<h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne</h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne<br><p><font size="7"><b>Stankiewicz</b> Genealogia</font>
Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne

Więźniowie polit. lat 1945 - 56

  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska A - F
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska G - J
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska K - Ł
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska M - O
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska P - R
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska S - Ś
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska T - W
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska Z - Ż
  • ......
  • Wykaz osób zmarłych w ZK Rawicz i Oddz. w Miejskiej Górce w latach 1939 - 1956
  • Więzienia białostockie 1944-1956 i „Obława Augustowska”


  • Żołnierze i działacze konspiracji niepodległościowej - oraz skazani z powodów politycznych -  więzieni w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach i Rawiczu i ZK Poznań 1945-1956
    Nazwiska A - F

    (opracował Tadeusz Łaszczewski)
     
    Centralne Więzienie we Wronkach i Rawiczu 1945-1956.
     
    W latach 1945-1956 więzienia we Wronkach i Rawiczu posiadały status Centralnego Więzienia Karnego t. j. więzienia przeznaczonego do osadzania w nim więźniów karno-politycznych bez względu na wysokość kary i podlegały bezpośrednio Departamentowi Więziennictwa i Obozów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie i w rzeczywistości stanowiły kolejne ogniwo systemu władzy komunistycznej, gdzie realizowano politykę eksterminacyjną wobec narodu polskiego, stając się miejscem udręczenia i kaźni, skazanych za działalność niepodległościową żołnierzy i działaczy organizacji antykomunistycznych. Funkcję tą realizowano poprzez permanentne przeludnienie, ciężkie warunki bytowe, system kar, głodzenie, brak należytej opieki lekarskiej oraz brutalny stosunek ubeckiego personelu. Wielu więzionych zmarło na skutek obrażeń odniesionych podczas śledztw.
    Infrastruktura więzień spełniała wymogi do izolowania tej grupy więźniów i represyjnego postępowania wobec nich. W latach 1946-1953 obowiązuje restrykcyjna zasada postępowania z więźniami politycznymi nakazująca, aby więźniów politycznych o ustalonych pogladach politycznych izolować od pozostałych więźniów i zrezygnować z prób ich pozyskania dla ustroju komunistycznego. Polityka ta zostaje wzmocniona w końcu lat czterdziestych. W odniesieniu do sytuacji więźniów politycznych oznaczało to pogłębienie przedsięwzięć izolacyjnych i represyjnych. Zgodnie z instrukcjami władz komunistycznych wprowadzono segregację więźniów na grupy kwalifikacyjne. Do grupy „A” /antypaństwowi/ zaliczono więźniów uznanych „za najbardziej zaciekłych wrogów demokracji ludowej”. Odbywali oni odtąd karę w najgorszych warunkach – w celach izolacyjnych /zimnych i ciemnych o betonowych posadzkach/, pozbawiani jakichkolwiek kontaktów, bez prawa korespondencji, widzeń, spacerów. Natomiast byli bezwzględnie karani dyscyplinarnie karami poza regulaminowymi /żabki,, pobicia/, za błahe przewinienia osadzani w karcerach. Od 1951 obowiązywał zakaz dostarczania im gazet, książek itp. Jednak pomimo tego, więźniowie ci nadal pozostawali w kręgu zainteresowania organów specjalnych UB i straży więziennej a to stanowiło dodatkową udrękę a dla wielu dramat. Na tę formę represji składały się dodatkowe przesłuchania, nakłanianie do współpracy, szantażowanie i pobicia. Szczególną role w tych represyjnych działaniach odgrywali więźniowie – konfidenci, zatrudnieni głównie na stanowiskach tzw. więźniów funkcyjnych – wykorzystanych m. in. do popełnienia morderstw na więźniach politycznych.
    Ciężkie warunki odbywania kary spowodowały wysoką zachorowalność wśród więźniów. Wśród licznych chorób dominowały takie jak: gruźlica, reumatyzm, choroby przewodów pokarmowych i inne. Wielu więźniów „nabyło” chorób psychiczno-nerwowych. Nabyte choroby w komunistycznych więzieniach wielu spowodowały przedwczesną śmierć, innym „towarzyszyły” przez długie lata i wpłynęły ujemnie na ich stan zdrowia. Zgodnie z dyrektywami władz komunistycznych ci, którym udało się przeżyć, mieli stać się ludźmi drugiej kategorii, powolnymi i uległymi wykonawcami ich poleceń. Jednak wbrew oczekiwaniom komunistów element niepodległościowy wytrzymał wszelkie szykany i nie stał się bezwolnym narzędziem w ich rękach.
    Po zwolnieniu z więzień byli nadal jako wrogowie ludowej demokracji inwigilowani przez UB/SB. Utrudniano im podjęcie odpowiedniej pracy zawodowej, wzywano na przesłuchania itp.
    Należy dodać także, że od chwili aresztowania poprzez trwanie śledztwa i odbywanie kary, władze komunistyczne represjonowały rodziny więzionych żołnierzy i działaczy niepodległościowych poprzez pozbawianie pracy, usuwanie z mieszkań, pozbawianie możliwości podjęcia studiów przez dzieci i różne administracyjne szykany.
    W CWK Wronki i Rawicz w 1945 były wydzielone pawilony do dyspozycji sowieckiego NKWD, gdzie więziono m. in. płk K. Putka – k-dta Podokręgu AK Rzeszów, kpt. sł. st. W. Baranowskiego „Oksza” z Okręgu Łódzkiego AK i wielu innych żołnierzy konspiracji niepodległościowej, którzy nie byli ujęci w ewidencji więzienia.



    Żołnierze i działacze konspiracji niepodległościowej - oraz skazani z powodów politycznych -  więzieni w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach i Rawiczu i ZK Poznań 1945-1956

     
    Abakanowicz Piotr [1890-1948], oficer lotn. w st. sp. WP WP, ppłk [1924], żołnierz NSZ, płk, ps. „Barski”, „Grey Antoni”, „Grządziel”, „Podolak”, „Smuga”
     
    Ur. 21 VI 1890 w Warszawie, syn Piotra – Antoniego /oficera armii rosyjskiej/ i Antoniny z d. Zbyszewskiej. W 1909 ukończył gimnazjum w Kijowie. Od 1910 do 1912 w Korpusu Kadetów w Petersburgu. Awansowany do stopnia ppor. w 1912 z przydziałem do Wołyńskiego Pułku Gwardii, z którym w 1914 wyruszł na front w Prusach wschodnich. Walczył m. in. pod Góra Kalewaroią, Warszawą, Łowiczem, Łodzią, gdzie zostaje ranny, potem pod Ostrołęką. Awansowany do stopnia por. jesienią 1914. Od VII 1915 walczy na froncie galicyjskim. Jesienią 1915 awansowany do stopnia kpt. dowodził kompanią w 3 Dywizji Gwardii Strzelców.W VIII 1916 na własną prośbę przeniesiony do lotnictwa, ukończył Wojenną Szkołę Pilotów w Gatczynie, potem kurs pilotów instruktorów i komendantów kursów lotniczych w Wlk. Brytanii. We IX 1917 awansowany do stopnia mjr-a. W I 1918 ochotniczo zgłasza się do I KP na Wschodzie dowodzonego przez gen. J. Dowbór-Muśnickiego, gdzie początkowo służy w piechocie. Po zdobyciu sprzętu lotniczego w Mińsku zostaje dowodcą eskadry lotniczej 1 KP. Po rozbrojeniu i demobilizacji 1 KP w VI 1918 podjał próbę przedostania się do armii gen. J. Hallera we Francji, jednak w drodze do Murmańska został aresztowany przez bolszewików i uwięziony.Po interwencji znajomych pilotów z A. Cz. został zwolniony pod warunkiem wstąpienia do lotnictwa bolszewickiego, co też uczynił. Podczas wojny polsko-bolszewickiej 01 V 1920 wystartował z lotniska w Berezynie i wylądował na lotnisku w Żołdzinie. Zgłasza się ochotniczo do służby w WP, ale jego proę odrzucono, przekazując Oficerskiemu Trybunałowi Orzekającemu sprawę jego służby w A Cz. Oczyszczony z zarzutów w VI 1921 rozpoczął służbę w lotnictwie WP jako k-dt Szkoły Lotniczej w Grudziądzu. Awansowany do stopnia ppłk sł. st. lot. 15 VIII 1924. Był z-cą d-cy 4 pułku lotn. W Toruniu, potem przeniesiony do 5 p. lotn. w Lidzie na stanowisko p. o. d-cy pułku, potem d-cy. 01 VII 1930 na skutek orzeczenia komisji zdrowotnej przeniesiony w stan spoczynku. Następnie w rezerwie oficerów lotnictwa. Ewidencyjnie podlegał PKU Poznań. Podczas kampanii wrześniowej 1939 dotarł do Lidy, gdzie miał przydział, ale lotnisko już nie istniało. Podczas okupacji niemieckiej przebywał w Krakowie, gdzie wstępuje do ZWZ, lecz bliższy przydział nieznany. Po wyjeździe do Rabki, potem w rejon Sanoka utracił kontakt z organizacją. Ukrywał się w Krakowie i w Winiarach.
    W v 1944 przybył do Warszawy, gdzie nawiązał kontakty ze strukturami NSZ. Od 1 vI 1944 pełnił funkcję k-dta Okręgu VI Warszawa- Powiaty. Bierze udział w Powstaniu Warszawskim. Po kapitulacji wydostał się z Warszawy wraz z ludnością cywilną. 18 X 1944 zostaje p. o. szefa sztabu KG NSZ, a 09 XI 1944 mianowany przewodniczącym komisji weryfikacyjnej. W dniu 15 I 1945 mianowany płk NSZ z starszeństwem od 01 I 1945. Po zmianach struktur organizacyjnej NSZ w VIII 1945 mianowany inspektorem Obszaru Południe NSZ. Po wyjeździe z Polski gen. Z. Broniewskiego, wszedł w VIII 1945 w sklad Rady Inspektorów NSZ, która faktycznie odgrywała rolę dowództwa NSZ. Aresztowany 28 X 1945 przez funkcj. UB i uwieziony. Przeszedł ciężkie i okrutne śledztwo ubowskie. Wyrokiem wSR Warszawa z 10 XII 1946, sygn. akt R 770/46 skazany na karę śmierci zamienioną na karę dożywotniego więzienia, a po amnestii z 22 II 1947 złagodzoną do lat 15. Więziony na Mokotowie, skad został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach, gdzie na skutek pobicia przez strażnika zmarł w szpitalu więziennym 1 VI 1948. Pochowany na cmentarzu we Wronkach.W 1991 jego szczątki ekshumowano i przeniesiono na cmentarz Powązkowski w Warszawie.
    Odznaczony: MI, Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.
    Był żonaty od 1923 z Heleną /1902-1981/więzioną w latach 1947-1955/. Miał córkę Danutę.
     
    Roczniki oficerskie MSWoj. 1924,1928; Rocznik oficerski rezerw 1934; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1948 .


     


    Anczewski Jerzy [1921-2000], uczestnik konspiracji młodzieżowej, ps. „mjr Krępy”
     
    Ur. 08 IV 1921 w Łodzi, syn Antoniego /majstra tkackiego/ i Stefanii z d. Szmidel. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się od 1936 w Gimnazjum im. Władysława Reymonta w Łodzi. Do lata 1939 ukończył III klasy. Jako ochotnik brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej pracował zarobkowo i uczył się na tajnych kompletach. Od XI 1943 do IV 1944 pracował jako robotnik na przymusowych robotach w Niemczech. Po powrocie do Łodzi we IX 1944 skierowany do kopania rowów. Po ucieczce w XII 1944 ukrywał się w Łodzi do I 1945.
    Od VII 1945 służył w WP i był pisarzem – rejestratorem w Wojskowej Komendzie Rejonowej Łódź-Miasto. Ostrzegał zgłaszających się tu żołnierzy AK przed aresztowaniem, których wzywano następnie do Informacji Wojskowej, gdzie ich zatrzymywano. Po zwolnieniu z WP podejmuje naukę w liceum pedagogicznym w Łodzi, gdzie zawarł znajomość z K. Szadziewiczem repatriantem z Wileńszczyzny i jego kolegą T. Zwierdyńskim. Utworzyli razem konspiracyjną organizacje o nazwie Konspiracyjna Armia Krajowa, której celem było prowadzenie propagandy przeciwko sowietyzacji Polski i prześladowaniom społeczeństwa. Od XI 1946 powielali ulotki i kolportowano w miejscach publicznych. Wydawał także pismo „Kresowiak”, w którym agitowano na rzecz PSL lub wzywano do bojkotu wyborów, protestowano też przeciwko prześladowaniom żołnierzy AK. Redagował również inne wydawnictwa. Po wyborach w 1947 działalność grupy osłabła. W VI 1947 ukończył liceum pedagogiczne i podjął pracę zarobkową. W tym okresie czasu pisał samodzielnie „listy ostrzegawcze” do wybranych działaczy PPR i władz wojewódzkich. Zredagował i odręcznie przepisywał odezwę Niebezpieczne skutki sojusz, którą przekazywał zaufanym z prośbą o powielanie.
    W IV 1948 odnowił znajomość z Z. Zielińskim swym kolegą sprzed wojny, partyzantem AK i M. Osumkiem, znajomym z liceum, potem studentem UŁ. Po wznowieniu działalności konspiracyjnej KAK redagował teksty, a Zieliński i Osumek drukowali je na powielaczu i prowadzili kolportaż. Głównym organem KAK był „ Głos Rozsądku” sygnowane pseudonimem A – mjr „Krępy”. Aresztowany przez funkcj. UB w XI 1949 w Koluszkach i uwięziony. Podczas rewizji w jego domu znaleziono ponad 500 egz. Pism i ulotek. Wyrokiem WSR Łódź z dnia 02 V 1950 został skazany z art. 86 KKWP na 8 lat więzienia za działalność antypaństwową prowadzoną od IX 1946 do XI 1949, utratę praw na okres lat 3 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 29 XI 1950 skargi rewizyjnej nie uwzględniono i utrzymano wyrok w mocy. Po procesie więziony w ZK Łódź, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia we Wronkach i tu osadzony w 1951. Przewieziony następnie z CWK Wronki do ZK w Strzelcach Opolskich. Na podstawie amnestii z 22 XI 1952 karę mu złagodzono. Zwolniony z więzienia w Strzelcach Opolskich 06 IV 1955.
    Po wyjściu z więzienia mieszkał w Łodzi. Podejmuje pracę zawodową. W latach 1955-1958 zatrudniony w Akademii Medycznej w Łodzi. W latach 1959-1964 studiował na Wydziale Nauk Humanistycznych KUL uzyskując 29 VI 1964 dyplom mgr historii. W latach 1970-1976 pracował w Przedsiębiorstwie Państwowym „Desa”, a od 1976 do 1989 w Zakładach Przemysłu Bawełnianego „Polino”. W XII 1989 przeszedł na emeryturę.
    W 1970 był aresztowany przez SB jako podejrzany o współpracę z organizacją „Ruch”. Oddany przez prokuratora w Łodzi pod nadzór MO. Jego sprawę umorzono. W 1980 utrzymywał kontakty z członkami „Solidarności” w Łodzi.
    W 1990 otrzymał uprawnienia kombatanckie. Był członkiem Związku Żołnierzy Podziemnych Sił Zbrojnych 1944-1956. Po 1990 wyrok wydany przez b. WSR Łódź został unieważniony jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Zmarł 29 XI 2000 w Łodzi. Pochowany na cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi.
    Odznaczony medalem Za Wojnę Obronną 1939.
     
    Z. Onufrzak. Biogram J. A. [w:] Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. 1. Kraków-W-wa-Wrocław 2002; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki 1950-1952.  


     Andruchów Marian [1926-1999], urzędnik samorządowy, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Cyklon”, „Kawiński”
     
    Ur. 12 II 1926 w Słobódce Dżuryńskiej, pow. Czortków, syn Piotra i Tekli Szetelnickiej. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Borszczowie, potem w Czortkowie. W czasie okupacji sowieckiej uczył się w szkole w Buczaczu. Podczas okupacji niemieckiej od 1943 żołnierz AK w Obwodzie AK Czortków - Okręg AK Tarnopol. Działał na odcinku dywersji. Po wejściu A. Cz. służył w „istriebitielnych” oddziałach z Buczacza i Białobożnicy. W VI 1945 zagrożony aresztowaniem wyjechał do Polski. Osiedlił się w Legnicy. Pracował w Zarządzie Gminy Legnickie Pole. Jednocześnie kontynuował naukę w Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym. Od V 1946 czynny w strukturach konspiracyjnych legnickiej komórki dolnośląskiego Rejonu „Litwa” Okręgu AK-WiN Tarnopol. Prowadził kolportaż „Strażnicy Kresowej”, gromadził broń i amunicję, zbierał informacje polityczne dotyczące działalności partii komunistycznej. W dniu 21 X 1946 w Legnicy został zatrzymany przez funkcj. Sekcji I Wydziału III WUBP. Przewieziony na dalsze śledztwo do WUBP we Wrocławiu. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Wrocław. 31 I 1947 w procesie pokazowym został skazany przez WSR Wrocław, sygn. akt Sr. 73/47 na karę 7 lat więzienia, przy zastosowaniu amnestii wyrok złagodzono do 3 lat i sześciu miesięcy. Sądzony przez WSR pod przewodnictwem mjr-a Wilhelma Bigdy. Oskarżał kpt. Feliks Maciejewski. Po procesie więziony w ZK Wrocław, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Wiezienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 01 VII 1947. Zwolniony z więzienia 21 IV 1951 powraca do Legnicy. Podejmuje początkowo pracę w Ubezpieczalni Społecznej, potem na stanowisku kierownika Powiatowej Kolumny Transportu Sanitarnego przy Wydziale Zdrowia PPR, a następnie w Przedsiębiorstwie Budowlanym Kopalni Rud Miedzi. Był inwigilowany przez funkcj. UB/SB. W XI 1961 założono mu sprawę ewidencyjno-obserwacyjną. W mieszkaniu założono mu podsłuch i kontrolowano korespondencję.
    Zmarł  29 IV 1999 w Legnicy. Pochowany na miejscowym cmentarzu komunalnym.
     
    T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej. /1945-1948/, t. II. Wrocław 2004; Księga ewidencyjna więźniów z 1947.
     

     
    .

     
    Antczak Antoni [1890-1952], dziennikarz, działacz polityczny,Okręgowy Delegat RP na Pomorze, ps. „Adamski”, „Antoni”, „Dyrektor”, „Ida” vel Antoni Wróblewski.
     
    Ur. 15 V 1890 w Wolenicach pow. krotoszyński, syn Jana /robotnika rolnego/i Franciszki z d. Owczaryszek. Po ukończeniu czterech klas szkoły powszechnej pracował w majątku barona niemieckiego. W 1914 wyjechał do Westfalii, gdzie w m. Castrop k. Bochum pracował kilka lat jako górnik, jednocześnie dokształcając się. Po wybuchu I wojny światowej wcielony do armii niemieckiej i walczył na froncie zachodnim. Odznaczony Krzyżem Żelaznym. Wyreklamowany z wojska powraca do pracy w kopalni. Zaangażował się w działalność polityczną i związkową, Był m. in. od 1916 członkiem Związku Górników Zjednoczenia Zawodowego Polskiego, a od X 1919 sekretarzem Zarządu Głównego Narodowego Stronnictwa Robotniczego. Wiosną 1920 zamieszkał w Toruniu, gdzie mieszkał do wybuchu II wojny światowej. Był udziałowcem, potem dyrektorem Drukarni Robotniczej – wydawcy m. in. „Obrony Ludu”, „Głosu Robotniczego”, którego był naczelnym redaktorem w latach 1926-1928. Od 1922 prezes Zarządu Wojewódzkiego Narodowej Partii Robotniczej na Pomorze, a w latach 1934-1937 sekretarz Głównego Komitetu Wykonawczego tej partii. W 1936 członek komitetu wydawniczego „Demokraty” – organu prasowego młodzieży NPR. Od 1926 do 1929 przewodniczył Radzie Miejskiej w Toruniu, która została rozwiązana przez władze w odpowiedzi na odmowę nazwania jednej z ulic imieniem Józefa Piłsudskiego. Autor głośnej na Pomorzu odezwy NPR potępiającej przewrót majowy.
    Po utworzeniu Stronnictwa Pracy 10 X 1937 był prezesem Zarządu Wojewódzkiego na Pomorze i członkiem Zarządu Głównego. Z ramienia SP poseł na Sejm od XI 1937 do rozwiązania Sejmu w 1938. W latach 1932-1939 wiceprezes Zarządu Głównego Zjednoczenia Zawodowego Polskiego. Prowadził także działalność kulturalno-oświatową.
    Na początku IX 1939 ścigany przez Niemców opuścił Toruń i przedostał się do Równego na Wołyniu. Po sowieckiej agresji powraca do Torunia i włączył się do działalności konspiracyjnej w organizacji „Grunwald”, gdzie pełni funkcję z-cy szefa Wydziału Administracji Cywilnej. W współpracy z Wacławem Ciesielskim organizował pomorską ekspozyturę Delegata Rządu RP. 
    Zagrożony aresztowaniem w XI 1940 wyjechał do Warszawy i oddał się do dyspozycji Delegata Rządu RP Cyryla Ratajskiego. Na początku 1941 wyznaczony na stanowisko Okręgowego Delegata Rządu na Pomorze. Organizował w Warszawie Biuro Delegata Okręgowego. Pracami delegatury kierował ze swojego mieszkania przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie, potem z Radości i Anina. Kilkakrotnie przebywał na Pomorzu m. in. w celu reaktywowania struktur konspiracyjnych SP. Od 19 I 1942 został prezesem Komitetu Wykonawczego SP. Po upadku Powstania Warszawskiego przebywał w obozie w Pruszkowie i pod Lineburgiem. W III 1945 powrócił do Warszawy i stanął na czele SP, którym kierował do przyjazdu Karola Popiela. 15 VII 1945 zostaje wybrany wiceprezesem Zarządu Głównego. Nie widząc żadnych szans na legalną opozycję w ówczesnym systemie władzy, w VII 1946 wystąpił z SP, w we IX 1946 zrezygnował z mandatu poselskiego do KRN. Po wyborach w 1947 zabiegał o legalizację Chrześcijańskiego SP.
    Aresztowany przez funkcj. UB i uwięziony na Mokotowie. Przeszedł ciężkie śledztwo z zastosowaniem tortur włącznie. Jednak nie załamał się. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 234/51 z 06 IV 1951 na karę dożywotniego więzienia zamienionego na 15 lat więzienia za nielegalną działalność społeczno-polityczną i rzekomą współpracę z okupantem. Sprawa kierowana przez ppłk Henryka Podlaskiego z Prokuratury Generalnej była wielkim skandalem, śledztwo trwało jeden dzień, a obrona z urzędu uchyliła się od obrony. Więziony po procesie w ZK Warszawa-Mokotów, skąd został przewieziony w II 1952 do Centralnego Więzienia we Wronkach i tu osadzony. Zamordowany we więzieniu wronieckim 31 VIII 1952. Pochowany na cmentarzu we Wronkach, a po ekshumacji na Powązkach. 20 III 1958 pośmiertnie został uniewinniony od zarzutu współpracy z okupantem. Z umorzeniem pozostałych zarzutów.
    Żonaty z Janiną Antczak. Miał dwóch synów i córkę. Młodszy syn zginął zamordowany przez Niemców, starszy Feliks /ur. 1916/ skazany na karę śmierci przez WSG Warszawa 28 XII 1944 i zamordowany 2 I 1945. Córka Stefania, więźniarka obozu na Majdanku przeżyła wojnę i mieszkała w Warszawie.
    Jego imieniem w Toruniu nazwano jedną z ulic.
     
    K. Komorowski. Konspiracja Pomorska 1939-1947. Gdańsk 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1952.

    Antoszewicz Jerzy Cezary [1899-1955], oficer art. WP w st. sp., kpt. [1930], w ZWZ/AK/DSZ mjr [1943], ps. „Iwo”, „Olszyna”, „vel Jerzy Kosiński, vel Jerzy Missuna, vel Jan Zakrzewski, vel Jerzy Zieliński
    Szef Wydz. I K. O AK Lublin II 1943-III 1944
     
    Ur. 25 II 1899 w Warszawie, syn Stanisława /urzędnika kolejowego/ i Wandy z d. Markert. W 1913 ukończył 6 klasową Szkołę Techniczną Kolejową w Warszawie. Naukę kontynuował w Szkole Mechaniczno-Technicznej H. Wawelberga i S. Rotwanda.
    Od VI 1915 służył jako szeregowiec w 2 pp Leg. Od XII 1916 k-dt posterunku werbunkowego w Końskich, a od VI 1917 dowodził plutonem na kursie wyszkoleniowym w Zambrowie. Po kryzysie przysięgowym w VII 1917 d-ca sekcji w 2 pp II Brygady Polskiego Korpusu Posiłkowego, a od II 1918 kurier i wywiadowca II Korpusu Polskiego na Wschodzie.
    Od X 1918 d-ca plutonu ciężkich karabinów maszynowych w obronie Lwowa, potem od I 1919 d-ca plutonu w 1 pułku Strzelców Lwowskich. Od X 1919 do X 1921 d-ca kompanii karabinów maszynowych w 38 pp. W okresie VIII-IX 1920 ukończył karabinów maszynowych, potem II – III 1921kurs informacyjny dla oficerów sztabowych przy DOG Lwów a w okresie VIII-X 1921 kurs przeszkolenia dla d-ców kompanii przy DOG Lwów. Od X 1921 adiutant, potem referent oświatowy III baonu 38 pp. W II 1922 przeniesiony do rezerwy armii, od V 1922 dowodził kompanią 9 baonu Straży Granicznej. W XI 1923 przeniesiony do rezerwy. W VI 1924 został powołany czasowo do służby czynnej i mianowany młodszym oficerem baterii 24 pap. Po ukończeniu III-XII 1925 Szkoły Młodszych Oficerów Artylerii w Toruniu wrócił do 24 pap na stanowisko młodszego oficera baterii, potem p. o. d-cy baterii, a od III 1930 d-ca baterii. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. art. 1 I 1930. Od IV 1931 oficer zwiadowczy dywizjonu manewrowego art. w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. W VIII 1931 przeniesiony do Szkoły Podoficerów Zawodowych Artylerii w Centrum Wyszkolenia art. w Toruniu, gdzie pełnił kolejno funkcje: oficera – instruktora, od I 1932 adiutant szkoły, a od III 1932 oficer instruktor w baterii szkolnej. Z dniem 30 IX 1932 przeniesiony w stan spoczynku. Od 1933 był referentem wojskowym w Urzędzie Wojewódzkim w Lublinie, a od 1935 kierownikiem działu osobowego w Dyrekcji Okręgu Poczt i Telegrafów we Lwowie.
    W kampanii wrześniowej 1939 walczył w szeregach Batalionu Obrony Narodowej w obronie Lwowa. Po zajęciu Lwowa 22 IX 1939 przez Sowietów od 26 IX 1939 uczestniczył w organizowaniu konspiracji. Wysłany jako kurier do Paryża przybył do Francji około 1 X 1939. W XII 1939 zgłosił się do KG ZWZ w Paryżu i 28 XII 1939 został zaprzysiężony na rotę ZWZ przez płk Henryka Babińskiego. Przydzielony następnie do 2 pułku art. lekkiej. 20 V 1940 zostaje odprawiony z Angers do Lwowa jako kurier wiozący instrukcję dla Obszaru Nr 3 ZWZ we Lwowie. Przez Włochy, Belgrad i Budapeszt przybył do Warszawy około 15 VI 1940 i został zatrzymany przez gen. Stefana Roweckiego „Grota” regulującego sprawy Obszaru Nr 3 we Lwowie.
    W Warszawie mieszkał jako sublokator u Heleny Zieleniewskiej przy ul. Filtrowej nr65.
    Od VII 1940 był szefem Biura Personalnego w Oddz. I KG ZWZ. W VII 1940 opuścił Warszawę Razem z płk dypl. L. Okulickim, dwa dni po nim zamierzając przekroczyć granicę i również udac się do Lwowa. Ranny ze złamaną nogą powraca do Warszawy na poprzednie stanowisko. Funkcję szefa Biura Personalnego przekazał w V 1942 ppłk Stanisławowi Juszczakiewiczowi „Kuba”. Na początku 1943 skierowany do Komendy Okręgu AK Lublin, gdzie objął funkcję szefa Wydziału I Organizacyjnego w sztabie okręgu. W III 1944 powrócił do pracy w KG AK. Podczas Powstania Warszawskiego w VIII 1944 dowodził batalionem obwodowym „Iwo”. Po kapitulacji pod nazwiskiem Jan Zakrzewski przebywał w niewoli niemieckiej. Więziony w oflagach Sandbostel i Murnau. Po uwolnieniu z obozu 29 IV 1945 wyjechał w VI 1945 do Londynu. W VIII 1945 został przydzielony do Centrum Wyszkolenia Artylerii WP. We IX 1945 jako kurier NW WP gen. T. Komorowskiego do prezesa WiN płk dypl. J. Rzepeckiego wyjechał z Londynu przez Paryż-Meppen-Monachium-Pilzno przybył 04 X 1945 do Polski. Zatrzymał się u rodziny zamieszkałej w Gdańsku-Wrzeszczu. W X 1945 wyrobił sobie dokumenty na nazwisko rodowe. Następnie w Warszawie. Aresztowany przez funkcj. MBP o2 XI 1945 w „kotle” w mieszkaniu kpt. Emilii Malessy „Marcysi” i osadzony w więzieniu mokotowskim. 23 I 1947 zeznawał jako świadek w procesie pierwszego ZG WiN.
    Wyrokiem WSR Warszawa z 17 III 1947 syg. akt R 613 /45 skazany na karę łączną- karę śmierci z art. 1 Dekretu o Ochronie Państwa i art. 90 i 117 KKWP oraz art. 191 kk z 1932. NSW 21 IV 1947 rewizję obrońcy odrzucił i utrzymał wyrok w mocy, ale B. Bierut decyzją z 29 IV 1947 zamienił karę śmierci na dożywotnie więzienie, którą odbywał od VI 1947 w CWK we Wronkach, gdzie zachorował jeszcze w 1947 na gruźlicę płuc. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: płk Władysław Tarnowski – przewod., kpt. Tadeusz Przesmyki i por. Jerzy Biedrzycki – ławnicy. Oskarżał kpt. Lipieński, a obrońcą Antonina Grafowska. 04 XI 1954 WSR Warszawa z uwagi na zły stan zdrowia udzielił mu rocznej przerwy w odbywaniu kary od 08 XI 1954 do 08 XI 1955. Zwolniony z CWK Wronki o8 XI 1954. Po zwolnieniu leczył się w Instytucie Gruźlicy w Warszawie, a od I 1955 do III 1955 w Państwowym Sanatorium Przeciwgruźliczym w Otwocku. Niezwykle trudne warunki materialne zmusiły go do podjęcia pracy zarobkowej. Od V 1955 zatrudniony w ZZG „Inco”. Początkowo jako brakarz w Oddziale Produkcji Nr 4, a od VIII 1955 jako referent administracyjny w Centrali Przemysłowo-Handlowej „Veritas”. Mieszkał wówczas w Józefowie k/Otwocka, potem w pobliskich Rycicach, gdzie zmarł 01 XI 1955 na zawał serca. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
    Krótko przed śmiercią Rada Państwa złagodziła mu karę do 10 lat więzienia, zaś WSG w Warszawie 27 X 1955 udzielił mu dalszej przerwy od 08 XI 1955. Po jego śmierci uwzględniając wniosek rewizyjny Naczelnego Prokuratora Wojskowego-NSW 27 II 1957 utrzymał jedynie w mocy wyrok 4 lat więzienia, co oznaczało, że przebywał w więzieniu o 5 lat za długo.
    Odznaczony: KW 4x, SKZ, KN,ZKZ z M.
    Żonaty od 1933 z Natalią z d. Missuna /1901-1973/, miał córkę Wandę /ur. 1933/, zam. Kemilew zam. w Warszawie.
     
    Rocznik oficerski 1924,1928,1932; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995; K. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 3. W-wa 1991; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1954; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000.

     
    Armatys Tadeusz [1920-?], żołnierz AK, działacz WiN
     
    Ur. 11 III 1920 w Śmignie, pow. Tarnów, syn Józefa i Marii z d. Wałaszek. Przed wojna ukończył 7 klasową szkołę powszechną w Śmignie i terminował w zawodzie stolarza. W okresie okupacji był żołnierzem AK. Po wojnie mieszkał w Śmignie i pracował w zawodzie stolarza. Zwerbowany do działalności konspiracyjnej w WiN przez Józefa Zabrzeskiego. Od V 1946 do 01 XII 1948 pełnił funkcję łącznika. Zatrzymany przez funkcj. PUBP Tarnów w dniu 01 XII 1948 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 03 XII 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Śledztwo przeszedł w WUBP Kraków i PUBP Tarnów. Wyrokiem WSR Kraków na sesji wyjazdowej w Tarnowie w dniu 15 II 1949, sygn. akt Sr. 76/49 został skazany na karę 5 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i honorowych praw obywatelskich na okres lat 3.
    Po procesie więziony w ZK Tarnów, skąd go przewieziono do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono 25 XI 1949. Początek wykonania kary 03 XII 1949, upływ kary 03 XII 1953.
    Zwolniony z więzienia 03 XII 1953 po odbyciu kary. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Śmigna.
    Dalsze losy n/n.
     
    Księga Ewidencyjna CWK Wronki z 1949; IPN Kraków. Charakterystyka nr 200.
     

