Okręgu AK Łódź. W XI 1944 przekazał funkcję szefa sztabu mjr sł. st. Jerzemu Emir –Hassanowi „TurekII”, a następnie w dyspozycji k-dta okręgu. W Xi 1944 udał się do Częstochowy m. p postoju KG AK celem nawiązania kontaktów. Po nieudanej próbie nawiązania kontaktów powraca do Piotrkowi Tryb. w grudniu 1944 mianowany przez k-dta okręgu kierownikiem bazy przerzutów z terenu GG do Rzeszy.
    Rozkazem KG AK z 19 I 1945 awansowany do stopnia mjr rez. z starszeństwem od 1 I 1945. Po wejściu A. Cz. na teren okręgu ukrywa się w Piotrkowie i Łodzi, gdzie 4 II 1945 został aresztowany przez NKWD/UB Więziony w słynnej katowni UB przy ul. Anstadta w Łodzi. Potem kolejno więziony w Poznaniu, śremie, Rembertowie i na Mokotowie w Warszawie, skad zostaje zwolniony po umorzeniu śledztwa w połowie XI 1945. Zamieszkał po zwolnieniu z więzienia u swej żony przy ul. Łowickiej w Warszawie. Ujawnił swą działalność konspiracyjną przed Komisją Likwidacyjną ds. b. AK przy ul. Gen. W. Sikorskiego w Warszawie.
    Do 1949 prowadził przy ul. Okopowej w Warszawie wytwórnię kalafonii „Techno-Chemia”. Mieszkał w tym czasie z rodziną w swej willi przy ul. Różanej 49. W dniu 15 stycznia 1949 zostaje w swoim domu zatrzymany przez funkcj. UB. Przez dwa tygodnie w mieszkaniu urządzono „kocioł”. Zatrzymywano osoby, które tam przychodziły. Następnie 30 stycznia 1949 przewieziony do więzienia mokotowskiego. W dniu 8 lutego 1949 NPW w Warszawie wydała postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania, podpisane przez wiceprokuratora NPW - mjr Zenona Rychlika. Przeszedł ciężkie śledztwo. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 15 I 1950, sygn. akt Sr. 1949/49 skazany zostaje na karę 9 lat więzienia oraz utratę praw obywatelskich i publicznych publicznych okres 5 lat, przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania od 30 I 1949. Sądzony przez WSR w składzie: mjr Zbigniew Furtak – przewodniczący, Stanisław Wojtasik i Mieczysław Moskwa – ławnicy. Więziony po procesie w ZK Warszawa – Mokotów, skąd został przewieziony do Centralnego Więżienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 29 II 1952 o godz. 8,00 do dyspozycji NPW w Warszawie. W wyniku amnestii złagodzono mu karę do lat 6. Początek kary 30 I 1949, upływ kary 30 I 1955. Zwolniony z CWK Wronki 30 I 1955 z zrujnowanym zdrowiem.
    23 X 1956 Prokurator Generalny wystąpił do SN o rewizję nadzwyczajną na jego korzyść. Na skutek rewizji SN uchylił wyrok wydany przez WSR z dnia 13 I 1950 i uniewinnił go od zarzutów stawianych mu przestępstw. Uchylono także kary dodatkowe w tym przepadek mienia.
    Do czasu przejścia na emeryturę mieszkał i pracował w Warszawie.
    Zmarł 12 III 1982 w Warszawie.
    Żona Julia z d. Bartkiewicz.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; J. Tucholski. Cichociemni. W-wa 1985; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lata 1944-1956. Poznań 1993; E. Wawrzyniak. Na rubieży Okregu Łódzkiego AK. W-wa 1988; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1952.


    Jabłoński Władysław [1922-?] funkcj. MO, działacz WiN, ps. „Słowianin”
    Ur. 24 I 1922 w Przemyślu, syn Rudolfa i Marii z d. Ferlan. Przed wojną ukończył szkołę powszechną i uczęszczał do gimnazjum. W czasie okupacji niemieckiej mieszkał w Przemyślu. Od 1 VIII 1944 funkcjonariusz KP MO w Przemyślu. We IX 1945 ukończył kurs dla szeregowych MO i przydzielony do dyspozycji Szefa Wydziału Kryminalnej Służby Śledczej Wojewódzkiej Komendy MO w Rzeszowie. Od 1 X 1945 straszy referent do spraw oszustw, fałszerstw i spekulacji w Wydziale Kryminalnej Służby Śledczej KEW MO. Od 1 VI 1946 referent - statystyk Sekcji II Wydziału Kryminalnego Służby Śledczej,  a od 1 XII 1946 kierownik Brygady Śledczej Komisariatu MO Rzeszów. 20 V 1947 przydzielony jako wywiadowca do KP MO w Łańcucie. Od IV 1946 do 1947 współpracował z WiN jako informator. Przekazywał informacje do Wydziału WiN Rzeszów za pośrednictwem Jana Kocura. Zatrzymany 9 IX 1947 przez funkcj. WUBP Rzeszów i uwięziony. Przed aresztowaniem mieszkał przy ul. 3 Maja w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 25 X 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 25 X 1948, sygn. akt Sr. 248/48 został skazany na karę śmierci, utratę praw na zawsze i przepadek mienia. Sądzony przez WSR pod przewodnictwem mjr Wacława Pietrania i Tomasza Skupa – sędziego oraz Stanisława Pantery – ławnika. Oskarżał prokurator Filip Barski z WPR Rzeszów. W dniu 23 I 1949 B. Bierut skorzystał z prawa łaski i zamienił mu karę śmierci na karę dożywotniego więzienia. Więziony po procesie w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 18 II 1949. Początek wykonania kary 23 I 1949. W dniu 14 XII 1951 wywieziony do więzienia w Sztumie. W dniu 9 V 1956 WSG w Krakowie na podstawie amnestii z 27 IV 1956 złagodził mu karę do lat 12, utraty praw do lat 5. W dniu 10 X 1956 NSW w Warszawie na podstawie amnestii z 1952 i 27 IV 1956 złagodziła mu karę do lat 5 i utratę praw do 2,5 roku zarządzają jednocześnie jego zwolnienie. Zwolniony z więzienia 25 X 1956.
    Po wyjściu z więzienia mieszkał w Elblągu i pracował w WSS „Społem”.
    Postanowieniem SN z 19 XII 1994 wyrok wydany przez b. WSR Rzeszów został unieważniony jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Dalsze losy n/n.
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/233/49; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.
     
     
    Jachniak Władysław [1915-1994],ekonomista, oficer rez. piech. WP [1939] żołnierz ZWZ/AK, mjr. rez. [1945], ps. „Ludwik”, „Zięba”
     
    Ur. 10 II 1915 w Starym Sączu, syn Ludwika /pracownika kolei/ i Stanisławy. Po ukończeniu szkoły powszechnej w starym Sączu wyjechał do Krakowa, gdzie kształcił się w gimnazjum. Po zdaniu w 1934 matury podjął pracę na kolei i jednocześnie studiuje w krakowskiej wyższej Szkole Handlowej. W latach 1936-1937 odbywa służbę wojskową w Szkole podchorążych Rezerwy Piechoty 30 DP przy 82 pp w Brześciu n/Bugiem. Po odbytych praktykach przeniesiony w stopniu plut. podch. rez. piech. do rezerwy z przydziałem mobilizacyjnym do 82 pp. W 1939 ukończył studia. Awansowany do stopnia ppor. rez. w 1939. W VIII 1939 zmobilizowany do 82 pp z przydziałem do batalionu marszowego 82 pp. Brał udział w obronie Brześcia. Następnie z grupą żołnierzy i oficerów przedostał się do Lwowa, potem Tarnopola, gdzie dostał się po 17 IX 1939 do niewoli sowieckiej. Pod koniec IX 1939 uciekł z obozu przejściowego w Tarnopolu i przedostał się do Krakowa. Od jesieni 1939 czynny w konspiracyjnej Organizacji Orła Białego, Białego od 1940 w ZWZ. Oficjalnie zatrudniony jako prokurent rozdzielni żywności dla ludności polskiej, co ułatwiało mu wykonywanie zadań kwatermistrza IV Odcinka w Obwodzie ZWZ/AK Kraków – Miasto. Awansowany przez KG AK w 1942 do stopnia por. rez., a 11 XI 1943 do stopnia kpt. rez. W 1944 pełnił funkcję kwatermistrza oddziałów partyzanckich AK w Beskidach i na Podhalu. Aktywnie uczestniczył w udzielaniu pomocy więźniom obozów, Żydom i nauczycielom tajnego nauczania. Czynny w konspiracji do wiosny 1945.
    We IX 1945 ujawnił się przed Komisją Likwidacyjną ds. AK w Krakowie. Zweryfikowano go wówczas w stopniu mjr rez. z starszeństwem od 1 I 1945. w końcu 1945 jako finansista ze specjalizacją w handlu zagranicznym, wygrał konkurs na rozwiązanie problemów zaopatrzenia Wybrzeża oraz zorganizowanie tam przemysłu spożywczego. Został członkiem Grupy Operacyjnej Komitetu Ekonomicznego, którą kierował Eugeniusz Kwiatkowski – Delegat Rządu na Wybrzeże. W latach 1946-1949 pełni funkcje: kierownika przemysłu spożywczego w Gdańsku, radcy Izby Przemysłowo-Handlowej w Gdyni, sekretarza i wiceprezesa Zrzeszenia Importerów i Eksporterów na Wybrzeżu, a w końcu organizatora i dyrektora finansowego firm handlu zagranicznego „Harpun” i „Unia”. W 1947 i 1948 zetknął się kilkakrotnie z gen. Stanisławem Tatarem, który zajmował się w tym czasie przysyłaniem drogą morską z Wlk. Brytanii do kraju pomocy materiałowej, m. in. autobusów, odbiorników radiowych. W IV 1948 jako dyrektor finansowy firmy handlu zagranicznego „Unia” odmówił wykonania polecenia dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku wykupienia siłą od marynarzy ze statków mienia, które przywieźli na podstawie legalnych zezwoleń. Został wówczas uznany za wroga klasowego. Kilkakrotnie przeszukiwano biura firmy oraz jego mieszkanie prywatne. Następnie Izba Skarbowa nakazała mu zapłacenie 60 milionów tzw. domiaru. Odwołał się od tej decyzji, lecz zanim zajął się ta sprawą sąd, dokonano konfiskaty całego mienia rodziny. Kontrolowano dokumenty związane z jego pracą.
    W tym czasie bezskutecznie proponowano mu by opuścił kraj. W VII 1949 Sąd Rejonowy w Gdyni uznał jego niewinność i obciążył kosztami postępowania Skarb Państwa. W XII 1949 Sąd Apelacyjny utrzymał postanowienie Sądu Rejonowego, a 07 V 1950 analogiczne stanowisko zajęła Komisja   Społeczna. W tym okresie czasu mieszkał już w Warszawie, gdzie od 1949 pracował w Państwowym Przedsiębiorstwie Organizacji Drobnej Wytwórczości „Pantex” na stanowisku dyrektora organizacyjnego.
    16 V 1950 zosatje aresztowany w miejscu pracy przez agentów Informacji Wojskowej i uwięziony w w lochach przy ul. Chałubińskiego. Przeszedł ciężkie śledztwo z zastosowaniem tzw. „konwejera”. Zarzucano mu, że podczas pracy na Wybrzeżu przekazywał na Zachód materiały wywiadowcze. W IV 1951 podczas kolejnego przesłuchania płk Kochan pokazał mu protokoły obciążających go zeznań złożonych przez gen. St. Tatara. W końcu by uniknąć dalszych prześladowań przyznał się do prowadzenia działalności szpiegowskiej. Po dwóch latach spędzonych w więzieniu Informacji Wojskowej Naczelna Prokuratura Wojskowa w Warszawie wydaje z datą 16 V 1952 postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania. Po zakończeniu śledztwa osadzony w więzieniu na Mokotowie. 01 IX 1952 po rozprawie „kiblowej”, czyli bez świadków i obrońców został skazany wyrokiem NSW, sygn. akt Sn 18/52 na karę 15 lat więzienia oraz kary dodatkowe, przepadek  mienia na rzecz Skarbu Państwa i utratę praw obywatelskich i publicznych. Więziony po procesie w ZK Warszawa I /Mokotów/, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 17 XII 1952. W CWK Wronki był więziony w jednej celi z gen. St. Tatarem, który wtajemniczył go w sprawę skarbu Funduszu Obrony Narodowej. 11 XI 10955 przewieziono go z cWK Wronki do ZK Mokotów. Zwolniony z więzienia 25 IV 1956. Zamieszkuje przy ul. Langiewicza w Warszawie. 13 XII 1956 otrzymał z NPW pismo poświadczające pobyt w więzieniu wraz z postanowieniem o umorzeniu jego sprawy z powodu braku winy. Przez długi okres czasu nie mógł znaleźć pracy zgodnej z swoim wykształceniem. Rozpoczął pracę jako pomocnik magazyniera w hurtowni Wojewódzkiego Związku Spółdzielczości Pracy przy ul. Wareckiej w Warszawie. Przez przypadek odnalazł go tam wiceprezes CZSP, były pracownik „Polcargo” w Gdyni i pomógł mu zatrudnić się na stanowisku inspektora hurtowni WZSP. Wkrótce otrzymał mieszkanie przy ul. Nowy Świat. Wstępuje także do ZBOWiD –u, gdzie został członkiem Komisji Rewizyjnej. W I 1971 pracował jako wicedyrektor w Departamencie Planowania i Analiz w Komitecie Drobnej Wytwórczości. Zaproponowano wówczas by oskarżył gen. Tatara o kradzież części majątku pochodzącego z FON-u. Po odmowie został zwolniony z stanowiska wicedyrektora. Podejmuje pracę w podległym mu wcześniej Instytucie Drobnej Wytwórczości. Ukończył kilka specjalistycznych kursów oraz obronił pracę doktorską. Do czasu przejścia na emeryturę w 1978 pracował jako główny specjalista ds. postępu ekonomicznego w Instytucie Ekonomiki Przemysłu Chemicznego, potem wykładowca w Ośrodku Szkolenia Kadr Kierowniczych Przemysłu Chemicznego. Przez wiele lat prowadził działania zmierzające do wyjaśnienia losów skarbu FON. Zainteresował sprawą dziennikarzy, którym udało się częściowo wyjaśnić tajemnicę. W latach osiemdziesiątych oskarżał premierów i ministrów o kradzież skarbu FON. Pisał w tej sprawie do Trybunału Stanu, Sejmu PRL, Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej. W I 1983 jego zarzuty przekazano do wyjaśnienia Prokuratorowi Generalnemu. Nigdy się nie doczekał wyjaśnienia sprawy.
    Zmarł 23 I 1984 w Krakowie. Pochowany na Cmentarzu Rakowieckim w Krakowie.
    Odznaczony: VM kl. 5, SKZ z M.
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/223/52; Informacja z USC Kraków; P. Gabriel. Misja Władysława Jachniaka /w:/ Tygodnik „Wprost”; J. Powsiński. TUN. W-wa 1992.

     
    Jachymek Zenon Józef [1912-1986], oficer rez. piech. WP, ppor. [1938], w ZWZ/AK, por. [1943], ROAK/DSZ/WiN, kpt. [1 VI 1945], ps. „Sławek”, „Waldemar”, „Wallenrod”, „Wiktor” vel Zygmund Nowosad
    Kmdt Rejonu VII w Obwodzie AK Tomaszów Lub. III 1943-1945. Okręg Lublin AK.
     
    Ur. 09 XII 1912 w Komarowie pow. Tomaszów Lub., w rodzinie chłopskiej. Syn Jana i Katarzyny. Uczęszczał do gimnazjum w Tomaszowie, gdzie w 1933 otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1933-1935 studiował weterynarię we Lwowie. W latach 1935-1936 odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty przy III Baonie 9 pp Leg. w Tomaszowie Lub. Następnie w okresie 1936-1938 kontynuuje studia. Po odbytych w 1937 ćwiczeniach awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1938 i przydziałem mobilizacyjnym do 9 pp Leg. w Zamościu na stanowisko d-cy plutonu. Latem 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 9 pp Leg., w którego szeregach odbył kampanię wrześniową 1939. Początkowo d-ca plutonu, potem d-ca 3 kompanii III baonu. Walczył z wrogiem pod Iłżą i Starachowicami, potem na Lubelszczyźnie. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 unika niewoli i powraca do rodzinnej wsi.
    Podczas okupacji niemieckiej już od jesieni 1939 czynny w konspiracji. Współorganizator zrębów SZP/ZWZ na terenie Komarowa. Początkowo z-ca d-cy potem d-ca placówki ZWZ Komarów. Na przełomie 1940/1941 mianowany d-cą oddziałów szturmowych i dywersji bojowej w obwodzie tomaszowskim ZWZ. Dowodził w wielu akcjach i walkach z Niemcami i UPA. W XII 1942 jako jeden z pierwszych uderzył na zasiedlone przez kolonistów niemieckich osadę Komarów, wieś Komarów i Wolicę Śniatycką. Awansowany do stopnia por. rez. piech. 11 XI 1943. Wiosną 1944 był pomysłodawcą i dowódcą tzw. odcinków, przeciwukraińskich, które skoncentrowały zasadnicze siły obwodu w celu powstrzymania naporu nacjonalistów ukraińskich na wsie zamieszkałe przez ludność polską. 2 VI 1944 dowodził wielką akcją odwetową przeciwko UPA pod Dąbrową, Rzeczycą i Ulhówkiem, która na wiele tygodni powstrzymała marsz UPA na zachód.
    Był jednym z najzdolniejszych dowódców partyzanckich, o dużym autorytecie wśród żołnierzy i zasłużonej sławie u ludności cywilnej. Oficer o dużej samodzielności w działaniu. Łatwo zjednał sobie swoich podkomendnych. Nie lubił drylu wojskowego. Nie podejmował działań nie przygotowanych.
    Po wejściu A. Cz. na teren obwodu był poszukiwany usilnie przez NKWD i UB. Ukrywał się na posterunkach milicji, których załogi składały się wówczas z dużej części b. żołnierzy AK i BCh.
    Po rozwiązaniu w I 1945 AK nadal czynny w konspiracji antykomunistycznej ROAK. W V 1945 przeniesiony do Obwodu Hrubieszów DSZ/WiN, gdzie od VI 1945 do XII 1945 pełnił funkcję z-cy k-dta obwodu. Awansowany rozkazem Nr 319 z 1 VI 1945 Delegata DSZ na Kraj do stopnia kpt. rez. art. W XII 1945 zorganizował kanał przerzutowy do Szwecji dla „spalonych” członków organizacji. Od końca 1945 przebywał osobiście w Szwecji skąd powraca do kraju w V 1946. Posługiwał się „legalną” legitymacją pracownika MBP w Sopocie wystawioną na nazwisko Zygmunt Nowosad. Wydany UB przez żonę jednego z kolegów. Zatrzymany przez funkcj. UB 21 IX 1946 we wsi Kosowo pow. Świecie. Więziony początkowe w areszcie PUBP Świecie, potem WUBP Bydgoszcz, skąd został przewieziony do więzienia WUBP w Lublinie. Aresztowany przez WPR Lublin. Przeszedł ciężkie śledztwo. Wyrokiem WSR Lublin z dnia 23 IX 1947, syg. akt Sr 857/47 został skazany na trzykrotną karę śmierci oraz utratę praw na zawsze. Na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę śmierci zamieniono mu na karę 15 lat więzienia. Sadzony przez WSR Lublin w składzie: Ryszard Wiercioch – przewodniczący, Konrad Kamel i Tadeusz Kuligowski – ławnicy. Oskarżał prokurator Edward Patkiewicz. Bronił go adwokat Stefan Kobusiewicz. Więziony na Zamku Lubelskim i w CWK we Wronkach.
    Postanowieniem Sadu Wojewódzkiego w Lublinie z 20 VI 1956 na podstawie amnestii z 27 IV 1956 zmniejszono mu karę do lat 10 i zarządzono natychmiastowe zwolnienie z więzienia. Zwolniony z więzienia 23 VIII 1956. Po odzyskaniu wolności zamieszkał we Wrocławiu. Ukończył studia wyższe.
    Od 1965 poświęcił się dokumentowaniu działalności AK w Obwodzie Tomaszów Lub.
    Zmarł we Wrocławiu 06 III 1986. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Komarowie.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW, SKZ z M.
    W dniu 9 IX 1993 wyrokiem SW w Lublinie został całkowicie zrehabilitowany.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; L. Głowacki. Działania wojenne na Lubelszczyźnie w 1939 roku. Lublin 1976; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995; I. Caban. ZWZ-AK w Obwodzie Tomaszów Lubelski. Lublin 1997; Indeks represjonowanych w PRL z powodów politycznych. Kwestionariusz osoby represjonowanej nr: Lu/WSR/0049.

     
    Jaderny Wiktor [1902-1984] fotograf, żołnierz ZWZ/AK/DSZ, działacz WiN, ps. „Wija”
     
    Ur. 28 III 1902 w Mielcu, syn Augusta właściciela zakładu fotograficznego i Bronisławy z d. Bosiackiej. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się c. k. Państwowym Gimnazjum Realnym w Mielcu, a następnie w Szkole Przemysłowej Uzupełniającej. Jednocześnie uczył się zawodu fotografa w zakładzie swego ojca. W VII 1920 wstępuje ochotniczo do Małopolskiej Armi Ochotniczej z przydzialem do 240 pp, w którego szeregach bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Brał udział w walkach pod Streptowem, Rudą Sielecką Zachorzycami, Żurawikami, Laszkami Królewskimi i Zadwórzem, gdzie dostał się do niewoli bolszewickiej. Więziony w obozie jenieckim w Kijowie, skad udało mu się uciec i powrócić do Mielca. Pracował w zakładzie swego ojca, a po jego śmierci w 1921 zajmuje się nadal pracą w zawodzie fotografa. W 1924 powołany do służby wojskowej i wcielony do 3 p. lotniczego w Poznaniu – Ławicy. Przydzielony do plutonu fotograficznego. Po ukończeniu 08 VI 1925 kursu aerofotografii zajmował się obróbką lanoratoryjną zdjęć lotniczych. Po zakończeniu służby wojskowej powraca do Mielca, gdzie prowadzi przekazany mu przez matkę zakład fotograficzny. Podejmuje działalność w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”. Systematycznie dokumentuje na fotografiach życie Mielca i regionu. Należał do Komitetu Budowy Lotniska Turystycznego w Mielcu. Był też uczestnikiem specjalnego szkolenia zawiadowców lotnisk, przeprowadzonego w Krakowie. Po oddaniu do użytku lotniska w Mielcu pełnił w 1931 funkcję jego zawiadowcy. Współorganizator wieli imprez lotniczych. W połowie lat trzydziestych zostaje skierowany przez oficerów kontrwywiadu z Oddziału II Sztabu Głównego WP na kurs w zakresie kontrwywiadu i wywiadu, co wiązało się z tworzeniem sieci kontrwywiadowczej dla tamtejszych obiektów Centralnego Okręgu Przemysłowego. W VIII 1939 zmobilizowany do WP i przydzielony do specjalnego oddziału WP w Tarnowie. Jego zasługą było m. in. wykrycie niemieckiej siatki szpiegowskiej działającej w Zakładach Azotowych w Tarnowie oraz sprawców sabotażu kolejowego. Uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939. Wraz z swym oddziałem bierze udział w walkach odwrotowych. Z grupą oficerów i żołnierzy dotarł do Kut i Kosowa, gdzie rozwiązano oddział. Powraca następnie do Mielca. W okresie okupacji niemieckiej utrzymywał się z prowadzenia zakładu fotograficznego. Zaangażował się w działalność konspiracyjną w szeregach ZWZ/AK. Działał na odcinku kontrwywiadu. Wykonywał mikrofilmy dokumentów dla potrzeb konspiracyjnego kontrwywiadu. Współpracował też z komórką legalizacyjną obwodu ZWZ/AK Mielec, dla której wykonywał fotografie do fałszach dokumentów. Z przynoszonych przez Niemców do jego zakładu klisz wykonywał kopie fotografii z akcji policyjnych oraz fotografie funkcjonariuszy niemieckich dla potrzeb organizacji. W jego domu znajdował się przez pewien okres czasu punkt rozdzielczy prasy podziemnej „Odwetu”. Po wejściu na teren Mielca A. Cz. i objęciu władzy przez komunistów nadal prowadzi zakład. Nie ujawnił swej działalności konspiracyjnej. Od połowy 1945 działa w komórce wywiadowczej BW- DSZ potem WiN. Zorganizował siatkę informacyjną BW – WiN w Państwowych zakładach Lotniczych w Mielcu. Ściśle współpracował wówczas z kierownikiem BW –WiN na pow. kielecki Leonem Wanatowiczem „Borutą” oraz z Karolem Waryńskim i Andrzejem Kopeckim „Marian”. Jego mieszkanie było skrzynką pocztową komórki WiN pow. kieleckiego dla kontaktów z łącznikami inspektoratu BW – WiN krypt. „Las”. W ramach działalności konspiracyjnej zorganizował także siatkę konspiracyjną WiN na terenie gmin Borowa i Gawłuszewice. Niezależnie od działalności w siatce BW – WiN pełnił przez pewien okres czasu funkcję kierownika podobwodu WiN w skład, którego wchodziły Koła WiN Borowa i Gawłuszewice.
    Zatrzymany 29 VIII 1946 w Mielcu przez funkcj. III referatu PUBP Mielec i Wydziału III WUBP Rzeszów i uwięziony. Początkowo więziony w areszcie PUBP Mielec, skad go przewieziono na dalsze śledztwo do więzienia UB w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 04 IX 1946. W czasie przesłuchań był bity i maltretowany w celu wymuszenia zeznań. W śledztwie przebywa do 11 IV 1947. Wyrokiem WSR w Rzeszowie, sygn. akt Sr. obywatelskich. Po procesie wieziony w ZK Rzeszów. 308/47 z dnia 11 IV 1947 zostaje skazany na karę 15 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich. Po procesie więziony w ZK Rzeszów. NSW w Warszawie nie uwzględnił jego odwołania i utrzymał wyrok wydany przez WSR Rzeszów w mocy. Przetransportowany do Centralnego Wiezienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 30 VII 1947.W 1950 jako więzień polityczny o ustalonych poglądach zaliczony do tzw. więźniów antypaństwowych. Izolowany był od innych więźniów. Za błahe przewinienia karany bezwzględnie i bity. Warunki więzienne spowodowały, że chorował na gruźlicę, reumatyzm oraz chorobę przewodu pokarmowego. Przebywał w więziennym szpitalu. 26 V 1955 wywieziony z CWK Wronki do ZK Sieradz. Towarzyszyła mu negatywna opinia wydana przez naczelnika więzienia we Wronkach. W VIII 1956 Wojskowy Sad Garnizonowy w Krakowie, na podstawie ustawy amnestyjnej z 27 IV 1956wydał postanowienie o złagodzeniu mu kary z 15 lat do 10 lat. Zwolniony z więzienia w Sieradzu 29 VIII 1956 w ciężkim stanie zdrowia. Po powrocie do Mielca wznowił działalność zawodową i społeczną. Jednak ze względów zdrowotnych musiał ograniczyć fotograficzne dokumentowanie życia miasta, ale włączył się do akcji zbierania pamiątek historycznych. W 1964 był współzałożycielem Towarzystwa Miłośników Ziemi Kieleckiej. 10 XI 1967 razem z Mirosławem Maciągą, otworzył pierwszą Wystawę pamiątek ziemi mieleckiej. Należał do grona inicjatorów społecznego Muzeum Regionalnego w mielcu, przez wiele lat był jego społecznym kustoszem. W latach siedemdziesiątych w związku z przekształceniem muzeum w placówkę państwową, zrezygnował z funkcji kustosza.i z działalności w TMZM. 05 V 1977 uczestniczył w otwarciu oddziału muzeum, tzw. Jadernówki. Z okazji 80 – lecia powstania Zakładu Fotograficznego Jadernych od 24 do 27 IX 1978 zorganizował w pomieszczeniach zakładu /we własnym domu/okolicznościową wystawę fotograficzną. W latach późniejszych przekazał do Muzeum Regionalnego w mielcu wiele cennych eksponatów, sprzętu fotograficznego i dokumentację forograficzną.
    W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych był inwigilowany przez SB. W 1981 jako gość honorowy uczestniczył w uroczystości poświecenia kieleckiego lotniska. W 1982 został pobity przez tzw. „nieznanych sprawców”. Ówczesne władze komunistyczne wykwaterowały go z domu w centrum na peryferie miasta. Mieszkał wtedy przy ul. Bajana 4.
    Zmarł 16 XI 1984 w Mielcu. Pochowany na cmentarzu parafialnym przy ul. H. Sienkiewicza w Mielcu.
    Odznaczony: Krzyżem małopolskich Oddziałów Ochotniczych /nr dyplomu 314/, Honorową odznaką 240 pp Armii Ochotniczej /dyplom nr 559/,
    W II 1990 jednej z ulic w mielcu nadano jego imię.
    Żonaty z Ireną Adamiecką, zmarła w 03 VII 1971. Małżeństwo był bezdzietne.
    12 II 1990 Prezes Sądu Najwyższego w Warszawie oraz Prokurator Generalny RP wnieśli na jego korzyść rewizję nadzwyczajną do sadu Najwyższego. Postanowieniem SN z 25 x 1990 wyrok wydany przez b. WSR w Rzeszowie został uznany za nieważny jako wydany za działalność niepodległościową.
     
    USC Mielec. Skrócony akt zgonu nr 596/1984; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 729/1947; Księga Główna więźniów CWK Wronki nr 1075/1951 /tu adnotacja dot. transportu z cWk Wronki do ZK Sieradz/; Informacje i kopie dokumentów udostępnione przez p. Magdalenę Jaderny-Bodzoń z XII 2002.

     
    Jagoszewski Adam [1888-1961], urzędnik, żołnierz AK/NIE/DSZ, działacz WiN, ps. „Eminowicz”, „Ślepowron”
     
    Ur. 16 XII 1888 w Żydaczowie pow. Stanisławów, syn Mariana i Marii z d. From. W 1906 ukończył gimnazjum realne. Po uzyskaniu matury podejmuje pracę jako urzędnik. W czasie I wojny światowej służył w armii austriackiej. W latach 1918-1919 był żołnierzem 38 pp. Brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej. Uczestnik obrony Lwowa. Następnie bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Po wojnie zdemobilizowany w stopniu sierż. Po wojnie pracował jako urzędnik. W latach trzydziestych sprawował funkcję sekretarza Rady Powiatowej w Tarnobrzegu. W latach okupacji niemieckiej 1939-1944 był przewodniczącym delegatury RGO w gminie Tarnobrzeg oraz członkiem Rady Szpitalnej w Tarnobrzegu. Był umieszczony na liście zakładników, którzy w razie akcji zbrojnych podziemia mieli zostać rozstrzelani. Stał na czele tworzonej w ramach Obwodu ZWZ-AK Tarnobrzeg  komórki administracji zmilitaryzowanej „Teczki”. Po scaleniu „Teczki” z DR na Kraj na przełomie 1943 -1944 był z-cą powiatowego delegata rządu dr. Leonarda Madera. Był także członkiem Powiatowej Delegatury Rządu RP. W 1942 aresztowany w Rzeszowie przez gestapo w związku z organizowaniem akcji podrabiania dokumentów niemieckich. Więziony przez 6 miesięcy, zwolniony z braku dowodów potwierdzających jego udział w konspiracji. W VII 1944 delegowany na stanowisko wicestarosty tarnobrzeskiego. W końcu 1944 organizował w powiecie Tarnobrzeg siatkę „NIE”. Oficjalnie od wiosny 1944 był sekretarzem Rady Powiatowej w Tarnobrzegu oraz członkiem dyrekcji Spółdzielni Rolniczo-Handlowej „Dostawa” w Tarnobrzegu. Aresztowany w dowództwem 1944 przez UB i uwięziony. Uwolniony z więzienia 02 X 1944 w wyniku akcji przeprowadzonej przez żołnierzy AK pod dowództwem por. K. Bogacza „Bławata”. Działa w strukturach wywiadu NIE/DSZ potem WiN. Pełnił w WiN funkcję z-cy kierownika Rady WiN Tarnobrzeg oraz kierownika referatu informacji. Do VI 1946 sporządzał miesięczne sprawozdania z działalności podległej komórki, a uzyskane informacje z sfery polityczno-gospodarczej przekazywał do wydziału WiN w Rzeszowie. Zagrożony aresztowaniem, w VI 1946 wyjechał do Krakowa, gdzie od VII 1946 pracuje jako kasjer w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym. Mieszkał w tym okresie czasu przy ul. Karmelickiej 46.
    Zatrzymany w III 1948 w Krakowie przez funkcj. UB. Początkowo więziony w areszcie PUBP w Tarnobrzegu, gdzie przeszedł wstępne przesłuchania. 30 IV 1948 przewieziony na dalsze śledztwo do WUBP Rzeszów. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 26 III 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. 07 V 1948 osadzony w więzieniu na Zamku Lubomirskich w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów z 11 VI 1948, sygn. akt Sr. 435/48 został skazany na karę 15 lat więzienia z art. 86 KKWP. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 18 II 1949 z wyrokiem 15 lat więzienia. Początek wykonania kary 26 III 1948, upływ kary 26 III 1963. Postanowieniem WSR Kraków z 23 XI 1954 udzielono mu ze względu na stan zdrowia rocznej przerwy w odbywaniu kary poczynając od 30 XI 1954 do 30 XI 1955. 30 XI 1954 zwolniony z CWK Wronki. Udał się do Tarnobrzega, gdzie przebywał przy ul. Sienkiewicza 96/1. Do więzienia już nie powraca. Postanowieniem NSW w Warszawie z 18 VII 1956 karę złagodzono i uznano za odbytą. Następnie przenosi się do Krakowa, gdzie zmarł 25 VII 1961.
    Żonaty z Jadwigą z Strońskich, miał 2 synów.
    Odznaczony: SKZ /1937/
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1052/50; A. F. Baran. Tarnobrzeski Obwód AK w latach 1944-1945/w:/studia rzeszowskie, t. 5 z 1998; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Z. Nawrocki. Zamiast Wolności. UB na Rzeszowszczyźnie 1944-1949. Rzeszów 1998; M. Kszysztofiński. Biogram A. J. /w:/ Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. III. Kraków-W-wa-Wrocław 2007.