     
    Augustyński Zygmunt [1890-1959], legionista, dziennikarz, działacz ludowy
     
    Ur. 04 X 1890 w Odporyszowie pow. Dąbrowa Tarnowska, syn Franciszka – Wojciecha i Elżbiety z d. Pytkówny. Ukończył gimnazjum w Tarnowie, gdzie otrzymał świadectwo dojrzałości w 1908. Wlatach 1908-1911 studiował prawo na UJ w Krakowie. Jednocześnie od 1908 do 1910 był dziennikarzem  krakowskiej „Gazety Powszechnej”,  aod 1911 „Głosu Ludu”. W 1912 wraz z W. Korfantym wyjechał do Berlina, gdzie ukończył studia. Od 1915 jako ochotnik był w Legionach Polskich korespondentem Ilustrowanego Kuriera Codziennego. W 1917 ożenił się z Eugenią Bartenbach i zamieszkał w Warszawie, kontynuował pracę dziennikarską. W 1919 zorganizował i redagował oraz wydawał we własnej drukarni „Gazetę Poniedziałkową”. W latach 1925-1931 był redaktorem naczelnym Expresu Porannego”. W 1932 zostaje współzałożycielem agencji informacyjnej „Press”, której do 1937 był redaktorem. W 1937 obejmuje funkcję z-cy redaktora naczelnego i kierownika działu polityki wewnętrznej „Kuriera Polskiego” – organu Zjednoczenia Przemysłowców. Czynny w klubie parlamentarnym w Warszawie. Był współzałożycielem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W okresie okupacji niemieckiej oficjalnie pracował w RGO a konspiracyjnie w Departamencie Informacji i Propagandy przy Delegaturze Rządu na Kraj. Był z ramienia SL członkiem Komisji Opiniodawczej Departamentu Informacji i Propagandy przy DR na Kraj. W XI 1944 opuścił Warszawę.
    Po wojnie był członkiem delegacji Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, która przyechała by naocznie przekonać się o ogromie zniszczenia Warszawy.
    Po przyjeździe S. Mikołajczyka do Polski zostaje członkiem PSL. Był członkiem zespołu organizacyjnego organu prasowego NKW PSL Gazety Ludowej, w której redakcji w XI 1945 rozpoczął pracę w charakterze redaktora politycznego, a następnie redaktora naczelnego. Od VI 1945 do X 1946 utrzymywał kontakty z działaczami WRN i WiN. Miał łączność z szefem wywiadu WiN Obszaru Centralnego. Gromadził materiały dot. działalności organów MBP dostarczane mu przez L. Pawlinę oraz dane personalne dot. pracowników UB, które przekazał w VII 1946 H. Sosnowskiej.
    Zatrzymany przez funkcj. MBP 14 X 1946 i uwięziony na Mokotowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 16 X 1946 WPR Warszawa. W chwili aresztowania mieszkał w Warszawie przy ul. Śniadeckich 6.
    Wyrokiem WSR Warszawa z 06 VIII 1947, sygn. akt Sr. 452/47 został skazany z art. 86 i 88 KKWP i art. 7 MKK na łączną karę 15 lat więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych honorowych alt 5 oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez wSR w skaldzie: przewodniczący ppłk dr Romuald Klimowiecki, sędzia por. Jan Grynkiewicz, ławnik mjr Michał Górski z GZPW WP w obecności prokuratora płk Stanisława Zarakowskiego i protokolanta Wincentego Antropika.
    Po procesie więziony w ZK Warszawa-Mokotów, skad został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony w dniu 16 VII 1948 o godz. 11,45. Początek wykonania kary 16 X 1946, upływ kary 16 X 1961. Postanowieniem sąd w Warszawie z II 1955 otrzymał ze względu na stan zdrowia roczną przerwę od 1o II 1955 do 1o II 1956. Zwolniony z więzienia na przerwę 10 II 1955. Do więzienia już nie powraca. Decyzją z 04 II 1956 Rada Państwa darowała mu pozostała do odbycia część kary. Pracował początkowo jako korektor w Wydawnictwie Oświatowym „Współna Sprawa”, potem redaktor wydawnictw językowych „Mozaika”.
    Mieszkał w Warszawie, gdzie zmarł 26 VIII 1959. Pochowany na cmentarzu Bródno w Warszawie.
    KN, KW2x,ZKZ
    W 1991 został całkowicie zrehabilitowany.
    Żonaty z Eugenią z d. Bartenbach. Miał syna Jędrzeja, ppor. AK, który zginął 13 VIII 1944 w czasie Powstania Warszawskiego i córkę Jadwigę.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II 677/48


    Baczyński Leszek [1931-?], uczeń, członek konspiracji młodzieżowej.
     
    Ur. 12 VII 1931 w Gorlicach, syn Jerzego i Felicji. W czasie wojny i po wojnie mieszkał w Gorlicach. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w szkole średniej w Gorlicach. W latach 197-1948 uczestniczył w działalności konspiracyjnej młodzieżowej organizacji niepodległościowej w Gorlicach. Aresztowany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 28 V 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. W chwili aresztowania miał ukończone 17 lat. Przeszedł ciężkie ubowskie  śledztwo. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 08 IX 1948, sygn. akt Sr. 742/48 został skazany z art. 86 § 1 KKWP na karę 3 lat wiezienia. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek kary 28 V 1948, upływ kary 25 V 1951. W dniu 14 VI 1950 przetransportowany z CWK Wronki do ZK Potulice, skąd został zwolniony po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Rzeszów.
    Po zwolnieniu z wiezienia powrócił do Gorlic.
    Dalsze losy n/n
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 519/1949

     
    Bajek Jan [1899-+?], rolnik, współpracownik WiN
     
    Ur. 15 VII 1899 w m. Mokre, syn Franciszka i Katarzyny. Ukończył szkołę ludową. Z zawodu rolnik. Prowadził własne gospodarstwo rolne we wsi Mokre. W czasie okupacji współpracownik konspiracji niepodległościowej. Po wojnie współpracował i udzielał pomocy działaczom WiN. Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Aresztowany przez WPR Rzeszów 17 I 1949. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 160/49 z dnia 18 III 1949 został skazany przy zastosowaniu amnestii na karę 3 lat więzienia z art. 87 KKWP. Więziony po procesie w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 X 1949. Początek wykonania kary 17 I 1949, upływ kary 17 I 1952.
    W dniu 14 VI 1950 wywieziony z CWK Wronki do ZK Potulice, skąd został zwolniony po odbyciu kary 17 I 1952. Po opuszczeniu więzienia powrócił do miejsca swego zamieszkania przed aresztowaniem.
    Dalsze losy n/n.
     
    Księga więźniów CWK Wronki nr 1064/49
     
     
    Bal Jakub [1898-1967], rolnik, żołnierz AK/DSZ, działacz WiN, ps. „Pień”
     
    Ur. 02 VII 1898 we wsi Mazury pow. Kolbuszowa rodzinie chłopskiej Józefa i Zofii z d. Pomykała. Ukończył szkołę powszechną. Pracował w gospodarstwie rolnym. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK na terenie Obwodu AK Kolbuszowa. Po wojnie prowadził własne gospodarstwo rolne we wsi Mazury. Zaangażowany od VI 1945 do działalności konspiracyjnej w DSZ/WiN przez ks. Stanisława Bąka „Wicka”, którego był bliskim współpracownikiem. Początkowo informator Rady WiN Kolbuszowa, potem kierownik koła WiN Dzikowiec. Zajmował się także kolportażem prasy konspiracyjnej. W VII 1946 zrezygnował z pracy konspiracyjnej.
    Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 22 I 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 253/49 z dnia 12 IV 1949 skazany na karę 6 lat więzienia przy zastosowaniu amnestii. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 X 1949. Początek wykonania kary 22 I 1949, upływ kary 22 I 1955. W dniu 30 IX 1950 przewieziony z CWK Wronki do ZK Potulice. Zwolniony z więzienia przedterminowo ze względu na stan zdrowia. Po opuszczeniu więzienia powrócił do swego miejsca zamieszkania przed aresztowaniem w Mazurach.
    Zmarł 26 II 1967.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; więźniów. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN /1945-1947/. Okręg Rzeszów[w:] ZH WiN nr 6/1995; więźniów. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/W-wa 2001; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg Rzeszów WiN; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1028/49.

    Banach Kazimierz [1907-1984], żołnierz AK/DSZ działacz WiN, ps. „Kazimierz”
     
    Ur. 05 VIII 1907 w Rawie Ruskiej woj. lwowskie, syn Stanisława i Karoliny z d. Skoczylas. Ukończył szkołę powszechna i handlową. W czasie okupacji niemieckiej żołnierz AK. Po wojnie od wiosny 1945 czynny w strukturach konspiracyjnych Brygad Wywiadowczych DSZ i WiN na terenie pow. Nisko. Jego działalność konspiracyjna koncentrowała się głównie na terenie Stalowej Woli, gdzie mieszkał z rodziną przy ul. W. Wasilewskiej 9, potem w Nisku przy ul. Sienkiewicza. Zatrudniony w Hucie Stalowa Wola w charakterze buchaltera. Zbierał informacje z dziedziny gospodarczej i politycznej. Wykonywał także funkcję kuriera do Inspektoratu BW-DSZ-WiN w Mielcu, krypt. „Las”. Zatrzymany przez UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 12 X 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa Rzeszów, sygn. akt Pr848/46. Po prawie ośmiomiesięcznym śledztwie zostaje wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 31 V 1947, sygn. akt Sr. 327/47 skazany na karę 12 lat więzienia z art. 8 Dekretu z 16 XI 1945. Więziony po procesie w ZK Rzeszów. Jego skarga rewizyjna została przez NSW w Warszawie odrzucona i wyrok utrzymany w mocy. Przewieziony z ZK Rzeszów do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 30 XII 1947, początek wykonania kary 12 X 1946, upływ kary 12 X 1958. Sądzony w jednej sprawie z członkami BW –WiN Nisko J. Krzywonosem, E. Torskim, W. Nawrockim, ks. S. Kluzem i swym bratem Leonem.
    W więzieniu wronieckim szykanowany przez personel więzienny. W więzieniu ciężko chorował. Jego wnioski i starania rodziny o złagodzenie kary lub udzielenie przerwy w odbywaniu kary ze względu na stan zdrowia pozostawały bez uwzględnienia. Dopiero w dniu 10 V 1956 Wojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie, sygn. akt 327/47 na podstawie ustawy amnestyjnej z 27 IV 1956 wydał postanowienie o złagodzeniu mu kary do lat 8 i jednoczesnym darowaniu pozostałej do odbycia kary i zarządzając jego zwolnienie z więzienia. Zwolniony z wiezienia we Wronkach 12 V 1956.
    Po wyjściu z więzienia powraca do Niska, gdzie zamieszkał na stałe przy ul. Wolności. Po podleczeniu zdrowia pracował w Niżańskich Zakładach Przemysłu Maszynowego jako pracownik umysłowy.
    Żonaty z Franciszką z d. Dąbek.
    Zmarł 04 XI 1984 w Nisku.
     
    J. Draus - G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN /w:/Studia Rzeszowskie, t. 4 z 1997; G. Ostasz. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”. Okręg Rzeszów. Rzeszów 2000; tenże: Okręg Rzeszowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1275/47; Księga Główna więźniów CWK Wronki z 1952; USC Nisko. Skrócony akt zgonu nr 212/1984.

     
    Banach Leon [1904-+], handlowiec, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Jan”
     
    Ur. 28 VI 1904 w Oleszycach pow. Lubaczów, syn Stanisława i Karoliny z d. Skoczyłaś. W latach międzywojennych ukończył 7 klasową szkołę powszechną oraz 3 klasy gimnazjum handlowego. Przed wojną pracował w zawodzie handlowca. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem AK. Po wojnie mieszkał w Rozwadowie przy ul. Targowej. Pracował jako strażnik w Hucie Stalowa Wola. Od lata 1945 czynny w siatce wywiadowczej BW DSZ/WiN na terenie pow. Nisko. Zbierał informacje z terenu swego miejsca pracy. Wykonywał także funkcję kuriera od kierownika BW WiN Nisko do inspektoratu BW WiN w Mielcu. Zatrzymany przez funkcj. UB na początku X 1946 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 13 X 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Bity i maltretowany w celu wymuszenia zeznań. Był sądzony w grupie działaczy BW WiN z terenu Niska. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 327/1947 z dnia 31 V 1947 został skazany na karę 10 lat więzienia z art. 8 dekretu z 16 XI 1945 oraz kary dodatkowe: przepadek mienia na rzecz skarbu Państwa i utratę praw na lat 5. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 30 XII 1947. Początek wykonania kary 13 X 1946, upływ kary 13 X 1956. W więzieniu wronieckim szykanowany przez personel więzienny. Ponieważ był skazany z dekretu o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa nie obejmowała go żadna amnestia. W dniu 30 I 1953 wywieziony z CWK Wronki do więzienia Sosnowiec-Radocha. Zwolniony z więzienia w 1956. Po wyjściu z więzienia mieszkał w Rozwadowie. Pracował jako buchalter w MRN w Rozwadowie. Ostatnio mieszkał w Harasiukach pow. Nisko.
    Nie żyje.
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN/w:/ Studia Rzeszowskie, t. 4 z 1997; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia „Wolność i niezawisłość”. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1274/1947; Księga główna więźniów CWK Wronki z 1952; Informacja z USC Nisko z dnia 18 VII 2001; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993.


    Banasik Bronisław
    [1894-1979],oficer sł. st. administracji WP, kpt. [1938], żołnierz NOW/AK, mjr [1942], NZW, płk, ps. „Stefan”, „Zrąb”.
     
    Ur. 08 IX 1894 w Będzinie, syn Mikołaja i Agnieszki z d. Maślaczyńskiej. Ukończył szkołę powszechną i handlową. W 1915 jako poddany rosyjski zostaje wcielony do armii rosyjskiej. Brał udział w walkach na frontach I wojny światowej. Od XI 1918 w WP. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920. Po wojnie zweryfikowany w stopniu por. sł. st. piech. z starszeństwem por. od 1 VI 1919. Długoletni oficer 70 pp w Pleszewie, gdzie pełnił różne funkcje, m. in. d-ca kompanii. Po 1932 ukończył kurs dla oficerów administracji wojskowej. Przeniesiony jako oficer piech. do korpusu oficerów administracyjnych. W latach 1937-1939 służył w Pułku Radiotelegraficznym w Warszawie na stanowisku oficera administracyjno-materiałowego. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. 19 III 1938. W kampanii wrześniowej 1939 bierze udział na stanowisku dcy kompanii gospodarczej pułku radiotelegraficznego. Uczestniczył w walkach z wrogiem na Lubelszczyźnie, gdzie jego jednostka zostaje rozbita pod Janowem Lubelskim 26 IX 1939. Unika niewoli i przedostaje się do Warszawy. 01 XI 10939 wstępuje do Organizacji Wojskowej SN, która w 1941 przybrała nazwę NOW. W połowie 1941 wszedł w skłąd KG NOW i pełnił tam funkcję szefa Wydziału Uzbrojenia, a następnie do VII 1942 szefa Wydziału Organizacyjnego. Po rozłamie w SN i NOW był bezskutecznie namawiany do przystąpienia do rozłamowców organizującycjh NSZ. Od X 1942 po scaleniu NOW z AK zostaje mianowany szefem Wydziału Organizacyjnego NOW-AK. Awansowany do stopnia mjr sl. st. 1 IX 1942. Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim od 01 VIII 1944. Początkowo organizował jednostki zło017Cone z ochotników na Mokotowie, potem obejmuje funkcję szefa wyszkolenia w sztabie Komendy Obwodu AK Mokotów. Od 20 IX 1944 p. o. szefa sztabu 10 DP AK im. Macieja Rataja. Po upadku powstania od X 1944 w niewoli niemieckiej. Przebywał w oflagu w VII A Murnau. Do kraju powraca w X 1945. Nawiązuje kontakt z działaczami SN i kadrą dowodczą NZW. Mianowano go kierownikiem Wydziału Wojskowego ZG SN, a w KG NZW funkcję inspektora. W końcu II 1946 spotkał się z nim za pośrednictwem kuriera Jana Kaima „Filipa” Włodzimierz Marszewski i zaproponował mu w obecności płk Władysława Owoca objęcie funkcji komendanta głównego NZW, na co wyraził zgodę. Oficjalnie objał funkcję w III 1946. Oficjalnie zatrudniony jako kierownik wydziału transportowego w Państwowych Zakładach Wydawnictw Szkolnych i mieszkał w Warszawie przy ul. Długiej. Na stanowisku k-dta NZW wykazał duze zdolności organizacyjne, nie dopuścił do rozpadu NZW po aresztowaniu większości kadry dowódczej w III i IV 1946. Po reorganizacji KG NZW mianował swoim z-cą mjr Józefa Drelichowskiego. Przesyłał sprawozdania organizacyjne do centrali SN w Londynie. Utrzymywał kontakty z członkami prezydium SN w kraju Leonem Dziubeckim i Włodzimierzem Marszewskim. Do IV 1947 nadzorował pracę terenową za pośrednictwem pośrednictwem-dtów obszarów i okręgów. Po amnestii w IV 1947 część okręgów ujawniła się i zaniechała dalszej działalności. W konspiracji pozostały tylko okręgi: Warszawski, Białostocki i Podlaski, z którymi nie posiadł już regularnej łączności. Nie zaniechał jednak działalności konspiracyjnej. Aresztowany przez funkcj. UB 14 I 1948 w Warszawie i uwięziony. Podczas śledztwa przeszedł brutalne przesłuchania. Zachowywał jednak godną podstawę. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego wydała z datą 19 I 1948 Naczelna Prokuratura Wojskowa w Warszawie / nr sprawy PN 87/48/. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 13 XI 1938, sygn. akt Sr.1268/48 zostaje skazany z art. 86§2 KKWP oraz art. 1 De3kretu o Ochronie Państwa z 13 VI 1946 i art. 259 kk na trzykrotna karę śmierci. Rozprawie przewodniczył znany oprawca sądowy żołnierz podziemia niepodległościowego kpt. Zbigniew Furtak. Postanowieniem NSW z dnia 14 I 1949 karę śmierci zamieniono mu na karę dożywotniego więzienia. Po procesie wieziony w ZK Mokotów, skad został przetransportowany do centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 12 III 1949. Z CWK Rawicz wywieziony do ZK Potulice. W dniu 17 IX 1954 o godz. 22, oo przywieziony z ZK Potulice do CWK Wronki. Postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 VI 1956 udzielono mu przerwy zdrowotnej w odbywaniu kary od 16 VI 1956 do 16 XII 1956. Zwolniony z więzienia 16 VI 1956. Postanowieniem Zgromadzenia Sędziów NSW w Warszawie z dnia 27 V 1957 nr Zg. Os. 288/57 wyrok złagodzono mu do lat 12, a następnie na podstawie amnestii z 27 IV 1956 do lat 5 uznając jednocześnie karę za odbytą. Po zwolnieniu z więzienia otrzymał zakaz powrotu do Warszawy. Zamieszkal z żoną w Przemkowie pow. Szprotawa na Dolnym Ślasku, gdzie przez wiele lat pracował jako kierownik kina. Opiekował się sparaliżowaną żoną, która w czasie okupacji była łączniczką NOW-AK. Do Warszawy powrócił dopiero w 1970.
    Zmarł w Warszawie 19 III 1979.
    W konspiracji NZW awansowany do stopnia ppłk/płk Miał syna Zdzisława /ur. 1926/, który poległ podczas Powstania Warszawskiego.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW, SKZ. Pośmiertnie odznaczony w 27 IV 1993 Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1924,1928, 1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w wP 1935-1939. Kraków 2003; R. Rybka-K. Stepan. Rocznik oficerski 1939; Księga Główna wieźniów CWK Rawicz nr II/358/49; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/612/54; A. Zagórski.Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 2. Wrocław 2000.`

     
    Baran Zygmunt [1918-1950], podoficer żandarmerii WP, kpr. [1937], w konspiracji ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Pirat”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Rejonu Kłodzko WiN Okręgu Tarnopol WiN VII 1946 – 1949
     
    Ur. 07 VII 1918 w Białej Cerkwi k/Tarnopola. Syn Jana /technika rolnego/ i Stanisławy z d. Krępowicz. Szkołę powszechną ukończył w Białej Górce pow. Krzemieniec. Następnie kształci się w średniej szkole rolniczej. Był członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej. Działa PW.W 1937 odbył służbę wojskową. Przeszkolony na ośmiomiesięcznym kursie w Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu. Następnie wcielony do 2 dywizjonu żandarmerii przy DOK Lublin. Krótko przed wybuchem wojny przeniesiony do Kowla.
    Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczył w okolicach Biłgoraja, gdzie jego oddział został rozbity. Unika niewoli i powraca w rodzinne strony. Pod okupacją sowiecką pracował jako robotnik kolejowy w Tarnopolu. Podczas niemieckiej okupacji pracował przy budowie dróg oraz w lokalnym urzędzie pracy. Do konspiracji ZWZ/AK został zaprzysiężony przez ppor. rez. Juliana Berga ps. „Wicher“. Był kolporterem prasy podziemnej i działał w komórce wywiadu. Zbierał informacje dot. transportów kolejowych. Od 1943 czynny w komórce legalizacyjnej K.O. AK Czortków. Jednocześnie prowadził archiwum obwodu.
    W kwietniu 1944 po wejściu wojsk sowieckich pracował w Urzędzie Ziemskim w Zbarażui majątku rolnym w rejonie Czortkowa. Czynny nadal w tarnopolskiej siatce AK/NIE. Rozprowadzał prasę podziemną, wystawiał fałszywe dokumenty, gromadził broń.
    Na przełomie VIII/IX 1945 wyjechał do Polski. Przewiózł przez granicę pistolet maszynowy MP i pistolet FN.
    Osiedla się w Kłodzku. Podjął pracę jako inspektor rolny w Oddziale PUR, potem pracuje jako urzędnik w Państwowej Centrali Handlowej. W Kłodzku odnalazł go kpt. M. Lipa, który wciąga go do pracy konspiracyjnej w WiN. Zostaje organizatorem i komendantem Rejonu Kłodzko Okręgu AK-WiN Tarnopol. Odnawiał kontakty z ekspatriantami osiedlającymi się w pow. kłodzkim. Rozprowadzał „Strażnicę Kresową”, sporządzał raporty sytuacyjne dla kpt. B. Żeglina.
    Współpracował z prezesem Zarządu Powiatowego SD w Dzierżoniowie por. dr L. Kaliniewiczem. W VIII, 1946 kpt. M. Lipa pisał do Komendy Okręgu „ zauważyłem, że „Pirat” przez cały okres pracy konspiracyjnej nie był awansowany. Nie znam jego pracy w okresie poprzednim jednak, jeżeli chodzi o obecny czas to pracuje więcej aniżeli inni. Proszę, więc jeżeli to jest możliwe, pomyśleć o nim. W obecnej chwili jest on kapralem żandarmerii”.
    Od kwietnia 1948 był już inwigilowany przez wywiadowców z PUBP w Kłodzku. W dniu 05 kwietnia 1949 zostaje zatrzymany przez grupę funkcj. PUBP Kłodzko i WUBP Wrocław. Aresztowany przez WPR Wrocław. Sankcję podpisał ppłk Antoni Lachowicz.
    Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. W dniu 25 VI 1949 sygnatura akt Sr. 551/49 został skazany przez WSR Wrocłąw pod przewodnictwem por. Stanisława Romanka na 12 lat więzienia. W dniu 27 VII 1949 przeniesiony do więzienia przy ul. Sądowej, skąd go przewieziono do CWK w Rawiczu. 24 IV 1950 został umieszczony w więziennym szpitalu. Zmarł tam 22 VI 1950 o godz. 14,50. Pochowany 26 VI 1950 na więziennej działce cmentarza parafialnego w Rawiczu.
     
    T. Balbus. Ludzie podziemia AKWiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/,t. II, s.148-149; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1950; Ośrodki Represji Rawicz-Wronki 1945-1956, s. 16 /Wykaz więźniów politycznych w CWK Rawicz 1945-1956/. Poznań 1995
      

    Baranowski Antoni Władysław [ 1906-1986], oficer sł. st. piech. WP, por. ]1934] , w konspiracji Polskiej Organizacji Zbrojnej /POZ/ , AK, ps. „Oksza”, „Tolo”, kpt. sł. st. piechoty [1 I 1945r.], więzień NKWD i UB.
    Kmdt Obwodu AK Tomaszów Maz. VII 1944 – I 1945.Okręg Łódź AK
    Ur. 31 V 1906. Po ukończeniu średniej szkoły i zdaniu matury wstępuje do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz./ Komorowie, gdzie kształci się w latach 1928 –1931. Po ukończeniu podchorążówki awansowany do stopnia ppor. sł. st. piech. ze starszeństwem 15 VIII 1931 z przydziałem do dalszej służby zawodowej w 60 pp w Ostrowie Wlkp. na stanowisko dowódcy plutonu. Do stopnia por. sł. st. piech. awansowany 15 VIII 1934. W kampanii wrześniowej 1939 dowódca 6 kompanii II batalionu 60 pp. Przeszedł szlak bojowy pułku. W trakcie walki z wrogiem zostaje dwukrotnie ranny. Pierwszy raz w dniu 7 IX 1939 ,a po raz drugi dnia 25 IX 1939.W okresie okupacji niemieckiej czynny w konspiracji. Początkowo w POZ na terenie Piotrkowa Trybunalskiego. Należał do współorganizatorów siatki POZ na tym terenie. Pełnił funkcję k-dta POZ na Piotrków Tryb. W 1942 w wyniku scalenia POZ z AK zostaje żołnierzem Armii Krajowej. Był instruktorem i wykładowcą w konspiracyjnej Szkole Podch. Rez. Piech. na terenie okręgu łódzkiego AK. W okresie od VII 1944r. do I. 1945r. pełni funkcję k-dta Obwodu AK Tomaszów Maz. Awansowany rozkazem KG AK z 23 I 1945r. do stopnia kpt. sł. st. piechoty ze starszeństwem 1 I 1945. Wiosną 1945 aresztowany przez NKWD i uwięziony. W grupie oficerów AK był więziony przez NKWD we Wronkach, Poznaniu /specłagier nr 2/, Rawiczu. Więzieni byli w specjalnie odizolowanych celach przeznaczonych do dyspozycji NKWD, dlatego w księgach ewidencyjnych CWK Wronki i Rawicz nie figurują. W końcu X 1945 zostaje z grupą więźniów przewieziony do ZK Mokotów i przekazany do dyspozycji MBP. W listopadzie 1945 większość oficerów zwolniono w tym Antoniego Baranowskiego
    Zmarł w 1986.
    Rocznik oficerski MSWoj. Warszawa 1932; E. Wawrzyniak. Na rubieży Okręgu AK Łódź. Warszawa 1988, wg indeksu.

    Barć Michał [1903-1979], podoficer rez. kaw. WP, plut., żołnierz ZWZ/AK, ppor. [1943], ps. „Jędrzej”, „Krogulec”, „Ragis”
    Ur. 06 IX 1903 w Pobitnem pow. Rzeszów, syn Jana i Magdaleny z Magdaleny. Kowalskiej. Ukończył szkołe ludową, potem do 1919 cztery klasy gimnazjum w Rzeszowie. W latach 1919-1922 mieszkał u swych krewnych w Zbereźnicy pow. Stryj, gdzie ukończył w VI 1922 szkołę rolniczą. Od IV 1923 pracuje jako praktykant w majatku Juliusza Gliwickiego w Obszy pow. Biłgoraj. Od 10 x 1924 do 1926 odbywał służbę wojskową w 12 p. uł. w Krzemieńcu. Ukończył sześciomiesięczną szkołe łączności i awansował do stopnia kpr. Do 1932 pracował jako zarządca majątku Łubno k. Dynowa. W 1932 wyjechał na kresy wschodnie i pracuje jako zarządca majątku Błotnia, zaś od 1935 w majatku klasztornym sióstr Niepokalanek w Zalipiu, pow. Rohatyn. W roku 1928 i 193o odbył ćwiczenia wojskowe rezerwy. Awansowany do stopnia plut. rez. kaw. W VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 6 dywizjonu żandarmerii we Lwowie, w szeregach, którego bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. Po rozbiciu oddziału przez Niemców pod Rudkami unika niewoli i powraca do Rzeszowa.Od XII 1939 działa w konspiracyjnej organizacji Narodowo –Ludowa Organizacja Walki, jednocześnie dziaał a w siatce zWz dowodzonej przez mjr dypl. rez. Władysława Bartosika „Broda”. Po „wsypie” w 1940 i aresztowaniu mjr Bartosika zagrożony aresztowaniem ukrywał się od wiosny 1940 w Łubnie. 10 XI 1940 zaprzysiężony do zWZ przez por. Józefa Maciorka „Żuraw” i przydzielony na stanowisko d-cy plutonu. W 1940 wspólnie z J. Lutakiem „Orzeł’ organizował zreby Placówki ZWZ Błażowa. W III 1942 po dwuletniej nauce, zdał maturę przed podziemną Państwową Komisją Egzaminacyjną „Kuźnica”. W 1942 uczestniczył jako elew i instruktor, w kursie szkoły podchorążych rezerwy przy Placówce AK Błażowa, który ukończył 20 VI 1942. 3 V 1942 awansowany do stopnia sierż. rez. kaw. Od 04 VI 1942 adiutant Placówki AK błażowa.Mianowany ppor. rez. kaw. z starszeństwem od 03 V 1943. Od 07 XI 1943 był z-cą d-cy Placówki AK błażowa, a od o1 II 1944 objął dowództwo Placówki AK dynów. Brał udział w akcji  „Burza”. W VIII 1944 zdekonspirowany przed sowieckim komendantem Dynowa. Zostaje kierownikiem upaństwionego majątku w Łubnie. We IX 1947 przesłuchiwany przez funkcj. UB. Od III 195o pracował jako kierownik grupy technicznej w PGR Oleszyce, pow. Lubaczów. Aresztowany przez funkcj. UB 12 XI 1951 w Oleszycach i oskarżony o przynależność od VI 1951 do podziemnej „Polskiej Powstańczej Siły Zbrojnej”. Wyrokiem WSR Rzeszów z 23 VII 1952 skazany na karę 12 lat więzienia, złagodzonej na podstawie amnestii do lat 8. Więziony po procesie w więzieniu na zamku Rzeszowskim, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 24 X 1954. Zwolniony 17 I 1956 powrócił do Łubna. Do emerytury pracował w PGR Widacz-Brzozów, a potem we własnym gospodarstwie rolnym.
    Zmarł 21 IV 1979 w Lubnie, pochowany na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie.
    Żonaty Bronisławą Fuksa, miał czworo dzieci.
    G. Ostasz-A. Zagórski. Akcja „Burza” w Inspektoracie AK Rzeszów; Księga ewidencyjna CWK Rawicz z 1954


    Bartoszewski Konrad – Czesław [ 1914 – 1987], nauczyciel, plut. pchor. rez. piech. [1938]. Żołnierz ZWZ/AK/ROAK/DSZ, ppor./ por./kpt. rez., działacz WiN, ps. „Wir”, „Zadora”. Więzień polityczny PRL.Prezes /k-dt/ Inspektoratu WiN Zamość – Okręg Lublin WiN
    Ur. 5 V 1914 w Baranówce woj. wołyńskie. Syn Wacława / lekarz weterynarii/ i Janiny z d. n/n. W 1920r. mieszka z rodzicami w Kowlu, gdzie ukończył szkołę powszechną. W 1933r. zdał maturę w Państwowym Gimnazjum w Zamościu. Następnie studiuje polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. W 1939r. uzyskał tytuł mgr polonistyki.
    W latach 1937-1938 odbywał służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podch. Rez. Piechoty przy 9 pp Leg. w Zamościu. Przeniesiony do rezerwy jako plut. pchor. rez. piech. z przydziałem wojennym do 7 pp Leg. w Chełmie. W szeregach 7 pp Leg. brał udział w kampanii wrześniowej 1939r. Uczestniczy w walkach z wrogiem na szlaku bojowym pułku. Po zakończeniu działań wojennych powraca na Lubelszczyznę. Od jesieni 1939r. współorganizator siatki konspiracyjnej SZP potem ZWZ na terenie Józefowa. Pełni kolejno funkcje; zastępcy dowódcy placówki do II 1941, potem od II 1941 – XI 1942r. k-dt placówki oraz organizator i d-ca Oddziału Dywersji Bojowej. Od XI 1942 do III 1943r. k-dt Rejonu Józefów AK. W dniu 25 II 1943r. aresztowany przez żandarmerię niemiecką i osadzony w areszcie policji w Józefowie, skąd został uwolniony w wyniku akcji przeprowadzonej przez podległych mu żołnierzy AK. W odwecie Niemcy zamordowali jego rodziców i siostrę. W dniu 8 III 1943r. w walce z wrogiem zostaje ranny. Pod fałszywym nazwiskiem leczy się w szpitalu w Biłgoraju i Nisku. Od I 1944r. d-ca szkolnego kursu Młodszych Dowódców Piechoty V Rejonu, przekształconego w VI 1944r. w oddział partyzancki, który m.in. osłaniał szpital leśny. Dowodzi oddziałem w walkach Zgrupowania mjr „Kaliny” / E. Markiewicza/ toczonych z wrogiem w dniach 18-25 VI 1944r. Po śmierci „Kaliny” dowodzi całością sił partyzanckich. Po zaciętych i dramatycznych walkach pod Osuchami wyprowadza oddziały partyzanckie z okrążenia. Potem d-ca III batalionu 9 pp leg. AK. W VIII 1944r. oddział rozformował.
    W okresie okupacji sowieckiej nadal w konspiracji. Po rozwiązaniu w styczniu 1945r. AK, działa w strukturze ROAK potem DSZ i WiN. Od I 1944r. do V 1945r. k-dt V Rejonu AK/ROAK/DSZ Józefów. Zagrożony aresztowaniem przeniesiony do sztabu okręgu lubelskiego DSZ na funkcję szefa sztabu. Od X 1946r. do ujawnienia w IV 1947r. pełni dodatkowo obowiązki prezesa Inspektoratu Zamość WiN. Po ujawnieniu swej działalności w IV 1947r. wyjechał do Warszawy gdzie podjął pracę w wydawnictwie „Czytelnik” potem w Naczelnej Dyrekcji Muzeów i ochrony Zabytków.
    Aresztowany przez UB w XI 1952r. i skazany przez WSR Lublin na karę 6 lat więzienia. Więziony na zamku Lubelskim, potem w cWK Wronki. Na skutek ciężkiego stanu zdrowia został zwolniony w 1954r. Mieszka w Radomiu potem we Wrocławiu. Pracuje w szkolnictwie. Był m.in. dyr. Liceum Ogólnokształcącego przy Sanatorium Rehabilitacyjno- Ortopedycznym we Wrocławiu. W 1969r. obronił pracę doktorską. Tego samego roku przeprowadza się do Lublina, gdzie pracuje jako pracownik naukowy KUL. Pracował tez w redakcji Enc. Kat. Na emeryturę przeszedł w 1979r.
    Zmarł 21 IV 1987r. w Lublinie i tu pochowany na cmentarzu przy ul. Lipowej. Przed śmiercią mieszkał w Lublinie ul. Balladyny nr 12/138. W konspiracji awansowany do stopnia ppor. rez. 11 XI 1942r. do stopnia por. rez. 11 XI 1944r. a kpt. rez. rozkazem Delegata Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj nr 319 z 1 VI 1945r.
    Żona Janina z d. Roguska żołnierz AK. Więziona przez UB. Skazana wyrokiem WSO Lublin syg. akt 350/45 z dnia 16 V 1945r. na wieloletnie więzienie.
     
    USC Lublin. Skrócony akt zgonu nr 1348/1987r.; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Wyd. 1995r.,s. 24,26,98,117,214.   

     
    Bartuś Julian [ 1922-1962], żołnierz ZWZ/AK/DSZ, działacz WiN ps. „Bojko”, „Julek”, „Krajewski”, „Romański”, „Zbyszek”. Więzień polityczny PRL.
    Kierownik Rady Powiatowej WiN Przeworsk.
     
    Ur. 6 I 1922r. w Ubieszynie pow. Przeworski jako syn Antoniego i Walerii z d. Czeszyk. W 1938r. ukończył 4 klasy gimnazjum w Leżajsku a w 1939r.5 klasę  gimnazjum w Jarosławiu. W okresie okupacji niemieckiej uczy się na tajnych kompletach, gdzie zdaje maturę. Od końca 1939r. do połowy 1940r. współpracownik wydawanego przez Józefa Sigdę konspiracyjnie w Ubieszynie „Biuletynu Radiowego”. Współpracował z W. Jasińskim ps. „Jędruś” przy wydawaniu gazetki „Odwet”. Pracował na punkcie przebitkowym w Grodzisku Dolnym potem w Opaleniskach. Po przeniesieniu w maju 1941r. punktu do Lipnika pow. Przeworsk był łącznikiem pomiędzy Centralą „Odwetu” w Tarnobrzegu a punktem w Lipniku. Od III 1940 do X 1942 był żołnierzem Placówki ZWZ/AK Nr 5 w Grodzisku Dolnym – Obwód Łańcut ZWZ/AK. Ukończył konspiracyjny kurs Szkoły Podchorążych Rez. Piechoty Organizowany w obwodzie Łańcut. Od X 1942 do II 1945 szef kancelarii Inspektoratu Rejonowego AK Przemyśl. Tę samą funkcję pełni od II 1945 do VIII 1945 w strukturach poakowskich NIE/DSZ. Latem 1945r. rozdzielał z „Doną” / Leokadia Jarzynowska/ fundusze pomiędzy b. żołnierzy AK z obwodu przeworskiego AK. P{o utworzeniu we wrześniu 1945r. struktur Zrzeszenia WiN zostaje mianowany kierownikiem Rady Powiatowej WiN w Przeworsku. Aktywną działalność prowadzi na tym terenie do jesieni 1946r. Później wyjechał do Krakowa by podjąć studia na Akademii Handlowej. Funkcję kierownika Rady WiN przekazał Janowi Blokowi ps. „ Brzozowski”, „Gorlica”. Mieszkał w Krakowie przy ul. 18 Stycznia 36. Przyjeżdżał do Przeworska i interesował się nadal działalnością WiN. Sporządzał miesięczne raporty dla Kierownika Rejonu WiN Przemyśl. Od grudnia 1946r. pełni funkcję szefa kancelarii Okręgu WiN Kraków. Od II –VIII 1947 p.o kierownik Komórki Organizacyjnej Okręgu WiN Kraków. Po aresztowaniu przez funkcj. WUBP Kraków prezesa okręgu W. Szczepańskiego ps. „Teofil”, pełni dodatkowo do V 1947 obowiązki szefa łączności okręgu. Poszukiwany przez UB, w sierpniu 1947r. razem z żoną Anną wyjechał za zgodą p.o prezesa okręgu „Wilejki” / Józefa Petriczek zd. Bandrowicz do Majewa k/Jeleniej Góry i przebywali tam u Stefanii Bandrowicz siostry J. Petriczek. W październiku 1947r. przekroczył z żoną granicę PRL z Czechosłowacją z zamiarem przedostania się do strefy amerykańskiej w Niemczech. Zatrzymani 15 XI 1947r. na terenie Czechosłowacji, zostali w dniu 15 IV 1948r. przekazani władzom komunistycznym w Polsce. Dnia 22 IV 1948 przekazani przez JW. 2219 w ręce funkcj. WUBP Rzeszów dla dalszego śledztwa. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec J.B. wydała z data 27 IV 1948r. Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 14 września 1948r. sygnatura akt Sr. 597/48 został skazany na karę śmierci, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Rozprawie przewodniczył znany oprawca sądowy żołnierzy AK/WiN mjr Wacław Pietroń. W dniu 14 grudnia 1948r. NSW w Warszawie Sn.Od. S. 2997/48,na niejawnym posiedzeniu wydał postanowienie o nieuwzględnieniu odwołania obrońcy i utrzymał wyrok w mocy. B. Bierut skorzystał z prawa łaski i decyzją z dnia 18 I 1949r. karę śmierci zmienił na dożywotnie więzienie. Na podstawie amnestii z XI 1952r., złagodzono mu karę do lat 12 utratę praw do lat 5. Więziony po procesie w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia we Wronkach i tu osadzony w dniu 25 maja 1949r. Początek kary 27 IV 1948. Z wyrokiem 12 lat więzienia został w dniu 23 czerwca 1956r. przewieziony z CWK we Wronkach do Więziennego Gospodarstwa Rolnego MBP w Kawczu k/Rawicza. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956r. Postanowieniem Zg. Og. Sędziów NSW w Warszawie z dnia 11 lipca 1956r. złagodzono mu karę do lat 5 i utratę praw do 2 lat i 6 miesięcy, uznając karę za odbytą. Na polecenie NSW został zwolniony z ZK Kawcze w dniu 25 sierpnia 1956r. Powraca do Leżajska ze znacznym uszczerbkiem zdrowia. Podejmuje pracę zawodową jako st. inspektor upraw tytoniu na terenie miejscowości Grodzisko Dolne i Górne, Wólka Grodzicka i Zmysłówka. Rozpoczął studia zaoczne na Wyższej Szkole Rolniczej w Krakowie. W 1961r. ze względu na zły stan zdrowia utraconego w więzieniach, przechodzi na rentę inwalidzką.Zmarł 26 marca 1962r. w Leżajsku i tu pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnym.
    Wydział II karny Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie postanowieniem z dnia 28 X 1991r. nr II. Ko. 771/91 uznał wyrok b. WSR Rzeszów z 14 IX 1948 za nieważny, jako skazujący za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Żonaty z Anną z d. Szeliga /ur. 3 XI 1919/ ·
     
    Księga ewidencyjna więźniów ZK Wronki z 1949 i 1951/52 / tu adnotacja o zmianie wyroku i transporcie do ZK Kawcze/.; Skorowidz więźniów z 1956r. , osadzonych w Kawczu ;A. Zagórski. Biogram J. Bartusia MSUDN 1939-1956, t. I. S. 18-20;T. Balbus – W. Nawrocki. Opr. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/, s.237,238,239,250,251,252,254,312-313,341,463; S. Głąb. Okręg Krakowski AK/NIE/WiN. Charakterystyka nr 200/k, IPN Kraków

     
    Basztoń Antoni [1913 – 1996], ekonomista, ppor. rez. piech. WP [1938], w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK ps. „Wierzbowy”, więzień polityczny PRL. Kmdt Obwodu AK Wodzisław VI 1942-1945. Inspektorat AK Rybnik – Okręg Śląsk AK.
    Ur. w dniu 17 VII 1913 w Pszowie, syn Józefa i Albiny. W 1933 ukończył Gimnazjum im. Powstańców Śląskich w Rybniku, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości. Od 1933 studiuje w wyższej Szkole Handlowej w Krakowie, która ukończył z tytułem ngr ekonomii w 1939 W okresie studiów w latach 1934-1935 odbył służbe wojskową w 3 kompanii szkolnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie z przydziałem do 50 pp w Kowlu. Po odbytych ćwiczeniach został awansowany do stopnia ppor. rez. piech. ze starszeństwem 1 I 1938 z przydziałem mobilizacyjnym do 75 pp w Rybniku. W sierpniu 1939r. zostaje zmobilizowany do WP i wcielony do 75 pp, gdzie objął funkcję d-cy plutonu w 1 kompanii I batalionu. Bierze udział w walkach z wrogiem na szlaku bojowym pułku od Rybnika pod Zamość na Lubelszczyźnie. Unika niewoli niemieckiej. W październiku 1939 powraca do Pszowa, gdzie mieszkał przed wojną.
          Od końca 1939 podjął pracę w prywatnej fabryce niemieckiej w Raciborzu, gdzie nawiązał kontakty z ppor. rez. F. Żymełką ps. „Orlik”, „Rębacz”, „Sęp”, który zaprzysiągł go na początku 1940 do konspiracji ZWZ. W tym okresie czynny w siatce wywiadu. Wszelkie informacje przekazuje bezpośrednio F. Żymełce. W połowie 1942 zostaje mianowany komendantem Obwodu AK Wodzisław krypt. „Kaplica”, wchodzącego w skład inspektoratu rybnickiego AK. W ramach swej działalności organizuje struktury konspiracyjnych plutonów, z których w wypadku planowanych wystąpień zbrojnych miano utworzyć II batalion 75 pp AK, którego został wyznaczony dowódcą. Swoje funkcje wykonuje do stycznia 1945 t.j. do rozwiązania w styczniu 1945 AK. Jednakże nadal pozostaje w konspiracji DSZ. Ujawnia struktury organizacji we wrześniu 1945 na polecenie k-ta okręgu śląskiego AK/DSZ płk Z. Janke – Waltera. Osobiście nie ujawnia swej działalności konspiracyjnej. Oficjalnie podjął pracę zawodową jako urzędnik ekonomiczny w Kopalni Węgla Kamiennego „Anna „ w Pszowie. W tym okresie mieszkał przy ul. Ks. Piotra Skargi nr 22 w Pszowie.
    Aresztowany przez funkcj. WUBP Katowice na początku XII 1947. Z datą 11 XII 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Katowicach wydała wobec niego postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. W śledztwie do II 1949
    Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Katowicach z dnia 12 II 1949, sygnatura akt Sr. 71/49 został skazany z art. 86 KKWP na karę 6 lat więzienia i kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych i obywatelskich honorowych , oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Na mocy amnestii z 22 II 1947 karę złagodzono do lat 3, praw do na lat 2 z wyjątkiem przepadku mienia. Po procesie więziony w ZK Katowice, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 14 I 1950. W dniu 14 VI 1950 został przewieziony z CWK Wronki do ZK Potulice, gdzie go zmuszano do niewolniczej pracy w OPW Potulice.
    WSR Katowice zaliczył mu początek odbycia kary od dnia 11 XII 1947 – upływ wykonania kary 11 XII 1950. Zwolniony z więzienia w Potylicach. Po odbyciu orzeczonej przez WSR kary 3 lat więzienia. Więzienie opuścił w dniu 11 XII 1950. Po zwolnieniu udał się do Pszowa, gdzie początkowo nie mógł znaleźć odpowiedniej pracy. Inwigilowany przez miejscowych funkcj. UB jako wróg demokracji ludowej. Po 1956 pracował w swym zawodzie.
    Mieszkał w Pszowie k/ Wodzisławia Śląskiego, gdzie zmarł 7 VI 1996.

    M. Brzost. Rybnicki Inspektorat AK. Wyd. 1995r.,s.46,63,93,158,159; Księga więźniów karnych CWK Wronki nr 178/50 / tu adnotacja o transporcie do ZK Potulice/; J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Pruszków 2003.

     
    Bąbiński Kazimierz Damian [ 1895 – 1970], legionista, oficer sł. st. WP, ppłk [1934], w konspiracji ZWZ/AK, płk sł. st. [1943], ps. „Boryna”, „Krzysztof”, „Luboń”, „Marcin”, „Orlica”, „Wiktor”, „Zrąb” vel Maciej Boryna. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Okręgu AK Wołyń 1942-1944.
     
    Ur. 29 X 1895 w Stopnicy pow. Opatów. Syn Rudolfa Stanisława /geometry/ i Marii z d. Marska. Uczył się w Szkole Polskiej w Lublinie a następnie w gimnazjum w Radomsku gdzie ukończył siedem klas. W sierpniu 1914 wstępuje do Legionów Polskich. Jako szeregowiec otrzymał przydział do II batalionu Zgrupowania J. Piłsudskiego. Walczy pod Krzywopłotami gdzie zostaje dwukrotnie ciężko ranny. Ze szpitala polowego odesłano go na leczenie do Pragi. Po wyleczeniu ran powraca po przeprowadzonej reorganizacji zgrupowania. Otrzymuje przydział do 5 pp Leg. Przeszedł szlak bojowy 5 pp Leg. aż nad Styr. Brał udział w bitwie pod Kostiuchnówką, gdzie zostaje ranny i odesłany do szpitala wojskowego w Rzeszowie.W okresie od XII 1916 do VII 1917r. przebywał na kursie oficerskim, potem po odmowie złożenia przysięgi na wierność Austrii był w obozie dla internowanych w Szczypiornie. Potem był k-dtem Podobwodu I Okręgu POW Lublin. Od listopada 1918 służy w 5 pp Leg. W szeregach 5 pp Leg. wyrusza na odsiecz Lwowa. Brał udział w walkach o Przemyśl i w obronie Lwowa, jako d-ca plutonu. W marcu 1919 skierowany do kadry w Komorowie gdzie formowała się 1. DP Leg. Bierze udział jako ppor. uczestniczy w wojnie polsko-bolszewickiej. Od listopada 1919 d-ca 5 kompanii 5 pp Leg. Od IX 1920 adiutant II batalionu a od XII 1919 ponownie d-ca kompanii. Brał udział w wyprawie kijowskiej. Walczył pod Równem i nad Styrem, gdzie jest d-cą II batalionu. Od VI 1920 adiutant 1 Brygady Piechoty, a od X 1921 oficer w sztabie 1. DP Leg. w Wilnie, potem szef adiutantury. Zweryfikowany w stopniu kpt. sł. st. piech. ze starszeństwem 1 VI 1919. Od II 1922r. I oficer sztabu, od V 1924 szef sztabu dywizji. W X 1924 powraca do 5 pp Leg. na stanowisko adiutanta batalionu. Przeniesiony następnie do Nowych Święcian na stanowisko d-cy kadry instruktorskiej pułku, gdzie pracował do 1928 kierując wyszkoleniem kadr Przysposobienia Wojskowego /PW/ i szkoleniem młodzieży PW. Awansowany do stopnia mjr sł. st. piechoty 1 I 1928. Od IV 1928 d-ca II batalionu 5 pp Leg. Jesienią 1930 przeniesiony do KOP i mianowany d-cą XXII batalionu KOP w Nowych Trokach. Awansowany do stopnia ppłk sł. st. piech. 1 I 1934. W marcu 1935 przekazał funkcję ppłk sł. st. Emilowi Fieldorfowi. Ukończył kurs dla dowódców pułków w Rembertowie. Potem mianowany zastępcą d-cy 42 pp w Białymstoku. Od 15 XI 1938 d-ca 5 pp Leg. w Wilnie, którym dowodził w kampanii wrześniowej 1939 w składzie 1. DP Leg. W czasie walk w nocy z 13/14 IX 1939 zostaje kontuzjowany w walce z wrogiem pod Seroczynem, gdzie 14 IX 1939 dostał się do niewoli niemieckiej, z której po kilku godzinach uciekł. W X 1939 przedostał się do Warszawy gdzie zatrzymał się u swego brata Stefana. Od XI 1939 działa w szeregach SZP/ZWZ. Od początku 1940 kierownik Wydziału Piechoty i Wyszkolenia w Oddz. III K-dy Gł. ZWZ. W połowie 1941 po podziale Oddz. III na dwa piony zostaje szefem Oddz. IIIb /wyszkolenia, regulaminów i instrukcji bojowych/ KG ZWZ-AK.
    W VI 1942 zostaje przez K-dta Gł. AK mianowany k-dtem Okręgu AK Wołyń. Pełni tą funkcję z siedzibą w Warszawie a od III 1943 w Kowlu. Rozkazem NW z 20 III 1943 został awansowany do stopnia płk sł. st. piechoty.
    Organizator i pierwszy d-ca 27 WDP AK. W lutym 1944 odwołany do Warszawy na stanowisko Inspektora KG AK. Był przewidywany do działalności w NIE. Nie Brał udziału w powstaniu Warszawskim i 16 VIII 1944 wraz z ludnością cywilną opuścił Warszawę. W tym okresie przeżył osobistą tragedię. Jego jedyny syn 8 – letni Marcin zmarł na zapalenie wyrostka robaczkowego. Kontynuował działalność konspiracyjną., Od I 1945 był krótko II zastępcą gen. E. Fieldorfa „Nila” – k-dta NIE. W trakcie przygotowań do wyjazdu za granicę zostaje 2 XI 1945 aresztowany w Warszawie przez funkcj. UB. Wyrokiem WSR w Warszawie zostaje skazany na 6 lat więzienia. W dniu 16 III 1947 na podstawie amnestii z 22 II 1947 został zwolniony z Centralnego Więzienia we Wronkach. Przebywał w Poznaniu gdzie się leczył, potem w Warszawie i Gdańsku. Aresztowany ponownie przez oficerów Informacji Wojskowej 16 XII 1947 w Poznaniu, gdzie mieszkał przy ul. Kraszewskiego. Przewieziony do więzienia Informacji w Warszawie. Wyrokiem WSR w Warszawie z dnia 30 I 1950, sygnatura akt Sr.1749/49 został skazany na karę 10 lat więzienia. Potem przewieziony do więzienia we Wronkach. Zwolniony z więzienia 16 XII 1953 na podstawie amnestii z listopada 1952r. Po wyjściu z więzienia zamieszkał w Szczecinku, gdzie od 1954 pracował jako referent w Rejonie Przemysłu Leśnego. Zrehabilitowany postanowieniem Sądu Wojewódzkiego dla m. Warszawy z 7 VIII 1958. W 1959 przeszedł na rentę specjalną. Zmarł na zawał serca 24 IX 1970 w Szczecinku. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
    Odznaczony VM kl. IV i V, KW 4x, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta.
     
    Roczniki oficerskie 1923,1924,1928, 1932 /tu data ur. 10 X 1895/; A. Kunert.Słownik Biograficzny Konspiracji Warszawskiej 1939-1944, t. II, s. 29-30 / tu data ur. 29 X 1895/; J. Turowski. „Pożoga”, s. 538 / tu data ur. 17 X 1896/; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych 1945-1956r.,s. 12, wyd. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1951-1952.

     
    Bąk Stanisław [1908–1983],ksiądz katolicki, żołnierz konspiracji ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Wicek”. Więzień polityczny PRLKierownik Rady Powiatowej WiN Kolbuszowa
     
    Ur. 17 XI 1908r. we wsi Czelatycze pow. Jarosław. Syn Wincentego i Antoniny z d. Leszko. Pochodził z rodziny chłopskiej. W Przemyślu ukończył Gimnazjum i Seminarium Duchowne. W 1935r. otrzymał święcenia kapłańskie. Początkowo wikary w Niewodnej k/ Strzyżowa potem proboszcz w Dzikowcu k/Kolbuszowej. W 1937r. został proboszczem w Mazurach gm. Raniżów. Rozpoczął tu budowę nowego kościoła, którego budowę zakończył w okresie okupacji niemieckiej.
          Czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Obwodu Kolbuszowa ZWZ/AK. Jego plebania w Mazurach była miejscem spotkań i odpraw z kapelanami oraz szkoleń elewów konspiracyjnych szkół podchorążych AK z terenu Placówek AK Raniżów i Sokołów Małopolski. Był kapelanem Obwodu AK Kolbuszowa. Po objęciu władzy przez komunistów czynny w konspiracji antykomunistycznej DSZ i od IX 1945 w WiN. Faktycznie kierował tam strukturami obwodu DSZ i był kierownikiem Rady Powiatowej WiN od IX 1945 do IV 1946.W kwietniu 1946r. przekazał kierownictwo Rady WiN Kolbuszowa Józefowi Frankiewiczowi ps. „Marcin, którego był zastępcą. Jesienią 1947 zostaje wraz z swymi współpracownikami aresztowany przez funkcj. UB, potem zwolniony. Ponownie aresztowany przez funkcj. WUBP Rzeszów w dniu 12 I 1949r. Postanowienie wydane przez WPR Rzeszów z datą 14 I 1949r. Po czteromiesięcznym śledztwie został skazany w dniu 11 V 1949r. przez WSR Rzeszów, sygnatura akt Sr. 288/49 na karę 10 lat więzienia, z art. 86 KKWP , złagodzonej na mocy amnestii do lat 5. Początek wykonania kary 14 I 1949r. upływ kary 14 I 1954r. Więziony w Rzeszowie i Jarosławiu, skąd go przewieziono do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzono 23 II 1950r. Był więziony w celi pojedyńczej przez okres pół roku. W 1951r. był wożony do Rzeszowa na konfrontację z ks. Adamem Śmietaną. Także był wożony do Warszawy na konfrontacje z aresztowanymi członkami IV ZG WiN. Zwolniony z więzienia 14 I 1954r. Po zwolnieniu leczył się w Przemyślu, gdzie mieszkał w Seminarium Duchownym, potem przebywał na leczeniu sanatoryjnym w Polanicy Zdroju. Po podleczeniu zdrowia był wikariuszem początkowo w Hyżnym a następnie w Samoklęskach k/Jasła. W 1960 r. zostaje proboszczem w Tyczynie k/Rzeszowa. Był tu proboszczem przez 23 lata. Otrzymał tytuł prałata i urząd dziekana.
    Zmarł 30 X 1983r. w Tyczynie i został pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnym.
     
    Księga więźniów CWK Rawicz nr 525/50; T. Balbus – Z Nawrocki. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w Dokumentach UB /1945-1949/, wyd. 2001r., wg indeksu.

     
    Bełza Alojzy [1900-1976],w konspiracji POZ/AK, ppor. ps. „Alik” vel Alfred Burzyński
    Kmdt /d-ca / Placówki AK Nr X Zagórz w Obwodzie AK Sanok V 1943 - I 1944. Okręg AK Kraków.
     
    Ur. 14 II 1900 w m. Schodnica pow. Drohobycz, syn Marcina i Bronisławy. Po ukończeniu szkoły ludowej uczęszczał do szkoły technicznej. Z zawodu elektrotechnik. W okresie międzywojennym odbył służbę wojskową. Mieszkał w Wielopolu pow. Sanok. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji niepodległościowej POZ jako referent organizacyjny na terenie pow. Sanok. W 1942 po utracie kontaktów z POZ w organizacji „Miecz i Pług, a po scaleniu z AK od 1943 w AK. Jesienią 1942 ukończył w Warszawie kurs dywersyjny zorg. przez KG MiP. Przywoził prasę i instrukcje szkoleniowe. Od V 1943 do I 1944 był d-cą Placówki AK nr X Zagórz. Od 1944 adiutant d-cy OP /Zgrupowanie Południe „Korwina” /kpt. A. Winogrodzkiego/. Brał udział w akcji „Burza”.
    Po wejściu A. Cz. mieszkał w Wielopolu. Zagrożony aresztowaniem przez UB, aby uniknąć represji w X 1944 zgłosił się do służby w WP. Brał udział w walkach na froncie. Awansowany w WP do stopnia mjr. Aresztowany 1 VII 1946 przez informację wojskową i uwięziony. Przeszedł ciężkie śledztwo. 20 VI 1947 zostaje skazany przez Okręgowy Sąd Wojskowy w Warszawie, syg. akt S.o. 421/47 na karę śmierci zamienioną na 15 lat więzienia. Skazany z art. 86 KKWP. Więziony na Mokotowie w Warszawie, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 16 VII 1948 w celi nr 357. Zaliczony do grupy więźniów antypaństwowych „A”. Karę odbywał w szczególnie ciężkich warunkach. Początek wykonania kary 1 VII 1946, upływ kary 1 VII 1961. W dniu 30 VIII 1955 z CWK Wronki został przetransportowany do ZK Racibórz, skąd został zwolniony w 1956.
    Zmarł w Wielopolu 6 XII 1976.
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/700/48; Księga główna więźniów CWK Wronki nr 227/50; A. Brygidyn. Kryptonim „San”. Sanok 1992; A. Daszkiewicz. Ruch oporu w regionie Beskidu Niskiego 1939-1944.
    W-wa 1975.
     
     
    Berendowicz Emil [1918-2004], prawnik, żołnierz AK/NIE, ppor. [1944], działacz WiN, ps. „Sowa”, „Szumski”, „Tarnowski”
     
    Ur. 15 I 1918 w Morawskiej Ostrawie /Czechy/, syn Jana /hutnika/ i Ewy. Po śmierci rodziców od 1930 mieszkał w Polsce. Uczęszczał do Państwowego Gimnazjum typu humanistycznego w Gródku Jagiellońskim, gdzie otrzymał świadectwo dojrzałości. Do wybuchu wojny studiował na Wydziale Prawa UJK we Lwowie. Równocześnie pracował jako kierownik biblioteki i prefekt bursy TSL w Gródku. Studia kontynuował na Uniwersytecie we Lwowie pod okupacją sowiecką. Czynny w konspiracji AK od 1942 na terenie Obwodu AK Gródek Jagielloński. Początkowo pełnił funkcję łącznika, a następnie oficer informacyjny w sztabie Komendy Inspektoratu Zachodniego. Zorganizował sieć wywiadowczą inspektoratu. Oficjalnie zatrudniony w miejscowej Spółdzielni Rolniczej. Po wejściu A. Cz. dokończył studia prawnicze we Lwowie. Od XI 1944 pełnił funkcję oficera informacyjnego Komendy Inspektoratu NIE Gródek Jagielloński. Kolportował podziemną prasę, sporządzał raporty informacyjne. Latem po aresztowaniu ppor. Jana Stecy „Morwy” objął jako p. o. funkcję k-dta inspektoratu. W XII 1945 ewakuował się do Polski i zamieszkał przy ul. 3 Maja w Bielsku, potem przy ul. Kościuszki w Katowicach, gdzie otrzymał pracę jako aplikant Sądu Okręgowego. Po nawiązaniu kontaktów z siatką konspiracyjną Okręgu AK-WiN Lwów obejmuje funkcję k-dta Inspektoratu Rejonowego AK-WiN Gródek Jagielloński. Na terenie Górnego Śląska wypłacał zasiłki, prowadził kolportaż prasy podziemnej oraz sporządzał sprawozdania sytuacyjno-kadrowe.
    Zatrzymany 3 IV 1948 w Bielsku przez funkcj. WUBP Wrocław. Na śledztwo p[przewieziony do aresztu WUBP we Wrocławiu. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego wydała WPR Wrocław. Przeszedł ciężkie śledztwo. Po zakończeniu śledztwa 16 XII 1948 przeniesiony do Więzienia przy ul. Sądowej we Wrocławiu. Wyrokiem WSR Wrocław, sygn. akt Sr. 973/48 z dnia 20 XII 1948 został skazany na 7 lat więzienia. Po procesie więziony we Wrocławiu, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 27 IX 1949. Wywieziony z CWK Rawicz do ZK Potulice i tu osadzony 04 XII 1953. Pracował w kantynie więziennej. Z więzienia zwolniony 26 X 1954. Po wyjściu z wiezienia zamieszkał w Bielsku-Białej. Pracował jako radca prawny. W latach 1999-2003 pełnił funkcję wicedziekana Delegatury Okręgowej Izby Radców Prawnych Katowice.
    Od 1946 żonaty z Heleną Brewecką, żoł. AK, ps. „Hala”.
     Zmarł w VI 2004.
    J. Węgierski. Obsada osobowa Lwowskiego Obszaru SZP-ZWZ-AK-NIE w latach 1939-1945. Kraków 2000; T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce Południowo-zachodniej /1945-1948/; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1949; T. Balbus.
     
    .


    Bereś Michał
    [1911-1996], nauczyciel, oficer rez. piechoty WP, ppor.[1934], w konspiracji ZWZ/AK/NIE, por. [1944],działacz WiN, ps. „Bem”, „Górka” vel Czajkowski vel Bentkowski. Więzień polityczny PRL.Kmdt Obwodu AK Kobuszowa XI1944. Okręg Kraków AK.
     
    Ur. 19 II 1911 w Staromieściu pow. Rzeszów. Syn Józefa/stolarza/ i Józefy z d. Szala. W latach 1917 – 1923 uczył się w szkole powszechnej w Staromieciu, a następnie od 1923 był uczniem II Gimnazjum w Rzeszowie gdzie 18 V 1931 złożył egzamin dojrzałości. W latach VII 1931 – VIII 1932 odbywał służbę wojskową w 17 pp w Rzeszowie, gdzie ukończył Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy Piechoty. Potem od 1932 do 1936 prowadził sklep Kółek Rolniczych w Rzeszowie. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany w 1935 do stopnia ppor. rez. piechoty z starszeństwem 1 I 1934. Od 01 IX 1936 uczęszczał do Państwowego Pedagogium w Krakowie, gdzie 15 VI 1938 zdał egzamin dyplomowy na nauczyciela szkół powszechnych z wynikiem bardzo dobrym. Od II 1939 do VII 1939 pracował jako nauczyciel w szkole powszechnej w Piotrowicach k/ Frysztaku na Zaolziu. W VIII 1939 odbywał ćwiczenia wojskowe w Forcie Bema w Krakowie. 26 VIII 1939 otrzymał przydział mobilizacyjny do Pomiechówka k/Modlina. W czasie kampanii wrześniowej 1939 brał udział w obronie Warszawy, jako dowódca osłony warszawskiego składu amunicji nr 3. Unika niewoli niemieckiej i 08 X 1939 wrócił do Rzeszowa.
    Działalnośc konspiracyjną w szeregach ZWZ/AK rozpoczął od końca 1940. Zaprzysiężony przez Owczesnego k-dta Obwodu ZWZ/AK Rzeszów por. sł. st. Łukasza Cieplińskiego „Antek”. Wiosną 1941 mianowany k-dtem Placówki ZWZ/AK Słocina w Obwodzie ZWZ/AK Rzeszów, którą dowodził do V 1944. 25 V 1944 grupsa dywersyjna z jego palcówki dokonała w Rzeszowie zamachu na dwóch funkcj. gestapo. Zdekonspirowany po zamachu i zagrożony aresztowaniem przez Niemców zostaje przeniesiony na stanowisko z-cy k-dta Podobwodu AK Sędziszów w Obwodzie Dębica AK. Uczestniczył w akcji „Burza”. We IX 1944 powraca do Rzeszowa, gdzie obejmuje funkcję II z-cy k-dta Obwodu AK Rzeszów. Awansowany do stopnia por. w XI 1944. Aresztowany przez NKWD 14 XI 1944, zwolniony podczas – kontrolowanego przez NKWD formowania dywizji AK. Następnie w II 1945 wyjechał do Krakowa, a IV 1945 wyjechał na Wybrzeże i zamieszkał pod nazwiskiem Bentkowski przy ul. Rokosowskiego 34 w Sopocie. Wstępuje do PPS, zakłada spółdzielnię „Bałtyk”, której został kierownikiem. Zaangażował się w działalność konspiracyjną w wywiadzie WiN. W ramach siatki wywiadowczej WiN krypt. „Stomil” objął funkcję kierownika Działu Informacyjno-Wywiadowczego na teren Wybrzeża Gdańskiego. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Gdańsk 18 I 1947 i uwięziony w więzieniu karno-śledczym w Gdańsku. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 05 II 1947 WPR Gdańsk. Wyrokiem WSR Gdańsk z dnia 30 VI 1947, sygn. akt Sr 343/47 został skazany na karę 8 lat więzienia złagodzoną na podstawie amnestii z 22 II 1947 do lat 4 oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 3 oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez WSR Gdańsk w składzie: przewodniczacy mjr Julian Wilf, ławnicy Stanisław Lesiński i Jerzy Łukomski, prokurator wojskowy kpt. Rafał Kaniewicz, protokolant chor. Andrzej Borkowski. Więziony po procesie w ZK Gdańsk, skąd go przetransportowano do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono dnia 19 IV 1948. Początek wykonania kary 05 II 1947, upływ kary 05 II 1951. Po odbyciu kary zostaje zwolniony z CWK Wronki 05 II 1951.
    Po zwolnieniu z CWK Wronki udał sioę do Rzeszowa z obowiązkiem meldowania się na MO i PUBP w Rzeszowie do dnia 11 II 1951.
    Od 1951 pracował w różnych zakładach pracy w Rzeszowie. W 1963 przeprowadził się do Olsztyna., gdzie pracował w budownictwie. ZBOWiD Zarząd Okręgu w Olsztynie Okręgowa Komisja Weryfikacyjna decyzją z 17 V 1976 załatwiła odmownie sprawę jego przynależności do organizacji ze względu na karalnośćsądową i odmówiła mu uprawnień kombatanckich.Gromadził materiały do historii AK na Rzeszowszczyźnie, które w 1991 przekazał bibliotece KUL w Lublinie.
    Zmarł 24 II 1996 w Olsztynie.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW nr 13136.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 28/48; A. Zagórski. Biogram MB /w:/ MSUDN 1939-1956, t. 2. Kraków 1998.
     