     
    Jaki Wilhelm /Jaky/ [1911-?], policjant, żołnierz AK, ppor. cz. w.  ps. „Korab”
    Ur. 31 III 1911 w m. Czermin pow. mielecki, syn Jana i Marii. Ukończył szkołe powszechną. Przed wojną był funkcj. Policji Państwowej. Podczas okupacji niemieckiej był funkcjonariuszem policji „granatowej” na posterunku w Wielopolu pow. Dębica. Żołnierz konspiracji niepodległościowej AK. Pracował na rzecz wywiadu AK. Brał udział w zdobywaniu broni, w ubezpieczaniu zrzutu lotniczego na terenie placówki odbiorczej „Raszka”. Był d-cą plutonu AK w Małej podległego Placówce AK Łączki Kucharskie w Obwodzie AK Dębica. Uczestniczył w walce z Niemcami podczas akcji „Burza”. Początkowo dowodzil II plutonem 1 kompanii, a potem III plutonem w kompanii AK „Ładunek” w II Rejonie Walki. Wyróżnił się 30 VII 1944 w boju koło leśniczówki Syberówka pod Wielopolem.
    Po zakończeniu okupacji zagrożony aresztowaniem wyjechał z pow. Dębica i zamieszkał w m. Strugienice pow. Łowicz, gdzie pracował jako pracownik umysłowy. Aresztowany przez UB i uwięziony w Rzeszowie pod zarzutem wzięcia udziału w zabiciu w II 1944 pięciu Żydów w Brzezinach pow. Dębica. Po długotrwałym śledztwie skazany przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie 19 XII 1950 na karę śmierci/ sygn. akt I K 332/50. 05 V 1951 ułaskawiony, karę śmierci zamieniono mu na karę dożywotniego więzienia. Przetransportowany z ZK Rzeszów do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 07 XI 1951. Początek wykonania kary 05 V 1951. W CWK Wronki był szykanowany przez personel więzienny. W dniu 18 X 1956 z wyrokiem dożywotniego więzienia został wywieziony z CWK Wronki do ZK Szczecin, gdzie go więziono jeszcze na początku lat siedemdziesiątych.
    Odznaczony KW.

    Księga więźniów CWK Wronki nr 4455/1951


    Janecki Bolesław [1909-1991], urzędnik, plut. rez. piechoty WP, w konspiracji ZWZ/AK/ROAK/DSZ/KWP, ppor. cz.w. [1943], por. cz.w. [1945?], ps.„Błękitny”, „Justyn”, „Mściwoj”, „Zdrój”, vel Jan Bednarek. Więzień polityczny PRL
     Ur. 03 X 1909 w Siemkowicach w rodzinie rolników Piotra i Antoniny z d. Olszewska. W 1923 ukończył w rodzinnej wsi szkołę powszechną. W latach 1923-1928 ukończył 5- klasowe gimnazjum w Wieluniu. Do 1931 pracuje w gospodarstwie rolnych swych rodziców. W latach 1931-1933 odbywa służbę wojskową w WP. Wcielony do 44 pp w Równem. Ukończył pułkową szkołę podoficerską. Przeniesiony do rez. w stopniu kpr. Do 1937 pracuje w gospodarstwie swych rodziców. W okresie 1935-37 był w Siemkowicach k-dtem „Strzelca”. W 1937 wyjechał do Gdyni i podjął pracę zawodową w Urzędzie Morskim. W sierpniu 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 44 pp w Równem. W stopniu plut. rez. bierze udział w kampanii wrześniowej 1939 jako d-ca plutonu w 8 Samodzielnym Batalionie CKM utworzonym przez 44 pp. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 powraca do rodzinnych Siemkowic. Na początku 1940 zaprzysiężony do ZWZ przez por. sł. st. piech. Mieczysława Woronowicza ps. „Farbiarz”, „Marek” – k-dta Obwodu ZWZ Wieluń. Organizator siatki konspiracyjnej ZWZ na terenie Siemkowic i Kiełczygłowa. Dowódca Placówki ZWZ Siemkowice a od VII 1941 k-dt Rejonu V w obwodzie wieluńskim ZWZ. Awansowany do stopnia sierż. We IX 1941 przeniesiony do sztabu Obwodu ZWZ Wieluń. Po opuszczeniu obwodu przez zagrożonego aresztowaniem por. M. Woronowicza od X 1941 do XII 1941 pełni jako p.o. funkcję k-dta obwodu. Działalność konspiracyjną prowadzi na tym terenie w okresie aresztowań dokonywanych przez Gestapo wśród żołnierzy ZWZ. W XII 1941 funkcję przekazuje ppor. Janowi Łuczkowskiemu ps. „Narocz”. Do II 1942 pełni funkcję jego zastępcy. W marcu 1942 zagrożony aresztowaniem, zdekonspirowany na terenie Wielunia zostaje przeniesiony do obwodu Łask AK, gdzie do III 1943 pełni funkcję zastępcy k-dta Obwodu AK Łask. Po przeniesieniu do Łodzi, kpt. Jarnuszkiewicza ps. „Kazimierz” dotychczasowego k-dta obwodu, w marcu 1943 został mianowany w jego miejsce k-dtem Obwodu AK Łask. Rozkazem KG AK awansowany 11 XI 1943 do stopnia ppor.cz.w. Tropiony przez gestapo, ukrywał się m.in. w Józefowie k/Widawy w gospodarstwie Krawczyńskich, skąd kierował praca konspiracyjną podległych struktur obwodu. Prawdopodobnie w wyniku zdrady w końcu 1943 zostaje osaczony przez żandarmów niemieckich i ujęty, lecz udało mu się uciec. W I 1945 organizuje zbrojne działania podległych sił obwodu przeciwko wycofującym się Niemcom. Uczestniczy w ich atakowaniu i rozbrajaniu.
          Po wkroczeniu wojsk sowieckich na teren obwodu ukrywa się przed NKWD. Po rozwiązaniu w styczniu 1945 AK utrzymuje kontakt z mjr cc A. Trybusem ps. „Gaj” i działa w strukturach kierowanego przez niego ROAK. W VIII 1945 ujawnia się w PUBP Pabianice. Mieszka w tym okresie w Kleszczowej Woli, gdzie prowadzi gospodarstwo rolne swego teścia. Inwigilowany przez agentów UB. Pomimo zagrożenia podejmuje w marcu 1946 działalność konspiracyjną w strukturach Konspiracyjnego Wojska Polskiego /KWP/ dowodzonego przez kpt. Stanisława Sojczyńskiego ps. „Warszyc” b. oficera AK. Wyznaczony na stanowisko k-dta obwodu Łask kryp. „Buki”. W dniu 9 VII 1946 zostaje aresztowany w Kleszczowej Woli, przez funkcj. PUBP Pabianice, a następnie przewieziony do lochów WUBP w Łodzi, gdzie poddano go bestialskim przesłuchaniom. Bity i torturowany przez ubowskich oprawców celem wymuszenia zeznań. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania zostało wydane przez WPR Łódź dopiero 6 XI 1946. Więziony przy ul. Anstadta.
          Wyrokiem WSR Łódź sygnatura akt Sr. 356/47 został w dniu 29 IV 1947 skazany na karę 8 lat więzienia z art. 86 KKWP, którą z łagodzono na podstawie amnestii z 22 II 1947 do kary 4 lat. Po procesie więziono go w Łodzi, skąd zostaje przewieziony w eskorcie żołnierzy KBW do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony dnia 28 II 1948r. W dniu 9 VII 1950 został zwolniony po odbyciu kary z CWK Rawicz. Więzienie opuścił w ciężkim stanie zdrowia. Powraca do rodziny zam. w Kleszczowej Woli. Po odzyskaniu zdrowia pracuje w gospodarstwie rolnym. Włączył się w działalność społeczną, pełni różne funkcje, m.in. przewodniczącego rady Spółdzielni Mleczarskiej w Szczercowie oraz Woj. Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej w Łodzi.
    W dniu 31 VII 1991 Sąd Woj. w Łodzi unieważnił wyrok wydany przez WSR Łódź. W tymże roku ciężko chory przebywa w szpitalu w Łasku, gdzie zmarł dnia 10 XII 1991. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Widawie. Od 13 II 1945 był żonaty z Hieronimą Otylią zd. Gasztych. Mieli dwoje dzieci, córkę Eleonorę i syna Hieronima – Piotra. Żona była żołnierzem AK ps. „Źrenica”

    USC Łask. Skrócony akt zgonu nr II/444/1991: A. Arkuszyński. Przeciw dwom wrogom. Łódź 1995; W. Jaskulski. O działalności niepodległościowej na Ziemi wieluńskiej 1939-1952. Wieluń 1996; W. Wawrzyniak Okręg Łódzki AK. Wyd. AK-Rozwój organizacyjny. Warszawa 1996r.,s. 352; Księga Więźniów CWK Rawicz nr 295/1948.


    Janisz Józef [1910-?], handlowiec, żołnierz AK, ps. „Sęp II”, „Zenon”, „Ziuk”
    K-dt Obwodu AK Lublin 03 X – 24 X 1944
    Ur. 05 II 1910 w Krakowie, syn Józefa i Bronisławy. Ukończył w 1929 średnią szkołę handlową. Od 1929 odbywał służbę wojskową w 19 pp we Lwowie. Zwolniony z wojska z powodów zdrowotnych. W latach międzywojennych mieszkał i pracował jako handlowiec w Lublinie. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Krakowie i pracował jako urzędnik na kolei. Czynny w ZWZ od początku 1940. W 1940 na skutek donosu aresztowany przez gestapo za słuchania radia. Jednak z braków dowodów został po dwóch tygodniach zwolniony. W III 1942 wyjechał do Lublina gdzie zamieszkał i podjął oficjalnie pracę w browarze lubelskim. W Lublinie nawiązał kontakty z  znanym mu Wiesławem Burdzińskim ps. „Prawdzic” d-cą plutonu, potem k-dtem IV Rejonu w Obwodzie AK Lublin, który zaprzysiągł go do AK. Objął wówczas funkcję d-cy plutonu potem z-cy „Prawdzica” – k-dta IV Rejonu. W VII 1944 mianowany k-dtem IV Rejonu WSOP Obwodu Lublin – Miasto AK. Od VIII 1944 pełni funkcję inspektora WSOP Obwodu AK Lublin- Miasto, potem do X 1944 inspektor WSOP w sztabie Inspektoratu Rejonowego AK Lublin. Z dniem 03 X 1944 mianowany przez ppłk E. Jasińskiego „Nurt” – k-dta IR AK Lublin – k-dtem Obwodu AK Lublin -Miasto. Prowadził aktywną działalność konspiracyjną. Przygotowywał akcję odbicia z więzienia na Zamku Lubelskim więzionych tam żołnierzy AK. Mieszkał w tym czasie w Lublinie przy ul. Narutowicza 18/9. Organizował grupy dywersyjne oraz inspirował działalność komórek wywiadu i kontrwywiadu i propagandy.
    24 X 1944 w Lublinie zostaje ujęty przez UB i uwięziony. Był przesłuchiwany też przez sowieckie NKWD. Przeszedł ciężkie śledztwo. Wyrokiem WSG w Lublinie z 29 III 1945 został skazany na karę 10 lat więzienia oraz kary dodatkowe z art. 1 Dekretu o Ochronie Państwa. W V 1945 przewieziony z więzienia na Zamku Lubelskim do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach. Postanowieniem WSO w Lublinie z 13 III 1946 na podstawie amnestii karę warunkowo zawieszono oraz zarządzono jego zwolnienie. Zwolniony z CWK Wronki 26 III 1946. Po zwolnieniu z wiezienia powrócił do Lublina.
    Dalsze losy n/n

    Księga ewidencyjna wieźniów CWK Wronki z 1945; P. Mirski – J. Twardowski /red./Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość na Lubelszczyźnie w latach 1944-1947 w opracowaniach funkcj. MSW. Lublin 2002.


    Janowski Stanisław [1895-1963], prawnik, nadkomisarz Policji Państwowej, żołnierz ZWZ/AK, nauczyciel,działacz WiN, ps. „Zośka”
     
    Ur. 01 V 1895 we Lwowie, syn Michała i Franciszki z d. Kropiowska. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum we Lwowie, gdzie zdał maturę. Jako ochotnik od XII 1918 do 1919 brał udział w obronie Lwowa, potem uczestniczy w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Po wojnie studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie uzyskał dyplom mgr-a praw. Następnie służył w Policji Państwowej. Do 1939 nadkomisarz PP we Lwowie. Po zakończeniu działali wojennych kampanii wrześniowej 1939 mieszkał we Lwowie, który znalazł się pod okupacją sowiecką. skąd zagrożony aresztowaniem uciekł 04 VI 1940 i w dniu 06 VI 1940 dotarł do Przemyśla, gdzie zamieszkał. Latem 1940 zaprzysiężony do ZWZ przez Franciszka Detza – komisarza policji granatowej. Otrzymał rozkaz wstąpienia do policji granatowej. Utrzymywał kontakty konspiracyjne z ppłk Romanem Sztabą - polskim oficerem łącznikowym przy d-cy Orpo w Generalnej Guberni i mjr Franciszkiem Erhardtem  k-dtem policji granatowej m. Krakowa. W VI 1942 z powodu ciężkiej choroby serca został zwolniony z pracy w policji. Czynny w konspiracji AK. Zajmował się handlem. Po wkroczeniu A. Cz. i objęciu władzy przez komunistów mieszkał przy ul. Plac na Bramie w Przemyślu. W miejscu zamieszkania posiadał własny sklep z owocami. Jesienią 1945 zwerbowany do działalności konspiracyjnej w WiN na terenie Przemyśla przez Ludwika Wochankę „Ludwika”. Początkowo był informatorem, potem pełnił funkcję z-cy K. Sochańskego – kierownika referatu „Ż” w Radzie WiN Przemyśl, a po jego przejściu na funkcję kierownika wywiadu Rady WiN Przemyśl zostaje kierownikiem komórki „Ż”. Następnie działa w komórce informacji. Do prowadził do V 1947 wywiad wśród żołnierzy 28 pp WP oraz 8 Oddz. WOP, gdzie posiadał swoich informatorów.
    Zagrożony aresztowaniem przez UB w 1947 latem wyjechał do Gdańska, gdzie 12 VII 1948 został zatrzymany przez funkcj. WUBP Gdańsk, gdzie był przesłuchiwany a następnie przewieziony do więzienia w Przemyślu. Postanowieniem WSR Rzeszów z dnia 21 XII 1948 został zwolniony. Po zwolnieniu z więzienia wyjechał do Wrocławia, gdzie zamieszkał i podjął pracę jako nauczyciel. Ponownie zatrzymany przez funkcj. UB we Wrocławiu 06 X 1950 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 13 XI 1950, sygn. akt Sr. 585/50 został skazany na karę 11 lat więzienia. NSW w Warszawie nie uwzględnił skargi rewizyjnej i utrzymał wyrok w mocy. Więziony po procesie w ZK Przemyśl, skąd go przewieziono do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach, gdzie zostaje osadzony w 1951. Początek wykonania kary 06 X 1950, upływ kary 06 X 1961. W więzieniu wronieckim ciężko chorował, przebywał w szpitalu więziennym. Na wniosek komisji lekarskiej przy okręgowym szpitalu więziennym we Wronkach udzielono mu przerwy w odbywaniu kary od 27 VIII 1954 do 27 VIII 1955. Zwolniony z CWK Wronki na przerwę 27 VIII 1954. Powraca do Wrocławia, gdzie mieszkał przy ul Przybyszewskiego. Do więzienia ze względu na stan zdrowia już nie powrócił. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 darowano mu resztę kary.
    Zmarł we Wrocławiu 15 V 1963.
     
    G. Ostasz. Schemat organizacyjny Okręgu WiN Rzeszów /1945-1947/ uzupełnienia [w:] ZH WiN nr 8/1996; tenże Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach więzienno-sądowych z lat 1944-1956. Poznań 1993; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki 1951-1952

     
    Jarmułowicz Józef [1909-?], podoficer rez. WP plut, żołnierz ZWZ/AK/ROAK,DSZ, sierż./ppor. cz. w. działacz WiN,., ps. „Jan”, „Jarema”. 
     
    Ur. 26 IX 1909 w Dutrowie, pow. Tomaszów Lub., syn Jakuba i Wiktorii. Ukończył szkołę powszechną, potem średnią. W latach 1930-1931 odbywał służbę wojskową w WP. Ukończył szkołę podoficerską. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Dytrowie pow. Tomaszów Lub. Czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Tomaszów Lub. Współorganizator OP. Był w stopniu plut. d-cą 1 plutonu w 9 kompanii w rejonie I Obwodu AK Tomaszów Maz. Następnie do V 1944 z-ca d-cy „kompanii żelaznej”. Uczestniczył w potyczkach z wrogiem. Awansowany do stopnia sierż. W V 1944 przeniesiony do sztabu Obwodu AK Tomaszów Maz., gdzie pełnił funkcję płatnika. Latem 1944 brał udział w akcji „Burza”. Po rozwiązaniu AK od I 1945 działa w strukturach konspiracji poakowskiej ROAK, potem w DSZ. Pełnił służbę w komórce łączności Okręgu DSZ Lublin, gdzie pełnił funkcje łącznika, potem oficera do zleceń k-dta Okręgu DSZ Lublin mjr/ppłk Wilhelma Szczepankiewicza „Drugak”. Awansowany rozkazem Delegata DSZ na Kraj nr 319 z 1VI 1945 do stopnia ppor. cz. w. Zagrożony aresztowaniem wyjechał z Lubelszczyzny do Warszawy, gdzie mieszkał przy ul. Radzymińskiej na Pradze. Nadal czynny w konspiracji. We IX 1945 razem z W. Szczepankiewiczem, M. Gołębiewskim i M. Panasem był współzałożycielem firmy „Trahurt” w Warszawie, której zadaniem było zasilanie finansowe organizacji WiN. Z polecenia W. Szczepankiewicza w I 1946 wyjechał z Warszawy do Lublina by dostarczyć pieniądze na działalność konspiracyjną. W dniu 24 I 1946 po przybyciu do lokalu konspiracyjnego przy Placu Litewskim w Lublinie wpadł w zorganizowany tam przez funkcj. UB „kocioł” i został zatrzymany i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 29 I 1946 Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Lublinie. Wywieziony do więzienia MBP w Warszawie, gdzie był przesłuchiwany, a następnie ponownie więziony w Lublinie.
    Wyrokiem WSR Lublin z dnia 21 III 1947, sygn. akt R. 1073/47 został skazany na karę 6 lat więzienia przy zastosowaniu amnestii z 22 II 1947 karę złagodzono do lat 3. Po procesie więziony w więzieniu na Zamku Lubelskim w Lublinie, skąd go przewieziono do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono 23 XI 1947. Początek wykonania kary 24 I 1946, upływ kary 24 I 1949. Zwolniony z CWK Wronki 24 I 1949 po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Lublin. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Warszawy.
    Dalsze losy n/n.
     