     
    Betleja Józef Franciszek [1912-?], oficer rez. piech. WP, ppor.[1938], żołnierz ZWZ/AK, , działacz WiN, ps. „Bałtyk”, „Skowronek”
     
    Ur. 9 IV 1912 w Dobrzechowie pow. Rzeszów, syn Jana i Franciszki z d. Wiśniewskiej. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w 4 letniej średniej szkole handlowej. W latach 1934-1935 odbywał służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 22 DP przy w 5 psk w Przemyślu, którą ukończył w stopniu kpr. podch. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1938 z przydziałem mobilizacyjnym do 5 psp. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939.
    Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Dobrzechowie i Strzyżowie pracował w Spółdzielni Rolniczo-Handlowej. Czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Placówki ZWZ/AK Strzyżów w Obwodzie ZWZ/AK Rzeszów. Brał udział w działaniach zbrojnych prowadzonych w ramach akcji „Burza” na terenie Placówki AK Strzyżów.
    Po wejściu A. Cz. na teren Rzeszowszczyzny pracuje w Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Dobrzechowie. Od połowy 1946 czynny w konspiracji WiN, gdzie pełni funkcję kierownika koła WiN na Strzyżów. Organizował siatkę konspiracyjną na tym terenie. Zbierał informacji z dziedziny polityczno-gospodarczej i wojskowej i kolportował prasę konspiracyjną. Utrzymywał kontakt z kierownikiem Rady Powiatowej WiN w Rzeszowie, któremu przekazywał uzyskane materiały.
    Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 16 VII 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Po ciężkim ubowskim śledztwie był sądzony w grupie działaczy Zrzeszenia WiN z terenu Rzeszowa. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 26 IV 1948, sygn. akt Sr. 36/48 został skazany z art. 86 § 1 i 2 KKWP na karę 10 lat więzienia i utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5 oraz przepadek całego mienia. NSW w Warszawie nie uwzględnił rewizji i utrzymał wyrok w mocy. Wieziony po procesie w ZK Rzeszów i ZK Przemyśl, skąd został przewieziony transportem więziennym do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 03 XII 1948. Początek wykonania kary 16 VII 1947, upływ kary 16 VII 1957.
    Postanowieniem WSR Rzeszów z dnia 14 IV 1954, sygn. akt Sr. 36/48 na mocy amnestii złagodzono mu karę do lat 7, a pozostałą do odbycia karę darowano zarządzając jego zwolnienie. Zwolniony z więzienia 17 IV 1954. Po opuszczeniu więzienia powraca do Dobrzechowa, skąd przenosi się do Strzyżowa, gdzie zamieszkał na stałe. Pracował w Wojewódzkim Zjednoczeniu Przemysłu Zbożowego – Młyn PZZ w Strzyżowie. /1977/
    Dalsze losy n/n
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003;R.Konieczkowski. Strzępy wspomnień. W-wa 1986;A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u/1945-1947/.Okręg Rzeszów [w:] ZH WiN nr 6 z 1995; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1318/48 oraz nr 233/51-5M. R. Bombicki. AK i WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993.IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.
     
    Beynar Wacław [1914-1997], żołnierz AK i konspiracji antykomunistycznej Wileńskiego Okręgu AK, wach. cz. w., ps. „Orszak”, „Śmiały”, „Wacek”, vel Roman Daniszewski, vel Roman Daszewski, vel Filip Roland, vel Wacław Różański
     
    Ur. 19 XI 1914 w zaścianku Korcze-Podhorowe gm. Jody, pow. brasławski na Wileńszczyźnie, syn Konstantego i Emilii z d. Misztowt. Ukończył szkołę powszechną, potem uczył się jako samouk. W latach 1935-1936 odbywał służbę wojskową w 3 szwadronie łączności w Samodzielnej Wileńskiej Brygady Kawalerii. Po przeniesieniu do rezerwy pracował w urzędzie pocztowym w Zamoszu, a następnie w urzędzie melioracji na pow. brasławski. Po napaści Niemców na Polskę nie został zmobilizowany i nie brał udziału w działaniach wojennych. Podczas okupacji sowieckiej pracował początkowo przy wyrębie drewna w lesie. Ostrzeżony o mającym nastąpić jego aresztowaniu ukrywał się w Żwiryni w gm. Mierzany, gdzie utrzymywał się z pracy jako robotnik. Po wkroczeniu na te tereny Niemców w VI 1941 pracował jako referent w urzędzie gminnym w Jodach, potem jako podleśniczy w nadleśnictwie w Zamszu Pomagał ukrywającym się Żydom. Poszukiwany przez gestapo wstępuje do  oddziału part. dowodzonego przez W. Mroczkowskiego „Zaporę”, który współpracował z partyzantką sowiecką. Następnie zostaje zaprzysiężony do plutonu dowodzonego przez M. Kitkowskiego „Kitka” z brygady „Kmicica” – Antoniego Burzyńskiego. Po napadzie partyzantów sowieckich na bazę „Kmicica” w VIII 1943 i rozbrojeniu żołnierzy brygady „Kmicica” po przeprowadzonej selekcji został przymusowo wcielony do oddziału part. „Bartosza Głowackiego”, a następnie przeszedł do organizowanej przez rtm Z. Szendzielarza „Łupaszko” V Brygady Wileńskiej, gdzie pełnił początkowo funkcję d-cy drużyny w szwadronie dowodzonym przez sierż. M. Kitkowskiego „Kitka”, potem pełnił funkcję radiotelegrafisty, kancelisty i łącznika „Łupaszki”. Brał udział w potyczkach z oddziałami niemieckimi, litewskimi i partyzantki sowieckiej. Od IV 1944 na skutek choroby przebywał w szpitalu w Wilnie, skąd powraca do brygady przed operacją „Ostra Brama”. Uczestniczy w walkach z oddziałami sowieckimi w trakcie przebijania się brygady na Białostocczyznę. Przebywał w Białymstoku, gdzie pracował krótko jako asystent ekspedycyjny w urzędzie pocztowym. Brał udział w uruchamianiu urzędów pocztowych w Sokółce, Sztabinie, Suwałkach. Następnie powraca na Wileńszczyznę skąd ewakuował do Polski swoich braci. W latach 1945-1947 działa na Pomorzu, Mazurach i Podlasiu i innych częściach kraju. Był łącznikiem „Łupaczki” z dowódcami szwadronów V i VI Brygady Wileńskiej i komórkami konspiracji wileńskiej. Organizował łączność, zaopatrzenie, legalizację / zaopatrywał żołnierzy brygady w fałszywe dokumenty. Utworzył punkty kontaktowe i grupę sanitariuszek. Opiekował się rodziną „Łupaszki” w Gdańsku. Zajmował się także transportem broni i kolportażem ulotek. Po dekonspiracji spowodowanej przez aresztowaną przez UB łączniczkę R. Żylińską został 09 IV 1946 zatrzymany przez funkcj. MO na punkcie kontrolnym Gdańsk-Orunia. Zabrano mu fałszywą kartę ewakuacyjną i teczkę z pieniędzmi. Przekazany UB, gdzie był przesłuchiwany przez funkcj. Wydziału III WUBP Gdańsk ppor. Majewskiego. Miał wówczas wskazać znane mu z AK osoby. W celu uratowania się podpisał zobowiązanie współpracy agenturalnej /zarejestrowany w kartotece UB jako „Śmiały”. 24 IV 1946 zwolniony z zadaniem odnalezienia i wskazania miejsca pobytu mjr „Łupaszki”. Faktycznie współpracy z UB nie podjął. Po zwolnieniu wyjechał do Bydgoszczy, potem do rodziny w opolskie zacierając za sobą ślady. Po kilku tygodniach powraca do brygady stacjonującej w Lasach Tucholskich, gdzie złożył mjr „Łupaszce” relację z swych przejść. Bierze nadal udział w działalności konspiracyjnej w brygadzie.
    W VI 1946 jako obywatel francuski przedostał się przez granicę polsko-czechosłowacką do Meppen w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec i dotarł do sztabu 1 DPanc. Gen. St. Maczka, gdzie przekazał informacje o sytuacji w kraju oraz sprawozdanie z działań zgrupowania mjr „Łupaszki”. W VIII 1946 powraca do kraju. Z polecenia „Łupaszki” podejmuje prac ę jako zarządca młyna we wsi Królowa pow. Głubczyce. Przechowywał tam zabezpieczone materiały legalizacyjne. W IV 1947 z obawy przed aresztowaniem zamieszkał w Solicach Zdroju k. Wałbrzycha, gdzie podejmuje pracę jako kierownik miejscowej Spółdzielni Spożywców „Jedność”. Nadal wykonuje funkcję łącznika pomiędzy „Łupaszką” a ppłk Antonim Olechnowiczem „Pohoreckim” i grupą młodzieży W. Walickiego „Tessaro” w Łodzi. W jego domu mieścił się lokal kontaktowy dla oficerów Komendy Okręgu Wilno. Po aresztowaniu przez UB 23 VI 1948 W. Walickiego wyjechał z Solic na Pomorze i zamieszkał u brata Alfonsa w Gdyni., potem w pow. Lębork u Antoniego Rymszy „Maksa”. Zatrzymany 24 VI 1948 przez funkcj. Wydziału III WUBP Gdańsk w Gdyni przy ul. Świętojańskiej. Początkowo więziony i przesłuchiwany w WUBP Gdańsk, skąd 30 VII 1948 został przewieziony do Wydziału II Departamentu III MBP w Warszawie. Od 09 VIII 1948 wieziony w pawilonie X w więzieniu na Mokotowie. Przeszedł bestialskie śledztwo, bity i torturowany w celu wymuszenia zeznań. W dniu 06 IV 1949 jego sprawę przekazano do Wydziału Śledczego WUBP we Wrocławiu, gdzie został przewieziony 29 IV 1949. W areszcie rozpracowywany przez agenturę celną.
    Wyrokiem WSR Wrocław z dnia 25 VI 1949, sygn. akt Sr. 531/49 w procesie pokazowym został skazany na karę śmierci. Sądzony przez WSR w skaldzie: chor. Franciszek Kapczuk – przewodniczący i Stanisław Marzecki oraz Stanisław Kolanko z 11 pułku KBW jako ławnicy. Oskarżał kpt. Stanisław Lisowski. Po procesie więziony w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu. 18 VIII 1949 NSW w Warszawie utrzymał wyrok w mocy. 05 IX 1949 B. Bierut w drodze łaski zmienił mu karę śmierci na karę dożywotniego więzienia. Wywieziony z ZK Wrocław do Centralnego Więzienia w Rawiczu, gdzie był przesłuchiwany w sprawie aresztowanych swoich braci. Z CWK Rawicz przewieziony w X 1950 do więzienia na Mokotowie w Warszawie, gdzie miał wystąpić jako świadek w procesie A. Olechnowicza, Z. Szendzielarza i innych z konspiracji wileńskiej. Po procesie ponownie w CWK Rawicz, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 17 I 1951. Szykanowany przez personel więzienny. Przebywał w więziennym szpitalu. Pracował w więziennym warsztacie krawieckim. Z CWK Wronki został 21 X 1955 przewieziony do CWK w Strzelcach Opolskich, gdzie go przydzielono do pracy w warsztacie krawieckim.
    Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 zostaje warunkowo zwolniony z więzienia 29 VIII 1956.
    Po opuszczeniu więzienia mieszkał i pracował w Sulechowie, gdzie zmarł 26 IX 1997.
     
    Odznaczony: Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, SKZ z M, KW, Krzyżem AK i WiN, Medalem Wojska, Krzyżem Kary Śmierci.
     
    Po wyjściu z więzienia od 1956 żonaty z E. Herz, z którą mieszkał od IV1947 w m. Królowa pow. Głubczyce, miał z nią córkę Krystynę /ur. 8 V 1948/. Aresztowana 29 VI 1948 została zwolniona z więzienia 29 VI 1951.
     
    Wspomnienia W. Beynara [w:] ZH WiN nr 10/1997,11/1998,12/1999; T. Balbus. Biogram W. B [w:] Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. I. Kraków- W-wa-Wrocław 2002; T. Łabuszewki – K. Krajewski. Od „Łupaszki” do „Młota” 1944-1949. W-wa 1994; P. Nowiński. Okręg Wileński AK w latach 1944-1948. W-wa 1999; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1950; Księga ewidencyjna więźniów główna CWK Wronki z 1951-1952.

     
    Bezeg Stanisław  [1879-1971], urzędnik, współpracownik WiN
     
    Ur. 25 V 1879 w m. Chorodyszcze pow. Brzeżany, syn Adolfa i Magdaleny z d. Wierzbickiej. Ukończył szkołę ludową oraz gimnazjum realne. W okresie międzywojennym pracował jako urzędnik. Po wojnie mieszkał przy ul. Ossolińskich w Lesku i pracował jako urzędnik. Współpracował z członkami konspiracji niepodległościowej WiN na terenie rady WiN Sanok. Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 04 IX 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 808/48 z dnia 26 X 1948 został skazany na karę 3 lat więzienia z art. 86§2 KKWP. Więziony po procesie w ZK Rzeszów, potem w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek wykonania kary 04 IX 1948, upływ kary o4 IX 1951. Zwolniony z więzienia 04 IX 1951 po obyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary 3 lat więzienia. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Leska, gdzie mieszkał przed aresztowaniem przy ul. 15 Grudnia.
    Zmarł w wieku 92 lat w Lesku 20 XI 1971. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1949.
    .


    Białoszewicz Włodzimierz
    [1902-1999], oficer sł. st. kaw. WP, por. [1935], żołnierz ZWZ/AK/NIE rtm [1942, mjr [1944], działacz WiN. Ps. „Dan”, „Grzmot”, „Kłos”, „Okularnik”, „Wiktor”, „Zapolski”, „30”, „80”, „1030”, „1080” vel Włodzimierz Woźniak. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Dzielnicy Wschodniej ZWZ/AK – Inspektorat Lwów-miasto. Okręg ZWZ/AK Lwów.
     
    Ur. 28 VI 1902r. w miejscowości Brodzica pow. Hrubieszów w rodzinie nauczycieli Stefana i Anny z d. Krynicka. W 1912r. ukończył szkołę powszechną „w Brześciu n/Bugiem. W latach 1912 – 1914 uczęszczał do gimnazjum typu klasycznego w Białej Podlasce i Chełmie Lub. W 1914r. wywieziony z rodziną do m. Starodub – gubernia czernichowska na Ukrainie gdzie do 1918r. ukończył 6 klasę gimnazjum. W rudniu 1918r. powraca do kraju i zamieszkał w Brześciu. Do 1921r. pracował jako urzędnik przy polowym szpitalu okręgowym II Armii w Brześciu n. Bugiem. Do 1924r. pracuje w kancelarii adwokackiej „w Chełmie Lub. Dnia 24 I 1924r. zostaje powołany do służby wojskowej w WP i wcielony do 75 pp. W lutym 1924r. przeniesiony do 25 p. ułanów w Prużanie. Pozostaje w wojsku jako zawodowy podoficer. Od XII 1925r. do 1928r. zastępca d-cy plutonu w I szwadronie 25 p.uł. Awansowany do stopnia wachmistrza. Od X 1928r. do VIII 1931 w Szkole Podchorążych dla Podoficerów Zawodowych w Bydgoszczy. Do stopnia ppor. sł. st. kawalerii awansowany 15 VIII 1931r. Od VIII 1931 do VI 1933 d-ca plutonu w 16 p.uł. w Bydgoszczy. Od VI 1933 do XI 1935 d-ca plutonu w 11 p.uł. w Ciechanowie. W 1 I 1935 awansowany do stopnia por. sł. st. kaw. W XI 1935 przeniesiony do 13 szwadronu KOP „Czortków” – Brygada „Podole”, na stanowisko d-cy 1 plutonu. Jednocześnie zastępca d-cy szwadronu. Od V 1938r. w 11 szwadronie KOP w Mizoczu woj. wołyńskie, gdzie pełni funkcję d-cy plutonu i zastępcy d-cy szwadronu. W marcu 1939r. wraz z szwadronem przetransportowany nad granicę zachodnią i rozlokowany w okolicy miejscowości Rusiec Łódzki, gdzie utworzono zgrupowanie kawalerii KOP „Feliks” pod dowództwem ppłk Feliksa Kopcia. W maju 1939r. przeorganizowane w 1 pułk kawalerii KOP „Rokitno”. Pełni funkcję d-cy 1 plutonu w 3 szwadronie pułku. W VI 1939 pułk zostaje przesunięty w rejon Wielunia i włączony w skład Oddziału Wydzielonego płk dypl. Jerzego Grobickiego wchodzącego w skład 10.DP.
    Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939r. Już od 1 IX 1939r. pułk odpiera ataki zmotoryzowanego pułku SS- Leibstandarte „Adolf Hitler”. W nocy z 5/6 IX 1939 B. został ranny pod Szadkiem, ale po opatrunku w szpitalu w Łodzi powraca do pułku. W dniu 12 IX 1939r. prowadzi natarcie swego szwadronu pod Górą Kalwarią zostaje ranny i przewieziony do szpitala w Warszawie, skąd w X 1939r. uciekł przy pomocy aktorki Marii Malickiej. Po podleczeniu ran zgłosił się u swego d-cy z Brygady KOP Podole płk dypl. S. Roweckiego –szefa sztabu SZP. Z jego rozkazu udaje się przez Jasło, Krosno, Sanok do Lwowa gdzie dotarł 11 XI 1939r. Po przejściu w bród Sanu zachorował na zapalenie płuc. Po wyleczeniu zgłasza się do pracy konspiracyjnej w organizacji płk W. Żebrowskiego. Po utworzeniu ZWZ-1 objął dowództwo batalionu „ul. Gródecka” w Okręgu nr II Lwów-Zachód. W IV 1940 objął dowództwo tego okręgu w miejsce mjr E. Macielińskiego i funkcję pełnił do V 1941. W tym okresie czasu pracował jako urzędnik w biurze garaży samochodowych przy Zarządzie Miasta. Od stycznia 1942 pełni funkcję komendanta Dzielnicy Wschodniej Inspektoratu Lwów-miasto. Funkcję pełni do akcji „Burza”. Zorganizował sztab dzielnicy i cztery rejony. Awansowany do stopnia rtm. 11 XI 1942. W tym czasie mieszkał we Lwowie przy ul. Sykstuskiej 23 pod swoim nazwiskiem i tam przeprowadzał odprawy. Oficjalnie pracował w lwowskiej fabryce mebli jako magazynier. W okresie „Burzy” d-ca Zgrupowania 5. DP AK.W dniach 22-27 VII 1944r. Oddziały dzielnicy ujawniły się jako walczące w składzie 14p.ul. AK.Po akcji „Burza” uniknął aresztowania przez NKWD, ale wobec ujawnienia musiał opuścić Lwów. We IX 1944 wyjechał do Jarosławia. Awansowany do stopnia mjr sł. st. kaw. 11 XI 1944. W dniu 9 IX 1944 zgłosił się w Jarosławiu w dowództwie oddziałów „Warta” i objął dowództwo batalionu „D”. 1 VII 1945r. oddziały „Warta” zostały rozwiązane. Wyjechał na Dolny Śląsk. Wrocławski Wojewódzki Urząd Ziemski skierował go Cieplic, gdzie pracował jako rewident oddziału rachunku i kontroli w Wydziale Ziemi Pow. Urzędu Ziemskiego.Pod nazwiskiem W. Woźniak zaangażował się do pracy konspiracyjnej w lwowskim Okręgu WiN. Do I 1946 kierownik organizacyjny okręgu, a następnie referent informacji. Jednocześnie od X 1945 do IV 1946 szef kancelarii. Organizator sieci kolportażu okręgowego pisma WiN pt. Wolność. Aresztowany przez funkcj. UB wraz z żoną 12/13 VI 1946 pod nazwiskiem Woźniak. W dniu 14 VI 1946 przewieziony do Wydziału Śledczego WUBP we Wrocławiu. Aresztowany przez WPR Wrocław 24 VI 1946. Śledztwo prowadzono do 20 XII 1946. Po zakończeniu śledztwa przeniesiony do więzienia przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu. Sądzony pod nazwiskiem Woźniak w pokazowej rozprawie zarządu okręgu. Wyrokiem WSR Wrocław z dnia 7 I 1947, sygnatura akt Sr 1565/46 został skazany na karę 9 lat więzienia. Po procesie więziony we Wrocławiu, skąd w dniu 3 XII 1947 został przewieziony do Centralnego więzienia Karnego we Wronkach. Potem więziony w Potulicach. Zwolniony z więzienia 12 VI 1954. Powraca do Jeleniej Góry, skąd przeniósł się do Wrocławia i tu zamieszkał na stałe. Pracował jako starszy inspektor we wrocławskim Państwowym Przedsiębiorstwie „Warzywa – Owoce” a do 1987 do przejścia na emeryturę w Spółdzielni Ogrodniczej. Używał nazwiska Woźniak i dlatego do końca życia był inwigilowany przez SB. Działał w ZBOWiD-zie oraz współorganizował Związek Żołnierzy AK. W dniu 11 XII 1991r. wyrok z 7 I 197 został unieważniony. 16 VIII 1991 został awansowany do stopnia ppłk a 31 I 199 płk w st.sp. Zmarł we Wrocławiu 21 VIII 1999r. Pochowany w dniu 26 VIII 1999r. w kwaterze kombatanckiej, na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu.
    Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi /1936/, KW /1939/, Złotym Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami /1945/. Od 192 żonaty z Jadwigą z d. Woźniakowska [ referentka WSK w Dzielnicy Wschodniej Inspektoratu Lwów-miasto AK, łączniczka, WiN /1906-1987/, aresztowaną przez UB.
     
    T. Balbus.Biogram. MSUDN 1939-1956, t. 5,s. 13-16, Kraków 1999r.; tenże: Konspiracja I Opór Społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik Biograficzny, t. I ,s.35-38. IPN Kraków-Wrocław 2002;tenże: Konspiracja Dolnośląska AK-WiN /1945-1948/,wyd. 2000r.,s.43-45 ; G. Mazur-J. Węgierski. Konspiracja Lwowska 1939-1944. Słownik Biograficzny-Katowice 1997, s. 27-28; J. Pomorski. KOP w obronie Rzeczypospolitej 1924-1939, wyd.1998r. s.19. Rocznik oficerski 1932r.
     

    Bielatowicz Adam [1917-], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Poduszka”, „Wróbel”
     
    Ur. 14 XII 1917 w Dębicy, syn Józefa i Zofii z d. Mika. Ukończył szkołę powszechną, a następnie uczył się w zawodzie krawca. Służbę wojskową odbył w latach 1938-1939. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. W czasie okupacji niemieckiej mieszkał w Dębicy. Czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Placówki ZWZ/AK Dębica w Obwodzie ZWZ/AK Dębica. W okresie akcji „Burza” w 1944 był żołnierzem w służbie zaopatrzenia II zgrupowania AK Dębica. W latach 1945-1946 pracował w Służbie Ochrony Kolei w Dębicy. Od VIII 1945 do V 1947 był członkiem konspiracji WiN na terenie Dębicy. Działała jako informator Rady WiN Dębica. Zbierał informacje z dziedziny polityczno-społecznej, gospodarczej oraz z terenu pracy. Posiadał pistolet, który wypożyczał żołnierzom straży Rady WiN Dębica. Zagrożony aresztowaniem wyjechał w 1947 na teren Pomorza. Zamieszał w m. Kopanino pow. Koszalin.
    Zatrzymany 16 V 1949 przez funkcj. PUBP Koszalin i przewieziony do aresztu PUBP w Dębicy. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 22 V 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Po zakończeniu śledztwa więziony w ZK Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt nr Sr. 578/49 z dnia 22 VIII 1949 zostaje skazany na 10 lat więzienia oraz kary dodatkowe. Przetransportowany z ZK Rzeszów do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 X 1949. Początek wykonania kary 22 V 1949, upływ kary 22 V 1959.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał /1978/ przy ul. Matejki w Dębicy i pracował w zawodzie krawca.
     
    A. Stańko. Gdzie Karpat Progi..W-wa 1984; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłośc”. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1949; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/

    Bieniek Stanisław [1896-1972], rolnik, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Ruch”
     
    Ur. 26 II 1898 w Witkowicach pow. Tarnobrzeg, syn Jana i Barbary z d. Śpiewak. Ukończył szkołę powszechną. Pracował w gospodarstwie rolnym. Odbył służbę wojskową. Przeniesiony do rezerwy w stopniu kpr. Był właścicielem 2 – morgowego gospodarstwa. Zmobilizowany w VIII 1939 do WP i przydzielony do Wydziału Gospodarczego DOK X. Po zakończeniu kampanii wrześniowej powraca do
    Trześni. W czasie okupacji niemieckiej był żołnierzem AK. Po wojnie mieszkał w Trześni potem w Nabrzeziu pow. Sandomierz.
    Od 1946 do XII 1946 czynny w konspiracji WiN na terenie Rady WiN Tarnobrzeg. Zwerbowany do konspiracji WiN przez kierownika Rady WiN Tarnobrzeg L. Popiela, początkowo działa jako informator, a od IV 1946 do XII 1946 kierownik Koła WiN Trześń. Zbierał informacje o charakterze polityczno-gospodarczym i wojskowym, które przekazywał kierownikowi rady WiN w Tarnobrzegu.
    Od V 1946 do XI 1947 był pracownikiem poczty w Sandomierzu. Zatrzymany przez funkcj. UB. 1 IV 1948 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 09 IV 1948 WPR Rzeszów.
    Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 437/48, z dnia 16 VI 1948 skazany na 10 lat 5 lat utraty praw i przepadek mienia. Na podstawie amnestii karę mu złagodzono do lat 5 oraz utraty praw do lat 3.
    Więziony po procesie w ZK Rzeszów, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 18 II 1949, Początek wykonania kary 01 IV 1948, upływ kary 01 IV 1953. Zwolniony z CWK Wronki 1 IV 1953 po odbyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary. Powraca do Sandomierza, mieszkał przy ul. Dworcowej.
    Zmarł 10 V 1972
     
    A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u. Okręg Rzeszów /1945-1947/ZH WIN nr 6/1995; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/246/49;

     
    Bierzyński Michał [1924-2002], żołnierz NOW/NSZ, ps. „Sęp”, vel Tadeusz Mroziński
     
    Ur. 16 VII 1924 w Łodzi, syn Elżbiety. Wychowywał się w domu dziecka prowadzonym przez siostry zakonne urszulanki. W 1938 po ukończeniu 7 klasy szkoły powszechnej wyjechał do Ignacewa pow. Mińsk Mazowiecki, gdzie rozpoczął naukę w szkole rolniczej prowadzonej przez siostry miłosierdzia. Naukę kontynuował podczas okupacji niemieckiej. Następnie skierowany przez siostry zakonne do Jędrzejowa pow. Mińsk Maz., gdzie opiekował się nim Ksawery Gujski przedwojenny ułan i piłsudczyk, który latem 1941 wprowadził go do Narodowej Organizacji Wojskowej /NOW/. Ukończył konspiracyjny kurs żołnierza piechoty. Brał udział w akcjach  i zdobył broń. Od IV 1944 żołnierz oddziału NSZ na Lubelszczyźnie dowodzonego przez por. „Jacka II”, potem przez por. „Czarnego”. Brał udział w wielu akcjach zbrojnych przeciwko Niemcom. W rejonie m. Wilkołak zrozbroił d-cę oddz. AL. B. Kowalskiego „Cienia” znanego mordercę  żołnierzy AK, który został na rozkaz „Jacka II” zwolniony. W dniu 24 VI 1944 podczas akcji oddziału na koszary własowców w Zemborzycach zostaje ranny. Brał udział w walkach o Lublin 21/22 VII 1944. W  NSZ awansowany do stopnia st. sierż.
    Po rozwiązaniu oddziału w końcu VII 1944 przez por. „Czarnego” zgłosił się do służby w wP i wcielony do 9 zapasowego pp w Lublinie. W X 1944 skierowany do pułku stacjonującego w Chełmie Lub. 5 p. art. zmotoryzowanej. W końcu X 1944 aresztowany przez funkcj. sowieckiego NKWD za zatajenie służby w NSZ. Skazany na bezterminową służbę w kompanii karnej i wysłany na front. Na początku XI 1944 przebywał w obozie w Woli Karczowskiej k. Otwocka, a w XII 1944 skierowany do IV kompanii karnej stacjonującej na Pradze w Warszawie. Na skutek wybuchu pocisku artyleryjskiego stracił słuch i znalazł się w szpitalu w Otwocku, a następnie w obozie w Woli Karczowskiej, gdzie był świadkiem mordowania przez NKWD żołnierz AK. W I 1945 wysłany ponownie na front. W III 1945 zdezerterował  i przez kilka miesięcy ukrywał się w Warszawie i okolicach. W V 1945 wyjechał do Gdańska, gdzie wstąpił do MO, a w VIII 1945 zdezerterował z MO, a we IX 1945 wyjechał na teren woj. białostockiego, gdzie za pośrednictwem St. Cendrowskiej ze wsi Konecki, gm. Jedwabno pow. Łomża nawiązał kontaktu z NZW. We IX 1945 mianowany d-cą oddziału PAS w Komendzie Powiatu NZW Łomża krypt. „Łaba”. Rejonem jego operowania był V batalion „Niemen”. W okresie XI-XII 1945 d-ca oddziału PAS na II, III,IV i V batalion NZW w KP Łaba Północna”. W XII 1945 odwołany z funkcji. Następnie szef PAS batalionu „Niemen”. Brał udział w wielu akcjach zbrojnych przeciwko siłom komunistycznym. Rozbrajał posterunki MO, likwidował agenturę UB i walczył z grupami operacyjnymi. Podczas zwalczania przez dowództwo NZW struktur WiN aktywnie prowadził działania zbrojne wymierzone w WiN. Był jednym z najzdolniejszych i najskuteczniejszych - a jednocześnie wzbudzających kontrowersyjne oceny - d-ców polowych Okręgu NZW Białystok. Wg opinii niektórych członków NZW z Łomżyńskiego zbyt łatwo sięgał po broń w sytuacjach wątpliwych i wykonywał nazbyt gorliwie rozkazy wydawane przez k-dta powiatu NZW Łomża – wyroki śmierci. Z dniem, 19 III 1947 zostaje mianowany szefem PAS w Komendzie Powiatu NZW Łomża Północna i rozkazem Komendy Okręgu NZW „Chrobry” awansowany do stopnia ppor. Nie podporządkował się rozkazowi k-dta okręgu NZW o pozostaniu w konspiracji i po rozwiązaniu oddziału ujawnił się 31 III 1947 w PUBP w Łomży. Jednak zagrożony aresztowaniem przez UB w VI 1947 zaczął się ukrywać. Nawiązał wówczas współpracę z      k-dtem powiatu PAS Łomża Północna por. Tadeuszem Narkiewiczem „Ciemnym”. Od 17 VII 1947 pełni funkcję szefa wywiadu w Komendzie NZW Łomża Północ.
    Aresztowany przez funkcj. UB 05 IX 1947 w domu swej żony w Kossakach. Przewieziony do PUBP w Łomży, gdzie podczas przesłuchań był torturowany. Następnie na dalsze śledztwo przewieziony do wiezienia WUBP w Białymstoku, gdzie dalej się nad nim znęcano. Sądzony w trybie doraźnym przez WSR Białystok został w dniu 05 V 1948 skazany na karę dożywotniego więzienia, utratę praw na lat 5 i przepadek mienia. Sądzony przez WSR w pod przewodnictwem mjr-a  Romana Bojko. Więziony w ZK Białystok, gdzie w wyniku pobicia przez strażnika utracił zęby. Mimo, że był skazany na dożywocie przez 6 miesięcy wieziono go w celi śmierci, utrzymywany w przekonaniu, że czeka na wykonanie kary śmierci. Odrzucił jednak propozycję UB wydania k-dta okręgu NZW ppłk W. Żwańskiego „Błękita” w zamian za ułaskawienie. W końcu upozorowano wykonanie kary śmierci. Wyprowadzony przed pluton egzekucyjny, który strzelał ślepymi nabojami. Po tym wydarzeniu całkowicie osiwiał. W końcu 1948 wywieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach, gdzie przez 3 lata przebywał na izolatce bez prawa do spacerów. W 1955 wywieziony z CWK Wronki do więzienia w Sosnowcu, skąd w VIII 1955 przewieziono go do więzienia /OPW/ w Knurowie, a we IX 1955 do CWK w Strzelcach Opolskich, skąd go wywieziono do więzienia w Sztumie. W wyniku zastosowania wobec niego amnestii z 27 IV 1956 przez SW w Białymstoku został warunkowo zwolniony z wiezienia w Sztumie 26 V 1956. Po zwolnieniu z więzienia mieszkał w Bartoszycach, później w Tomaszowie Maz., gdzie w 1957 podjął pracę zawodową na stanowisku brygadzisty produkcji organicznej w zakładach włókien sztucznych Chemitex-Wiston. W 1981 przeszedł ze względu na stan zdrowia na rentę.
    Zmarł w Tomaszowie Maz. 11 XI 2002.
    Postanowieniem SW w Białymstoku z 26 XI 1991 wyrok wydany przez b. WSR Białystok został uznany za nieważny jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

    J. Kułak. Biogram M. Bierzyńskiego [w:] Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. II. Kraków-W-wa-Wrocław 2004; S. Poleszak. Podziemie antykomunistyczne w łomżyńskim i grajewskim /1944-1957/. W-wa 2004; K. Krajewski – T. Łabuszewski. Białostocki Okręg AK-AKO VII 1944-VIII 1945. W-wa 1997; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki 1955-1952. 



    Bijasiewicz Robert Emilian
    [1901-1981], członek POW, oficer rez. WP, ppor.,w konspiracji żołnierz SZP/ZWZ/AK/, por. cz. w. ps.„Biskup”, „Jadzia”, „Orlik”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodów ZWZ/AK Biała Podlaska i Lublin – Okręg Lublin ZWZ-AK.
     
     Ur. 23 V 1901r. w Grabówce pow. Janów Lubelski jako syn Ignacego i Walerii z d. Grabowska. Ukończył 7 klas szkoły powszechnej oraz 2-letnie progimnazjum. Potem działa w POW pod ps. „Orlik”. W 1918r. k-dt podobwodu „A” w janowskim POW. Wcielony do WP bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920r. Po wojnie powraca do Urzędowa gdzie zamieszkał. Podejmuje działalność społeczno – polityczną. Pełni funkcję k-dta Ochotniczej Straży Pożarnej w Urzędowie, a także funkcję k-dta powiatowego „Strzelca”. W 1932r. zostaje wybrany burmistrzem Janowa. W 1938r. zostaje wybrany posłem na Sejm Rzeczypospolitej. Mieszkał cały czas w Urzędowie.
    W okresie okupacji niemieckiej należy do czołowych organizatorów konspiracji niepodległościowej SZP na terenie Lubelszczyzny. Związany z grupą sędziego Stefana Lelka.
    Był członkiem pierwszego dowództwa powiatowego SZP w Janowie Podlaskim, pełni funkcję zastępcy d-cy do spraw organizacyjnych. Jako osoba powszechnie znana na tym terenie dość szybko zostaje zdekonspirowany. Jego nazwisko i charakterystyka znalazły się w niemieckim okólniku poszukiwanych z 12 VII 1940r. Poszukiwany przez Gestapo został przeniesiony do Obwodu ZWZ Biała Podlaska gdzie po A. Baju od II 1940r. pełni funkcję k-dta Obwodu ZWZ. W VII 1940r. przeniesiony do Lublina. Od II 1941– IV 1942 zastępca k-dta Obwodu ZWZ Lublin. Awansowany do stopnia ppor. cz. w. w 1942. Następnie od IV – VII 1942 k-dt Obwodu AK Lublin. Jesienią 1942r. przeniesiony do Oddziału I sztabu K.O. AK Lublin na stanowisko zastępcy szefa oddziału. Należał do najbliższych współpracowników k-dta okręgu płk K. Tumidajskiego ps. „Marcin” i szefa sztabu ppłk F. Żaka ps. „Wir”. Od III 1944r. szef  oddziału. Po wejściu wojsk sowieckich na teren okręgu nadal w konspiracji na stanowisku szefa I oddziału. Aresztowany 3 XI 1944r. przez NKWD w Lublinie. Awansowany do stopnia por. cz. w. 1 I 1945r. Więziony na Zamku Lubelskim. Wiosną 1946r. zwolniony z więzienia. Mieszkał w tym czasie w Lublinie przy ul. Łączyńskiej 40. Pracuje zawodowo w spółdzielczości mieszkaniowej. Na polecenie MBP w Warszawie zostaje aresztowany we wrześniu 1952r. funkcj. przez WUBP Lublin i przewieziony do lochów MBP w Warszawie. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec niego wydała z datą 9 IX 1952r. Naczelna Prokuratura Wojskowa w Warszawie, sygnatura akt Pn 296/52. aresztowany pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji pod nazwą „Dzwon”. W tej sprawie więziono jeszcze innych znanych d-ców z AK i WiN, m.in. mjr Z. Żyłkę- Żebrackiego b. k-dta Obwodu AK Puławy potem k-dta Inspektoratu AK/ROAK Puławy, jego podwładnego kpt. Stanisława Węglewskiego i kpt. Agenora Walusińskiego. Więziony w śledztwie ponad rok czasu. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 7 X 1953r., sygnatura akt Sr. 563/53 został skazany na karę 9 lat więzienia z art. 86 KKWP. Postanowieniem NSW Warszawa z dnia 23 XI 1953r. wyrok zostaje utrzymany w mocy. Po procesie więziony w ZK Warszawa I /Mokotów/, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 7 I 1954r. Po krótkim pobycie w CWK Wronki już 16 I 1954r. zostaje przewieziony do CWK w Rawiczu i tu osadzony tego samego dnia o godz. 17,00. W dniu 25 sierpnia 1955r. przetransportowany z CWK Rawicz do więzienia w Strzelcach Opolskich. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956r. NSW w Warszawie złagodził mu karę i polecił zwolnić latem 1956r. z więzienia. W 1957r. zostaje zrehabilitowany przez NSW. Zamieszkał w Lublinie. Podejmuje pracę w spółdzielczości mieszkaniowej, gdzie pracował przed aresztowaniem. W połowie lat sześćdziesiątych zaangażował się ogromnie w pomoc historykom AK. Ułatwiał im kontakty, służył radą i przekonywał innych o obowiązku udzielania informacji historycznych.
    Mieszkał ostatnio w Lublinie przy ul. Chopina nr 8/12.
    Zmarł dnia 2 listopada 1981r. w Lublinie i tu pochowany 5 XI 1981r. na cmentarzu przy ul. Lipowej.
    Żonaty z Janiną z d. Wójcik.
    Odznaczony VM kl. 5, KW, ZK Z z M.
     
    USC Lublin. Skrócony akt zgonu nr 2981/1981r.; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995r., wg indeksu, tenże: Okręg Lubelski AK. Lublin 1996r.,s. 92,96,103; Księga więźniów CWK Wronki nr 52/54 ; Księga więźniów CWK Rawicz nr 151/54. Informacja z USC Urzędów z III 2000r.
     

    Bilan Włodzimierz [1903-1951], podharcmistrz, prawnik, dziennikarz, działacz SN, ps. „Marian”, „Mariański”
    Ur. 23 XII 1903 w Przemyślu, syn Michała i Franciszki z d. Słodkiewicz. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w II Państwowym Gimnazjum im. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu, gdzie w 1925 otrzymał świadectwo dojrzałości. W czasie nauki w gimnazjum działał w harcerstwie, współzałożyciel Harcerskiego Klubu Sportowego „Czuwaj” oraz Organizacji Młodzieży Narodowej i Związku Młodzieży Filareckiej. W XI 1918 uczestniczył w obronie Przemyśla. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej w 1920 w szeregach Obywatelskiej Legii Ochotniczej. Był tez prezesem Sodalicji Mariańskiej. Piał artykuły do wychodzącego od X 1921 miesięcznika „Ku Świtom” oraz redagował wydawanego w latach 1921-1922 pisma „Orlęta”. Po zdaniu egzaminu maturalnego studiował na Wydziale Prawa UJK we Lwowie, które ukończył w 1932. W tym czasie aktywnie działał w strukturach ruchu narodowego. Był członkiem Stronnictwa Narodowego. W II 1931 ze względu na poglądy endeckie cofnięto mu stopień podharcmistrza i usunięto z ZHP.
    Od III 1928 był przewodniczącym Zrzeszenia Młodzieży Narodowej, kierując jednocześnie okręgowym komitetem RM. Od XI 1928 objął funkcję redaktora naczelnego tygodnika „Ziemia Przemyska”. Pismem z krótkimi przerwami kierował do IX 1939. Opozycyjne wobec władz sanacyjnych oblicze ideowe Ziemi Przemyskiej” powodowało częste ingerencje cenzury i konfiskaty nakładu. W 1934 kilka numerów musiano drukować we Lwowie, a od II 1936 do VIII 1937 wydawanie pisma przeniesiono do Poznania. Aktywność polityczna W. B i kierowanego przez niego ZMN wzbudzało zaniepokojenie władz. Był pobity w VII 1930 przez podoficera 38 pp w Przemyślu sierż. St. Pilara. Opublikował wówczas w „Ziemi Przemyskiej” artykuł pt. „Moja odpowiedź”, w którym napiętnował stosowane przez władze sanacyjne metody walki z opozycją i przypominał przypadki pobić działaczy SN. 28 III 1933 minister spraw wewnętrznych płk B. Piracki rozwiązał Obóz Wielkiej Polski. Jednocześnie rozwiązano Zrzeszenie Młodzieży Narodowej. Był wówczas krótko więziony. Następnie kierował powstałą przemyską Sekcją młodych powstałej w oparciu o członków ZMN. W VII 1933 został wiceprezesem Zarządu Podokręgu przemyskiego SN, a potem od IV 1934 prezes podokręgu przemyskiego. Strukturami SN na tym terenie kierował do IX 1939. Jako prezes podokręgu przemyskiego SN został wybrany przez Radę Okręgową SN we Lwowie na członka Rady Naczelnej SN. Funkcję pełnił do IX 1939. W latach 1935-1939 z ramienia stronnictwa był radnym miasta Przemyśla. Był szykanowany przez władze sanacyjne. W III 1939 ukończył aplikację i zdał egzamin adwokacki, ale do IX 1939 nie otrzymał pozwolenia na prowadzenie własnej kancelarii.
    Po napaści Niemców na Polskę opuścił 15 IX 1939 Przemyśl i dotarł w okolice Stryja, gdzie zastała go  okupacja sowiecka. Powraca do Przemyśla, gdzie został aresztowany przez Niemców i był więziony przez kilka tygodni na zamku w Rzeszowie. Po zwolnieniu z kilkoma narodowcami z Przemyśla zorganizował siatkę przerzutów granicznych przez Karpaty na Węgry, która n początku I 1940 została rozbita przez gestapo. Aresztowano wówczas jego żonę będącą w ciąży, którą wkrótce zwolniono oraz jego braci. Uniknął aresztowania, ponieważ w tym czasie nie przebywał w Przemyślu. Po nieudanych próbach przedostania się na Węgry, od IV 1940 ukrywał się pod nazwiskiem Włodzimierz Słodkiewicz  w Miechowie, gdzie jego ojciec był naczelnikiem więzienia. Utrzymywał kontakty z członkami SN, ale nie angażował się w działalność konspiracyjną. Od III 1945 mieszkał w Krakowie. W IV 1945 ks. Jan Stępień stojący na czele CWP ZG SN zaproponował mu objęcie funkcji kierownika działu prasowego w CWP. Redagował od V 1945 do VI 1946 „Centralny Biuletyn Wewnętrzny” przeznaczony dla członków ZG SN. W VI 1945 wpisany został na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Krakowie. W XII 1945 uczestniczył w Katowicach w konferencji czołowych działaczy SN z delegatem zagranicznego prezesa T. Bieleckiego SN - E. Sojką. Mianowany Okręgowym Delegatem Rządu we Wrocławiu przez rząd Tomasza Arciszewskiego w Londynie i redaktorem naczelnym w Wydziale Propagandy ZG SN. 1945-1946 na terenie woj. wrocławskiego zorganizował sieć wywiadowczą krypt. „Piaski”. Za pomocą zorganizowanej przez siebie siatki wywiadowczej gromadził wiadomości z dziedziny politycznej, wojskowej i gospodarczej, które w formie raportów miesięcznych przekazywał Mieczysławowi Pszonowi z Okręgu SN w Krakowie. Przed aresztowaniem mieszkał w Krakowie.
    Aresztowany przez UB 1 XII 1946 w swoim mieszkaniu przy ul. Koreckiego w Krakowie. Początkowo więziony w areszcie WUBP w Krakowie. Po dwóch tygodniach zostaje przewieziony do MBP w Warszawie. Osadzony 30 XII 1946 w więzieniu na Mokotowie. Po ciężkim śledztwie był sądzony w dniach 18-26 XI 1947. Wyrokiem WSR Warszawa pod przewodnictwem mjr Romana Abramowicza z dnia 29 XI 1947, sygn. akt Sr.1371/47 skazany na karę śmierci z art. 86 KKWP i art. 7 MKK, utratę praw na zawsze oraz przepadek mienia. Postanowieniem NSW z dnia 09 I 1948 wyrok utrzymano w mocy. W dniu 19 I 1949 B. Bierut skorzystał z prawa łaski i zmienił mu karę śmierci na dożywotnie więzienie. Po procesie więziony na Mokotowie w Warszawie, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 29 I 1949 z wyrokiem dożywocia. Początek wykonania kary 29 XI 1947. W więzieniu wronieckim chorował i przebywał od 14 XII 1950 w więziennym szpitalu, gdzie zmarł 21 IV 1951. Wg oficjalnej wersji zmarł na raka żołądka.
    Pochowany na cmentarzu parafialnym we Wronkach.
    Żonaty z Michaliną Kukulanką, którą miał dwóch synów: Wiesława /ur. 1940/ i Tadeusza /ur. 1944/
    Odznaczony: Gwiazdą Przemyśla.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; K. Karczmarski. Biogram W B [w:] Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. II. Kraków-W-wa-Wrocław3 2004; tenże biogram WB [w:]Studia Rzeszowskie, t. 9/2002; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 226/50.

     
    Biliński Mirosław [1900-1950], urzędnik samorządowy, żołnierz AK/NIE/DSZ, działacz WiN, ps. „Andrzej”, „170”
     
    Ur. 19 VI 1900 w Jarosławiu, syn Władysława i Kazimiery z d. Starzyńska. W okresie międzywojennym ukończył gimnazjum uzyskując świadectwo dojrzałości. W WP nie służył. Pracował jako urzędnik samorządowy w magistracie w Rzeszowie. W okresie okupacji niemieckiej żołnierz AK, działał w komórce wywiadu Obwodu AK Rzeszów. Od IX 1944 działa w wywiadzie BW AK, potem NIE/DSZ, gdzie pełnił do VIII 1945 funkcję kierownika wywiadu BW DSZ na pow. Rzeszów. W VIII 1945 obejmuje funkcję kierownika wywiadu inspektoratu BW DSZ/WiN Rzeszów krypt. „Mazur”. Oficjalnie zatrudniony jako urzędnik w starostwie powiatowym w Rzeszowie. Mieszkał przy ul. Chopina 30. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Rzeszów w Rzeszowie i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 16 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Przeszedł okrutne śledztwo ubowskie. Podczas przesłuchań torturowany w celu wymuszenia zeznań. Po rocznym śledztwie wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 23 IX 1947, sygn. akt Sr. 541/47 zostaje skazany na karę 12 lat więzienia, utratę praw na lat 5. NSW w Warszawie postanowieniem z dnia 18 II 1948 uchylił wyrok wydany przez WSR Rzeszów jako zbyt łagodny i polecił ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie sądzony zostaje wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 12 II 1948, sygn. akt Sr. 198/48 został skazany na karę śmierci z art. 86 § 2 KKWP, utratę praw na zawsze.  Sądzony przez WSR Rzeszów w składzie: kpt. Kazimierz Kluza – przewodniczący, por. Tadeusz Skup – sędzia i st. strz. Antoni Poniedziałek z 38 pp – ławnik przy udziale protokolanta por. Edwarda Dusia. NSW w Warszawie utrzymał wyrok w mocy. 20 II 1949 B. Bierut skorzystał z prawa łaski i zmienił mu karę śmierci na dożywotnie więzienie. Po procesie wieziony w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek wykonania kary 20 II 1949. Nie zaliczono mu na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania. W dniu 06 X 1949 zostaje wywieziony z CWK Wronki do więzienia w Rzeszowie. Ciężko chory w wyniku obrażeń doznanych podczas śledztwa zmarł 26 III 1950 w szpitalu więziennym w Rzeszowie.
    Postanowieniem Sadu WOW w Warszawie z dnia 18 XII 1992 wyroki wydane przez b. WSR Rzeszów zostały unieważnione jako wydane za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Żona Stefania, miał syna Jana i córkę Ewę.
     
    A. Zagórski. Wyrok WSR z dnia 12 II 1949 w sprawie A. Wohańskiego i Mirosława Bilińskiego [w:] ZH WiN nr 3/1993; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:]Studia Rzeszowskie, t. 4/1997; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/498/49

     
    Biłas Józef [1912-?], urzędnik kolejowy, żołnierz AK/DSZ, działacz WiN, ps. Kleparowski”
     
    Ur. 29 XI 1912 w Kulmatyczach pow. Mościska woj. lwowskie, syn Michała i Katarzyny z d. Chuda. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w gimnazjum, które ukończył w 1933 uzyskując świadectwo dojrzałości. W latach 1933-1934 odbył służbę wojskową w WP. Przed wojną pracował na kolei.
    Podczas okupacji niemieckiej żołnierz AK. Po wojnie pracuje jako zawiadowca stacji PKP Chmielów. Od VIII 1945 działa w konspiracji DSZ/WiN na terenie Koła WiN Chmielów. Jednocześnie członek PPS. Od V 1946 do 1 IV 1947 pełni funkcję kierownika Koła WiN na gm. Chmielów. Zbierał informacje z dziedziny transportu kolejowego, polityczno-gospodarczej i wojskowej, które przekazywał kierownikowi Rady WiN Tarnobrzeg. Zatrzymany przez funkcj. UB 1 IV 1947 i uwięziony. W chwili aresztowania mieszkał w Baranowie pow. Tarnobrzeg. Początkowo więziony w PUBP Tarnobrzeg potem w więzieniu w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 16 VI 1948, sygn. akt Sr. 437/48 został skazany na karę 7 lat więzienia złagodzonym na podstawie amnestii z 22 II 1947 do lat 5. Do uprawomocnienia się wyroku przebywał w więzieniu w Rzeszowie, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 18 II 1949. Początek wykonania kary 01 IV 1947, upływ kary 01 IV 1953. W dniu 30 I 1953 wywieziony z CWK Wronki do więzienia Sosnowiec-Radocha. Zwolniony z więzienia 01 IV 1953 po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Rzeszów. Po wyjściu z więzienia mieszkał początkowo w Rzeszowie potem/1977/w m. Skopanie pow. Tarnobrzeg. Pracował na PKP w Mielcu.
    Dalsze losy n/n.

    A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u /1945-1947/Okręg Rzeszów [w:]ZH WiN nr 6/1995; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 230/49;AIPNRzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.
     

    Blezień Adolf [1896- 1975], podoficer sł. st. WP, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Bolko”, „Skuwka”
    Ur. 06 XII 1896 w Latoszynie, pow. Dębica w rodzinie chłopskiej, syn Ludwika i Marii z d. Kępa. Po ukończeniu szkoły ludowej uczył się od 1913 w gimnazjum w Debicy, gdzie ukończył 2 klasy. Następnie służy w  110 pp armii austriackiej. Od XI 1918 w WP. Wcielony do baonu zapasowego  1 pułku wojsk kolejowych.  Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Ukończył szkołę podoficerską i pozostaje od 1921 w WP jako podoficer zawodowy w 1 pułku wojsk kolejjowych. W 1924 ukończył 10 miesięczny kurs doszkolenia podoficerów w Jabłonnej. W latach 1924-1926 służył w Obozie Szkoleniowym Saperów Kolejowych  w Jabłonnej. Następnie w 2 baonie mostów kolejowych  Przed wojną w stopniu st. sierż. służył w WP jako podoficer zawodowy. Mieszkał z rodzina w Modlinie. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas działan wojennych w rejonie Kowla dostaje się po 17 IX 19039 do niewoli sowieckiej, z której udało mu się zbiec i powrócić do Ratoszyna. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w rodzinnym Latoszynie. Czynny  od 19432 w konspiracji AK na terenie Placówki AK Dębica, gdzie był organizatorem i d-cą II plutonu Latoszyn. W jego domu znajdował się punkt kontaktowy i szkoleniowy placówki oraz magazyn broni. Po wojnie nadal mieszkał w Latoszynie. Od VIII 1945 czynny w strukturach konspiracyjnych DSZ, a od IX 1945 w WiN. Od jesieni 1945 pełnił funkcję magazyniera broni dębickiej straży WiN. Oficjalnie pracował od 15 VI 1945 do 30 IX 1946 jako referent świadczeń rzeczowych  w Zarządzie Gminy w Dębicy, a następnie na stanowisku kierownika Ośrodka Maszynowego   i Gospodarstwa Rolnego w Ratoszynie. Od 1946 był członkiem komórki PSL. Zatrzymany 18 III 1949 przez funkcj. PUBP Dębica i uwięziony w areszcie WUBP w Rzeszowie. Oskarżony o  utrzymywanie potajemnych kontaktów  z członkiem WiN. Skazany przez WSR Rzeszów 25 V 1949 na karę  5 lat więzienia. Ułaskawiony na podstawie amnestii z 22 II 1947 i zwolniony z wiezienia. Aresztowany po raz drugi przez funkcj. PUBP Dębica 6 VII 1949 i uwięziony pod zarzutem nielegalnego posiadania broni. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 06 VII 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 06 IX 1949, sygn. akt Sr. 623/49 został skazany na karę 10 lat więzienia z art. 86§ 2 KKWP i art. 4§1 dekretu z 13 VI 1946 oraz utratę praw na lat 5. NSW w Warszawie utrzymał wyrok w mocy. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 01 VII 1950.Początek wykonania kary 06 VII 1949, upływ kary 06 VII 1959. Z CWK Wronki wywieziony do ZK Iława, gdzie przebywał od 12 VIII 1953 do 08 VI 1954. Po złagodzeniu kary na podstawie amnestii z 22 XI 1952. Zwolniony warunkowo z więzienia 08 VI 1954. Po opuszczeniu więzienia powrócił do Latoszyna. Pracował od 23 IX 1954 do wiosny 1959 jako instruktor w Krakowskich Zakładach Surowców Zielarskich, potem od 4 VII 1959  jako pracownik umysłowy w Szpitalu Powiatowym w Dębicy. W 1966 nadal mieszkał w Ratoszynie. Zmarł  5 V 1975.
    Na wniosek córki Laury Sąd Rejonowy w Rzeszowie 26 VI 1995 wydał postanowienie o nieważności wyroku z 6 IX 1949. Tym samym zostaje całkowicie pośmiertnie zrehabilitowany.
    Odznaczony. BKZ, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921.Żonaty z Aleksandrą Mieleszko. Miał dwoje dzieci; córkę Laurę-Jadwigę/ur.1935/ i syna-Jana-Kazimierza/ur.1949/.
    A. Stańko. Gdzie Karpat Progi... W-wa 1990; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 773/49; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów-kwestonariusz osobowy; O. Kurzynoga. Biogram A. B. /w;/ Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny. T. IV. Kraków-Warszawa-Wrocław 2010;Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. Warszawa 2001.

    Blicharz Jan [1912-?], żołnierz AK, działacz WiN.
    Ur. 05 I 1912 w Dobryninie pow. mielecki, syn Andrzeja i Heleny. Ukończył przed wojną szkołę powszechną. Służbę wojskową odbył w WP w latach 1933-1934. Podczas wojny czynny w konspiracji niepodległościowej. Po wojnie pracował jako robotnik. Współpracował z podziemiem niepodległościowym. Przed aresztowaniem mieszkał we wsi Dobrynin pow. mielecki i współpracował z siatką konspiracyjną WiN. Zatrzymany przez funkcj. PUBP Kolbuszowa 9 XII 1949 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 20 XII 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 23 III 1950, sygn. akt Sr. 137/50 został skazany na 15 lat więzienia. Więziony po procesie w ZK Rzeszów, potem w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 1 VII 1950. Początek wykonania kary 20 XII 1949, upływ kary 20 XII 1964.
    Dalsze losy n/n.

    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki  nr 804/50
     


    Blok Franciszek [1900-1968], oficer sł. st. piechoty WP kpt. [ 1933], żołnierz konspiracji POZ/ZWZ/AK/NIE/DSZ, działacz WiN, ps. „Jacek”, „Grażyna”, „Potocki”, „Soplica” vel Józef Witek.
    Kmdt Obwodu AK/NIE/DSZ Brzesko, kierownik Rady WiN Brzesko – Inspektorat Rejonowy Tarnów AK- Rejon Wschodni WiN. Okręg Kraków AK/WiN.
     
     Ur. 16 II 1900/wg Rocznika oficerskiego 1939 ur. 16 II 1898r./ w Białobrzegach pow. Łańcut jako syn Michała i Anny z d. Rzepka. Ukończył gimnazjum w Łańcucie. W okresie zagrożenia ojczyzny ochotniczo wstępuje jesienią 1918 do WP. Uczestniczy w wojnie z Ukraińcami oraz w 1920 w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie ukończył kurs Szkoły Podchorążych. Awansowany do stopnia ppor. W 1922 zweryfikowany w stopniu por. sł. st. piechoty ze starszeństwem 1 XI 1920 Pełnił służbę w 9 pp Leg. w Zamościu, skąd go przeniesiono do 3 pp w Jarosławiu na stanowisko dowódcy plutonu, potem kompanii. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. 1 I 1933. Przeniesiony do 17 pp w Rzeszowie, gdzie pełni różne funkcje, m. in. d-ca 9 kompanii III baonu. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939 jako adiutant 165 pp rez. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 powraca do Rzeszowa. Podejmuje działalność konspiracyjna w szeregach organizacji Polska Organizacja Zbrojna /POZ/, po scaleniu POZ z AK zostaje żołnierzem AK. Od IV 1942 do III 1943 zastępca k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Rzeszów. Uczestniczy w szkoleniach i wykładach dla kursantów Szkół Podchorążych Rez. Piechoty AK w Obwodzie AK Rzeszów. M.in. brał udział jako przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej w egzaminach przeprowadzonych w dniu 25/26 VI 1943 w Błażowej. W czerwcu 1943 przeniesiony z powodu zagrożenia do Inspektoratu Rejonowego AK Tarnów, gdzie od VI 1943  objął stanowisko         k-dta Obwodu AK Brzesko. Funkcję pełni do rozwiązania AK w styczniu 1945. Oficjalnie zatrudniony w miejscowej Spółdzielni „Rolnik”. Czynny w konspiracji poakowskiej na terenie Brzeska. Ujawnił się w stopniu mjr 3 X 1945 przed Komisją Likwidacyjną ds. b. AK.
    Po utworzeniu we wrześniu 1945 Zrzeszenia WiN nadal czynny w konspiracji antykomunistycznej. Od IX 1945 do V 1946 kierownik Rady WiN Brzesko w Rejonie Wschodnim WiN /Tarnów/. Mieszkał w tym czasie w Tarnowie przy ul. Klikowskiej nr 80. Zagrożony aresztowaniem wyjechał na Śląsk potem na Lubelszczyznę w końcu zamieszkał w Warszawie. Działa dalej w WiN. W ramach tej działalności prowadzi prace organizacyjne, propagandowe i wywiadowcze. Przekazał swym przełożonym informacje dotyczące lotnisk w Zamościu i Warszawie. W tym czasie mieszkał w Warszawie przy ul. Międzynarodowej. Aresztowany w dniu 23 XII 1952 przez funkcj. MBP w Warszawie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 2 I 1953 Najwyższa Prokuratura Wojskowa w Warszawie, sygnatura akt Pn II 9/53. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 24 IV 1953, syg. akt Sr. 279/53 został skazany z art. 7 MKK za szpiegostwo na karę śmierci. NSW w Warszawie postanowieniem z 30 XI 1953 zmienia mu karę śmierci na 12 lat więzienia. Początek wykonania kary 23 XII 1952 – upływ kary 23 XII 1964 Po procesie więziony w ZK Warszawa I /Mokotów/, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 7 I 11954r. W dniu 8 V 1954 zostaje przetransportowany do ZK Warszawa I, do dyspozycji MBP. Następnie przewieziony do więzienia w Rawiczu, skąd go przewieziono ponownie do CWK we Wronkach i tu osadzono dnia 23 XI 1954 o godz. 12,oo. W dniu 14 XII 1954 zostaje przetransportowany do więzienia Wrocław I we Wrocławiu.
    Zwolniony z więzienia 24 I 1958 / resztę kary mu darowano/. Zamieszkał w Warszawie- Praga Południe ul. Dwernickiego 25/12. Podjął pracę zawodową. Przez wiele lat zatrudniony w Stołecznym Przedsiębiorstwie Handlu Warzywami i Owocami.
    Zmarł w Warszawie 2 lutego 1968
    Odznaczony: SKZ

    Roczniki oficerskie 1923,1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; Księga więźniów CWK Wronki nr II/5/54 i nr 652/54 / drugi pobyt/ ; J. Majka. 17 Pułk Piechoty. Pruszków 1992; A. Zagórski. Blok Franciszek MSBUDN 1939-1956r Kraków 1997r.; T. 1,s. 24-25

     
    Blok Jan [1911-1983], zawodowy podoficer saperów WP, w konspiracji ZWZ/AK/NIE/DSZ, ppor. cz. w. AK. Działacz WiN ps. „Brzozowski”, „Gorlica”. Więzień polityczny PRL
    Kierownik Rady WiN Przeworsk w Rejonie Wschodnim /Przemyśl/- Okręg Rzeszów WiN.
    Ur. się dnia 23 XII 1911r. w Gorliczynie pow. Przeworsk. Syn Sebastiana i Heleny z d. Kościółek. Po ukończeniu 7 klasowej szkoły powszechnej, od 1927 do 1930 uczy się w 3 –letniej Publicznej Szkole Dokształcającej Zawodowej w specjalności elektrotechnik w Przeworsku. Od 15 VII 1928r. pracuje zawodowo w jednej z firm w Przeworsku. 04 marca 1933r. zostaje powołany do odbycia służby wojskowej w WP. Wcielony do 2 kompanii I batalionu 54 Pułku Piechoty w Tarnopolu. W 1933r. w stopniu kaprala ukończył pułkową szkołę podoficerską. Po ukończeniu w VII 1934r. kursu saperskiego pełni funkcję dowódcy drużyny w pułkowym plutonie saperów. Pozostaje w służbie wojskowej jako podoficer nadterminowy potem zawodowy. Jednocześnie uzupełnia swe wykształcenie ucząc się w tarnopolskim gimnazjum, gdzie w 1937r. ukończył 4 klasy.Bojowy szlak kampanii wrześniowej 1939r. przeszedł jako dowódca drużyny w plutonie pionierów 54 pp pod dowództwem por. Juliana Staraka. W szeregach 54 pp walczył z wrogiem m.in. pod Iłżą na Ziemi Kieleckiej. Po rozwiązaniu pułku, wraz z grupą rozbitków z różnych jednostek, kontynuował walkę z wrogiem do 27 IX 1939r. Nie poszedł do niewoli. Powraca do Gorliczyny. Podejmuje pracę w swoim zawodzie w Przeworsku. Na początku 1941r. podjął działalność konspiracyjną w szeregach ZWZ w Placówce Przeworsk – wieś ZWZ. Wykonuje różne zadania konspiracyjne, a później był podoficerem saperów Placówki, organizował tu pluton saperów. Szkolił żołnierzy w zakresie saperstwa. W dniu 9 XII 1943r. kpt. sł.st. piech. Jan Wisz ps. „Grom”, k-dt Obwodu AK Przeworsk przeniósł go na stanowisko oficera saperów obwodu. Na większą skale kontynuuje szkolenie saperskie na podległy odcinku. Brał udział w wielu akcjach dywersyjno-zbrojnych, w czasie akcji „Burza” uczestniczy w walkach z wrogiem. Przyczynił się do uratowania mostu kolejowego przygotowanego przez Niemców do wysadzenia. Rozminował osobiście kotłownię i elektrownie miejscowej cukrowni. 25 sierpnia 1944r. ppłk Antoni Dębski ps. „Radwan”, Inspektor Rejonowy AK Przemyśl wnioskował o mianowanie go do stopnia ppor. cz. w. Awansowany w dniu 23 I 1945r. W styczniu 1945r. został aresztowany przez NKWD, jego nazwisko znajdowało się na liście wywozowej do łagrów w ZSRR. Po interwencji sowieckiego k-dta miasta w NKWD został zwolniony. Od 26 I 1945 pracuje jako sytuator na stacji kolejowej w Przeworsku. Od lata 1945r. czynny w organizacji „Kombatanci” / faktycznie działa w DSZ/ zajmującej się niesieniem pomocy wdowom i sierotom po poległych,zamordowanych oraz rodzinom wywiezionych do łagrów akowców. We wrześniu 1945r. W. Szczepański ps. „Julian” i Julian Bartuś ps. „Bojko” zwerbowali go do pracy w konspiracji WiN na terenie Rady WiN Przeworsk. Mianowany kierownikiem Koła WiN w Przeworsku. Organizuje koła gminne WiN. Jednocześnie zastępca kierownika powiatowego WiN Rady Przeworsk – Juliana Bartusia. Jesienią po wyjeździe Bartusia do Krakowa zostaje kierownikiem Rady WiN Przeworsk. Działalność konspiracyjną prowadzi do chwili rozbicia przez UB struktur organizacyjnych WiN na Rzeszowszczyźnie. Oficjalnie pracował jako urzędnik PKP oddelegowany na punkt przeładunkowy do Żurawicy. Został rozpracowany przy pomocy agentury w ramach akcji „Iskra”. Aresztowany przez funkcj. UB 11 maja 1948r. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Rzeszów z datą 15 maja 1948r. Wstępne przesłuchania przeszedł w PUBP Przeworsk. Następnie osadzony w lochach WUBP Rzeszów gdzie prowadzono dalsze śledztwo.W trakcie śledztwa był bity, torturowany i głodzony. Oskarżano go o udział w nielegalnych organizacjach, szpiegostwo i przyjmowanie łapówek. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 16 IX 1948r., sygnatura akt Sr. 594/48 na sesji wyjazdowej w Przeworsku został skazany na karę dożywotniego więzienia, którą na mocy amnestii z 22 II 1947r. zmniejszono do kary 15 lat więzienia, oraz kary dodatkowe; pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5 i przepadku całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany z art. 86 KKWP. Więziony po procesie w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 25 V 1949r. z wyrokiem 15 lat więzienia. Początek wykonania kary 11 V 1948- upływ kary 11 V 1963r. W więzieniu wronieckim szykanowany przez personel więzienny. Zaliczony do kategorii więźniów „antypaństwowych”. Karę odbywa w najgorszych warunkach. W wyniku apelacji NSW w Warszawie na podstawie amnestii z 22 XI 1952r. złagodził mu karę do 10 lat więzienia. W wyniku szykan, głodzenia i braku opieki lekarskiej nabawił się wielu chorób. /Reumatyzm, gruźlica/ W efekcie starań postanowieniem WSR Kraków z dnia 28 X 1954r. udzielono mu rocznej przerwy w odbywaniu kary ze względu na stan zdrowia od 8 XI 1954 do 8 XI 1955r. Zwolniony z więzienia we Wronkach 8 XI 1954r. Po opuszczeniu więzienia powraca do Gorliczyny. Z powodu stanu zdrowia nie pracował. Inwigilowany przez funkcj. PUBP w Przeworsku. W dniu 8 VI 1955r. Zgromadzenie Sędziów NSW w Warszawie uchyliło wyrok WSR Rzeszów i darowano mu warunkowo pozostałą do odbycia część kary.
    11 listopada 1955r. podjął pracę zawodową w skupie owoców Spółdzielni Ogrodniczej w Przeworsku. Od 1 I 1956r. powraca do pracy na PKP. Zatrudniony zostaje w Kolejowym Przedsiębiorstwie Robót Ładunkowych w Żurawicy, włączonym 1 IV 1958r. w struktury PKP. Był pracownikiem kontraktowym, przez wiele lat odmawiano mu zatrudnienia na etacie, jako osobnikowi skazanemu za działalność antypaństwową i pozbawionemu praw publicznych oraz obywatelskich. Dopiero w 1968r. został etatowym pracownikiem /mianowanym/. Ukończył kurs kierowników punktu II stopnia przy Ministerstwie Komunikacji i Centralny kurs BHP. W dniu 31 XII 1971r. przeszedł na emeryturę. W 1972r. przeniósł się na stałe do Gorliczyny. Zmarł 15 stycznia 1983r. w szpitalu przeworskim i tu pochowany na Starym cmentarzu.
    Żonaty z Zofią Wlazło, miał dwie córki – Krystynę / zamężną Blok-Łańska, zm. 1999r. w Tarnobrzegu/ i Danutę zam. Szepiecińska zam. Jasło.
    Sąd Najwyższy w Warszawie 30 I 1991r. uniewinnił go od czynów przypisywanych wyrokiem WSR Rzeszów.