    R. Wnuk. Lubelski Okręg AK-DSZ-WiN 1944-1947. W-wa 2000; I. Caban. ZWZ-AK w Obwodzie Tomaszów Lubelski. Lublin 1997; Rozkaz Delegata Sił Zbrojnych na Kraj nr 319. W-wa 2004; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach., t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; P. Mirski – J. Twardowski /opr./ Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość w latach 1944-1947 w opracowaniach funkcj. MSW. Lublin 2002;”Księga ewidencyjna CWK Wronki z 1947;  


    Jarocki Alfons Jan [1910-1948], nauczyciel, oficer rez. piech. WP, ppor. [1936], w konspiracji ZWZ/AK/DSZ, por. [1945], działacz WiN, ps. „Ali”, „Antoni”, „Bernard”, „Juhas”, „Piotr”, „Roman”, „Stefan”, vel Jan Gołyński,vel Terenowicz. Więzień polityczny PRL
    K-dt Inspektoratu Rejonowego ZWZ Brodnica VI 1940 - X 1941, Inspektoratu Tczew AK 1944. Okręg Pomorze ZWZ/AK
    Ur. 11 V 1910 w Dąbrowie Chełmińskiej pow. Chełmno. Syn Józefa /budowniczego/ i Bronisławy z d. Ruszkowskiej. Ukończył miejscową szkołę powszechną. Następnie kształci się w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Bydgoszczy, gdzie 09 V 1931 uzyskał dyplom nauczyciela, a w VI 1931 zdał egzamin maturalny. W latach 1931-1932 pracował jako nauczyciel na bezpłatnej praktyce w Dąbrowie Chełmińskiej. Na początku września wcielony do 59 pp. w Inowrocławiu, skąd go skierowano do dalszej służby wojskowej na Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 15. DP w Bydgoszczy, gdzie przebywa od 12 IX 1932 do 09 VII 1933. Przeniesiony w stopniu plut. pchor. rez. piech. do rezerwy z przydziałem mobilizacyjnym do 62. pp. w Bydgoszczy z zakwalifikowaniem się od 1934 do pracy w PW. W 1934 odbył ćwiczenia aplikacyjne, które ukończył w stopniu sierż. podchorążego rez. piechoty. Do stopnia ppor. rez. piechoty awansowany z starszeństwem 1 I 1936. Od II 1935 był nauczycielem w szkole powszechnej w Chełmnie. Jednocześnie prowadził zajęcia z WF w zakładzie OO Pallotynów w Chełmnie.
    Kampanię wrześniową 1939 odbył jako dowódca 9 kompanii Ośrodka Zapasowego 16. DP. Podczas walk dostał się do niewoli niemieckiej, skąd uciekł. Był poszukiwany przez Niemców jako nauczyciel zaangażowany był w wychowanie i szkolenie młodzieży polskiej. Po zamordowaniu przez członków Selbstschutzu w Dąbrowie Chełmińskiej jego ojca i brata ukrywa się na Pojezierzu Brodnickim. Wiosną 1940 nawiązał kontakty z Wacławem Ciesielskim ps. „Roman” i Bronisławem Zawackim. W ramach powstałych struktur ZWZ organizuje Obwód ZWZ Brodnica, a następnie Inspektorat Rejonowy ZWZ Brodnica. Zagrożony aresztowaniem zostaje przeniesiony na teren Chojnic, gdzie miał zorganizować struktury ZWZ/AK. Jednak z powodu napotkanych trudności nie wykonał w pełni powierzonego mu zadania. W czerwcu 1942 przebywał w leśniczówce Lasek u leśniczego Brunona Kryna, potem w leśniczówce Długie u Józefa Ciesielskiego. W trakcie aresztowań przeprowadzanych przez gestapo na tereni, gdzie przebywał udało mu się uciec. Ukrywa się w bunkrach leśnych TOW GP, z którym pozostawał w ścisłym kontakcie. W tym okresie nie miał żadnych kontaktów z AK. W marcu 1944, ówczesny k-dt Podokręgu Północnego AK por. rez. Henryk Gruetzmacher ps. „Michał-Marta“ powierza mu odtworzenie struktur Inspektoratu Tczew AK, który został w czerwcu 1944 połączony z inspektoratem Chojnice AK. Inspektoratem Chojnicko-Tczewskim AK kierował do listopada 1944. Od XI 1944 był k-dtem Inspektoratu Morskiego AK. Po wojnie nie ujawnił się. W lipcu 1945 skontaktował się w Bydgoszczy z Józefem Grussem ps. „Starzyński”, który powierzył mu funkcję szefa organizacyjnego Okręgu Pomorskiego DSZ, potem WiN. Zorganizował sztab okręgu składający się z b. żołnierzy AK. Zorganizował też konspiracyjną drukarnie i wydawanie prasy podziemnej i ulotek. Zorganizował struktury WiN na terenie. Podokręgu Północnego oraz w Grudziądzu. Utrzymywał łączność z prezesami pow. WiN na Pomorzu. Brał udział w spotkaniach kierownictwa WiN w Bydgoszczy, Gdyni. Po aresztowaniach dokonanych przez UB od lutego do kwietnia 1946 rozbudowywał siatkę konspiracyjną WiN na Pomorzu. Posługiwał się dokumentami na nazwisko Jan Gołyński. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Bydgoszcz 20 IV 1946 w Bydgoszczy. Aresztowany na wniosek WUBP Bydgoszcz przez WPR Bydgoszcz 26 IV 1946. Wyrokiem WSR Bydgoszcz, sygnatura akt Sr. 518/46 z dnia 24 IX 1946 został skazany na 8 lat więzienia. Po rewizji sprawy w NSW 17 I 1947 został skazany przez WSR Bydgoszcz na 10 lat więzienia. NSW postanowieniem z 11 IV 1947 wyrok utrzymał. Na posiedzeniu niejawnym 7 VII 1947 WSR w Bydgoszczy na podstawie amnestii z 22 II 1947 zmniejszył mu karę do 5 lat więzienia. Przetransportowany z ZK Bydgoszcz do CWK we Wronkach. Zamordowany we Wronkach 19 IX 1948 /wg oficjalnej wersji popełnił samobójstwo/Pochowany na cmentarzu we Wronkach. W X 1977 ekshumowany i pochowany razem z żoną na cmentarzu w Chełmnie.
    Odznaczony: SKZ z M, KW
    Żonaty z Heleną Matuszewska /1907-1977/,żołnierzem AK, aresztowaną przez gestapo 02 VIII 1942 i więzioną w obozie koncentracyjnym w Stutthof. Z tego związku miał córki: Lidię-Marię, Hannę-Jadwigę, Aleksandrę-Barbarę i syna Antoniego-Tadeusza, zmarłego 01 XII 1946.

    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; K. Komorowski. Konspiracja Pomorska 1939-1947. Leksykon. Gdańsk 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 110/1947


    Jarocki Franciszek – Teodor [ 1905-1985], oficer sł. st. piechoty WP, por. [ 1934], w konspiracji ZWZ/AK, kpt. sł. st. [1942], mjr [1945],ps. „Jadźwing”, „Witeź” vel Franciszek Strzelecki.

    K-dt Obwodu AK Krasnystaw IV 1942- II 1944, K-dt Inspektoratu ROAK/DSZ Lublin – Okręg Lublin AK/ROAK/DSZ III –VI 1945.
    Ur. 08 IX 1905 w Borowie pow. Krasnystaw. Syn Stanisława i Katarzyny. Pochodził z rodziny chłopskiej. Uczył się w gimnazjum typu humanistycznego w Krasnymstawie, gdzie w 1927 zdał maturę. W latach 1927 – 1930 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz.-Komorowie. Awansowany do stopnia ppor. sł. st. piech. 15 VIII 1930 z przydziałem do 7 pp Leg. w Chełmie na stanowisko d-cy plutonu. Do stopnia por. sł. st. piech. awansowany 1 I 1934. Potem d-ca kompanii. W kampanii wrześniowej 1939 dowódca 3 kompanii I batalionu 7 pp Leg.  Walczy z wrogiem na szlaku bojowym pułku. Unika niewoli niemieckiej. Powraca do Chełma, gdzie się ukrywa. W X 1939 aresztowany przez Niemców więziony na Zamku w Lublinie, skąd jako oficer WP przewieziony zostaje do obozu przejściowego w Radomiu. W listopadzie 1939 ucieka z obozu i przedostaje się w rodzinne strony. Od 1 II 1940 działa w konspiracji ZWZ na terenie Obwodu ZWZ Krasnystaw. W tym okresie zajmował się wydawaniem i redagowaniem konspiracyjnego pisma pt. „Wola”. Po utraceniu kontaktów organizacyjnych czynny w organizacji „Ziarno” skupiającej w swych szeregach inteligencję pochodzenia chłopskiego. Nadal redaguje i wydaje „Wolę”. W 1942 organizacja „Ziarno’ zostaje scalona z AK. W IV 1942 mianowany k-dtem Obwodu AK Krasnystaw. Awansowany przez KG AK 11 XI 1942 do stopnia kpt. sł. st. piechoty. W II 1944 przeniesiony na stanowisko zastępcy k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Chełm. Jednocześnie organizator i d –ca OP – 7. Uczestnik akcji „Burza”. Po wejściu wojsk sowieckich na podległy mu teren pozostaje w konspiracji i nadal pełni funkcje z-cy inspektora. W XII 1944 wspólnie z k-dtem Obwodu AK Krasnystaw kpt. J. Wojtalem ps. „Jeż” brał udział w spotkaniu z przedstawicielami PKWN. Deklarował na spotkaniu uznanie PKWN i ujawnienie organizacji i wstąpienie do WP. Jednak w związku z interwencją mjr W. Zalewskiego ps. „Leśnik” – k-dta inspektoratu wycofał swe poparcie i udział w tej sprawie. Poszukiwany przez NKWD ukrywał się w Lublinie, gdzie mieszkał pod nazwiskiem Franciszek Strzelecki przy ul. M. Curie-Skłodowskiej nr 48. Po rozwiązaniu w styczniu 1945 AK, nadal czynny w konspiracji poakowskiej ROAK, potem DSZ. Do marca 1945 zastępca inspektora chełmskiego ROAK. W lutym 1945 rozkazem k-dta Okręgu ROAK Lublin przeniesiony na stanowisko k-dta Inspektoratu ROAK-DSZ Lublin. Rozkazem nr 319 z 1 VI 1945 Delegata DSZ na Kraj został awansowany do stopnia mjr-a sł. st. piechoty. W dniu 16 VI 1945 został w Lublinie aresztowany przez UB. Więziony na Zamku w Lublinie. Postanowienie o tymczasowym aresztowaniu wobec niego wydała w dniu 30 VI 1945 Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Lublinie, syg. akt Po 28/45. We wrześniu 1945 odmówił wzięcia udziału w Komisji Likwidacyjnej d.s AK na Okręg Lubelski. W związku z jego odmową WUBP w Lublinie prowadzi p-ko niemu śledztwo pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji AK/ROAK/DSZ, uchylania się od służby wojskowej i posługiwanie się fałszywymi dokumentami. Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 5 I 1946, syg. akt R 883/46 został skazany na karę 15 lat więzienia z art. 1 Dek. PKWN o ochronie Państwa z XI 1944. W dniu 26 III 1946 karę złagodzono mu na podstawie amnestii do lat 5. Więziony w Lublinie, skąd zostaje przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony w dniu 28 IX 1946. Początek wykonania kary 5 I 1946 zaś upływ wykonania kary 5 I 1951. Zwolniony warunkowo z ZK Wronki 20 II 1947. Po opuszczeniu więzienia powraca na krótko do Lublina, skąd wkrótce wyjechał na Śląsk. Zamieszkał w Zabrzu, gdzie pracował jako księgowy. W 1948 przeprowadza się do Szczawnicy-Zdroju, gdzie zamieszkał na stałe. Podjął tu pracę w charakterze księgowego w miejscowym sanatorium. W marcu 1954 zostaje ponownie aresztowany przez UB i uwięziony w Katowicach pod fałszywym zarzutem kierowania organizacją nielegalną o nazwie „Bataliony Chłopskie”. Skazany przez WSR Katowice na karę 8 lat więzienia. Zwolniony z więzienia w 1956 w czasie tzw. październikowej odwilży. Powraca do Szczawna – Zdroju. W 1958 przeprowadza się do Warszawy, gdzie podjął pracę jako księgowy w Hucie „Warszawa”. W 1970 przechodzi na emeryturę.
    Żonaty z Anną Jarocką ps. „Alma” - żołnierzem AK kierowniczką WSK w inspektoracie Chełm AK.
    Zmarł w Warszawie 2 II 1985 i tu pochowany. Rozkazem personalnym nr 180 K.O. z II 1945 na podstawie upoważnienia KSZ w Kraju z dnia 14 IX 1944 został odznaczony Srebrnym Krzyżem VM kl. 5, KW, SKZ z M.

    Rocznik oficerski 1932; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995,s. 71-72,257,262, tenże: Oddziały AK 7 pp Leg. Lublin 1994,s. 9,17,36,41,43,53,56,73,94,100,105,114,115,143; L. Głowacki. Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939,Lublin 1976,s. 303; Cz. Gregorowicz – D. Salata. ZWZ-AK w obwodzie lubartowskim 1939-1945. Lublin 1998,s. 361; Księga więźniów CWK Wronki nr 2131/46; R. Wnuk. AK –DSZ -WiN w Okręgu Lublin 1944-194, Warszawa 2000,s. 6,34,39,251,260; Informator o nielegalnych org., Lublin 1993,s.20; I. Caban – Z. Mańkowski. ZWZ-AK w Okręgu Lublin 1939-1944, Lublin 1971, t. 1,s. 54,69,125,176,206,315, t. 2, s.353. Zrzeszenie WiN na Lubelszczyźnie w latach 1944-1947. Opr. P. Mirski – J. Twardowski. Lublin 2002,s. 157-158.


    Jaronik Jakub [1902-?], podoficer sł. st. WP, st. sierż., żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Biernacki”, „Biegun”, „Bogoń”
    Ur. 11 II 1902 w Euzdorie pow. Bóbrka, syn Marcina i Anny z Witkowskich. Ukończył 7 - klasową szkołę powszechną. W latach 1919-1920 brał udział jako ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie pozostał w służbie wojskowej. Ukończył w 1924 Szkołę Podoficerską dla Podoficerów Zawodowych w Chełmnie. Służył w 38 pp w Przemyślu. W stopniu st. sierż. brał udział kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Haczowie pow. Brzozów. Był żołnierzem AK. Po wojnie pracował jako poborca podatkowy. Od X 1945 działa w strukturach konspiracji WiN, gdzie pełni funkcje kierownika koła WiN Haczów organizacyjnie wchodzącego w skład Rady WiN Brzozów. Utrzymuje kontakty i łączność z Rada WiN Brzozów, zajmuje się zbieraniem informacji z dziedziny polityczno-gospodarczej oraz wojskowej, które przekazuje kierownikowi Rady WiN w Brzozowie. Prowadzi też kolportaż prasy konspiracyjnej. Przed aresztowaniem mieszkał w Haczowie pow. Brzozów. Zatrzymany 23 IX 1947 przez funkcj. UB i uwięziony. Śledztwo przeszedł w PUBP Brzozów i WUBP Rzeszów. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z dat 30 IX 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie.
    Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 13 III 1948, sygn. akt Sr. 971/47, skazany na 8 lat więzienia z art. 86§2 KKWP, utratę praw na lat 4 oraz przepadek mienia. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 28 IX 1948. Początek wykonania kary 23 IX 1947, upływ kary 23 IX 1955. W dniu 30 IX 1950 wywieziony z CWK Wronki do ZK/ OPW/ w Potulicach.
    Dalsze losy n/n.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN. Okręg Rzeszów /1945-1947/ [w;] ZH WiN n6 6/1995; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. Warszawa 2001; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/947/48; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okreg WiN Rzeszów.
     

    Jarosz Jan [1915-1985], żołnierz ZWZ/AK/DSZ, ppor. cz. w., działacz WiN, ps. „Londyn”, „Modrzew”
    Ur. 15 V 1915 w m. Rudze pow Wadowice, syn Błażeja i Rozalii z d. Olejarz. W latach 1922-1929 uczęszczał do 7 klasowej szkoły powszechnej, po ukończeniu, której uczył się w średniej szkole zawodowej. Służbę wojskową odbywał w latach 1936-1937 w 12 pp w Wadowicach. Brał udział w szeregach 12 pp w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej mieszka w rodzinnej wsi. Od początku 1940 czynny w konspiracji ZWZ na terenie Obwodu ZWZ Wadowice, a następnie w Podobwodzie ZWZ/AK Kalwaria Zebrzydowska krypt. „Dęby”, „V/07”. Pełnił m. in. funkcję adiutanta k-dta podobwodu do spraw kwatermistrzowskich. W ramach swych obowiązków organizował zaopatrzenie oraz kwatery dla żołnierzy podobwodu. Po utworzeniu w ramach AK 12 pp AK nadal działa na odcinku kwatermistrzowskim. Brał aktywny udział w walkach z Niemcami prowadzonych w ramach akcji „Burza” latem 1944. Awansowany w uznaniu zasług do stopnia ppor. cz. w. Po rozwiązaniu AK mieszkał w Raduczy. Podejmuje pracę zawodową jako instruktor w Szkole Rolniczej w Wadowicach. Od VII 1945 czynny w siatce wywiadowczej DSZ/WiN Brygad Wywiadowczych na terenie powiatu Wadowice, gdzie pełnił funkcję z-cy kierownika powiatowego BW – DSZ-WiN Wadowice – Rudolfa Zabagły „Paw”, „Student”, a po jego aresztowaniu przez UB od początku x 1946 do dnia aresztowania pełnił funkcję kierownika powiatowego BW – WiN Wadowice. Zatrzymany 28 X 1946 przez ekipę funkcj. WUBP Kraków i PUBP Wadowice. Po zatrzymaniu więziony krótko w areszcie PUBP Wadowice, potem więziony w więzieniu w UBP w Krakowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 30 X 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Podczas ośmiomiesięcznego śledztwa był poddawany ciężkim przesłuchaniom, podczas których był bity i maltretowany w celu wymuszenia obciążających go zeznań.
    Wyrokiem WSR Kraków z dnia 24 VI 1947, sygn. akt Sr. 714/47 został skazany na karę 8 lat więzienia z art. 86 § 2 KKWP oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych. Po procesie wieziony w Krakowie, skąd zostaje przewieziony do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Początkowo osadzony jako więzień śledczy do dyspozycji WUBP Kraków. Przekazany do odbycia kary 21 VIII 1948. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania od 30 X 1946, upływ kary 30 X 1954. Jako działacz niepodległościowy był w CWK Wronki szykanowany przez personel więzienny. Zwolniony z CWK Wronki 30 X 1954 po odbyciu orzeczonej przez WSR Kraków 8 lat więzienia. Po zwolnieniu z więzienia udał się do m. Laskowa gm. Zator, gdzie zamieszkał z rodziną. Inwigilowany przez UB. Utrudniano mu podjęcie pracy zawodowej. Nękany przez UB przeprowadza się do m. zator, gdzie zamieszkał na stałe. Po 1956 podejmuje pracę zawodową w Instytucie Ichtiologicznym w zatorze, gdzie pracuje do czasu przejścia na emeryturę. W 1985 ciężko chory przebywa w szpitalu w Oświęcimiu, gdzie zmarł 27 IV 1985.
    Był żonaty z Władysławą z d. Mąsiorska.
    Odznaczony: KW, SKZ z M.

    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowany działaczy Zrzeszenia WiN /w:/ Studia Rzeszowskie, t. IV/1997; Księga ewidencyjna wieżniów śledczych CWK Wronki z 1948; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/143/48; Księga główna wieźniów CWK Wronki nr 1081/1951-1952; USC Oświęcim. Skrócony akt zgonu nr 251/85.


    Jarosz Michał [1914-2001], kpr. podchorąży piechoty WP [1938], w konspiracji niepodległościowej żołnierz ZWZ/AK, ppor. rez. piechoty [1943], ps. „Orzeł”, „Zborowski”, więzień polityczny PRL.
    K-dt Obwodu AK/NIE Zborów 10 VI 1944 – XII 1944 – Okręg Tarnopol ZWZ/AK/NIE.
    Ur. 7 X 1914 w Gruberg /Austria/. Syn Michała i Marceli z d. Żuk. W latach 1922-1929 uczeń szkoły powszechnej w Zborowie, potem 1929-1937 uczy się w tarnopolskim gimnazjum, gdzie w 1937 zdał maturę. W latach 1937 –1938 odbywa służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rez. Piechoty przy 54 pp w Tarnopolu. Przeniesiony do rezerwy w stopniu kpr. podchorążego. W 1938 podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie, które ze względu na trudną sytuację materialną po 3 miesiącach był zmuszony przerwać. W końcu 1938 zostaje zatrudniony jako urzędnik kolejowy na stacji PKP w Bydgoszczy, gdzie pracuje do sierpnia 1939. Zmobilizowany do WP. Odbył kampanię wrześniową 1939. Walczył z wrogiem na kresach wschodnich. Uczestniczył także w walkach z wojskami sowieckimi. Ranny w rejonie Brzeżan. Jego oddział został rozbrojony w Stanisławowie przez Sowietów. Wzięty doi niewoli, zbiegł z transportu kolejowego wiozącego jeńców polskich do obozu w głębi ZSRR. Po ucieczce przybył do miejscowości Tustogłowy k/Zborowa. Podczas sowieckiej okupacji podjął pracę jako nauczyciel w szkole sowieckiej. W roku 1941 ukończył w Drohobyczu kurs pedagogiczny. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz ZWZ-AK w Obwodzie ZWZ-AK Zborów – Inspektorat Rejonowy Złoczów. Do konspiracji zaprzysiężony przez por. sł. st. piechoty WP M. Niżankowskiego ps. „Junosza”. Od VII 1942 do VI 1944 zastępca k-dta obwodu. W 1943 d-ca oddziału dyspozycyjnego K.O. AK Zborów. Awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty 11 XI 1943. Brał aktywny udział w starciach zbrojnych z podziemiem ukraińskich nacjonalistów, akcjach dywersyjnych przy niszczeniu torów kolejowych i zasadzkach na pojazdy niemieckie. Prowadził w Zborowie wykłady w zorganizowanej tam konspiracyjnej Szkole Podoficerskiej AK. Od 10 VI 1944 k-dt Obwodu AK/NIE Zborów. Nawiązał kontakt z wkraczającymi na ten teren oddziałami wojsk sowieckich. W XI 1944 wcielony do „Istribitielnych batalionów” NKWD, operującym w rejonie Zborowa przeciwko oddziałom UPA. Zagrożony aresztowaniem przez NKWD po kilku dniach ucieka, a następnie wyjechał z tego terenu. Aresztowany przez NKWD w Sądowej Wiszni i uwięziony. Sądzony przez sąd NKWD w Woli Polskiej i skazany na karę śmierci. Wywieziony do lasu Bronica, gdzie go miano zamordować. Przed egzekucją zapytany przez obecnego prokuratora o narodowość i znajomość Wandy Wasilewskiej i Berlinga. Po otrzymaniu odpowiedzi potwierdzającej przewieziono go do Woli Polskiej, oddano rzeczy osobiste i zwolniono. Potem przedostał się przez San i na Rzeszowszczyźnie wstąpił do bat. „A” Zgrupowania AK „Warta”. Batalionem dowodził por. rez. L. Kurtycz ps. „Mazurkiewicz”. Po rozwiązaniu zgrupowania w sierpniu 1945 wyjechał do Bydgoszczy. Powraca do pracy na stacji PKP w Bydgoszczy. 2 I 1946 skierowany służbowo do pracy w Dolnośląskiej Dyrekcji PKP we Wrocławiu. Pracuje w biurze Finansowym DOKP Wrocław. Mieszka w tym czasie przy ul. Ruskiej 10/3. Jednocześnie podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego. Udzielał prywatnych korepetycji. Podejmuje kontakty z członkami konspiracji tarnopolskiej WiN, która działa na Dolnym Śląsku. W 1946 udostępniał swoje mieszkanie dla przeprowadzania odpraw konspiracyjnych. Znajdował się tu też punkt kontaktowy dla rozdziału prasy konspiracyjnej. W jego mieszkaniu spotykali się mjr B. Żeglin, ppor. Stanisław Muszyński, kpt. Zygfryd Szynalski i kpt. Mieczysław Lipa oraz por. Wiktor Rzeźnik. W wyniku prowadzenia przez funkcj. PUBP Lubań Śląski sprawy dot. agenturalnego rozpracowania siatki konspiracyjnej /tarnopolskiej/ o krypt. „Złośliwi”, funkcj. Wydz. III WUBP Wrocław uzyskali w dniu 22 X 1946 informację o istnieniu w jego mieszkaniu punktu kontaktowego. Jednak z przyczyn nieznanych nie został wówczas aresztowany. Aresztowany dopiero 5 V 1949 w drodze do pracy na Dworcu Gł. PKP we Wrocławiu, przez funkcj. sekcji II Wydz. III WUBP Wrocław. W trakcie przeprowadzonej rewizji domowej zabrano mu z domu aparat fotograficzny i meble. W dniu 6 V 1949 postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydał WPR Wrocław, podpisane przez mjr J. Orlińskiego. W dniu 18 VI 1949 sporządzony akt oskarżenia przez ppor. Józefa Nowickiego, który podczas przesłuchań M. J. bił i kopał po całym ciele. Wielokrotnie był umieszczany w karcerze. W tym okresie zachorował na płuca. 27 VI 1949 przeniesiony do więzienia karno-śledczego nr 2 przy ul. Sądowej we Wrocławiu. Wyrokiem WSR Wrocław z dnia 30 VI 1949, sygnatura akt Sr. 558/49 został skazany na karę 6 lat więzienia a po zastosowaniu amnestii złagodzono mu karę do lat 3. W dniu 8 XI 1949 NSW w Warszawie utrzymał w mocy wyrok wydany przez WSR Wrocław. Osadzony w więzieniu nr 1 przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu, skąd został przewieziony w dniu 20 II 1950 do CWK w Rawiczu, a następnie w VI 1950 do więzienia w Potulicach. Zwolniony po odbyciu orzeczonej kary w dniu 6 VI 1952. Po zwolnieniu powraca do Wrocławia. Jako wróg ludowej demokracji był inwigilowany przez UB. Przez dłuższy okres czasu nie mógł znaleźć żadnej pracy. W końcu zostaje zatrudniony jako księgowy na PKP we Wrocławiu. W związku z odniesionymi obrażeniami w śledztwie znajdował się potem pod stała opieką chirurgiczną. Po przejściu na emeryturę mieszka z rodziną we Wrocławiu. Był żonaty z Haliną z d. Porębska. Mieli czworo dzieci.
    Zmarł we Wrocławiu 13 I 2001. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Odznaczony SKZ z M, 

     J. Węgierski. AK w Okręgach Stanisławów i Tarnopol. Kraków 1996; tenże Obsada osobowa Lwowskiego Obszaru SZP-ZWZ-AK-NIE 1939-1945, Kraków 2000, s. 118; T. Balbus. Biogram M. Jarosza /w/ MSBUDN t. 7, s. 75-77, Kraków 2001,tam dalsza bibliografia.



    Jaskuła Stanisław [1912-1952], prawnik, w konspiracji organizator tajnego nauczania, działacz WiN, ps. „Stanisław”, urzędnik, więzień polityczny PRL.
    Kierownik Rejonowy WiN w Kłodzku IV 1946-III 1947. Okręg Wrocław WiN.
    Ur. 29 I 1912 w Karaniu pow. Kamionka Strumiłowa, woj. lwowskie. Syn Franciszka [stolarza] i Rozalii z d. Sadowa. Absolwent Państwowego Gimnazjum im. Kornela Ujejskiego z 1934 w Kamionce. W latach 1934-1939 studiował na Wydziale Prawa UJK we Lwowie, gdzie uzyskał absolutorium. Brał udział w pracach studenckiego zespołu teatralnego i należał do chóru.
    Podczas sowieckiej okupacji 1939-1941 pracował jako księgowy w spółdzielni szewskiej w Kamionce Strumiłowej. Aresztowany w 1940 przez NKWD. Po krótkim śledztwie zwolniony. Podczas niemieckiej okupacji od 1941 pracował przy budowie nasypów i mostów kolejowych na odcinku Kamionka Strumiłowa – Lwów. Był brygadzistą. Współorganizator tajne nauczanie, pomagał ukrywającym się Żydom, w tym dr Janowi Unterweiserowi /Jan Orliński/, późniejszemu prokuratorowi wojskowemu w Krakowie, Wrocławiu i Warszawie. Oskarżał w wielu procesach politycznych działaczy i żołnierzy podziemia niepodległościowego. Wiosną 1944 z powodu zagrożenia ze strony podziemia ukraińskiego wyjechał z Kamionki i zamieszkał w okolicy Krakowa.
    Od września 1945 zamieszkał z rodziną w Kłodzku przy ul. Wojska Polskiego 4/2. 28 I 1946 uzyskał dyplom magisterski na Wydziale Prawa UJ w Krakowie. We IX 1945 został kierownikiem Referatu Personalnego Zarządu Miasta Kłodzka. W III 1946 nawiązał kontakty konspiracyjne z por. rez. K. Halskim znanym mu z okresu nauki w gimnazjum, który zaangażował go do pracy konspiracyjnej w WiN. W IV 1946 został mianowany kierownikiem rejonowym WiN w Kłodzku. Funkcję pełnił do III 1947. Organizował struktury konspiracyjne WiN w pow. kłodzkim, opracowywał miesięczne sprawozdania informacyjne, kolportował pismo podziemne „Orzeł Biały”, dostarczał fałszywe dokumenty dla żołnierzy konspiracji ściganych przez UB. Pomagał materialnie wysiedleńcom z okolic Lwowa. Wg oceny kierownika Okręgu Wrocław WiN ppłk M. Szumańskiego i prezesa Obszaru Zachodniego WiN mjr A. Lazarowicza „powiat kłodzki funkcjonował organizacyjnie najlepiej ze wszystkich powiatów Okręgu Dolnośląskiego”, a Jaskuła „pracował intensywnie i ideowo, był oddany sprawie WiN-u. Bardzo inteligentny, zdolny, aktywny.
    W nocy z 15/16 XII1947 został w swoim mieszkaniu w Kłodzku aresztowany przez funkcj. WUBP Wrocław. Rewizję przeprowadzali funkcj. Sekcji II Wydziału III WUBP Wrocław ppor. Józef Balicki, chor. Józef Turek i mjr Jan Starzycki. W jego mieszkaniu założono kilkudniową zasadzkę. Po krótkim śledztwie „operatywnym” odnaleźli dokumenty podziemia. Początkowo przesłuchiwany w PUBP w Kłodzku przez J. Turka, potem przewieziony na dalsze śledztwo do siedziby WUBP we Wrocławiu. Aresztowany przez WPR Wrocław. Sankcję podpisał ppłk Antoni Lachowicz. Przeszedł bardzo ciężkie śledztwo. W trakcie przesłuchań bity i maltretowany. 19 VII 1947 przeniesiony do więzienia przy ul. Sądowej. Jako jeden z głównych oskarżonych sądzony był w grupie działaczy kłodzkiej siatki WiN-u. Oskarżał kpt. Sylwester Ströcker. Wyrokiem WSR Wrocław z dnia 16 VIII 1948, sygnatura akt Sr. 614/48 został skazany na karą dożywotniego więzienia. Składowi WSR przewodniczył kpt. Zygmunt Bukowiński. 15 II 1949 przeniesiony do więzienia przy ul. Kleczkowskiej, skąd 2 III 1949 został przetransportowany do CWK w Rawiczu. 28 III 1952 osłabiony i wycieńczony zostaje umieszczony w szpitalu więziennym. 8 V 1952 o godz. 16,30 zmarł w szpitalu więziennym w Rawiczu. 11 V 1952 jego zwłoki pogrzebano na cmentarzu parafialnym w Rawiczu. Lokalne władze przez dłuższy czas nie wyrażały zgody na przeprowadzenie ekshumacji, o którą starała się najbliższa rodzina. Dopiero w 1956 szczątki przeniesiono na cmentarz w Bochni.
    24 XI 1940 w Kamionce Strumiłowej zawarł związek małżeński z Janiną Olgą z d. Broda. Miał córkę Grażynę. Jego siostra Emilia Jaskuła została skazana za działalność konspiracyjną w WIN na 10 lat więzienia.

    IPN Poznań. Ośrodki represji Rawicz-Wronki 1945-1956. Poznań 1995; T. Balbus. Ludzie podziemia AK- WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/, Wrocław 2003, t. I, s.130-132, tam pozostała bibliografia.