    Księga główna CWK Wronki nr II/499/49 oraz z 1951-52.; Rozkaz Ogólny 15/43 K.O Przeworsk AK i Rozkaz K.O Przeworsk z 2 V 1945r., T. Łaszczewski. Blok Jan- biogram MSBUDN,t. 8. Kraków 2002.

     
    Błoniarz Wojciech [1898-1971], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Pion”, „Zrąb”
     
    Ur. 23 IV 1898 w Zaczerniu, pow. Rzeszów w rodzinie chłopskiej, syn Sebastiana i Apolonii z d. Słomka. Ukończył szkołę ludową w Zaczerniu. W okresie międzywojennym pracował w rolnictwie, potem jako murarz. W latach międzywojennych w wojsku nie służył. W okresie okupacji niemieckiej czynny od 1942 w konspiracji niepodległościowej AK n terenie Obwodu AK Rzeszów. Mieszkał w Zaczerniu. Po wejściu Wojsk sowieckich kontynuował działalność konspiracyjną w konspiracji poakowskiej. Od IX 1945 działa w szeregach WiN. Przechowywał i był magazynierem broni organizacji. Zajmował się też kolportażem prasy konspiracyjnej. Przez pewien okres czasu pełnił funkcję kierownika Koła WiN Trzebownisko, które wchodziło w skąd Rady WiN Rzeszów.
    Zatrzymany przez funkcj. UB 30 VIII 1947 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 01 IX 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Sądzony w grupie działaczy WiN z Rejonu  Rzeszów„Centrum”.
    Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 26 IV 1948, sygn. akt Sr 36/48 został skazany na karę śmierci, utratę praw na zawsze oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądowi przewodniczył kpt. Aleksander Borowski. W wyniku rewizji NSW w Warszawie postanowieniem wydanym w dniu 13 VII 1948 zamienił mu karę śmierci na karę dożywotniego więzienia. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 XI 1948. Początek wykonania kary 30 VIII 1947. Postanowieniem WSR Kraków z 18 VIII 1954 karę dożywocia złagodzono do lat 12. Zwolniony na przerwę w odbywaniu kary z więzienia ze względu na stan zdrowia 24 VIII 1954. do więzienia już nie powraca. Postanowieniem WSG w Krakowie, sygn. akt Sr 36/48 z dnia 22 V 1956 na podstawie amnestii z 27 IV 1956 złagodzono mu karę do lat 8 uznając jednocześnie karę za odbytą.
    Po zwolnieniu z więzienia powrócił do m. Zaczarnie.
    Zmarł 24 VII 1971.
    Był żonaty z Zofią Sołtys. Z tego związku miał czworo dzieci.
     
    G. Ostasz. Rzeszowski Okręg Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN /1945-1947/. Okręg Rzeszów [w:]ZH WiN nr 6/1995;H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993;M. R. Bombicki. AK i WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1027/48; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.


    Bobrowski Władysław
    [1918-1994], podoficer sł. st.WP, kpr.[1938], w konspiracji ZWZ/AK/ROAK-DSZ/KWP, sierż./ppor. cz. w. [1944], ps. „Jacek”, „Śmierć”, „Wiktor”, „Zbyszek”.
    Kmdt Obwodu Wieluń ROAK-DSZ IV-V 1945. Okręg Łódzki ROAK-DSZ. Kmdt Obwodu Sieradz KWP IX 1945 - VII 1946.
     
    Ur. 14 VII 1918 w Turbingen /Niemcy/, syn Wawrzyńca i Władysławy z d. Jarosławskiej. Urodził się w Niemczech, gdzie jego rodzice od 1912 pracowali w majątku ziemskim i tam zastała I wojna światowa. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości rodzina Bobrowskich powraca na początku 1919 do Polski i osiedla się we wsi Wągłczew gmina Wróblew pow. sieradzki. W latach 1925-1930 uczęszcza do szkoły powszechnej w Wągłczewie, potem do szkoły powszechnej w w Gruszczycach, ktorą ukończył w 1932. Wstępuje do Katolickiego Stowarzyszenia młodzieży /Kutrzeba/ w ramach, którego ukończył kurs WF i zostaje instruktorem WF. Ukończył w systemie korespondencyjnym kurs kreśleń technicznych inż. Gajewskiego, a także kurs handlowy Teresy Sekułowskiej z Warszawy.05 IV 1937 na ochotnika wstępuje do WP. Otrzymał przydział do 31 pp w Sieradzu, skąd po przeszkoleniu rekruckim , we IX 1937 otrzymuje przydzial do Podoficerskiej Szkoły Łączności w Twierdzy Brzeskiej. Po ukończeniu szkoły 15 II 1938 powraca do 31 pp. 14 VII 1938 awansowany do stopnia kaprala i pozostaje w wojsku jako podoficer nadterminowy. W VIII 1938 przeniesiony do 25 pp w Piotrkowie Trybunalskim z miejscem postoju w Częstochowie-Zawodzie. W szeregach 25 pp odbywa kampanię wrześniową 1939. Bierze udział w walkach z wrogiem w składzie plutonu łączności II batalionu 25 pp. Uczestniczy w walkach 2 IX 1939 w rejonie Kawodrzy Dolnej, potem w walkach odwrotowych w kierunku Janowa, Złotego Potoku, przez Włoszczowę, Lublin, Chełm. Podczas walk w rejonie Tomaszowa Lub. zostaje ranny i umieszczony w szpitalu wojskowym w Zamościu, gdzie przebywa do 10 XI 1939. Po zwolnieniu z szpitala powraca do Wągłczewa i zamieszkał w rodzinnym domu. W III 1940 zostaje zaprzysiężony do ZWZ przez ppor. sł. st. piech. Marcina Stacheckiego „Colliba”, który z dniem 01 VI 1940 mianował go k-dtem ZWZ na gminę Wróblew. Awansowany do stopnia plut. sł. st. W V 1941 obejmuje funkcję k-dta Rejonu IV ZWZ Warta, którym dowodzi do VIII 1941. W końcu VIII 1941 zostaje przeniesiony do służby wywiadowczo-dywersyjnej. Zatrudniony zostaje w grupie budowlanej wykonującej prace na poligonie wojskowym w okolicach wsi Monika k/Sieradza. Zajmuje się zbieraniem informacji wywiadowczych przez do lata 1942. Ostrzeżony, że zainteresował się jego osobą kontrwywiad niemiecki porzuca pracę na poligonie i ukrywa się. W tem sposób unika aresztowania. Skierowano go wówczas na Centralny Kurs Kurs Dywersyjny w Warszawie, który ukończył w XI 1942. W tym czasie gestapo aresztowało jego ojca, którego torturowano by dowiedzieć się gdzie przebywa jego syn Władysław. W II 1943 ojciec, żołnierz AK ps. „Busz” został zamordowany w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu.
    Poszukiwany przez gestapo i zagrożony aresztowaniem na terenie Obwodu AK Sieradz zostaje przeniesiony na teren Obwodu AK Wieluń, gdzie zajmuje się szkoleniem żołnierzy dywersji AK. W IV 1943 k-nt Inspektoratu Rejonowego Sieradzko-Wieluńskiego AK por./kpt. M. Stachecki „Górnik” powierzył mu funkcję szefa łączności operacyjnej inspektoratu. Operatywny w działaniu organizuje służbe łączności inspektoratu oraz bazy łączności. Po aresztowaniu w V 1943 „Górnika” należy do grona bliskich współpracowników nowego inspektora por. rez. Stefana Budy „Andrzej”. W VIII 1944 zostaje awansowany do stopnia ppor. cz. w. W XI 1944 dodatkowo pełni funkcję adiutanta kpt. Franciszka Nowińskiego „Wojciech”, który po aresztowaniu w XI 1944 kpt. S. Budy objął funkcję inspektora. Dzięki jego aktywnej pracy konspiracyjnej w XII 1944 zostaje przywrócona stabilizacja w inspektoracie i podległych obwodach. Po wkroczeniu A. Cz. na teren obwodu w I 1945 powraca do domu rodzinnego, gdzie mieszkala samotnie jego matk.
    W dniu 11 II 1945 zawarł związek małżeński z Janiną z d. Meksa – łączniczką AK. Zgłosił się do WKR jako b. podoficer zawodowy WP. Zataił wówczas swój stopień oficerski z AK.Do wojska go jednak nie powołano. Wyjechał z żoną do Łodzi, gdzie zamieszkał i podjął pracę. Nawiązał kontakty z mjr Adamem Trybusem „Gaj”, którego skontaktował z kpt. sł. st. F. Nowińskim „Wojciechem” k-dtem Inspektoratu AK Sieradz-Wieluń. Po spotkaniu z Trybusem, F. Nowiński podporządkował mu się w ramach ROAK i podjął działalność organizacyjną. Kpt. „Wojciech” w III 1945 mianował i upoważnił W. B. do utworzenia Komendy Obwodu ROAK w Wieluniu.W okresie od III –V 1945 pełni jako p. o. funkcję k-dta obwodu Wieluń AK w likwidacji, potem ROAK.Jednak poszukiwany przez UB, zagrożony aresztowaniem w V 1945 wyjechał do Łodzi, gdzie zamieszkał z żoną. W VIII 1945 wchodzi w skład komisji likwidacyjnej ds. b. AK dot. b. Inspektoratu AK Sieradz-Wieluń mającej swą siedzibę w Sieradzu. Jesienią 1945 podejmuje działalność konspiracyjną w ramach Konspiracyjnego Wojska Polskiego, którego k-dt jest kpt. Zbigniew Sojczyński „Warszyc”, z którego rąk otrzymał nominację na stanowisko k-dta Obwodu KWP Sieradz. Prowadzi aktywną działalność konspiracyjną, organizuje struktury KWP na podległym terenie. Oficjalnie pracuje jako kierownik Spółdzielni Spożywców „Społem”. 06 VII 1946 zostaje aresztowany przez funkcj. Informacji Wojskowej i uwięziony w lochach WUBP w Łodzi, gdzie zostaje poddany bestialskim przesłuchaniom. W XII 1946 zostaje dołączony do sprawy kpt., „Warszyca”, która toczy się przed WSR w Łodzi – przeciwko dowództwu, KWP. Wyrokiem WSR Łódź w skladzie: ppłk Bronisław Bochnio – przewodniczący, kpt. Piotr Adamowski – członek sądu, mjr Leonard Kroze - ławnik i por. Roman Dyhdalewicz – sekretarz z udziałem mjr Kazimierza Grafa – przedstawiciela Naczelnej Prokuratury wojskowej i prokuratora mjr Czesława Łapińskiego z 17 XII 1946, sygnatura akt Sr 786/46 zostaje skazany na karę śmierci. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 28 I 1947 wyrok zostaje utrzymany w mocy. Decyzją B. Bieruta z 12 II 1947 karę śmierci zmieniono mu na bezterminowe więzienie, a 19 II 1947 zmieniono mu karę na 15 lat więzienia.
    Więziony po procesie w ZK Łódź przy ul. Sterlinga, skad zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 26 VI 1947. Początek kary 06 VII 1946, upływ kary 06 VII 1961. Jako żołnierz konspiracji niepodległościowej antykomunistycznej był w więzieniu prześladowany prze personel więzienny. Należał gdo grupy więźniów antypaństwowych odbywających karę w najgorszych warunkach. Nabawił się wielu chorób i doznał urazów psychicznych.
    Zwolniony w V 1956 z więzienia na podstawie amnestii z 27 IV 1956 w ciężkim stanie zdrowia. Zamieszkał wówczas we Wrocławiu. Podjał pracę zawodową w zakładach remontowych PKS., później przesunięty do służby rewizyjnej w Dyrekcji PKS, gdzie pracował do przejścia na emeryturę 04 VII 1978.
    Zbierał materiały i opracował swe wspomnienia z pracy konspiracyjnej.
    Zmarł we Wrocławską uzyskując dyplom inżyniera budownictwa, który zmarł w Jeleniej Górze.
     
    W. Jaskulski „Wroniec”. Z działalności ZWZ-aK na Ziemi Sieradzkiej 1939-1945. Łódź 2000; tenże: O działalności niepodległościowej na Ziemi Wieluńskiej 1939-1953. Wieluń 1995; H. Czarnecki. Informator o dokum,entach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; M. R. Bombicki. Zbrodnie prawa. Wyroki Sadów Wojskowych w latach 1944-1954. Poznań 1994; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1726/47.


     Bogucki Ignacy [1898-1956], rolnik, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Dąb”, „Obserwator”
    vel  Ignacy Bęben
     
    Ur. 30 VII 1898 w m. Grodzisko Dolne pow. Łańcut, syn Jakuba i Katarzyny z d. Krajeńska. Ukończył 6 klasową szkołę powszechną. Pracował w rolnictwie. W czasie okupacji niemieckiej żołnierz Placówki AK  Grodzisko Dolne w Obwodzie  AK Łańcut.
    Po wojnie mieszka nadal w rodzinnej wsi. Jest członkiem ZSL. Od XII 1945 zwerbowany przez kpt. H. Decowskiego „Krzemienia” – kierownika rady WiN Łańcut do działalności konspiracyjnej w WiN, gdzie pełnił funkcję informatora. Brał udział w zamelinowaniu i konserwowaniu broni. W 1948 poszukiwany przez UB ukrywał się pod nazwiskiem przybranym Ignacy Bęben. Ujęty przez UB i aresztowany 17 V 1952 przez WPR Rzeszów. Przeszedł ciężkie śledztwo. Podczas przesłuchań bity i torturowany. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 23 X 1952, sygn. akt Sr. 328/52 zostaje skazany na karę śmierci, utratę praw na zawsze i przepadek mienia. Do III 1953 przebywał w celi śmierci. 24 III 1953 Rada Państwa zamieniał mu karę śmierci na dożywotnie więzienie, utratę praw na okres lat 5. Więziony w więzieniu rzeszowskim, skąd został w IV 1953 przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego Wronkach.
    W dniu 9 III 1955 Zgromadzenie Sędziów NSW w Warszawie wydanym postanowieniem złagodził mu karę do 10 lat więzienia z utrzymaniem kar dodatkowych. 9 V 1956 Sąd Wojewódzki w Rzeszowie, na podstawie amnestii z 27 IV 1956 orzekła karę łączną 5 lat więzienia i 2,5 roku utraty praw. W dniu 27 VI 1957 Sąd Wojewódzki w Rzeszowie podjął decyzję o jego warunkowy zwolnieniu. Zwolniony z CWK we Wronkach 27 VI 1956 z ciężkim stanem zdrowia. Powraca do rodzinnej miejscowości, gdzie wkrótce po zwolnieniu z więzienia zmarł.
    Postanowieniem SW w Rzeszowie z 29 IX 1992 wyrok wydany przez b. WSR w Rzeszowie został uznany za nieważny jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
     
    AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1955.


     Bojarski Kazimierz [1911-?], rolnik, żołnierz AK, działacz WiN ps. „Skówka”
     
    Ur. 13 IX 1911 w Lubzinie pow. Dębica w rodzinie chłopskiej, syn Władysława i Weroniki z d. Reguła. Ukończył 7 klasową szkołę powszechną. W latach 1932-1933 odbywał służbę wojskową w WP w trakcie, której ukończył szkołę podoficerską w stopniu kaprala. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939.
    Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Lubzinie pow. Dębica i pracował w rolnictwie. Czynny w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK na terenie Placówki AK Ropczyce I w Obwodzie ZWZ/AK Dębica. Organizator i dowódca plutonu partyzanckiego placówki. Brał udział w akcji „Burza” i dowodził plutonem Placówki Ropczyce I AK, który wchodził w skład II zgrupowania.
    Po wojnie mieszkał nadal w Lubzinie i prowadził własne gospodarstwo rolne. W końcu 1945 zwerbowany do pracy konspiracyjnej w strukturach WiN na terenie Rady Powiatowej WiN Dębica. Działa jako informator Rady WiN Debica, zbiera informacje z dziedziny polityczno-gospodarczej, które przekazywał kierownikowi Rady WiN Dębica Jednocześnie zajmował się kolportażem prasy konspiracyjnej.
    Zatrzymany przez funkcj. PUBP Dębica 12 III 1949 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 16 III 1949 WPR Rzeszów. Śledztwo przeszedł w PUBP Dębica i WUBP Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 325/49 z dnia 11 V 1949 został skazany na karę 5 lat więzienia z art. 86§2 KKWP.
    Po procesie więziony w ZK Rzeszów skąd został przewieziony do Centralnego więzienia we Wronkach i tu osadzony 10 IX 1949. Początek wykonania kary 12 III 1949, upływ kary 12 III 1954. W dniu 30 IX 1950 wywieziony z CWK Wronki do ZK Potulice, skąd został zwolniony 12 III 1954 po odbyciu kary. Po opuszczeniu więzienia powrócił do Lubziny, gdzie prowadził nadal własne gospodarstwo rolne. /1978/
    Dalsze losy n/n.
     
    G. Ostasz. Okreg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006;A. Stańko. Gdzie Karpat Progi...W-wa 1990; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1949; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg Rzeszów WiN 

     

    Borek Stanisław [1904-1971], samorządowiec, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Młot”
     
    Ur. 17 V 1904 w Staromieściu k. Rzeszowa, syn Wojciecha i Katarzyny z d. Wiśniewskiej. W Staromieściu ukończył 7 – klasową szkołę powszechną, a następnie uczył się w gimnazjum w Rzeszowie. W latach 1925-1926 odbył służbę wojskową w WP, gdzie ukończył kurs mechaników. Był mechanikiem samolotowym w Szkole Oficerskiej w Grudziądzu. W latach 1936-1938 był sołtysem w Staromieściu oraz naczelnikiem miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej. Należał do grona inicjatorów budowy nowej szkoły powszechnej w Staromieściu i remizy strażackiej. Od początku 1939 rozpoczął pracę jako ślusarz w rzeszowskiej fabryce obrabiarek H. Cegielskiego. W VIII 1939 ewakuowany z zakładem na wschód. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 powrócił do Staromieścia i podjął pracę w gospodarstwie rolnym. W 1941 został przymusowo zatrudniony przez Niemców przy budowie lotniska wojskowego w Jasionce k. Rzeszowa. Latem 1941 zmuszony do służby taborowej woził amunicję na front wschodni. Po ucieczce z pod Kamionki Strumiłowej ujęty przez Niemców nad Sanem był więziony na Zamku w Rzeszowie, skąd Został zwolniony po kilku tygodniach.
    W konspiracji niepodległościowej działa od 1940. Zaprzysiężony do ZWZ przez Michała Beresia „Bem” przyjął ps. „Młot”. Działalność konspiracyjną prowadzi na terenie Staromieścia. W swoim domu prowadził - wraz z ppor. Antonim Listwanem „Lemiesz” konspiracyjną dokumentację i archiwum Placówki ZWZ/AK Słocina. Równocześnie zaangażowany w działalność propagandową AK.
    Po wojnie wrócił do organizacji prac przy budowie staromiejskiej szkoły podstawowej. Od początku 1947 zatrudniony w spółdzielni Spożywców „Społem” w Staromieściu. Nadal czynny w strukturach konspiracji poakowskiej. Od IX 1945 członek WiN. W swoim domu zorganizował kancelarię Zarządu Okręgu WiN Rzeszów. Zabezpieczał spotkania i odprawy kierownictwa Zarządu Okręgu. Do IV 1947 mieszkał u niego ówczesny prezes Okręgu WiN Rzeszów Bronisław Wochanka „Andrzej”. Przechowywał poakowską broń i materiały wybuchowe, ukrywał też część archiwum Okręgu WiN Rzeszów. Ujęty przez funkcj. WUBP Rzeszów 1 IX 1947 i osadzony w areszcie rzeszowskiego WUBP. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Rzeszów. Podczas przesłuchań był torturowany przez ubowców. Sądzony w procesie członków Zarządu Okręgu WiN Rzeszów przez WSR Rzeszów w składzie: mjr Wacław Pietroń – przewodniczący, por. Tomasz Skup – sędzia, ppor. KBW Stanisław Piulera – ławnik w obecności prokuratora mjr Filipa Barskiego z udziałem protokolanta Marii Strzępek. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 248/48 z dnia 21 X 1948 został skazany na karę 8 lat więzienia z art. 86 § 1 KKWP. W wyniku rewizji NSW w Warszawie 5 I 1949 nr Sn. Odw. S. 3250/48 złagodził mu karę do 6 lat więzienia. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, potem w ZK Przemyśl skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek wykonania kary 1 IX 1947, upływ kary 1 IX 1953. W dniu 30 IX 1950 wywieziony z CWK Wronki do ZK Potulice. Zwolniony z więzienia 9 IX 1953 po odbyciu kary. Po powrocie do Staromieścia pracował przy odbudowie kościoła. W 1958 odznaczono go Brązowym Medalem Zasługi przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych. 
    Zmarł 16 V 1971 w Rzeszowie. Pochowany na cmentarzu w Staromieściu.
    Żonaty z Katarzyną Skarbowską miał synów: Zdzisława, Ryszarda, Romualda, Zygmunta i córke Marię.
     
    G. Ostasz. Akcja „Burza” w Inspektoracie AK Rzeszów. Kraków 2003; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u /1945-1947/. Okręg WiN Rzeszów, [w:] ZH WiN nr 6/1995; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga więźniów CWK Wronki nr 517/49; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr  3. Okręg WiN Rzeszów.


     
    Boruta Franciszek [1917-?], rolnik, żołnierz konspiracji NOW/NZW
    Ur. 30 I 1917 w m. Szówsko pow. Jarosław, syn Andrzeja i Teresy. Po ukończeniu szkoły powszechnej pracował w rolnictwie. W latach 1938-1939 odbywał służbę wojskową w WP. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji działał w konspiracji niepodległościowej w strukturach NOW, a po wojnie w konspiracji narodowej.
    Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 22 X 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 14 IV 1948, sygn. akt Sr. 279/48 przy zastosowaniu amnestii z 22 II 1947 został skazany na karę 3 lat więzienia z art. 86 KKWP. Po procesie więziony ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 XI 1948. Początek wykonania kary 22 X 1947, upływ kary 22 X 1950. W dniu 18 I 1950 przetransportowany z CWK Wronki do ZK Potulice, skąd został zwolniony 22 X 1950 po odbyciu kary.
    Po wyjściu z więzienia mieszkał w m. Szówsko pow. Jarosław.
    Dalsze losy n/n
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1026/48.
     



    Borzobohaty Wojciech Stanisław
    [1908-1991] oficer sł. st. art. WP, kpt. dypl. [1939], w konspiracji SZP/ZWZ/AK/DSZ, mjr dypl. sł. st. art. [1942],ppłk. [1944], ps. „Jelita”, „Stanisław”, „Wojan”, vel Wojciech Malanowski.
    Szef sztabu Okręgu Warszawa-Województwo ZWZ, potem Obszaru Warszawskiego AK. Od XII 1942 – I 1945 zastępca i szef sztabu Okręgu Radom-Kielce AK
    Ur. 19 VII 1908 w Wilnie. Syn Konstantego-Franciszka /lekarza wojskowego/ i Marii-Dominiki z d. Szrajer. Po wybuchu w sierpniu 1914 I wojny światowej ojciec w stopniu płk zostaje zmobilizowany do armii rosyjskiej. Rodzina zostaje ewakuowana z Wilna w głąb Rosji, skąd powraca do Wilna w 1919 po wyzwoleniu tego miasta przez oddziały polskie. Uczy się w Gimnazjum im. Św. Kazimierza w Nowej Wilejce. W 1920 po napaści bolszewików na Polskę zostaje z rodziną ewakuowany do Chełmna. Do Wilna powraca w 1922 i kontynuuje naukę w gimnazjum. Po uzyskaniu w 1927 matury wstępuje do Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu gdzie kształci się w latach 1927-1930. Awansowany do stopnia ppor. sł. st. art. ze starszeństwem 15 VIII 1930 i przydzielony do 3 Pułku Artylerii Ciężkiej w Wilnie na stanowisko młodszego oficera baterii. Do stopnia por. awansowany 1 I 1933. Przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Art. w Toruniu w sierpniu 1936, pełni tu obowiązki dowódcy plutonu i instruktora w SPA Toruń. Po zdaniu egzaminów zostaje przyjęty na studia do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie gdzie przebywa w latach 1937-1939. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. art. 19 III 1939. Absolwent WSWoj. XVIII promocji z tytułem kpt. dypl. sł. st. art. W kampanii wrześniowej 1939 I oficer w sztabie 36. DP wchodzącej w skład Grupy Operacyjnej gen. Stanisława Skwarczyńskiego. Od 10 IX 1939 oficer w Oddziale III Dowództwa Armii gen. T. Piskora. W trakcie walk został w dniu 7 IX 1939 ranny. Pomimo odniesionej rany wykonuje powierzone obowiązki. W dniu 20 IX 1939 pod Tomaszowem Maz. jego jednostka zostaje rozwiązana. Nie poszedł do niewoli. W grupie oficerów przedzierał się do Warszawy gdzie dotarł 27 IX1939. Od listopada 1939 czynny w konspiracji SZP/ZWZ. Do V.1940 w Oddziale III K.O. Warszawa-Miasto a następnie od maja 1940 do kwietnia 1941 zastępca szefa Oddziału III w K.O. Warszawa – Województwo ZWZ, potem do XII 1941 szef oddziału. Po utworzeniu Obszaru Warszawskiego ZWZ/AK od I 1942 pełni funkcję szefa Oddziału III w sztabie obszaru. Awansowany 11.XI.1942 do stopnia mjr-a dypl. sł. st. art. Rozkazem KG AK przeniesiony z dniem 1 XII 1943 na stanowisko szefa sztabu do Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK. Od III 1944 do IV 1944 p. o k-dta okręgu. W dniu 15 IV1944 mianowany oficjalnie przez KG AK zastępcą k-dta okręgu. Funkcję sprawuje do rozwiązania AK w styczniu 1945. We wrześniu 1944 awansowany przez K-dta Gł. AK do stopnia ppłk-a. Czynny w konspiracji poakowskiej. Do marca 1945 zastępca i szef sztabu NIE. Od IV 1945 oficer do zleceń potem p.o. i szef sztabu DSZ na Kraj w Warszawie. Jednocześnie zastępca Delegata DSZ na Kraj. W maju 1945 z płk J. Rzepeckim opracował wytyczne do „Akcji Z”, a w czerwcu 1945 opracował wytyczne dla oddziałów „Samoobrony” tzw. „Akcji B”. W dniu 21 czerwca 1945 został w Warszawie aresztowany w zasadzce zorganizowanej przez funkcj. MBP. Podjął nieudaną próbę ucieczki w trakcie, której został ciężko ranny, postrzelony przez funkcj. UB. Aresztowany pod nazwiskiem Wojciech Malanowski. Potem przebywał pod strażą w szpitalu gdzie próbował popełnić samobójstwo. Przeszedł okrutne ubowskie śledztwo. Więziony w więzieniu mokotowskim. W dniu 12 XII 1945 został skazany przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie na karę śmierci z art.1 Dekretu o Ochronie Państwa. Ułaskawiony przez Bieruta, który zmienił mu karę śmierci na karę 10 lat więzienia. Po procesie był więziony na Mokotowie skąd go przewieziono do więzienia w Rawiczu. W 1947 na podstawie amnestii z 22 II 1947 Wojskowy Sąd Okręgowy złagodził mu karę do lat 5. Upływ kary 21 VI 1950 Ponownie aresztowany w dniu 9 I 1951. Postanowienie o tymczasowym aresztowaniu podpisała Helena Wolińska. Bezprawnie przetrzymywany w więzieniu do 1953. Zwolniony z więzienia 1 X 1953 w ciężkim stanie zdrowia. Decyzją SN PRL z dnia 14 V 1965 został całkowicie zrehabilitowany. Był działaczem ZBOWiDu, członkiem Podkomisji Zarządu Głównego ZBOWiD do spraw odznaczeń żołnierzy b. Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK. Był laureatem Nagrody Specjalnej im. Włodzimierza Pietrzaka za rok 1988 za opracowanie monografii okręgu ZWZ-AK Radom-Kielce pt. „Jodła”. Współorganizator Światowego Związku Żołnierzy AK. W latach 1900-1991 pierwszy prezes ZG ŚZŻAK z siedzibą w Warszawie. Zmarł w Warszawie w dniu 10 I 1991 i w dniu 17 I 1991 pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Awansowany do stopnia gen. bryg. przez L. Wałęsę. Był odznaczony za działalność niepodległościową m.in. VM kl. 5, KW 2x, SKZ z M.
    Rocznik oficerski MSWojsk. 1932; R. Rybka-K. Stepan. Awanse oficerskie w wP 1935-1939. Kraków 2003; J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Artylerii w Toruniu 1923-1939. Pruszków 2000; M. Porwit. Spojrzenie przez moje życie. W-wa 1986; L. Głowacki. Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. Lublin 1976; J. Gozdawa – Gołębiowski. Obszar Warszawski AK. Lublin 1992;Księga więźniów CWK Rawicz nr 526/1946

     

    Bożek Edward [1909-1979], żołnierz ZWZ/AK/NIE DSZ, działacz WiN, ps. „Maria”
    Ur. 16 I 1909 w Łężynach pow. Jasło, w wielodzietnej rodzinie Jana /krawca/ i Anny z d. Dereniewicz.  Ukończył szkołę powszechną w Nowym Żmigrodzie. Po śmierci ojca od 1922 wychowywał się z bratem Adamem w zakładzie wychowawczym księży salezjanów w Przemyślu. Po zdaniu tam w 1927 matury gimnazjalnej powrócił do rodzinne strony. Pracuje w rzemiośle i handlu w Jaśle i Nowym Żmigrodzie. Szkolił się zawodowo m. in. we Lwowie.
    Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Jasło. Działał w komórce wywiadu obwodu. Podczas wysiedlania Jasła jesienią 1944 przebywał w Lipnicy Dolnej i Dąbrówce. Pracował jako stolarz. W III 1945 powrócił do zniszczonego przez Niemców Jasła i zamieszkał przy ul. Basztowej. Aktywnie uczestniczy w odbudowie miasta i przy reaktywowaniu miejskiego handlu. Następnie pracuje w MHD jako kierownik sklepu, a w końcu 1949 kierownik Państwowej Centrali Odzieżowej.
    Jednocześnie od VI 1945 działa w konspiracji niepodległościowej. Zorganizował komórkę wywiadowczą, która podlegała Inspektoratowi DSZ Krosno kierowanemu przez mjr J. Modrzejewskiego. Od IX 1945 kierownik wywiadu BW WiN na pow. Jasło, a od jesieni 1946 po wyjeździe na Wybrzeże zagrożonego aresztowaniem W. Janickiego „Styks” kierował siatką wywiadowczą Inspektoratu BW WiN „Nafta”. Kierowana przez niego siatka wywiadowcza gromadziła i przekazywała informacje dot. działalności PPR i innych partii politycznych, nastrojów społeczeństwa, z dziedziny gospodarczej, wojskowej, obsady personalnej UB, MO. Miał własna siatkę informatorów na terenie swego działania. Informacje przekazywano w formie miesięcznych sprawozdań do kierownictwa BW WiN w Rzeszowie. Rozpracowany przez funkcj. UB. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Rzeszów 15 III 1950 w drodze do pracy i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Więziony w wiezieniu WUBP w Rzeszowie, gdzie przeszedł ciężkie śledztwo. W czasie przesłuchań bity, torturowany i przetrzymywany po wielogodzinnych przesłuchaniach w karcerze wypełnionym zimną wodą. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 12 VII 1950 został skazany na karę 15 lat więzienia oraz kary dodatkowe. NSW w Warszawie utrzymał wyrok w mocy. Po procesie więziony w ZK Rzeszów i ZK Przemyśl, skąd został wywieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony w VII 1951. Więziony od wiosny 1954 w CWK Rawicz, potem ponownie od IV 1956 do X 1956 w CWK Wronki, skąd został zwolniony 11 X 1956. Po powrocie do Jasła od 1 VI 1957 pracuje w Miejskim Handlu Detalicznym jako sprzedawca. W IV 1961 awansowano go na kierownika stoiska. Od 1973 pracuje jako kierownik sklepu w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Tekstylno-Odzieżowym w Jaśle, a od 1978 w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu wewnętrznego w Krośnie. Podczas Dni Jasła w 1972 zdobył tytuł najlepszego sprzedawcy w plebiscycie, w którym wzięło udział około 12 tys. osób.
    Od czasu zwolnienia z więzienia był w „zainteresowaniu operacyjnym” SB. Szykanowany w pracy. Oskarżano fałszywie go o niegospodarność i powodowanie niedoborów finansowych.
    Zmarł 4 IX 1979 w Jaśle.
    W 1993 SW w Rzeszowie unieważnił wyrok wydany przez b. WSR Rzeszów uznając, że działał na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Od 1949 żonaty z Zofią Pniak /1923-1996/. Z tego związku miał syna Jana /ur.1949/ i córkę Annę /ur. 1958/w okresie jego uwięzienia jego rodzina był prześladowana przez władze komunistyczne.