    Jaszczuk August Justyn [1891-1971], oficer rez. piechoty WP, por. [1919?]. W konspiracji żołnierz ZWZ/AK//DSZ, kpt. [1944], mjr rez. [1945], działacz WiN, ps. „Anatol”, „Antoni”, „Groźny”, „Stary”, „Uparty”, „Uparciuch”. Więzień polityczny PRL.
    Prezes Okręgu Warszawskiego WiN jesień 1945 – 25 VII 1946.
    Ur. 28 maja 1891 w Chynowie pow. Hrubieszów. Syn Janusza i Aliny. Ukończył szkołę średnią, potem studiował na politechnice. Uczestnik I wojny światowej. W latach 1918-1921 brał udział w walkach na froncie ukraińskim i w wojnie polsko-bolszewickiej. Po 1924 zweryfikowany w stopniu por. rez. ze starszeństwem 1 VI 1919. Po wojnie ukończył wyższe studia politechniczne. Z zawodu inżynier elektryk Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczył z wrogiem w obronie Warszawy. W okresie okupacji niemieckiej działa w konspiracji ZWZ-AK w Warszawie. Od 1940 czynny w ZWZ/AK na terenie Obwodu Warszawa Ochota. Oficer dywersji w sztabie obwodu. Oficjalnie prowadzi warsztat elektromechaniczny i sklep przy ul. Smolnej. W końcu 1942 zostaje mianowany przez k-dta Obwodu AK ppłk. M. Sokołowskiego ps. „Unikat”- dowódcą Oddziału Dywersji Bojowej DB 18. Osobiście brał udział w wielu akcjach dywersyjno-zbrojnych przeciwko okupantowi. Awansowany w 1944 do stopnia kpt. rez. piechoty. Uczestnik Powstania Warszawskiego VIII – IX 1944. Po rozwiązaniu w styczniu 1945 AK i zakończeniu działań wojennych powraca do Warszawy. Mieszkał przy ul. Środkowej 7/3. Działa w konspiracji niepodległościowej DSZ na Kraj. Do stopnia mjr rez. piechoty awansowany rozkazem nr 319 z 1 VI 1945.Delegata DSZ na Kraj płk dypl. J. Rzepeckiego ps. „Wojnar”. Od jesieni 1945 działa w strukturach WiN na terenie Okręgu Warszawskiego WiN. Bliski współpracownik Józefa Rybickiego „Macieja”, prezesa Obszaru Centralnego WiN. W IV 1946 mianowany przez W. Kwiecińskiego ps. „Lotny”, prezesa Obszaru Centralnego WiN – kierownikiem /prezesem/ Okręgu WiN Warszawa. Prowadził aktywną działalność konspiracyjna, głównie wywiadowczą oraz organizował teren. Oficjalnie zatrudniony jako urzędnik. Aresztowany 25 VII 1946 przez funkcj. MBP w Warszawie i uwięziony na Mokotowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 13 VIII 1946 WPR Warszawa. Więziony w śledztwie do lutego 1947. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 26 II 1947, sygnatura akt Sr. 1345/47 został skazany na karę 10 lat więzienia z art. 86 KKWP w związku z art. 7 MKK, a po zastosowaniu amnestii z 22 II 1947 złagodzono mu karę do lat 5. Początek wykonania kary 25 VII 1946 zaś upływ kary 25 VII 1951. Więziony po procesie w ZK Warszawa I /Mokotów/, skąd zostaje przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 23 IX 1948. We Wronkach szykanowany przez personel więzienny. Po odbyciu kary 5 lat więzienia zostaje w dniu 25 VII 1951 zwolniony. Po opuszczeniu więzienia we Wronkach powraca do Warszawy, gdzie mieszkał przed aresztowaniem. Później pracuje i mieszka w Warszawie, gdzie zmarł 14 V 1971.
    Odznaczony: KW, KN.

    Księga więźniów CWK Wronki nr 987/50; J. Wroniszewski. Ochota 1939-45. Warszawa 1976,s.239,308,318,319,332,344,348,584;T.Strzemborz.Oddziały szturmowe konspiracyjnej Warszawy 1939-1944.Warszawa 1983,s. 237,240,252,257,263,285,286,354,416; Rozkaz Delegata Sił Zbrojnych na Kraj nr 319 z 1 VI 1945. Warszawa 2000,s. 18,25,34,35,61-63; A. Zagórski, Zrzeszenie WiN w dokumentach, t. VI cz. 2, s. 265, Wrocław 2000.


    Jaworski Franciszek [1899-1967], podoficer sł. st. WP, wachmistrz kaw., żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Waligóra”.
    Ur. 25 III 1899 w Małogoszczy pow. jędrzejowski, syn Jana i Pauliny z d. Lubelskiej. Ukończył szkołę elementarną oraz kurs dokształcający w zawodzie elektromontera. W latach 1918-1939 służył w WP jako podoficer sł. st. kaw. w 9 p. uł. w Trembowli. Ukończył szkołę podoficerską dla podoficerów zawodowych w Grudziądzu. W stopniu wach. sł. st. kaw. bierze udział w w kampanii wrześniowej 1939 na stanowisku szefa III szwadronu 9 p. uł. dowodzonego przez rtm. Edwarda Ksyka. Walczył z wrogiem na szlaku bojowym pułku w składzie Armii „Poznań”. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 powraca do Trembowli. Od 1942 żołnierz AK w Obwodzie AK Trembowla w Okręgu AK Tarnopol. Kierował siatką konspiracyjną AK na terenie Rejonu IV Budzanów. W 1945 ewakuowął się do Polski. Zamieszkał w Koźlu, gdzie pracował jako sprzedawca targowy. Podejmuje działalność konspiracyjną w strukturach siatki konspiracyjnej Okręgu AK-WiN Tarnopol. Wyznaczony d-cą komórki organizowanej w pow. Koźle. Odbierał raporty od informatorów terenowych i przekazywał łącznikowi M. Krywce „Szmirujowi” na punkt kontaktowy w Bytomiu. Brał aktywny udział w zebraniach organizacyjnych, kolportażu prasy podziemnej. Mieszkał w tym okresie czasu przy ul. 3 Maja w Koźlu.
    Zatrzymany 28 X 1948 w Koźlu przez funkcj. Referatu III PUBP Koźle. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 04 XI 1948 WPR Katowice. Po zakończeniu śledztwa osadzony w więzieniu w Koźlu. 26 IV 1949 skazany przez WSR Katowice na sesji wyjazdowej w Koźlu na karę 10 lat więzienia /sygn. akt sr. 267/49/. Był to proces pokazowy dla młodzieży gimnazjalnej i aktywu partyjnego. WSR przewodniczył mjr Wiktor Adamski, a oskarżał mjr Marek Szaber. 27 IX 1949 NSW w Warszawie odrzucił skargę rewizyjną i utrzymał wyrok w mocy. Przewieziony z ZK Koźle do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 01 IV 1950. Początek odbywania kary od 28 X 1948, upływ kary 28 X 1958. Z CWK Wronki wywieziony 13 II 1953 do ZK Potulice.
    Po zwolnieniu z więzienia powraca do Koźla, gdzie zmarł 06 VII 1967

    Księga ewidencyjna CWK Wronki z 1950; T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/, t. II. Wrocław 2004.


    Jaworski Franciszek Józef [1908 – 1974], mgr prawa, oficer rez. art. WP, ppor. [1933], żołnierz konspiracji niepodległościowej SZP/ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Franek”, „Jurand”, „Łokietek”, „Zagończyk”. Więzień polityczny PRL.   
    /rodowe nazwisko Bobula, które zmienił formalnie w 1945 na Jaworski/
     K-dt Obwodu Dobromil SZP/ZWZ XI 1939 - VIII 1940
    Ur. 28 XI 1908 w Buczaczu woj. tarnopolskie. Syn Tadeusza i Katarzyny z d. Jaworska. Uczęszczał do Państwowego Gimnazjum w Gródku Jagiellońskim, gdzie w 1930 uzyskał świadectwo dojrzałości. Od IX 1930 do VIII 1931 odbywa służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim / V turnus/. Praktyki odbywał w 10 PAC w Przemyślu. Przeniesiony do rezerwy w tytularnym stopniu kpr. pchor. rez. art. z przydziałem mobilizacyjnym do 10 PAC. Ewidencyjnie podlegał PKU Gródek Jagielloński. Po odbyciu obowiązkowych ćwiczeń aplikacyjnych w 1932 zostaje awansowany przez KRU Gródek Jagielloński do stopnia ppor. rez. art. z starszeństwem 1 I 1933, lokata 282. W latach 1931 – 1936 studiował na Wydziale Prawa UJK we Lwowie uzyskując dyplom mgr prawa. W okresie nauki w gimnazjum działał aktywnie w harcerstwie. Podczas studiów był drużynowym akademickiej drużyny harcerskiej im. ks. Skorupki. Uzyskał stopień harcmistrza.
    W sierpniu 1939 zmobilizowany do WP. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczył z wrogiem w rejonie Sądowej Wiszni. Unika niewoli.
    W okresie sowieckiej okupacji od jesieni 1939 czynny w konspiracji SZP, potem ZWZ. Od jesieni 1939 organizator i k-dt Obwodu SZP/ZWZ Dobromil, który obejmował pow. Dobromil i Lesko. Funkcję pełni do sierpnia 1940. Zagrożony aresztowaniem przez NKWD przenosi się na teren Generalnej Guberni i podejmuje dalsza działalność konspiracyjną na terenie Inspektoratu Rejonowego ZWZ Mielec. Od IX 1940 oficer szkoleniowy dywersji i artylerii w sztabie inspektoratu ZWZ-AK Mielec. Następnie od IV 1943 do X 1944 był adiutantem komendanta Obwodu AK Tarnobrzeg. W 1943 kierował administracją zmilitaryzowaną /Teczka/ na terenie pow. Tarnobrzeg. Po scaleniu „Teczki” z Delegaturą był zastępcą Delegata Powiatowego na pow. Tarnobrzeg. W konspiracji AK awansowano go do stopnia por. rez. art.
    Po wejściu wojsk sowieckich ukrywa się. Poszukiwany przez NKWD/UB od jesieni 1944. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Krosna, potem zamieszkał w Sanoku, gdzie prowadził kursy samochodowe. W czerwcu 1945 wyjechał na Górny Śląsk wspólnie z K. Bogaczem. Zamieszkał w Zabrzu i podjął pracę zawodową jako kierowca w PCK. Od X 1945 podejmuje działalność konspiracyjną w WiN. Od III-X 1946 kierownik Wydziału Informacyjnego w Zarządzie Okręgu WiN Katowice /od IV 1946 referat/ Aresztowany przez funkcj. WUBP Katowice 04 X 1946 i osadzony w więzieniu. Zwolniony 1 III 1947 po złożeniu zeznań na podstawie amnestii z 22 II 1947. Po zwolnieniu z więzienia ujawnił się w PUBP w Zabrzu. W dniu 03 X 1947 ponownie aresztowany pod zarzutem utrzymywania łączności z WiN, przekazywania informacji i próby ucieczki za granicę. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydaje z datą 25 XI 1947 WPR Katowice. Włączono go wówczas do sprawy ppłk. S. W. Rutkowskiego. Wyrokiem WSR Katowice z dnia 14 IX 1948, sygnatura akt Sr. 403/48 został skazany z art. 86 KKWP na 8 lat więzienia, utratę praw publicznych, obywatelskich i honorowych na lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Więziony po procesie w ZK Katowice, skąd go przewieziono do CWK we Wronkach i tu osadzono 14 X 1949. Początek kary 14 IX 1948 upływ kary 14 IX 1956. Nie zaliczono mu na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania. W dniu 04 XII 1953 zostaje wywieziony z CWK Wronki do ZK w Barczewie. Przebywał w więziennym szpitalu na leczeniu przeciwgruźliczym. Zwolniony warunkowo z więzienia w Barczewie 16 VI 1956. Po opuszczeniu więzienia zamieszkał w Brzegu, skąd przeprowadza się do Wrocławia. Podjął pracę zawodową. Pracował m.in. przez wiele lat jako radca prawny w Wojewódzkiej Radzie Narodowej we Wrocławiu.
    Zmarł we Wrocławiu 23 lipca 1974. Żonaty z Marią z d. n/n, miał dwóch synów. Był rozwiedziony.
     
    Rocznik Oficerski Rezerw 1934 tu data ur.28 XI 1909;USC Wrocław skrócony akt zgonu nr 2453/1974,tu data ur. 28 XI 1908; J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Pruszków 2000, s.48 ,tu data ur. 28 XI 1909; A. Zagórski. Biogram F. J. Jaworskiego [w:], Biuletyn WiN „Orzeł Biały” nr 12 /147/ z XII/2003, s. 9-10, tam pozostała bibliografia.



    Jezior Roman [1907-1991], oficer rez. piechoty WP, ppor. [1932], w konspiracji ZWZ/AK/ROAK/DSZ, por. [1941], kpt. [1945], działacz WiN, ps. „Brona”, „Butrym”, „Jerzy”, „Jung”, „Okoń”. Więzień polityczny PRL.
    Ur. 17 grudnia 1907 w Lubartowie. Syn Jana i Bronisławy z d. Rafalska.. Pochodził z rodziny rzemieślniczej. Do szkoły powszechnej i gimnazjum uczęszczał w Lubartowie, gdzie w 1928 zdał maturę. W latach 1928-1929 odbywa służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rez. Piechoty w Berezie Kartuskiej a potem w Łukowie. Po odbytych obowiązkowych ćwiczeniach wojskowych w 1930 i 1931 został awansowany 1 I 1932 do stopnia ppor. rez. piechoty z przydziałem do 35 pp. w Brześciu. Pracuje zawodowo jako kierownik referatu administracyjno-prawnego w Starostwie Powiatowym w Łunińcu, a następnie w Brześciu n/Bugiem. W kampanii wrześniowej 1939 nie brał udziału. Ze względu na pracę zawodową był reklamowany do listopada 1939. Od jesieni 1939 działa w powstającej w Brześciu konspiracji niepodległościowej. Zagrożony aresztowaniem przez NKWD na początku 1940 przedostaje się do rodzinnego Lubartowa. Tu rozpoczął działalność konspiracyjną w ZWZ. Oficjalnie pracował w magazynie zbożowym „Korona” Spółdzielni „Rolnik” w Lubartowie.
    W okresie od VI 1940 pełni funkcję adiutanta i oficera organizacyjnego K.O. ZWZ Lubartów. Od VI 1941 zastępca k-dta obwodu. Awansowany do stopnia por. rez. rozkazem KG ZWZ 11 XI 1941. Od X 1942 p.o k-dta obwodu. Od I 1943 – IV 1943 I zastępca k-dta obwodu, a od IV 1943 do I 1944 II zastępca k-dta obwodu. Od stycznia 1944 do IV 1944 ponownie zastępca k-dta obwodu. W IV 1944 mianowany k-dtem Obwodu AK Lubartów. Od maja 1944 ukrywa się i całkowicie poświęca się działalności konspiracyjnej. Bierze udział w akcji „Burza”. Dowodzi siłami AK podległego obwodu. Przewidywany na dowódcę IV batalionu 8 pp. Leg. AK. Po wejściu wojsk sowieckich nadal pozostaje w konspiracji i dowodzi Obwodem AK Lubartów. W grudniu 1944 zagrożony aresztowaniem przez NKWD przenosi się do Lublina, skąd kieruje konspiracją na podległym terenie. W Lublinie mieszkał przy ul. Pocztowej1/6. Oficjalnie pracuje jako urzędnik. W styczniu 1945 przekazał obwód swemu zastępcy Cz. Gregorowiczowi ps. „Dan”, „Janusz” / wg innych danych miało to miejsce w V 1945/. Działa w strukturach lubelskiego inspektoratu AK/ROAK, jako zastępca inspektora lubelskiego Franciszka Jarockiego ps. „Witeź” vel Franciszek Strzelecki.. Awansowany rozkazem nr 319 z 1 VI 1945 Delegata DSZ na Kraj płk dypl. J. Rzepeckiego ps. „Wojnar”. Po aresztowaniu w dniu 16 VI 1945 k-dta Inspektoratu DSZ Lublin mjr Franciszka Jarockiego ps. „Witeź” vel Franciszka Strzeleckiego przez UB, w VI 1945 zostaje mianowany K-dtem Inspektoratu Lublin DSZ. Po wejściu we IX 1945 Okręgu Lublin DSZ w struktury WiN, od IX 1945 do 24 I 1946 pełni funkcję prezesa Inspektoratu WiN Lublin. W dniu 24 I 1946 zostaje na punkcie kontaktowym w Lublinie aresztowany przez UB. Więziony w Lublinie i Warszawie i ponownie w Lublinie. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec niego wydała z datą 2 II 1946 Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Lublinie. Śledztwo p-ko niemu prowadzi WUBP Lublin. Podczas przesłuchań w Warszawie poddano go okrutnym przesłuchaniom z stosowaniem tortur. Po przewiezieniu go do Lublina nadal w śledztwie. Wyrokiem WSR Lublin, sygnatura akt Sr. 651/46 z dnia 18 I 1947 został skazany na karę śmierci i pozbawienie wszelkich praw na zawsze. Skazany z art. 86 KKWP. W wyniku apelacji NSW w Warszawie w dniu 11 II 1947 wydanym postanowieniem zmienił mu karę śmierci na karę 15 lat więzienia. Więziony po wyroku w ZK Lublin. Na podstawie amnestii WSR Lublin złagodził mu 15 lat więzienia na 10 lat więzienia. Następnie zbiorowym transportem więźniów przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 23 XI 1947 z wyrokiem 10 lat więzienia. Początek kary WSR wyznaczył od 18 I 1947 zaś upływ kary 18 I 1957. Nie zaliczono mu okresu tymczasowego aresztowania. W ZK Wronki był szykanowany przez personel więzienny. Jako niepoprawny wróg PRL więziony w celi o zaostrzonym rygorze. Pozbawiony opieki medycznej nabawił się w więzieniu wronieckim wielu chorób /reumatyzm, gruźlica i inne/. W wyniku starań rodziny postanowieniem NSW w Warszawie, wydanym 25 I 1955, syg. akt Sr. 651/46 udzielono mu przerwy w odbywaniu kary ze względu na stan zdrowia, na okres jednego roku, poczynając od 28 I 1955 do 28 I 1956. Zwolniony z CWK we Wronkach w dniu 28 I 1955. Do więzienia już nie powraca. Początkowo mieszkał w Lubartowie przy ul. Mickiewicza nr 15. Zmuszony przez lubelskie UB do opuszczenia Lubelszczyzny, wyjechał na Pomorze i osiedla się na stałe w Gdańsku. Mimo czynionych mu trudności przez UB podjął pracę zawodową. Przez wiele lat pracuje jako urzędnik m.in. w Kuratorium Okręgu Szkolnego w Gdańsku. Działa także społecznie. W połowie lat siedemdziesiątych przechodzi na emeryturę. W 1989 był członkiem Stowarzyszenia Żołnierzy AK w Lubartowie. Aktywnie uczestniczy w działalności kombatanckiej. Spisał relację z działalności konspiracyjnej w AK. Mieszkał w Gdańsku przy ul. Rybaki nr 3/30. W dniu 28 III 1991 został wyrokiem WSN w Warszawie uniewinniony i całkowicie zrehabilitowany. Ciężko chory umiera 1 V 1991 w Gdańsku. Uroczysty pogrzeb odbył się w dniu 7 V 1991 na cmentarzu parafialnym w rodzinnym Lubartowie w asyście pocztów sztandarowych delegacji żołnierzy AK/WiN pożegnany przez podległych mu żołnierzy i przyjaciół.
    Odznaczony za działalność niepodległościową; VM kl. 5, KW I ZKZ z M.
    Żonaty z Krystyną z d. Kupińska.
     