    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; R. Oleszkowicz. Biogram E. B [w:]Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. III. Kraków-Warszawa-Wrocław 2007; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna CWK Wronki 1953.



    Bożek Franciszek
    [1892-1951], nauczyciel, legionista, kpt. w rez. piech. WP [1919], w konspiracji ZWZ-AK, ps. „Ramzes”
    Kmdt Placówki ZWZ/AK Tryńcza w Obwodzie ZWZ-AK Przeworsk. Podokręg Rzeszów AK. Okręg Kraków ZWZ-AK.
    Ur. 24 sierpnia 1892 w Wólce pow. Przeworsk. Syn Józefa i Zofii. Ukończył Seminarium Nauczycielskie i pracował jako nauczyciel. Odbył służbę wojskową w armii austriackiej, gdzie ukończył szkołe oficerska rezerwy, potem służył w LP. Od XI 1919 służy w WP. Bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Awansowany do stopnia por. W 1922 przeniesiony do rezerwy i zweryfikowany w stopniu kpt. rez. piech. z starszeństwem 1 VI 1919. Powraca do pracy w szkolnictwie. W latach trzydziestych mieszkał i pracował na Śląsku. Ewidencyjnie podlegął PKU Będzin z przydziałem mobilizacyjnym /1933/ do 11 pp w Tarnowskich Górach.
    W okresie okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ/AK. Mieszkał w Tryńczy. Należał do grona organizatorów siatki konspiracyjnej zWZ/AK na tym terenie. Pełnił funkcje k-dta Placówki ZWZ-AK Tryńcza, która organizacyjnie wchodziła w skład Obwodu ZWZ/AK Przeworsk. Po wejściu wojsk sowieckich przebywa nadal w Tryńczy. Zagrożony aresztowaniem w 1945 wyjechał na Śląsk i zamieszkał w Bytomiu przy ul. Prusa 25.
    Aresztowany 11 VII 1949 przez UB w Bytomiu i uwieziony w więzieniu UB w Rzeszowie. Przeszedł bestialskie ubowskie śledztwo w trakcie przesłuchań bity i maltretowany. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 24 III 1950, syg. akt Sr. 835/49 skazany z art. 86 KKWP na karę 16 lat więzienia. Początek wykonania kary 11 VII 1949, zaś upływ kary 11 VII 1964. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd przewieziono go do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono 21 VII 1951.
    Ciężko chory w wyniku obrażeń odniesionych w śledztwie zmarł w CWK Wronki 21 X 1951.
    Rocznik oficerski rezerw 1934; Księga Ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 4318/51



    Braun Jerzy [1901-1975], harcerz, poeta, pisarz, publicysta, filozof, polityk, działacz konspiracyjny, ps. „Bronisław”, „Inżynier Z”, „Rogowski”, „Zet”
     
    Ur. 01 IX 1901 w Dąbrowie Tarnowskiej, syn Karola /notariusza/ i Henryki z Millerów. W Dąbrowie ukończył 4 – klasową szkołę powszechną, a następnie w latach 1912-1913 uczęszczał do V Gimnazjum w Krakowie, a od 1913 do II Gimnazjum im. Hetmana Jana Tarnowskiego w Tarnowie, gdzie w 1919 złożył z wyróżnieniem egzamin dojrzałości, a w 1923 otrzymał dyplom mgr polonistyki na Wydziale Filozoficznym UJ w Krakowie. Jednocześnie działał w III Drużynie Harcerzy im. Michała Wołodyjowskiego, gdzie od 1916 był drużynowym potem hufcowym, potem k-dtem Hufca w Tarnowie. Redagował i wydawał miesięcznik „Czuwaj”. Od 1913 członek „Związku Wolnych Polaków”.
    W latach 1920-1921 służył ochotniczo w WP. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1921 opublikował pierwszy tom szkiców, a w 1922 tom wierszy i zbiór pieśni harcerskich. Autor rozpraw, szkiców, powieści dramatów, opowiadań dla dzieci i scenariuszy filmowych. W latach 1926-1927 wydawca i redaktor, a w latach 1933 1934 współredaktor „Gazety Literackiej” w Krakowie. Uważany za jednego z twórców polskiej myśli chrześcijańskiej społecznej. Od IV 1932 do Vi 1939 wydawca i redaktor założonego przez siebie dwutygodnika „Zet”. W 1938 był współredaktorem „Merkuriusza Polskiego Ordynaryjnego” i biuletynu „Agencja Antymasońska”.
    Po kapitulacji Warszawy we IX 1939 wyjechał do Krosna na Podkarpaciu, gdzie wstępuje do tworzonej tam organizacji podziemnej „Nowa Polska”, której zostaje przywódcą ideowym i politycznym. Do Warszawy powrócił wiosną 1940. Mieszkał przy ul. Polnej. Po połączeniu się „Nowej Polski” z „Grunwaldem” i „Warszawianką” powstała „Unia”, której został prezesem. Uważany za architekta i ideologa tej największej katolickiej organizacji konspiracyjnej stał na czele tzw. kolumny kultury w „Unii” i był inicjatorem powołania jej Rady Programowej. Uczestniczył w rozmowach scaleniowych , a po włączeniu „Unii” w skład SP w II 1943 został członkiem ZG SP.. Wchodził także od XI 1942 do Egzekutywy Naczelnej „SOS” oraz Komisji Głównej KWC. Jednocześnie organizator konspiracyjnego Instytutu Europy Środkowej. Był też redaktorem miesięcznika „Kultura Jutra” wydawanego od I 1943 do VI 1944. W czasie Powstania Warszawskiego współpracował z pismem „Barykada Powiśla”, a po kapitulacji oddziałów powstańczych kontynuował działalność konspiracyjną,. Z ramienia SP był członkiem RJN, a po aresztowaniu K. Pużaka w III 1945 objął jej przewodnictwo. 27 VI 1945 w Krakowie S. Korboński złożył na jego ręce stanowisko Delegata Rządu RP na Kraj.
    Po rozwiązaniu RJN i Delegatury w VII 1945 działał w SP w grupie K. Popiela. W X 1945 odsunięto go  jako zdeklarowanego antykomunistę od udziału w nowych władzach SP. W XI 1945 wraz z żoną został zatrzymany w Cieszynie przez funkcj. UB pod zarzutem próby nielegalnego przekroczenia granicy. Więziony do III 1946. Zwolniony z więzienia po interwencji pisarzy-posłów. Od II 1947 był redaktorem „Tygodnika Warszawskiego”. W I 1948 otrzymał dyplom mgr filozofii w KUL. W 1948 wyszedł cykl poezji filozoficzno-religijnych „Poematy”, który został w całości skonfiskowany, w związku z aresztowaniem redaktorów „Tygodnika Warszawskiego”, a tygodnik został zlikwidowany.
    W dniu 03 IX 1948 zostaje aresztowany razem z żoną w Zakopanem przez funkcj. UB i uwięziony na Mokotowie w Warszawie. Po ciężkim i długotrwałym śledztwie wyrokiem WSR Warszawa z dnia 19 IV 1951 został skazany na karę dożywotniego więzienia. Po procesie więziony na Mokotowie, skąd przewieziono go do Centralnego więzienia w Rawiczu, a potem w 1952 do Wronek. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 NSW w Warszawie 3 V 1956 złagodził mu karę do lat 12. Jednocześnie ze względu na stan zdrowia udzielono mu rocznej przerwy w odbywaniu kary od 6 V 1956 do 6 V 1957. Zwolniony na przerwę z CWK Wronki 6 V 1956. Decyzją Rady Państwa z 10 XI 1956 złagodzono mu karę do 10 lat więzienia zawieszając jednocześnie resztę kary na okres 3 lat. Na skutek rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego Zgromadzenie Sędziów NSW Warszawie w 1957 uchyliło wyrok skazujący i przekazano sprawę do uzupełnienia śledztwa. W 1958 Prokuratura Wojskowa dla m. st. Warszawy umorzyła sprawę z powodu braku podstaw do wniesienia aktu oskarżenia. Po rehabilitacji mieszkał w Warszawie, a na wniosek ZLP otrzymał rentę.
    Poświecił się następnie całkowicie działalności naukowej, publicystycznej i odczytowej. Był wiceprezesem Oddziału Warszawskiego Związku Literatów Polskich i klubu Inteligencji Katolickiej.  Od 1965 przebywał we Włoszech, gdzie wyjechał na IV Sesje Soboru watykańskiego, jako nieoficjalny ekspert do spraw ekumenicznych. W latach 1965-1975 wielokrotnie wyjeżdżał do środowisk polskich w Wlk. Brytanii, Belgii, Francji, Hiszpanii, Stanów Zjednoczonych i Kanady wygłaszając setki odczytów na temat kultury polskiej orasz jej wkładu w myśl filozoficzną Europy.
    Zmarł nagle 17 X 1975 w Rzymie. Pochowany na rzymskim cmentarzu. Staraniem, rodziny jego prochy zostały pochowane w Alei Zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
    Odznaczony KW /1921/
    Żonaty od 1924 z Anną z d. Wachal/1900-1979/, więzioną 1948-1954. 
     
    Pozostawił wspomnienia pt. Czasy i ludzie, opublikował tomik Moja matka /1967/.
    W 2000 został patronem gimnazjum nr 4 w Tarnowie.
     
    A. K. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 1. W-wa 1987; M. Żychowska. Jerzy Braun 1901-1975. Twórca Kultury Harcerskiej i „Unionizmu”. Tarnów 2003; A. Zagórski. Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 3. Wrocław 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1954.
     



    Brodziński Władysław Stanisław [1901-1967], żołnierz AK, działacz WiN ps. „Dzwon” vel Brodowski Władysław
     
    Ur. 25 VI 1901 w Wojatyczach, syn Michała i Marii z d. Romaniak. Ukończył szkołę powszechną oraz 3 - letnią szkołę zawodową. Mieszkał w Kuńkowcach pow. Przemyśl. W czasie okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK. Po wkroczeniu wojsk sowieckich na teren pow. przemyskiego w VIII 1944 mieszka nadal w Kuńkowcach i podejmuje pracę jako referent w miejscowym Urzdzie Gminnym. Czynny w konspiracji WiN. Od IX 1945 do 1947 pełnił funkcję kierownika koła WiN wchodzącego w sklad Rady Powiatowej WiN Przemyśl. Zatrzymany przez funkcj. PUBP Przemyśl 20 I 1948 i uwięziony pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji WiN. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 30 I 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego Rzeszów z dnia 18 V 1948, sygn. akt sr. 333/48 został skazany na karę 12 lat więzienia z art. 86§ 2 KKWP. Po procesie więziony w ZK przemyśl, skad został przetransportowany do Centralnego Więżienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 03 XII 1948. Początek wykonania kary 30 I 1948, upływ kary 30 I 1960.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał w Kuńkowcach, potem w m. Proszówka pow. Lwówek Ślaski.
    Zmarł 25 III 1967.
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II 1317/48


    Brodzisz Jan [1895-1967], grafik, żołnierz NOW, AK/NIE, działacz WiN, ps. „Floks”, „Nowakowski”, „Nowicki”, „Radwan”, „Ścibor”
     
    Ur. 18 XII 1895 w Krakowie, syn Pawła i Marii z d. Czerwieńskiej. Ukończył w Krakowie 5 klas gimnazjum. Praktykował jako rusznikarz. W VIII 1915 wcielony do 20 pułku strzelców armii austriackiej. Brał udział w walkach na Węgrzech. Od XI 1918 służy w WP m. in. w 6 batalionie wartowniczym w Krakowie, potem w Rzeszowie. Po demobilizacji w 1921 mieszkał we Lwowie i pracował w Zakładzie „Helios”. W 1932 otworzył własny zakład reprograficzny. Do wybuchu wojny zajmował się m. in. wytwarzaniem pieczątek.
    Podczas sowieckiej okupacji 1939-1941 pracował jako kierownik ekipy remontującej domy. Początkowo działa w konspiracyjnej siatce Narodowej Organizacji Wojskowej na terenie Lwowa, a od 1942 żołnierz AK. Jako grafik pracował w komórce legalizacyjnej Komendy Okręgu AK Lwów i zajmował się wytwarzaniem i wystawianiem fałszywych dokumentów na potrzeby lwowskiego podziemia. W X 1944 został zaprzysiężony przez mjr A. Jabłońskiego „Kmicica” do siatki konspiracyjnej Komendy Okręgu Lwów „NIE”. Nadal działa w komórce legalizacyjnej i zajmuje się wystawianiem fałszywych dokumentów. W IV 1945 zostaje mianowany szefem legalizacji Komendy Okręgu. Wykonywał dokumenty i pieczątki m. in. komisji przesiedleńczych, jednostek wojskowych. Na polecenie mjr A. Sawickiego pozostaje ze swoją komórką najdłużej we Lwowie i zaopatruje członków organizacji w niezbędne dokumenty i karty ewakuacyjne. Tylko w okresie od VI-X 1945 dla żołnierzy i działaczy konspiracji lwowskiej wyjeżdżających do Polski wykonał ponad tysiąc sztuk różnego typu dokumentów. W Xi 1945 komórka została zlikwidowana. W dniu 18 XII 1945 transportem ewakuacyjnym wyjechał do Polski wywożąc w walizce podręczne archiwum „legalizacji” oraz dwie maszyny do pisania.
    Początkowo zamieszkał w Krakowie, gdzie zorganizował nową komórkę legalizacyjną podporządkowana Komendzie Okręgu AK-WiN Lwów. Miał kontakt organizacyjny z mjr A. Jabłońskim – kierownikiem Wydziału Organizacyjnego Okręgu WiN Jelenia Góra. W IV 1946 przeprowadził się z Krakowa do Zakopanego i tu na powielaczu zajmował się przedrukiem biuletynu WiN „Wolność”. Następnie wyjechał do Wrocławia, gdzie zamieszkał w mieszkaniu inż. B. Monné. Podejmuje pracę na stanowisku kierownika Pracowni Reprodukcji i jednoczenie grafik w Oddziale Regionalnym CUPP /Ministerstwo Odbudowy/. Do potrzeb organizacyjnych wykorzystywał maszyny reprograficzne. Nadal wykonywał dokumenty legalizacyjne dla ludzi z konspiracji lwowskiej. Przygotowywał się do ucieczki z kraju drogą morską. Walizkę z blankietami dokumentów i archiwum legalizacji ukrył w ruinach domu obok miejsca zamieszkania. Odnalezione przez „szabrowników” zostały przekazane UB. 27 IX 1947 został zatrzymany we Wrocławiu przez funkcj. Wydziału III WUBP Wrocław. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Wrocław. Przeszedł ciężkie śledztwo. Bity i maltretowany podczas przesłuchań nie przyznawał się do stawianych zarzutów. Od 0 X 1948 wieziony przy ul. Sądowej.
    Sądzony w procesie grupowym w dniu 30 XI 1948, sygn. akt 892/48 został skazany przez WSR Wrocław pod przewodnictwem mjr Romana Abramowicza na karę 15 lat więzienia. Po procesie osadzony w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej, gdzie w Xi XI 1948 prowadził głodówkę. 16 XI 1948 NSW utrzymał wyrok w mocy. Wywieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 12 I 1950. W wiezieniu zachorował na gruźlicę i paraliż nóg. Na widzenia z rodziną przynoszono go na noszach. Zwolniony z więzienia 20 II 1954 ze względu na stan zdrowia. Po powrocie do Wrocławia po podleczeniu zdrowia pracował jako kierownik Laboratorium „Fotopan” PTTK. Do czasu przejścia na emeryturę musiał kilka razy zmieniać pracę. Pracował m. in. w Zakładach Elektronicznych. W 1963 założono mu sprawę ewidencyjno-obserwacyjną. Był inwigilowany. Sprawę zakończono w IV 1964.
    Był współautorem „Atlasu Ziem Odzyskanych”.
    Zmarł 31 XII 1967.
    Odznaczony: KW 4x, SKZ z M. 
     
    J. Węgierski. Komendy Lwowskiego Obszaru i Okręgu AK 1941-1944. Kraków 1997; T. Balbus. Ludzie podziemia w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/, t. II. Wrocław 2004; J. Węgierski. Obsada osobowa Lwowskiego Obszaru SZP-ZWZ-AK-NIE w latach 1939-1945. Kraków 2000; K. Szwagrzyk. Winni? Niewinni?. Wrocław 1999;Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1950.
     


    Brudniak Józef [1891-1971], dr praw, działacz WiN, ps. „Sosna”
     
    Ur. 05 IV 1891 w Biedaczowie pow. Łańcut, syn Macieja i Marii. Uczęszczał do gimnazjum w Rzeszowie, gdzie w 1913 otrzymał świadectwo dojrzałości. Jako poddany austriacki zostaje w 1913 wcielony do 20 pp armii austriackiej. Bierze udział w działaniach wojennych na froncie rosyjskim. W czasie walk we IX 1914 dostał się do niewoli rosyjskiej i przebywał w obozach jenieckich na Syberii, skąd powraca do kraju po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej jesienią 1920. Podejmuje studia na Wydziale Prawa UJ w Krakowie, które ukończył w 1924, w 1927 uzyskał na UJ tytuł doktora praw. W latach 1924-1939 pracował w służbie administracyjno-przygotowawczej w Starostwie Grodzkim w Chorzowie. W latach 1931- 1939 był jednocześnie korespondentem PAT. W IV 1939 został starostą grodzkim w Chorzowie. Po napaści Niemców na Polskę, 2 IX 1939 opuścił Chorzów i dotarł z rodziną do Krzemieńca, skąd w XI 1939 wyjechał do Lwowa. Na początku 1940 zamieszkał w rodzinnym Biedaczowie, gdzie przebywał do 1945.
    Wiosną 1945 powrócił na Górny Śląsk i podjął pracę w Zarządzie Miejskim w Bytomiu na stanowisku kierownika Wydziału Administracyjnego. Dodatkowo uczył języka polskiego w bytomskim technikum. Mieszkał przy ul. Czarnieckiego w Bytomiu. Od 15 V 1945 do 15 IV 1946 był początkowo członkiem Stronnictwa Ludowego, potem Polskiego Stronnictwa Ludowego. Od X 1945 do VIII 1946 czynny w strukturach siatki wywiadowczej BW WiN, gdzie pełnił funkcję z-cy kierownika wywiadu na pow. bytomski w Okręgu Górnośląskim BW WiN. Jednocześnie działa w kierownictwie Klubu WiN w /Obwodzie/ Bytom w Rejonie WiN Katowice. Jako informator z terenu Bytomia przygotowywał sprawozdania dot. sytuacji społeczno-politycznej, gospodarczej, które były przekazywane do E. Bzymka-Strzałkowskiego szefa BW WiN Obszaru Południowego. Zatrzymany w Bytomiu przez funkcj. WUBP Katowice 31 VIII 1946 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 11 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Katowicach. Po zakończeniu śledztwa w XII 1946 osadzony w wiezieniu karno-śledczym przy ul. Mikołowskiej w Katowicach.
    Sądzony w procesie grupowym górnośląskich działaczy WiN. Wyrokiem WSR Katowice, sygn. akt nr R 1342/46 z 11 I 1947 został skazany na karę śmierci, utratę praw na zawsze i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Ułaskawiony przez B. Bieruta, który w drodze łaski zamienił mu karę śmierci na dożywotnie wiezienie. W dniu 10 VI 1947 postanowieniem NSW w Warszawie wydany wyrok przez WSR Katowice zostaje uchylony, a karę dożywocia zamieniono mu na karę 15 lat więzienia. Po procesie więziony w ZK Katowice skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 22 VI 1948. Początek wykonania kary 31 VIII 1946, upływ kary 31 VIII 1961. Postanowieniem WSR Stalingrad /Katowice/ wydanym 10 V 1954 na posiedzeniu niejawnym udzielono mu rocznej przerwy w odbywaniu kary od 15 V 1954 do 15 V 1955. Zwolniony z więzienia we Wronkach 15 V 1954. Po zwolnieniu z więzienia udał się do Bytomia ul. Kamienna. Decyzją Rady Państwa z 19 VIII 1955 sprawę umorzono a resztę do odbycia karę mu darowano.
    Jako b. członek WiN do XII 1956 był inwigilowany przez funkcj. bezpieki.
    Po wyjściu z więzienia w okresie od 1954 do 1956 pracował w Spółdzielni Pracy Inżynieryjno-Budowlanej, a od III 1956 pracuje w Okręgowej Komisji ds. Szkód Górniczych w Stalinogrodzie /Katowice/, potem w jej oddziale w Bytomiu.
    Po 1956 był członkiem ZBOWiD-u w Bytomiu.
    Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.
    Zmarł 23 IV 1971 w Bytomiu.
    Od 1928 był żonaty z Zofią – Genowefą  z d. Wierzbanowska. Miał z tego związku syna Janusza.
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV z 1997 oraz t. VI z 1999;A. Dziuba. Podziemie poakowskie w województwie ślasko-dąbrowskim w latach 1945-1947. Kraków 2005; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/438/48; Księga główna więźniów CWK Wronki nr 116/51-52; USC Bytom. Skrócony akt zgonu nr 631/1971



    Brudziński Jan [1897-1977],inż. właściciel firmy remontowo-budowlanej, współpracownik WiN
    Ur. 27 I 1897 w Warszawie, syn Leona i Marii z d. Piekarskiej. Ukończył Wyższą Szkołę Budowy Maszyn uzyskując dyplom inżyniera. W latach 1919-1921 służył w WP. W stopniu plut. brał udział w szeregach 19 p. uł. w wojnie polsko-bolszewickiej. Po zakończeniu wojny w VIII 1921 został zdemobilizowany. Mieszkał w Warszawie, gdzie otworzył i prowadził firmę techniczną wykonująca zamówienia wojskowe i państwowe oraz prywatne. Był autorem wielu opatentowanych udoskonaleń technicznych. W VIII 1939 przeniesiony służbowo do Dębicy. Mieszkał w tym okresie czasu w Gumniskach. Podczas okupacji niemieckiej współpracował z AK.
    Po zakończeniu wojny przeniósł się do Wrocławia, gdzie na bazie zrujnowanej poniemieckiej stolarni wspólnie z inż. Antonim Gudowiczem i Romanem Zielińskim uruchomił największą w tym czasie prywatną firmę remontowo-budowlaną mieszczącą się przy ul. Cebulskiego. Kierował wykonywaniem wielu prac prowadzonych m. in. na zlecenie Wydziału Kwaterunkowo-Budowlanego DOW IV Wrocław. Od XII 1946 do IX 1947 ukrywał się w jego mieszkaniu kierownik wrocławskiego okręgu WiN mjr l. Marszałek. Przez kilka miesięcy udostępniał swój dom dla potrzeb konspiracyjnych. Odbywały się tu spotkania, narady oraz skrzynka pocztowa. W swojej firmie zatrudniał żołnierzy AK z terenu obwodu Dębica, działających w konspiracji WiN na terenie Wrocławia.
    05 I 1948 grupa operacyjna WUBP Wrocław podczas przeprowadzania rewizji w garażach samochodowych jego firmy odnalazła w magazynie części samochodowych część archiwum okręgu WiN. Aresztowany 05 IX 1948 pod zarzutem dokonania przestępstw gospodarczych przez Wojskową Prokuraturę Okręgową we Wrocławiu. Śledztwo powiązane z oficerami DOW IV przeszedł w areszcie OZI przy ul. Sztabowej we Wrocławiu. Oskarżany o wręczanie łapówek i prowadzenie rzekomego sabotażu przy prowadzonych pracach budowlanych. Podczas śledztwa nie zostały ujawnione jego powiązania w konspiracją WiN.
    Wyrokiem WSO nr IV we Wrocławiu, sygn. akt So 194/49 z 25 X 1949 został skazany na 15 lat więzienia. Sadzony przez WSO Wrocław pod przewodnictwem mjr-a Stefana Piekarskiego. NSW w Warszawie postanowieniem z 10 I 1950 odrzucił skargę rewizyjną utrzymując w mocy wydany przez WSO Wrocław wyrok 15 lat wiezienia. Po procesie wieziony w wiezieniu przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 19 II 1950. Z CWK Rawicz zostaje przewieziony do ZK w Barczewie. Zwolniony z więzienia 24 VI 1955. Po zwolnieniu z wiezienia mieszkał w Warszawie i pracował w Biurze Projektów Leśnictwa. Później powraca do Wrocławia, gdzie pracuje w Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego, potem w Miejskim Przedsiębiorstwie Robót Instalacyjnych i Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Robót Wodociągowych i kanalizacyjnych. Był tam przewodniczącym Koła Zakładowego PPR. Na skutek przejść więziennych na początku lat siedemdziesiątych stracił wzrok.
    Zmarł we Wrocławiu 14 IV 1977. Pochowany na cmentarzu Grabiszyńskim.
    Żona Maria. Miał córkę Krystynę – łączniczkę Zarządu Okręgu WiN Wrocław.
     
    T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1949.

     
    Bruliński Władysław [ 1915-?], ekonomista, oficer rez. piech. WP, ppor. [1938], żołnierz konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK/AKO, kpt. [1944], działacz WiN, ps. „Barbara”, „Oskar”, „Władysław”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu ZWZ/AK Białystok- powiat 1940-1942. – Okręg Białystok ZWZ-AK.
     
    Ur. 15 XII 1915r. we wsi Kuleszki gm. Miastkowo pow. Łomża. Syn rolników Wojciecha i Marianny z d. Ogonowska. Ukończył Gimnazjum Państwowe im. Tadeusza Kościuszki w Łomży, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości. Studiuje w WSH w Warszawie. W czasie studiów odbył służbę wojskową na Dyw. Kursie Pchor. Rez. Piechoty. Awansowany 1 I 1938r. do stopnia ppor. rez. piechoty z przydziałem do 33 pp w Łomży. Od jesieni 1939r. w konspiracji. Od początku 1940r. zastępca k-dta miasta Łomży ZWZ. Zagrożony aresztowaniem przez NKWD latem 1940r. przenosi się do Białegostoku gdzie objął funkcje k-dta obwodu ZWZ Białystok-powiat. W IV 1941r. aresztowany przez NKWD i więziony najpierw w Białymstoku potem wywieziony do Mińska. Brał udział po napaści Niemców na ZSRR w marszu śmierci podczas ewakuacji więźniów na Wschód.Osłabiony został wyprowadzony z kolumny na pobocze, gdzie enkawudzista oddał do niego kilka strzałów. Ranny udawał zabitego, dzięki czemu ocalał. Po wielu perypetiach w lipcu 1941r. powraca do Białegostoku i pełni nadal funkcję k-dta obwodu. W lutym 1942r. na polecenie płk „Mścisława” przekazuje funkcję k-dta obwodu por. rez. S. Grydze ps. „Szary”. Osobiście otrzymuje przydział do KOB AK Białystok z zadaniem zorganizowania Oddziału VI /BiP/ KOB AK. Później przebywał na kursie w KG AK w Warszawie, gdzie przeszedł przeszkolenie z zakresu BiP. Oficjalnie mianowany szefem VI Oddz. KOB AK XI 1942r. Funkcję sprawuje do II 1945r., potem po przekształceniu AK w AKO jest przewodnikiem Oddz. BiP KOB AKO. Po wejściu Okręgu Białostockiego AKO w struktury WiN od IX 1945 do V 1946r. nadal sprawuje funkcję szefa BiP. Aresztowany przez UB 10 maja 1946r. i więziony w lochach WUBP Białystok, gdzie przechodzi ciężkie śledztwo. Wyrokiem WSR Białystok, sygnatura akt R 614/1946 z dnia 20 VII 1946r. skazany zostaje na karę 10 lat więzienia a po zastosowaniu amnestii złagodzono do lat 5. Po procesie więziony w ZK Białystok, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 15 VIII 1946r. Początek wykonania kary 10 V 1946 – upływ kary 15 VIII 1951r. Zwolniony z więzienia 15 VIII 1951 po odbyciu orzeczonej przez WSR kary 5 lat. Po zwolnieniu z więzienia mieszkał w Bydgoszczy i pracował w spółdzielczości. W latach 1959-60 więziony przez SB. Potem zamieszkał wWarszawie i pracuje w spółdzielczości jako księgowy. W latach siedemdziesiątych po przejściu na emeryturę spisał swe wspomnienia.
    W konspiracji AK awansowany 11 XI 1942 do stopnia por. rez., a 11 XI 1944r. do stopnia kpt. rez. Odznaczony VM kl. 5 nr leg. 12543, KW, SKZzM.
    Żonaty. Żona Barbara żołnierz AK ppor. cz.w., szef działu szyfrów w Komendzie Obszaru AK. Potem szefowa komórki szyfrów w KOB. Odznaczona KW i SKZzM.
    Ostatnio mieszkał w Warszawie przy ul. Kredytowej.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; G. Mazur. Biuro Informacji i Propagandy SZP-ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa 1987; Księga Więźniów CWK Wronki nr 1816/46

     
    Bruski Alojzy [1914-1946], oficer sł. st. piechoty WP, ppor. [1937], w konspiracji ZWZ-AK, por. [1943], kpt. ps. „Drwal”, „Grab”
    Kmdt Obwodu i Inspektoratu ZWZ Tczew 1940-1943. Okręg Pomorze ZWZ-AK.
    Ur. się dnia 4 IV 1914 w Piechowicach pow. Kościerzyna, w rodzinie chłopskiej, syn Jana i Marii z d. Sikorska. W latach 1921-1925 uczęszczał do miejscowej szkoły powszechnej a potem do Państwowego Gimnazjum typu klasycznego w Kościerzynie, gdzie w 1933 otrzymał świadectwo dojrzałości z wyróżnieniem. Członek ruchu filomatów, drużynowy 18. Pomorskiej Drużyny Harcerskiej im. gen. J. Hallera /rozkaz nr 8 z dnia 2 IX 1932 Komendy Chorągwi Pomorskiej ZHP/, sympatyk ruchu narodowego.
          W latach 1934- 1937 uczy się w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie. Po ukończeniu podchorążówki odbywał praktyki oficerskie w 72 pp w Radomiu. Promowany na stopień ppor. sł. st. piechoty, ze starszeństwem 1 X 1937 i przydziałem do 72 pp w Radomiu na stanowisko d-cy plutonu. W szeregach 72 pp bierze udział w kampanii wrześniowej 1939r. jako dowódca plutonu karabinów maszynowych.15 IX 1939r. wyróżnił się męstwem w boju o Miłosną. Wzięty do niewoli niemieckiej ucieka. Początkowo ukrywa się w rodzinnych Piechowicach, a później u siostry Bronisławy w Tczewie przy ul. Chłodnej 16. Od początku 1940r. działa w konspiracji ZWZ-AK. Organizator i pierwszy k-dt Obwodu ZWZ Tczew. Od 1941 k-dt Inspektoratu Rejonowego ZWZ-AK Tczew. Wiele zawdzięczał swojej współpracownicy i łączniczce C. Ernst. Dekonspiracja podczas fali aresztowań w 1943r. zmusiła go do tymczasowego zawieszenia działalności konspiracyjnej. Wyznaczony na dowódcę zgrupowania partyzanckiego AK – „Bory”, „Cisy – 100”. Faktyczne dowodzenie przejął w IV 1944.Okazał się dobrym taktykiem i uzdolnionym dowódcą. Dowodził oddziałem w licznych zwycięskich starciach z okupantem, był ogromnie popularny wśród podwładnych i okolicznej ludności polskiej. Współdziałał z sowieckimi grupami rozpoznawczo-dywersyjnymi. W XII 1944 zwolnił partyzantów na kwatery zimowe a sam ukrył się w rejonie Słonego Jeziora. W lutym 1945r. ujawnił się w Bydgoszczy przed sztabem brygady zaporowej 1 Armii WP. Przekazany do placówki NKWD w Tucholi. Zwolniony po przesłuchaniu. Otrzymał przydział służbowy z Departamentu Więziennictwa MBP w Warszawie na k-dta obozu dla „internowanych renegatów i zdrajców” w Zimnych Wodach. Nocą z 29/30 IV 1945 wraz z załogą obozu wrócił „do lasu”. Aresztowany 7 VI 1945 na ul. Jagiellońskiej w Bydgoszczy. W dniu 9 VI 1945r. aresztowany przez WPO w Poznaniu. W dniu 21 XII 1945r. został skazany przez WSO Poznań na sesji wyjazdowej w Bydgoszczy , sygnatura akt O 647/45  na karę 10 lat więzienia. Początek wykonania kary 9 VI 1945- upływ kary 9 V 1955r. Skazany pod zarzutem wspierania oddziału mjr Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki” w Borach Tucholskich. Więziony we więzieniu wronieckim. 31 VII 1946 wskutek osobistej interwencji B. Bieruta skazany na karę śmierci. Prośbę o ułaskawienie Bierut odrzucił. Zamordowany w ZK Wronki dnia 17 IX 1946r. Pochowany na cmentarzu we Wronkach. Symboliczna mogiła znajduje się w Dziemianach. W AK awansowany do stopnia por. potem kpt.
    Był żonaty z Jadwigą Bruską. Miał siostrę Bronisławę i brata Stanisława.
    Odznaczony VM kl.5,KW, SKZzM.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; K. Komorowski. Konspiracja Pomorska 1939-1947. Gdańsk 1993; Księga więźniów ZK Wronki z 1946r.