    USC Gdańsk. Skrócony akt zgonu nr 1748/1991; Rocznik Oficerski Rezerw 1934; Księga więźniów CWK Wronki nr 1172/1947; Księga główna więźniów CWK Wronki nr 1052/51-52; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993, s. 17; I. Caban – Z. Mańkowski. Lubelski Okręg ZWZ-AK 1939-1944. Lublin 1971; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995, s. 75,244,251,253; Cz. Gregorowicz – D. Salata. ZWZ-AK w obwodzie lubartowskim 1939-1945. Lublin 1998; P. Gawryszczak. Podziemie Polityczno-Wojskowe w Inspektoracie Rej. Lublin 98; w latach 1944-1956. Lublin 1998; R. Wnuk. Lubelski Okręg AK-DSZ-WiN 1944-1947. Warszawa 2000, s. 42,47,48,54,252,253 ; K. B. Kotliński. Puławscy żołnierze AK. Puławy 1999,s.54; Zrzeszenie WiN na Lubelszczyźnie w latach 1944-1947 w opracowaniach funkcjonariuszy MSW. Red. P. Mirski – J. Twardowski. Lublin 2002, s. 158-161. 




     Jeż Franciszek [1900-1974], podoficer zawodowy WP, st. sierż., w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK, chorąży [1 I 1945],działacz WiN, ps. „Apollo”, „Jurek”, więzień polityczny PRL.
    Kierownik Rady WiN Wadowice XI 1945-IX 1946 - Okręg Kraków WiN.
    Ur. 07 IV 1900 w Zaczarniu pow. Tarnów. Syn Józefa i Marii z d. Wardzała. Pochodził z rodziny chłopskiej. Po ukończeniu 7 klas szkoły ludowej pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców. W XI 1918 ochotniczo wstępuje do organizującego się Wojska Polskiego. W okresie 1919-1920 bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie pozostaje w służbie wojskowej jako podoficer zawodowy. Ukończył w Chełmnie Szkołę Podoficerską dla Podoficerów zawodowych. W stopniu plut. powraca do 12 pp w Wadowicach, gdzie pełni funkcję szefa kompanii. Następnie skierowany na kurs do Szkoły Strzelniczej w Toruniu w zakresie broni i rusznikarstwa. Po powrocie do macierzystej jednostki jest instruktorem strzelania w pułkowej szkole podoficerskiej. Do stopnia sierż. awansowany w 1930r. W latach trzydziestych w stopniu st. sierż. służył nadal w 12 pp w Wadowicach. Brał w szeregach tego pułku udział w kampanii wrześniowej 1939 na szlaku bojowym od Wadowic na Lubelszczyznę. Po zakończeniu działań wojennych unika niewoli i powraca do swego miejsca zamieszkania w Wadowicach.
          Podczas okupacji niemieckiej od początku 1940 czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie obwodu wadowickiego ZWZ/AK. Jest tu instruktorem, dowódcą drużyny potem plutonu. Brał udział w akcji „Burza”. Awansowany w AK do stopnia chorążego 1 I 1945.
          Po rozwiązaniu w styczniu AK i objęciu władzy przez komunistów nie ujawnił swej działalności w AK. Powraca do Wadowic i podejmuje pracę w charakterze oficera broni w Powiatowej Komendzie Milicji w Wadowicach. Był członkiem Stronnictwa Demokratycznego w Wadowicach. Czynny w konspiracji antykomunistycznej Zrzeszenia WiN. Od listopada 1945 do 09 września 1946 był kierownikiem Rady Powiatowej WiN Wadowice w okręgu krakowskim WiN. Jednocześnie od VI 1946 w Polskiej Armii Powstańczej /PAP/ na terenie pow. Wadowice. Utrzymywał kontakt z Janem Ziomkowskim ps. „Huragan” d-cą oddziału partyzanckiego. Dostarczał dla oddziału broń i amunicję. W WiN do maja 1946 na kontakcie z Z. Zawiłą ps. „Rawa” a od VI 1946 z por. Emilem Küblerem ps. „Maciej” inspektorem Rejonu Zachodniego WiN, któremu przekazywał miesięczne sprawozdania. Prowadził głównie działalność propagandowo-wywiadowczą. Natomiast w PAP podlegał mu oddział Jana Ziomkowskiego. Przed aresztowaniem mieszkał w Wadowicach przy ul. Marcina Wadowity nr 28.
          W dniu 09 IX 1946 został w Wadowicach aresztowany przez funkcj. WUBP z Krakowa. Uwięziony w lochach WUBP Kraków. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec niego wydała z datą 19 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie, sygnatura akt Pr. 2306/46. Jego działalność w WiN nie została przez UB rozszyfrowana. Wyrokiem WSR Kraków z dnia 20 XII 1946, sygnatura akt Sr nr 904/46 został skazany na karę 15 lat więzienia, pozbawienie praw obywatelskich i publicznych na lat 10. Skazany z art. 14 paragraf 2 Dekretu z dnia 13 VI 1946. Początek wykonania kary wyznaczono mu od 19 IX 1946 zaś upływ kary 19 IX 1961. NSW w Warszawie jego skargę rewizyjną pozostawił bez uwzględnienia. Po procesie więziony w ZK Kraków – Montelupich, skąd przetransportowano go do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzono w dniu 09 VI 1947. W rawickim więzieniu był jako wróg demokracji ludowej szykanowany przez personel więzienny. Do 1956 nie objęła go żadna amnestia. Dopiero na początku IX 1956 Wojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie na podstawie amnestii z 27 IV 1956 wydanym postanowieniem złagodził mu karę do lat 10 i jednocześnie zarządził jego zwolnienie z więzienia. Więzienie opuścił w dniu 09 IX 1956 po odbyciu kary 10 lat więzienia, w ciężkim stanie zdrowia. Powraca do Wadowic, skąd później przeprowadza się do Bielska-Białej, gdzie zamieszkał przy ul. Żywieckiej 28. Po podleczeniu zdrowia pracował w kilku miejscowych zakładach pracy. Ze względu na stan zdrowia przeszedł na rentę inwalidzką.
    Zmarł w Bielsku-Białej 20 XII 1974r. i pochowany został na miejscowym cmentarzu parafialnym.
    Odznaczony był Medalem za Wojnę 1918-1921, Medalem 10-lecia i innymi.

    USC Bielsko-Biała. Akt zgonu nr 1057/1974; Księga więźniów CWK Rawicz nr 346/45-50; S. Głąb. Okręg Krakowski AK/NIEDSZ/WiN. Charakterystyka nr 200/K. IPN Kraków.;T. Biedroń. Schemat organizacyjny WiN. Okręg Krakowski 1945-1947. ZH WiN nr 5/1994,s. 63; Orzeł Biały. Biuletyn ZG WiN Kraków 2003. Biogram opr. Tadeusz Łaszczewski.


    Jędrzejewski Marian [1907 – 1982], oficer rez. saperów, por. [1937], żołnierz ZWZ-AK,ps. „Adamski”, „Ar”, „Jan”, „Józef”, „Kotwica”, „Macierzanka”, „Stanisław”, „Warecki”, „Zygmuntowski” vel Marian Choroszewicz, vel Stefan Kochaniak, vel Józef Kotwica. Więzień polityczny PRL.
    K-dt Dzielnicy Północnej Inspektorat ZWZ/AK Lwów. P.o. k-dt Inspektoratu AK Lwów.
     
    Ur. 8 IX 1907 w Ostrowiu k/Pskowa w Rosji. Syn Kazimierza /oficera armii carskiej/ i Marii z d. Rodziewicz. W czasie rewolucji i wojny domowej w Rosji wraz z rodzicami uchodził przed bolszewikami i przebywa kolejno w Mamadyszu w guberni kazańskiej, w Pietrozawodsku nad jeziorem Onega i w Borysowie na Białorusi, gdzie umiera jego ojciec. W 1922 przedostaje się z matką do Rzeżycy na Łotwie, gdzie ukończył szkołę powszechną i dwie klasy polskiego gimnazjum. Należał tu do harcerstwa. W 1925 powraca do Polski i zamieszkał z matką we Lwowie, pod opieką stryja Władysława, gen. WP. W latach 1925-1927 uczy się w VIII Państwowym Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego we Lwowie, uzyskując tam maturę. Następnie 1927-1929 studiuje na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej, pracując jednocześnie w Miejskiej Kolei Elektrycznej we Lwowie. Od 12 VIII 1930 do 14 VII 1931 w Szkole Podchorążych Rezerwy Saperów w Modlinie. Awansowany do stopnia ppor. rez. saperów 1 I 1933. z przydziałem mobilizacyjnym do 4 baonu saperów w Przemyślu. Ewidencyjnie podlegał PKU Lwów M. Następnie do II 1936 pracował w Wydziale Rolnictwa i Reform Rolnych w Urzędzie Wojewódzkim w Białymstoku, do maja 1938 w Starostwie Powiatowym w Suwałkach, a potem w Urzędzie Wojewódzkim w Stanisławowie. Po odbytych ćwiczeniach awansowany do stopnia por. rez. saperów 1 I 1937. W VI 1939 zmobilizowany i wcielony do 29 baonu saperów 29. DP. Odbył kampanię wrześniową 1939 na szlaku od Skierniewic do Krasnobrodu na Lubelszczyźnie, gdzie rozwiązano 22 IX 1939 jego jednostkę. Po zakończeniu działań wojennych powraca do Lwowa, gdzie od I 1940 działa w ZWZ. Podczas sowieckiej okupacji Lwowa związany jest z ppor. Janem Jaworskim ps. „Kowal” adiutantem k-dta ZWZ – 1 płk W.K. Żebrowskim. Jednak kontakt z w/w szybko się urywa. Od II 1940 do VI 1941 pracował przy budowie drogi Lwów-Kijów w Winnikach. Następnie w XI 1941 objął stanowisko k-dta Dzielnicy Północnej Inspektoratu ZWZ Lwów – miasto, które sprawował do VIII 1943, będąc zastępcą k-dta Miasta. Awansowany do stopnia kpt. rez. saperów 28 VIII 1942, a w związku z ciężką chorobą ppłk. A. Galinowskiego i aresztowaniem 10 VIII 1943 ppłk T. Tabaczyńskiego, objął to stanowisko jako p.o. i dowodził inspektoratem do III 1944. Jednocześnie kieruje wydziałem VII /saperskim/ sztabu inspektoratu. Potem od IV – 31 VII 1944 jest k-dtem Dzielnicy Północnej. W akcji „Burza” dowodzi siłami swojej Dzielnicy /I i III baon 19 pp AK/, które zapobiegły zniszczeniu obiektów komunalnych, przemysłowych na tym terenie przez Niemców. Po „Burzy” działa nadal w podziemiu. W NIE pełni funkcję k-dta miasta Lwowa. Awansowany do stopnia mjr rez. 15 XII 1945. Jako jeden z ostatnich oficerów opuścił Lwów około 25 X 1945. Po przybyciu do Polski podjął działalność w WiN. Pełnił funkcję k-dta garnizonu z siedzibą w Krakowie, jednostki Eksterytorialnego okręgu Lwowskiego WiN, w skład, której wchodziły cztery „Dzielnice” obsadzone ludźmi działającymi przedtem w Lwowie. Utrzymywał kontakt z ppłk A. Sawickim i kierownikiem Okręgu Jelenia Góra WiN ppłk dypl. B. Tomaszewskim. W VIII 1946 ujawnił się i podjął pracę w Przedsiębiorstwie Instalacyjnym Budowlano-Elektrycznym we Wrocławiu, gdzie zamieszkał, następnie przeniósł się w VIII 1947 do Zakopanego, gdzie pracuje w Podhurtowni Centrali Tekstylnej. Zamieszkał przy ul. Krupówki nr 32. W piwnicy domu Marii Kamińskiej przy ul. Poznańczyka 13/3 umieścił prowadzone przez siebie archiwum konspiracyjne okręgu z lat 1944-1946.
          23 III 1948 w Zakopanem został aresztowany przez funkcj. WUBP Wrocław. Przewiezziony do Wydz. Śledczego WUBP we Wrocławiu. Aresztowany przez WPR Wrocław 30 III 1948. Sankcję podpisał mjr Jan Orliński. Przesłuchania prowadzili ppor. Józef Nowicki, chor. Jerzy Banaszek i ref. Stanisław Dusza. Stosowano wobec niego bestialskie metody śledcze. 28 VIII 1948 przewieziony do więzienia MBP Warszawa-Mokotów. 1 IX 1948 ponownie przetransportowany do Wrocławia, gdzie zostaje umieszczony w szpitalu więziennym przy ul. Kleczkowskiej. Ze względu na stan zdrowia /widoczne ślady pobicia i tortur/ nie zostaje dopuszczony do złożenia zeznań przed sądem w sprawie J. Brodzisza. 21 I 1949 zostaje skazany przez WSR Wrocław, sygnatura akt Sr. 34/49 na 3 – krotną karę śmierci. 12 IV 1949 NSW w Warszawie utrzymał wyrok w mocy. 3 V 1949 zostaje ułaskawiony przez Bieruta z zamianą na dożywocie. Skazany przez WSR Wrocław pod przewodnictwem mjr Romana Abramowicza. Więziony we Wrocławiu, skąd został wywieziony do CWK we Wronkach i tu osadzony dnia 13 IX 1950. Dnia 23 III 1955 Zgr. Sędziów NSW złagodziło mu karę do lat 8. Zwolniony z CWK we Wronkach dnia 23 III 1956. Więzienie opuścił w ciężkim stanie zdrowia, z trwałym kalectwem i 75 % niezdolnością do pracy, chory na gruźlicę i serce. Po zwolnieniu z więzienia powraca do Zakopanego, gdzie zamieszkał przy ul. Świerczewskiego.
    W dniu 11 XII 1962 Sąd Wojewódzki we Wrocławiu uniewinnił go i w pełni zrehabilitował. W latach 1957-1967 pracował w hurtowni Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Hurtu spożywczego w Zakopanem, po czym przeszedł na emeryturę. Zmarł w Krakowie 17 XII 1982 i pochowany został na cmentarzu przy ul. Nowotarskiej w Zakopanem.
    Żonaty z Heleną z d. Kunz  primo voto Scheidel zm. W 1988.
     
    G. Mazur – J. Węgierski. Konspiracja Lwowska 1939-1944. Słownik biograficzny. Katowice 1997,s. 86-87; T. Balbus. Konspiracja Dolnośląska AK-WiN /1945-1948/ Leksykon. Wrocław 2000, s. 84-87: H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993, s. 25; Księga więźniów CWK Wronki nr 994/50. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 s. 173, 679.



    Joniec Zygmunt Józef [1916-?], oficer sł. st. piech., ppor. [1 X 1938], w ZWZ/AK , por. ps. „Zyg”, „Cabała”
    Kmdt Placówki AK Limanowa. Obwód Limanowa. Okręg Kraków ZWZ/AK.
         
    Ur. 24 III 1916 w Limanowej. Uczęszczał do gimnazjum w Miechowie, gdzie w 1935 otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1935-1938 w szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie. Promowany na stopień ppor. sł. st. piech. 1 X 1938 z przydziałem do 24 pp w Łucku na stanowisko d-cy 1 plutonu w 8 kompanii III baonu 24 pp.
    Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939 w szeregach 24 pp, potem 32 pp. Uczestnik obrony Modlina. Po kapitulacji Modlina w niewoli niemieckiej. Przebywał w jenieckim obozie przejściowym w Działdowie, skąd został zwolniony w XII 1939. Po powrocie w rodzinne strony od 1940 podejmuje działalność konspiracyjną w ZWZ/AK na terenie Inspektoratu ZWZ Nowy Sącz. Od I 1941 d-ca Placówki ZWZ Limanowa krypt. „Browar”, a od 1943 „Centra” z siedzibą w Jaworznem. Zajmuje się organizowaniem struktur placówki oraz szkoleniem wojskowym. W dniu 10 V 1943 zostaje aresztowany przez Niemców. Pod przybranym nazwiskiem. Nierozszyfrowany zostaje zesłany do obozu w Szebniach, skąd zbiegł 29 XI 1943. Po powrocie do Limanowej w XII 1943 od I 1944 ponownie k-dt Placówki AK Limanowa, którą dowodził do I 1945. Od Jesieni 1944 do I 1945 dowodził wydzielonym oddziałem part. AK. W ramach 1 psk AK. Awansowany do stopnia por. sł. st. rozkazem KG AK z 23 I 1945 z starszeństwem od 1 I 1945.
    Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 mieszka w Limanowej. Podejmuje pracę zawodową w spółdzielczości pracy i w handlu. W 1946 aresztowany przez UB i uwięziony. Skazany przez WSR Kraków na wieloletnie więzienie. W latach 1946-1949 był więziony w CWK Rawicz i Wronki. Po zwolnieniu z więzienia w 1949 powraca do Limanowej. Podejmuje pracę w spółdzielczości, pełniąc różne funkcje aż do funkcji kierownika technicznego Spółdzielni „Rozwój”. Pełnił szereg funkcji społecznych m. in. w zarządzie Miasta Limanowa.
    W 1978 przeszedł na emeryturę. Mieszka w Limanowej.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2005; J. Kotlarski – P. Połomski. 1 Pułk Strzelców Podhalańskich AK. Gdańsk 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1947.
     

    Józewski Henryk Jan [1892-1981], artysta malarz, działacz POW, urzędnik, polityk, w konspiracji niepodległościowej SZP/ZWZ, ps. „Niemirycz”, „Olgierd”, „Przemysław” vel Jan Florkowski, vel Jan Pawłowicz vel Jankowski
    D-ca Okręgu SZP Warszawa –Miasto X 1939- I 1940.K-dt Okręgu Warszawa-województwo ZWZ I –V 1940. Więzień polityczny PRL.
     
    Ur. 06 VIII 1892 w Kijowie. Syn Walerego i Józefy z d. Swięckiej. W 1909 ukończył I Gimnazjum w Kijowie, a następnie w 1914 studia na Wydziale Fizyko-Matematycznym Uniwersytetu Kijowskiego. Artysta – malarz, muzyk, założyciel i scenograf teatru „Studio”. Współzałożyciel i następnie prezes Stowarzyszenia Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej „Filarecka” w Kijowie, w 1914 był także współzałożycielem Wojskowej Organizacji „Dniepr”, wcielonej następnie do POW. Zesłany do Saratowa w XI 1915, skąd powraca do Kijowa w VI 1917.
    Od II 1919 kierował wydz. politycznym, a od VII 1919 wydz. organizacyjno-agitacyjnym, a od VIII 1919 stał na czele Komendy Naczelnej III POW w Kijowie, potem jednocześnie przewodniczy Radzie Komendantów Naczelnych. W 1920 wiceminister spraw wewnętrznych w rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej Siemiona Petlury, w VIII 1920 przewidywany był na dowódcę akcji dywersyjnej w wypadku zajęcia Warszawy przez Armię Czerwoną. Uczestnik przygotowań do zamachu majowego w 1926, potem urzędnik do zleceń w Radzie Ministrów, a od IX 1927 szef gabinetu premiera Józefa Piłsudskiego. Od VII 1928 wojewoda wołyński, potem od XII 1929 minister spraw wewnętrznych i ponownie od VI 1930 wojewoda wołyński, a od IV 1938 wojewoda łódzki.
    Po wybuchu 01 IX 1939 wojny polsko-niemieckiej ewakuował się na Wołyń. Nosił się z zamiarem zorganizowania działań partyzanckich za Bugiem, ale po wkroczeniu na Wołyń 17 IX 1939 wojsk sowieckich wrócił do Warszawy. W okresie okupacji niemieckiej mieszkał przy ul. Barbary 10 w Warszawie. Od X 1939 czynny w konspiracji SZP/ZWZ. Od X 1939 k-dt Okręgu Warszawskiego SZP/ZWZ. Od I 1940 k-dt Okręgu ZWZ Warszawa-województwo. Z przyczyn politycznych na polecenie rządu RP w IV 1940 usunięty z tego stanowiska. Pozostał politycznym doradcą gen. S. Roweckiego, potem gen. T. Komorowskiego. Od VII 1940 redaktor dwutygodnika „Polska Walczy” i innych. Ostrzeżony w 1943 o przygotowywanym zamachu na siebie od wiosny 1943 ukrywał się m. in. w Podkowie Leśnej, potem w Milanówku. Po powstaniu Warszawskim stał na czele małego ugrupowania pod nazwą Polskie Stronnictwo Demokratyczne i redagował pismo „Polska Niezawisła”.
    Od wiosny 1945 ukrywał się m. in. w Podkowie Leśnej, Warszawie, Radomiu i Jaszczowi k/Lublina, gdzie został aresztowany przez UB 01 III 1953. Wyrokiem WSR Warszawa z 24 IX 1954 zostaje skazany na karę dożywotniego więzienia, złagodzoną w 1956 na 12 lat więzienia. W 1955 więziony w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach. 06 XI 1956 zostaje zwolniony na roczną przerwę zdrowotną w odbywaniu kary. NSW w Warszawie 19 XII 1956 zmniejszył mu karę do lat 5, zaś 31 I 1958 zwolnił go warunkowo od odbycia reszty kary. Poświęcił się wówczas malarstwu. W 1960 odbyła się w Galerii Związku Polskich Artystów Plastyków wystawa jego prac.
    Zmarł w Warszawie 23 IV 1981.
    Odznaczony; VM kl. 5 /1923/, Krzyżem Komandorskim Polonia Restituta /1929/, Krzyżem Niepodległości z Mieczami.
     
    AK w dokumentach, t. 1. A. K. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944. /tam pozostała bibliografia/; J. Gozdawa – Gołebiowski. Obszar Warszawski AK. Lublin 1992; G. Mazur. Biuro Informacji i Propagandy SZP-ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa 1987; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1955.

     
    Jurkiewicz Jerzy [1923-1998], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Junacz”, „Step”
    Ur. 23 III 1923 w m. Seretec w woj. tarnopolskim w rodzinie chłopskiej, syn Piotra i Anny z d. Baj. Do szkoły powszechnej uczęszczał w latach 1930-1934 w rodzinnej miejscowości, potem w latach 1934-1936 do szkoły powszechnej w Załuźcach, gdzie ukończył 6 klasę, a następnie od 1936 do 1939 uczył się w Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Tarnopolu. Podczas okupacji sowieckiej 1939-1941 uczył się w 10 - letniej Szkole Średniej w Tarnopolu. Po wybuchy wojny niemiecko-sowieckiej w VI 1941 powrócił do Seretca. W 1942 aktywnie uczestniczy w organizowaniu Oddziału Samoobrony włączanego do AK. W latach 1942-1943 bierze udział w zbrojnych akcjach samoobrony przeciwko oddziałom UPA. Zajmował się także akcją propagandowa wśród miejscowej ludności polskiej. W II 1943 wcielony do niemieckiej służby budowlanej i przydzielony do Oddziału II Baudienstu w Tarnopolu. Pracował m. in. przy remontach torów kolejowych, potem pisarz. Utrzymywał nadal kontakty konspiracyjne. Uczył się na tajnych kompletach w okresie 1943-wiosna 1944, gdzie zdał maturę. W III 1944 zagrożony aresztowaniem uciekł z Tarnopola i powraca do rodzinnej wsi, gdzie się ukrywa. Do chwili wejścia A. Cz. żołnierz oddziału dywersyjnego AK.
    Po wejściu A. Cz. zostaje wcielony do 4 DP WP w Sumach, gdzie ukończył wojenny kurs oficerski. W stopniu chorążego zostaje przydzielony do 11 pp 4 DP na stanowisko z-cy d-cy kompanii. W końcu VII 1944 z pułkiem przeniesiony z Wołynia do Lublina, gdzie jego kompania do XI 1944 pełni służbę patrolowo- wartowniczą. W XI 1944 przeniesiony na stanowisko instruktora do Szkoły Oficerskiej Nr 2 w Kąkolewnicy k/Radzenia Podlaskiego. W końcu I 1945 szkołę przeniesiono do Łodzi i tam służył w kompanii dowodzonej przez por. Romana Sochala, późniejszego żołnierza oddziału WiN – H. Dekutowskiego „Zapory”. Odnalazł swoją rodzinę przesiedloną z tarnopolskiego w rejon Suśca na Zamojszczyźnie. W końcu III 1945 zagrożony aresztowaniem, które miały nastąpić wśród kadry szkoły zdezerterował. Wyjechał do Lublina.Za pośrednictwem żony R. Sochala w Rykach nawiązał kontakt z żołnierzami zgrupowania AK/DSZ/WiN mjr Mariana Bernacika„Orlika” i od końca IV 1945 zostaje żołnierzem oddziału „Orlika”. Bierze udział w wielu akcjach zbrojnych. W uznaniu jego zasług zostaje mianowany przez „Orlika” d-ca 3 plutonu zgrupowania. Brał udział we wszystkich akcjach bojowych zgrupowania, dowodził m. in. plutonem 24 V 1945 w bitwie z siłami komunistycznymi w Lesie Stockim  pow. Puławy. W X 1946 mianowany z-cą k-dta Obwodu WiN Puławy – Z. Wilczyńskiego „Żuka”. Jednocześnie prowadził kancelarię obwodu. W 1947 prowadził rozmowy z funkcj. PUBP Puławy w sprawie ujawnienia się  grup dywersyjnych puławskiego inspektoratu WiN. Osobiście ujawnił się 26 III 1947 przed komisją amnestyjną przy PUBP w Puławach. W V 1947 wyjechał z żoną do Pilszcza pow. Głubczyce  w opolskim, gdzie osiadł wcześniej jego ojciec. Podejmuje pracę jako wiceprezes Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”. Pisał kronikę działań bojowych swego pododdziału part. Przechowywał u siebie w domu archiwum obwodu WiN Puławy. Zatrzymany przez funkcj. UB 02 IV 1949 na stacji PKP w Baborowie, gdy wracał z podróży służbowej z Katowic. Przetrzymywany na posterunku MO w Baborowie, skąd w asyście UB-ców zostaje przewieziony do swego domu w Pilszczu, gdzie przeprowadzono rewizję. Zabrano wówczas całe archiwum obwodu oraz kronikę oraz posiadane fotografie. Następnie przewieziony do WUBP w Katowicach, a potem na dalsze śledztwo do więzienia WUBP w Warszawie, a następnie w VII 1949 do więzienia przy ul. 11 Listopada, gdzie przeszedł okrutne śledztwo. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 26 VI 1950, sygn. akt Sr. 679/50 skazany na karę dożywocia. NSW postanowieniem z 22 IX 1950 uchylił wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Ponownie sądzony przez WSR Warszawa zostaje w dniu 30 XI 1950, sygn.. akt Sr nr 1184/50 skazany na karę śmierci. Przez 137 dni przebywał w celi śmierci. 15 III 1951 B. Bierut skorzystał z prawa łaski i karę śmierci zamienił mu na karę dożywocia. Przewieziony w 1951 z więzienia Warszawa III do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony. Zwolniony warunkowo z CWK Wronki 25 II 1957. Po zwolnieniu z wiezienia powraca do Pliszcza.
    Postanowieniem Sędziów NSW w Warszawie z 13 III 1957 zmieniono mu kwalifikację prawną i anulowano skazanie z art. 7 MKK i zmieniono na art. 86 KKWP zmieniając jednocześnie wyrok na 5 lat i 4 miesiące więzienia uznając karę za odbytą.
    Od III 1957 podejmuje pracę zawodową w Przedsiębiorstwie Budowlanym Przemysłu Węglowego w Katowicach. Mieszkał w tym czasie u znajomych w Katowicach. Od jesieni 1957 mieszkał z rodziną w Tychach. W okresie późniejszym pracował w Zjednoczonych Zakładach Gospodarczych „Inco” w Katowicach, a po likwidacji zakładu w zakładach „Inco” w Gliwicach przeniesionym potem do Pyskowic. Do 1979 pracował w Centrali Zaopatrzenia Hutnictwa w Katowicachna stanowisku gł. specjalisty ds. kooperacji. Od 1979 zatrudniony w Zjednoczeniu Maszyn Hutniczych „Hutmasz” na stanowisku kierownika wydziału kooperacji, skąd po likwidacji zakładu w 1982 przeszedł na emeryturę.
    Zmarł 23 II 1998 w Tychach.
    Żonaty od 15 V 1947 z Bogusławą Buksińską „Jasną” – łączniczką AK-WiN.
    Mieli troje dzieci: córkę Jadwigę, syna Andrzeja.

    Z. Gnat-Wieteska. Inspektorat Puławski ZWZ/AK-WiN 1939-1949. Pruszków 2005; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1951-1952; Wspomnienia J. Jurkiewicza- kopia w zbiorach autora; L. Pietrzak. Biogram J. J.[w:]Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. III. Kraków- Warszawa-Wrocław 2007.
     

    Jurkowski Jerzy Robert [19o9-1969], oficer sł. st. piech. WP, por. [1936], żołnierz ZWZ/AK , mjr [1944], ps. „Wedel”, vel Wojciech Kwiatkowski, w LWP ppłk. [1948]
    Ur. 07 VI 1909 w Kiernozi pow. Łowicz, syn Franciszka/nauczyciela/ i Stanisławy z d. Offenkowskiej. Po ukończeniu szkoły powszechnej w latach 1924-1930 kształcił się w Seminarium Nauczycielskim im. Bolesława Krzywoustego w Płocku. Świadectwo dojrzałości otrzymał w 1937 w Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Wilnie/.
    Od X 1930 do VIII 1933 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. Promowany na stopień ppor. sł. st/. piech. 15 VIII 1933 z przydziałem do 79 pp w Słonimiu na stanowisko d-cy plutonu. Awansowany do stopnia por. sł. st. 1 I 1936. W latach 1936-1937 przebywał na rocznym kursie w CIWF w Warszawie. Po powrocie do 79 pp mianowany d-cą kompanii oraz oficerem WF pułku. W 1938 zdał egzamin do MSWoj. w Warszawie. W 1939 rozpoczął odbywanie praktyk, ale wybuch wojny uniemożliwił mu podjęcie studiów.
    Podczas kampanii wrześniowej 1939 brał udział na stanowisku pomocnika oficera operacyjnego 20 DP. Uczestniczył w obronie Warszawy. Po kapitulacji Warszawy w niewoli niemieckiej skąd po dwóch tygodniach udało mu się zbiec z przejściowego obozu jenieckiego w Skierniewicach i w X 1939 przybył do Warszawy. Czynny w konspiracji SZP/ZWZ/AK od XI 1939. Zaprzysiężony przez kpt. B. Wójtowicza zajmował się początkowo organizowaniem grup wywiadowczych w Warszawie i w Generalnej Guberni. Od 1940 zajmował się ewidencjonowaniem materiałów wywiadowczych i sporządzaniem miesięcznym raportów, a od 1941 prowadził referat transportowy w Biurze Studiów Wojskowych Oddziału II KG ZWZ/AK. Rozkazem KG AK L.41/BP z 30 IV 1942 awansowany do stopnia kpt. sł. st. z starszeństwem od 3 V 1942. W uznaniu zasług awansowano go rozkazem KG AK L. 400/BP z 25 VII 1944 do stopnia mjr sł. st. z starszeństwem od 3 V 1944. Odcięty od Powstania Warszawskiego aresztowany 17 VIII 1944 przez Niemców i razem z ludnością cywilną osadzony w obozie przejściowym w Pruszkowie. Po ucieczce z transportu kolejowego w X 1944 zamieszkał w Skierniewicach utrzymując się z handlu. W XI 1944 utrzymywał przejściowo kontakt z Oddziałem II KG AK w Piotrkowie Tryb. Czynny w konspiracji AK do rozwiązania 19 I 1945.
    W latach okupacji niemieckiej pracował jako przedstawiciel fabryki wyrobów cukierniczych „M Ciecierzyński” przy ul. Chłodnej, potem jako kierownik w fabryce wyrobów gumowych „Pretoria” – Edmund Mataj i Ska przy ul. Leszno. Od VII 1942 posługiwał się dokumentami na nazwisko Wojciech Kwiatkowski. Zameldowany był przy ul. Żymierskiego, potem przy ul. Pawiej.
    W VIII 1945 ujawnił się w Warszawie, a od IX 1945 służy w WP jako d-ca batalionu, a od 1947 szef sztabu pułku piechoty. W latach 1947-1948 przebywał na rocznym kursie dla dowódców pułków w Rembertowie. Awansowany do stopnia ppłk w 1948. Od 1948 pełnił funkcję szefa wydziału Szkół Oficerów Rezerwy w Dowództwie Wojsk Lądowych. W IV 1950 zwolniony z wojska i przeniesiony do rezerwy. Od 02 V 1950 pracuje jako urzędnik w dziale planowania w Przedsiębiorstwie Robót Komunikacyjnych w Warszawie. 13 V 1950 zostaje aresztowany przez agentów Informacji Wojskowej i uwięziony. Podczas śledztwa bity i maltretowany fizycznie i psychicznie. Wyrokiem NSW z dnia 30 VI 1952, sygn. akt Sn 9/52 został skazany na karę 15 lat więzienia. Po uprawomocnieniu się wyroku został  w ciężkim stanie zdrowia przewieziony w 1952z więzienia w Warszawie w  do Centralnego Więzienia karnego we Wronkach, potem przewieziony do więziennego szpitala we Wrocławiu. Postanowieniem NSW ze względu na stan zdrowia udzielono mu rocznej przerwy w odbywaniu kary od 08 XII 1954 do 08 XII 1955. Zwolniony z wiezienia 08 XII 1954. Postanowieniem Naczelnej Prokuratury Wojskowej z dnia 07 V 1956 został zrehabilitowany. Do końca swego życia zdrowia już nie odzyskał.
    Zmarł w Warszawie 29 I 1969. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.
    Żona Alina
    Odznaczony: KW 2x, pośmiertnie w 1971 odznaczono go Krzyżem AK.

    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; M. Ney-Krwawicz. Komenda Główna AK 1939-1945. W-wa 1990; J. Powsiński. Tatar-Utnik-Nowicki. „TUN”. W-wa 1992; K. A. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 2. W-wa 1987; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1953. 







     
     

     




     



    11 wrzesień 2007 r. - 16 grudzień 2008 r.
    @
    Layout i system zarządzania treścią wykonane przez: Lemon IT © 2005