    Brzyszcz Włodzimierz [ 1924-?], funkcj. KPMO Rzeszów, działacz WiN
    Ur. 25 II 1924/ wg innych źródeł ur.1926/ w Rzeszowie, syn Kazimierza i Anieli z d. Leś. Przed wojną ukończył szkołę powszechną a po wojnie 2 klasy gimnazjum mechanicznego. Podczas okupacji mieszkał w Rzeszowie-Pobitnie. Od 1 VII 1946 pełni służbę jako funkcj. MO w KP MO w Rzeszowie, a od 20 V 1947 jako wywiadowca KPMO Rzeszów. Od 1946 działa w siatce wywiadu Rejonu Centrum WiN Rzeszów. Utrzymuje kontakty z M. Liwo „Milikiem”, któremu przekazuje informacje z terenu swej pracy dot. obsady personalnej KPMO, o aresztowanych działaczach konspiracji itp. Zatrzymany 15 VII 1947 przez funkcj. WUBP Rzeszów i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Przeszedł ciężkie śledztwo, w trakcie przesłuchań bity i maltretowany psychicznie i fizycznie. Sądzony w grupie działaczy WiN Rejonu Centrum – Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 26 IV 1948, sygn. akt Sr. 36/48 zostaje skazany na karę 10 lat wiezienia, utratę praw na okres lat 5 oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. 30 VI 1948 NSW w Warszawie złagodził mu karę do 5 lat więzienia, utratę praw na okres lat 3 z pozostawieniem przepadku mienia. Po procesie wieziony w ZK Rzeszów, potem w ZK Przemyśl, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 03 XII 1948. Początek odbywania kary 15 VII 1947, upływ kary 15 VII 1952. Zwolniony z więzienia po odbyciu kary. Po odzyskaniu wolności powrócił do Rzeszowa, gdzie mieszkał przed aresztowaniem. Pracował m. in. jako szlifierz w Zakładach „Zelmer” w Rzeszowie /1977/
    Żonaty z Stanisławą Czajkowską, miał dwoje dzieci.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; M. R. Bombicki. AK i WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; Księga więźniów CWK Wronki nr II/1316/4; AIPN Rzeszów.Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.
     

    Buczek Karol [1902-1983], historyk, redaktor, działacz ludowy, ps. „Karb”, „Kaszowski”
     
    Ur. 26 X 1902 w Kaszowie pow. Kraków, syn Józefa i Marii z Fryców. Po ukończeniu szkoły ludowej w Baszowie od 1914 uczył się w III Gimnazjum im. J. Sobieskiego w Krakowie. Jako uczeń brał ochotniczo udział w 1920 w wojnie polsko-bolszewickiej. Po zakończeniu wojny powraca do Krakowa i kontynuuje naukę w gimnazjum, gdzie otrzymał w 1923 świadectwo dojrzałości. W latach 1923-1928 studiował na UJ w Krakowie, które ukończył w 1928 uzyskując stopień doktora filozofii. W latach 1927-1939 pracował jako bibliotekarz i archiwista w Muzeum im. Czartoryjskich w Krakowie. Był członkiem Koła Zrzeszenia Inteligencji Ludowej i Przyjaciół Wsi w Krakowie. Przed wybuchem wojny we IX 1939 przeniósł się do Warszawy, gdzie pracował w Muzeum miasta Warszawy. W x 1939 powrócił do Krakowa, gdzie zamieszkał na stałe i powrócił do pracy w Muzeum Czartoryjskich. W 1940 nawiązał kontakt z OKRL i do końca okupacji działał w SL. W jego mieszkaniu przy ul. Brzozowej mieścił się lokal kontaktowy „Rocha”. W latach 1940-1942 był członkiem Komisji Administracyjno-Samorządowej, z ramienia, której jako jej przewodniczący wchodził w skład Okręgowego Wydziału Planowania OKRL, a od 1943 w składzie Komisji Propagandy i Prasy Okręgu Kraków „Rocha”. Był także członkiem władz konspiracyjnej organizacji Związku Pracy Ludowej „ORKA” i redaktorem pism konspiracyjnych „Myśl i Czyn”, „Orka” i „Za Pługiem”.
    Po wojnie mieszkał w Krakowie i od 1945 był docentem UJ, członkiem PSL, gdzie pełnił funkcję prezesa Zarządu Grodzkiego w Krakowie. Jednocześnie redaktor organu  PSL „Piast”. Od XII 1945 do VI 1946 utrzymywał kontakty z J. Kotem  - szefem Biura Studiów siatki wywiadowczej BW WiN „Izba Kontroli”. Od J. Kota otrzymywał meldunki wywiadowcze WiN-u, które miały za jego pośrednictwem dotrzeć do prezesa PSL St. Mikołajczyka. Materiały WiN wykorzystywał w działalności publicystycznej i politycznej.
    W dniu 16 IX 1946 zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków i uwięziony pod zarzutem nielegalnej działalności w WiN. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 18 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie, sygn. akt Pr 2177/46. Sądzony w procesie pokazowym II ZG WiN w Krakowie. Wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 978/47 z dnia 10 IX 1947 został skazany na karę 15 lat więzienia, utratę praw na okres lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Po procesie więziony w ZK Kraków-Montelupich, skąd został przewieziony do Centralnego więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 24 IX 1947 jako więzień śledczy. Przekazany do odbycia kary 20 XII 1947. Początek odbycia kary 16 IX 1946, upływ kary 16 IX 1961Na polecenie MBP zostaje w dniu 23 II 1948 przetransportowany do więzienia Warszawa-Mokotów, skąd powraca do CWK Wronki 22 VI 1952 o godz. 7.oo. W dniu 22 I 1954 wywieziony z CWK Wronki do CWK Rawicz. Na podstawie decyzji Rady Państwa zostaje warunkowo zwolniony z CWK Rawicz w dniu 14 XI 1954. Po wyjściu z więzienia powraca do Krakowa, gdzie mieszkał przed aresztowaniem. W dniu 15 VI 1956 Rada Państwa zawiesiła mu wykonanie kary na 2 lata, ostatecznie darowano mu resztę kary. Do więzienia już nie powrócił. Pracował w Instytucie Historii PAN w Krakowie. Był profesorem historii średniowiecznej PAN Krakowie.
    Zmarł 06 VII 1983 w Krakowie.
    Żonaty z Jadwigą z Czajewiczów, miał z tego związku córkę.
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN. [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV/1997;A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość’ w Dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000;Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993;M. R. Bombicki. AK i WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów śledczych CWK Wronki nr 9/47; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1247/47; Księga główna więźniów CWK Wronki nr 353/5-52; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1954.

     
    Buczek Stefan [1909-], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Stefan”
     
    Ur. 29 VII 1909 w m. Pobitno pow. Rzeszów, syn Józefa i Marii z d. Wróbel. Ukończył siedmioklasową szkołę powszechną. Przed wojna nie służył w wojsku. Podczas okupacji niemieckiej w latach 1942-1944 był żołnierzem AK w Obwodzie Rzeszów AK. Po wojnie pracował jako listonosz w Urzędzie Pocztowym w Rzeszowie. Zwerbowany na początku 1946 do działalności konspiracyjnej w WiN przez Jana Osikę „Brata”. Pełnił funkcję gońca, łącznika na pow. Jasło i informatora Rejonu WiN Centrum-Rzeszów. Zbierał informacje z dziedziny polityczno-gospodarczej. Przepisywał na maszynie biuletyny organizacyjne. Przewoził pocztę organizacyjną do kierownika Rejonu Południowego w Jaśle.
    Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 15 VII 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Sądzony w grupie działaczy WiN Rejonu WiN Centrum – Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 26 IV 1948, sygn. akt Sr. 36/48 został skazany na karę 8 lat więzienia z art. 86 KKWP, utratę praw na lat 4 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. NSW w Warszawie postanowieniem z dnia 13 VII 1948 złagodził mu karę do lat 4. Więziony po procesie w ZK Rzeszów skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnetowe Wronkach i tu osadzony 03 XII 1948. Początek wykonania kary 15 VII 1947, upływ kary 15 VII 1951. w dniu 14 VI 1950 przetransportowany do ZK Potulice. Zwolniony z więzienia 15 VII 1951 po odbyciu kary.
    Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Rzeszowa. Pracował w Przedsiębiorstwie Produkcji Pomocniczej jako pracownik fizyczny..
    W 1978 mieszkał przy ul. Rejtana w Rzeszowie.
    Dalsze losy n/n.
     
    M. R. Bombicki. AK-WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; T. Balbus-Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1319/49.


    Buda Stefan [1915-2000], pchor. piech. WP, żołnierz konspiracji niepodległościowej TOW- ZWZ-AK ppor. [1942], por. [1943], kpt. 1945, mjr [1990], ps. „Andrzej”, „Koleina”, „Podhalan”, „Wapiennik”, „Wapień”, więzień UB.
    Kmdt Obwodu AK Wieluń III 1942-V 1943, potem Inspektoratu Rej. Sieradzko-Wieluńskiego AK V 43-XI 1944.
     
    Ur. 29 VIII 1915 r. we wsi Bolków pow. Wieluń w rodzinie chłopskiej. Syn Michała i Antoniny z d. Borkowska. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczy się w Średniej Szkole Handlowej w Częstochowie, gdzie w 1936r. zdaje maturę. W latach 1936-1937 w Szkole Podchorążych Rez. Piechoty przy 27 pp w Częstochowie. Do rezerwy przeniesiony w stopniu kpr. pchor. Po odbytych w 1938r. ćwiczeniach awansowano go do stopnia plut. pchor. Latem 1939r. zmobilizowany do WP i wcielony do Batalionu Obrony Narodowej, w którego szeregach brał udział w kampanii wrześniowej 1939r. Walczył z wrogiem w rejonie Piotrkowa Tryb. Po rozbiciu baonu przez przeważające siły wroga unika niewoli i powraca do rodzinnego domu w Staropolu. Od XII 1939r. podejmuje działalność konspiracyjną w Organizacji Tajna Organizacja Wojskowa /TOW/. Od 1940r. żołnierz ZWZ potem AK. Początkowo k-dt gminy Skrzynno ZWZ potem do III 1942r. k-dt Rejonu w Obwodzie ZWZ/AK Wieluń. Awansowany 19 III 1942r. do stopnia ppor. rez. W marcu 1942r. został mianowany k-dtem Obwodu AK Wieluń. Prowadzi aktywną działalność konspiracyjną na podległym terenie. Rozbudował komórki sztabu obwodu. Aktywizuje działalność struktur terenowych. W maju 1943r. po aresztowaniu kpt. Marcina Stacheckiego ps. „Górnik” – inspektora sieradzkiego zostaje mianowany w jego miejsce k-dtem inspektoratu. Awansowany z dniem 3 V 1943r. do stopnia por. rez. piechoty. Miejscem dowodzenia znajdowało się w Staropolu, gdzie mieszkał i oficjalnie pracował w gospodarstwie rolnym. Inspektoratem dowodził do 4 XI 1944r. W tym dniu około godz. 9,20 został aresztowany przez funkcj. Gestapo na punkcie kontaktowym w Wieluniu, gdzie miał się spotkać z mjr Bronisławem Majewskim ps. „Dziadek”, „Turek I” – szefem sztabu Okręgu Łódzkiego AK. Aresztowany wcześniej mjr B. Majewski zdradził gestapowcom miejsce spotkania i wskazał S. Budę. Następnie przewieziony do siedziby Gestapo w Łodzi. W tym czasie na terenie Wielunia gestapowcy przeprowadzili wiele aresztowań wśród żołnierzy konspiracji AK. Aresztowano rodzinę S. Budy – żonę Barbarę, matkę i trzy siostry. Brał udział w spotkaniu aresztowanych oficerów AK z Okręgu Łódź zorganizowanym przez gestapowców z rzekomym oficerem AK organizującym przy boku Niemców oddział do walki z sowietami. Wszyscy zmuszeniu do wzięcia udziału w tym spotkaniu odmówili współpracy z Niemcami. Przetrzymał areszt i więzienie gestapowskie. Po zajęciu przez wojska sowieckie terenu okręgu łódzkiego, powraca do rodzinnego domu. Ocalała też żona Barbara, która powróciła z obozu.
    Wiosną 1945r. zostaje aresztowany przez UB i uwięziony w Łodzi. Zwolniony w VI 1945r. Inwigilowany przez UB nie podjął działalności konspiracyjnej w strukturach poakowskiej konspiracji. Od końca 1945 do 1952 służył w WP. Aresztowany przez informację wojskową i uwięziony. Skazany w 1952 na wieloletnie więzienie przez WSR Łódź. Więziony w CWK Wronki. Zwolniony latem 1956 z więzienia na mocy amnestii z 27 IV 1956 W okresie powojennym nie utrzymywał żadnych kontaktów z swymi podwładnymi z AK. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych brał udział w spotkaniach b, żołnierzy AK. /1977/. Do przejścia na emeryturę pracował i mieszkał przy ul. Cegielnianej nr 6/123 w Kaliszu.
    Rozkazem KG AK był awansowany do stopnia kpt. rez. z starszeństwem 1 I 1945r.
    Zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 10 XI 1990 został awansowany do stopnia mjr-a. Mieszkał w Kaliszu gdzie zmarł 30 VII 2000.
     
    W. Jaskulski. O działalności niepodległościowej na Ziemi Wieluńskiej 1939 – 1953r.; tenże: Z działalności ZWZ-AK na Ziemi Sieradzkiej 1939-1945. Łodź 2000; E. Wawrzyniak. Okręg Łódzki AK /w:/ AK- rozwój organizacyjny. W-wa 1996; Z. Szymankiewicz. W konspiracji wielkopolskiej 1939-1945. Poznań 1993; USC Kalisz. Skrócony akt zgonu nr 785/2000
     
    Budyń Stanisław [1908-?], żołnierz AK/DSZ, członek PSL, WiN
     
    Ur. 12 IX 1908 w Szczepanowie, pow. Brzesko, syn Józefa i Salomei z d. Piwowarczyk. Ukończył gimnazjum, a następnie 2 lata studiował na UJ w Krakowie. Przed wojną pracował jako handlowiec. W czasie okupacji czynny w konspiracji AK na terenie Krakowa. Działał w komórce wywiadu. Po wojnie działa w wywiadzie DSZ, gdzie pełni funkcję z-cy szefa wywiadu na Okręg Kraków DSZ. Był współwłaścicielem firmy skór w Krakowie. Był członkiem PSL. Od IX 1945 działa w wywiadzie WiN. Był łącznikiem WiN do PSL. Pośredniczył w przekazywaniu meldunków wywiadowczych WiN dostarczanych przez Jana Kota i Edwarda Bzymka – Strzałkowskiego do władz naczelnych PSL za pośrednictwem Franciszek. Mierzwy. W VII 1946 J. Kot za jego pośrednictwem usiłował zdobyć informacje na temat grupy rozłamowej w PSL i utworzenia partii PSL Nowe Wyzwolenie. Mieszkał przy ul. Przemyskiej 4 w Krakowie.
    Zatrzymany 09 IX 1946 przez funkcj. WUBP Kraków i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Kraków.
    Wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 695/47 z dnia 23 IX 1947 skazany na karę 8 lat więzienia. Z art. 7 Dekretu z 13 VI 1946. Więziony po procesie w więzieniu Kraków – Montelupich, skąd został przewieziony do Centralnego Wiezienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948
    Początek wykonania kary 09 IX 1946, upływ kary 09 IX 1954. W dniu 30 VIII 1948 wywieziony z CWK Wronki do ZK Poznań, skąd powraca do CWK Wronki 07 V 1949. W dniu 17 VIII 1949 wywieziony do więzienia Warszawa-Mokotów, skąd go później wywieziono do ZK Potulice. Zwolniony z ZK Potulice 09 IX 1954 po odbyciu kary. Po opuszczeniu więzienia powraca do Krakowa, gdzie mieszkał przed aresztowaniem.
    Dalsze losy n/n
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; Księga więźniów CWK Wronki nr 8/1948; Księga więźniów CWK Wronki nr II/458/49.


    Bukaluk Franciszek [1920-1985], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Buk”, „Kaczor”, „Sęk”
     
    Ur. 09 X 1920 w Krzywólce, pow. Czortków, syn Grzegorza /31 VIII 1883-08 XII 1964/ i Marii z d. Pawłowskiej /15 VIII 1972/. Ukończył gimnazjum. Pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców. Od II 1942 żołnierz AK na terenie Inspektoratu AK Czortków w Okręgu AK Tarnopol. Był żołnierzem plutonu „Kedywu” oraz lokalnej grupy samoobrony. W 1945 ewakuował się do Polski i zamieszkał w Legnicy, gdzie podjął także pracę jako urzędnik samorządowy w starostwie Powiatowym oraz jako referent wojskowy w Zarządzie Gminy Dobre Pole. Jednocześnie podejmuje działalność konspiracyjną w strukturach Okręgu AK-WiN Tarnopol. Został mianowany d-cą palcówki wchodzącej w skład Rejonu „Litwa”. Współpracował m. in. z por. M. Jaroszem. Z polecenie kierownika Rejonu „Litwa” sporządzał miesięczne raporty sytuacyjne, odszukiwał żołnierzy AK ewakuowanych z tarnopolskiego i kolportował „Strażnicę Kresową”. Z byłych żołnierzy AK ewakuowanych z tarnopolskiego i zamieszkałych na terenie jego działalności miał zorganizować pluton, którego miał objąć dowództwo. 21 X 1946 zostaje na ulicy w Legnicy „tajnie zdjęty” przez funkcj. Wydziału III WUBP Wrocław. Początkowo przetrzymywany w areszcie PUBP Legnica, gdzie przeszedł wstępne przesłuchania. Na dalsze śledztwo przewieziony do aresztu WUBP we Wrocławiu. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Wrocław. Sankcję podpisał kpt. Filip Bander. Po zakończeniu śledztwa zostaje w dniu 17 I 1947 osadzony w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu. Wyrokiem WSR Wrocław z dnia 31 I 1947, sygn. akt Sr. 73/47 został skazany na karę 7 lat więzienia. Na podstawie amnestii w dniu 10 III 1947 WSR Wrocław zmniejszył mu karę do 3, 6 lat więzienia. Przewieziony z ZK Wrocław do Centralnego Więzienia Karnetowe Wronkach i tu osadzony 1 VII 1947. Początek wykonania kary 21 X 1946, upływ kary 21 IV 1950. Zwolniony z wiezienia p21 IV 1950 po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Wrocław. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Legnicy, gdzie mieszkał przed aresztowaniem. Pracował w Zakładach Energetycznych.
     Zmarł w Legnicy 03 II 1985. Pochowany ma miejscowym cmentarzu komunalnym.
     
    T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/, t. II. Wrocław 2004; Księga ewidencyjna CWK Wronki z 1947.
    .
     

    Byk Michał [1924-?], żołnierz AK i poakowskiego oddziału partyzanckiego J. Totha „Mewy”, ps. „Żelazny” vel Barczyński
    Ur. 19 IX 1924 w Wólce Pełkińskiej pow. Jarosław, syn Antoniego i Rozalii z d. Marszałek. Ukończył szkołę powszechną. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem AK na terenie Obwodu Jarosław AK. Od wiosny 1945 był żołnierzem w oddziale partyzanckim J. Totha „Mewy”. Brał udział w wielu akcjach bojowych oddziału oraz ochronie ludności polskiej przed oddziałami UPA. Po rozwiązaniu oddziału mieszkał w Wólce Pekińskiej.
    Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 23 IX 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 3 XII 1948 sygn. akt Sr. 431/48 został skazany przy zastosowaniu amnestii na karę 3 lat i 6 miesięcy z art. 86 §2 KKWP. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek wykonania kary 23 IX 1947, upływ kary 23 III 1951. W dniu 18 I 1950 wywieziony z CWK Wronki do ZK/OPW/w Potulicach, skąd został zwolniony 23 III 1951 po odbyciu kary.
    Dalsze losy n/n
     
    Z. Nawrocki. Oddział Jana Totka „Mewy” [w:] ZH WiN nr 15/2001; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II 501/49
     

    Bykowy Stanisław [1913-1994], student UJ, żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Biały”, „Blady”, „Wit” vel Stanisław Skałacki
     
    Ur. 07 VIII 1913 w Taunton Maas/USA/, syn Franciszka i Anieli z d. Mazur. W 1914 powrócił z rodzicami do Polski. Początkowo rodzina osiedliła się woj. tarnopolskim, skąd w 1921 przeniosła się do Mielca. W Mielcu ukończył gimnazjum i zdał maturę. W latach 1937-1939 studiował chemię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W czasie okupacji niemieckiej mieszkał w Mielcu i pracował w fabryce przetworów owocowych. Od 1940 czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Mielec. W 1941 współpracował z Związkiem Odwetu /ZO/ w Mielcu pomagając przy konstruowaniu zapłonu do termitowych ładunków zapalających. Do XII 1942 pełnił funkcję adiutanta mjr Waleriana Tumanowicza „Jagry” – k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Mielec. Na początku 1943 zdekonspirowany i poszukiwany przez gestapo wyjechał do Krakowa, gdzie mieszkał przy ul. Skawińskiej do 1945. Od połowy 1943 był żołnierzem Oddziału V Komendy Okręgu AK Kraków. Do IX 1944 pełnił obowiązki kierownika kancelarii działu Łączności Konspiracyjnej Komendy AK Kraków, a od X 1944 kierownik kancelarii Działu Łączności Wewnętrznej.
    19 II 1945 został aresztowany w Krakowie przez funkcj. sowieckiego kontrwywiadu wojskowego podczas konspiracyjnej odprawy, na której omawiano likwidację siatki łączności Okręgu AK Kraków, a po przesłuchaniach przekazany funkcj. WUBP w Krakowie. Więziony w więzieniu Montelupich. 18 VI 1945 został skazany przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Krakowie, sygn. akt nr o -92 na karę 7 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na 3 lata. Rozprawa odbyła się w więzieniu przy ul. Kamiennej w Krakowie. Sądzony przez WSO w składzie: por. Samuel Chaber, por. Stanisław Hollitscher i kpt. Leonard Rodziewicz z udziałem protokolanta sierż. podch. Włodzimierza Kułakowskiego, bez udziału obrońcy i oskarżyciela. Na podstawie amnestii 02 VIII 1945 karę złagodzono do 2 lat z zawieszeniem jej wykonania na 2 lata, zwolniony z więzienia w X 1945. Po zwolnieniu z wiezienia nawiązał kontakt z mjr Walerianem Tumanowiczem „Jagodzińskim” w tym okresie czasu szefem Akcji „Ż”. Następnie wyjechał z Krakowa do Jeleniej Góry, gdzie został współwłaścicielem sklepu konfekcyjno-galanteryjnego. Jednocześnie czynny jako informator w konspiracyjnej siatce komórki „Ż”. W ramach swych obowiązków opracowywał raporty informacyjne na temat liczebności, struktury jednostek Armii Sowieckiej oraz 10 i 11 DP WP stacjonujących w rejonie Żagania i Kożuchowa. Kolportował gazetkę konspiracyjną „Wolność” wydawaną przez Okręg WiN Jelenia Góra. Był też łącznikiem Zarządu Okręgu WiN Jelenia Góra.
    Zatrzymany przez funkcj. PUBP Jelenia Góra 07 XI 1946 w Jeleniej Górze pod zarzutem działalności konspiracyjnej w nielegalnej organizacji WiN. Po wstępnych przesłuchaniach przewieziony 11 XI 1946 do Wydziału III WUBP we Wrocławiu, potem 25 XI 1946 przewieziony na dalsze śledztwo do WUBP Kraków, gdzie był przesłuchiwany m. in. przez funkcj. MBP. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 27 XII 1946 WPR Kraków. 06 III 1947 przewieziony z więzienia WUBP Kraków do Wydziału Śledczego WUBP Wrocław. Wyrokiem WSR Wrocław, sygn. akt Sr. 398/47 z 09 IV 1947 został skazany na karę śmierci. Sądzony przez WSR Wrocław pod przewodnictwem mjr Aleksandra Wareckiego. Oskarżał kpt. Feliks Maciejewski. Po procesie więziony w izolatce więzienia przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 13 V 1947 zamienił mu karę śmierci na dożywotnie więzienie. Przetransportowany z ZK Wrocław do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 16 VIII 1947. W więzieniu był szykanowany przez personel więzienny. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 25 VII 1956 na podstawie amnestii z 27 IV 1956 karę złagodzono i jednocześnie zarządzono jego zwolnienie. Zwolniony 01 VIII 1956. Po zwolnieniu z więzienia wyjechał do Wodzisława Śl., skąd przeniósł się do Gorzowa Wlkp., gdzie zamieszkał pod przybranym nazwiskiem Stanisław Skałecki. Pracował w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin.
    Zmarł w Gorzowie Wlkp. 06 VI 1994.
    Żonaty z aktorką i pedagogiem Janiną z d. Jedlińską. Z tego związku miał syna Stanisława.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; T. Balbus. Konspiracja Dolnoślaska AK-WiN /1945-1948/; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki  z 1947 , nr 137/50 i z 1952..


    Bzymek –Strzałkowski Edward [1912-1980], oficer rez. piech. WP, ppor.[1937], żołnierz ZWZ/AK/NIE/DSZ, por. /1 I 1945/, ps. „Bazyli”, „Grudzień”, „Swoboda”, „Wiąz”, „Wolski”, „Wolski-Wąż”, vel Strzałkowski
    Ur. 12 x 1912 w Wymysłowie pow. Opatów w rodzinie rolników Józefa i Katarzyny z d. Wojtala. Ukończył szkołę powszechną, a następnie w 1932 gimnazjum. W latach 1932-1935 studiował na Wydziale Prawa UW w Warszawie. Z powodów braku środków finansowych zmuszony był przerwać dalsze studia. W latach 1935-1936 odbył służbę wojskową na dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 30 DP przy 82 pp w Brześciu n/Bugiem. Praktyki odbywał w 84 pp w Pińsku. Po odbyciu służby wojskowej mieszkał w Rzeszowie, gdzie pracował jako pomocnik murarski w filii Zakładów H. Cegielskiego. Po odbytych ćwiczeniach wojskowych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1937. Do wybuchu wojny pracował w Centralnym Okręgu Przemysłowym.
    W kampanii wrześniowej 1939 bierze udział jako ochotnik Samodzielnego Baonu Piechoty sformowanego w Hrubieszowie. Walczył na Lubelszczyźnie. Po kapitulacji oddziałów polskich jesienią 1939 przedostał się na Węgry. Po przeszkoleniu konspiracyjnym w Ambasadzie Polskiej w Budapeszcie powraca w I 1940 do okupowanej Polski. Od I 1940 działał w kierownictwie kontrwywiadu – ekspozytura „A” Oddziału II KG ZWZ w Krakowie. Następnie mianowano go z-cą, potem szefem kontrwywiadu na miasto Kraków. Do głównych jego zadań należało rozpracowywanie niemieckich sił bezpieczeństwa. Mianowany jesienią 1941 przez kierownika Wydziału Wojskowego Komendy Okręgu ZWZ/AK Kraków szefem BW ZWZ/AK Okręgu Kraków. Rozszerzył zakres działania BW na wywiad obejmujący stronnictwa polityczne i inne organizacje działające w podziemiu. W XII 1944 BW podporządkował Okręgowi Kraków „Nie” kierowanemu przez mjr rez. Mariana Głuta i objął funkcję szefa wywiadu Obszaru Południowego „Nie”. Awansowany do stopnia por. rez. z starszeństwem od 1 I 1945. Działa w strukturach „Nie”, potem od V 1945 w DSZ, a od IX 1945 w WiN, gdzie pełni funkcję szefa wywiadu Obszaru Południowego BW DSZ/WiN. Przeorganizował komórki BW funkcjonujące na Górnym Śląsku, w Małopolsce, na Pomorzu i w Polsce Centralnej. Od XI 1945 był kierownikiem Wydziału Informacji, a następnie szefem wywiadu w II ZG WiN. Od XII 1945 przy pomocy Biura Studiów II ZG WiN opracowywał miesięczne sprawozdania z sytuacji w Kraju przesyłane polskim władzom wojskowym Rządu RP na uchodźstwie. Uczestniczył w odprawach instruktażowych w Zabrzu i Bytomiu. Dostarczał także materiały do „Informatora”, wewnętrznego biuletynu WiN. Mieszkał przy ul. Garncarskiej w Krakowie. Zatrzymany 22 VIII 1946 przez funkcj. III Wydziału WUBP Kraków w „kotle” zorganizowanym przy ul. Jasnej w Krakowie, w domu Wiktora Langnera „Cisa”. Przewieziony do WUBP Kraków przy Pl. Inwalidów, gdzie zostaje poddany przesłuchaniom w Wydziale III WUBP. Torturowany przez śledczych w celu ujawnienia archiwum, struktury i obsady personalnej siatki BW. Podczas przesłuchania wyskoczył z 3 piętra budynku WUBP, złamał obie ręce i lewą nogę, co spowodowało u niego trwałe inwalidztwo. Umieszczony w szpitalu, gdzie był także przesłuchiwany. Następnie ponownie przewieziony do aresztu WUBP Kraków, gdzie był poddawany dalszym przesłuchaniom. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 27 VIII 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie.
    Był przesłuchiwany przez funkcj. MBP przybyłych specjalnie z Warszawy.
    Sądzony w „procesie krakowskim” WiN i PSL wyrokiem WSR Kraków z dnia 10 IX 1947, sygn. akt Sr. 978/47 został skazany na 3 - krotną karę śmierci z art. 86 i dekretu z dnia 16 XI 1945 oraz art. 7 MKK, utratę praw na zawsze oraz przepadek całego mienia. Sądzony przez wSR Kraków pod przewodnictwem ppłk dr Romualda Klimowieckiego oraz mjr Jana Zabłockiego i mjr Józefa Małachowskiego – ławników, w obecności Naczelnego Prokuratora Wojskowego płk Stanisława Zarakowskiego przy udziale protokolanta chor. Mieczysława Zeberka. Wyrok WSR Kraków uprawomocnił się 18 IX 1947. B. Bierut korzystając z prawa łaski 06 XI 1947 karę śmierci zamienił mu na karę 15 lat więzienia. Postanowieniem WSR Kraków z dnia 15 XI 1947 zaliczono mu na poczet kary okres tymczasowego aresztowania od 27 VIII 1946. Więziony po procesie w więzieniu Montelupich w Krakowie, skąd został przetransportowany w grupie więźniów do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 19 I 1948. Początek wykonania kary 27 VIII 1946, upływ kary 27 VIII 1961. Na polecenie MBP w dniu 25 I 1948 zostaje przewieziony wraz z aktami z CWK Wronki do więzienia Warszawa- Mokotów. Zeznawał 04 III 1950 jako świadek w procesie IV ZG WiN. Więziony na Mokotowie do II 1952, skąd zostaje ponownie przewieziony do CWK Wronki i tu osadzony 29 II 1952 o godz. 8,00. W więzieniu wronieckim szykanowany przez personel więzienny, chorował. W dniu 04 III 1954 wywieziony z CWK Wronki do więzienia w Poznaniu, potem stamtąd do więzienia Warszawa I /Mokotów/. Postanowieniem WSG w Krakowie z 09 V 1956 na mocy ustawy amnestyjnej z 27 IV 1956 złagodzono mu karę do 10 lat więzienia oraz utratę praw na okres lat 5. Zwolniony z więzienia mokotowskiego 27 VIII 1956 po odbyciu kary. Po wyjściu z więzienia zamieszkał w Wesołej k/Warszawy. Pracował m. in. w Urzędzie Probierczym w Warszawie.
    Zmarł w Wesołej w 1980.
    W 1991 jego imieniem nazwano ulicę na Osiedlu Zarzecze w Krakowie.
    Sąd WOW w Warszawie wydanym postanowieniem z dnia 17 XI 1992, sygn. akt Cs. Un. 167/92 uznał wyrok b. WSR Kraków z dnia 10 IX 1947, sygn. akt Sr. 978/47 za nieważny , jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Odznaczony SKZ
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; T. Balbus. Biogram E. B. S. [w:] Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. 1. Kraków-Warszawa-Wrocław 2002; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; M. R. Bombicki. AK i WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z I 1948 oraz z I1952.
     


    Cag Leon [ 1912-1986], nauczyciel, ppor. rez. piech. WP, [1936], ppor. rez. AK, działacz WiN ps. „Nieznański”„Wilk”, więzień polityczny PRL.
    Kierownik Rady WiN Brzozów – Rejon „Centrum” – Rzeszów. Okręg Rzeszów WiN.
     
    Urodził się w dniu 09 października 1912r. /wg akt sądowych i więziennych podaje się błędnie datę ur. 6 V 1907r./ w Błażowej pow. Rzeszów w rodzinie Józefa i Bronisławy z d. Piech. Ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie, a następnie w latach 1933 – 1934 Szkołę Podchorążych Rez. Piech. z przydziałem mobilizacyjnym do 19 Pułku Piechoty w Lwowie. Awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty 1 I 1936. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939r. Walczy z wrogiem na szlaku bojowym 19 pp. Po zakończeniu działań wojennych przebywał na terenie Lwowa. W marcu 1942r. przebywa w okolicach Błażowej pow. Rzeszów, gdzie został zaprzysiężony do AK. Był dowódcą plutonu z Placówki AK Błażowa w Obwodzie AK Rzeszów. Latem 1944r. referent gospodarczy szpitala polowego AK. Od IX 1944 dowódca Placówki AK Dynów w Obwodzie AK Rzeszów. Od V 1944 był też dowódcą plutonu z tej placówki. Po wejściu na ten teren wojsk sowieckich nie ujawnia się. Podejmuje pracę w zawodzie nauczyciela szkoły podstawowej w Dynowie. Był członkiem PPS. Czynny w konspiracji NIE/DSZ. Do końca V 1945r. dowódca oddziału partyzanckiego. Od IX 1945r. działacz Zrzeszenia WiN. Od XI 1945r. do IV 1946r. kierownik koła WiN Dynów. Zagrożony aresztowaniem przenosi się na teren Brzozowa, gdzie od końca IV 1946r. do VIII 1946r. pełni funkcję kierownika Rady WiN Brzozów. W VIII 1946r. poszukiwany przez funkcj. UB, wyjechał z tego terenu i zamieszkał w Gliwicach przy ul. Poniatowskiego nr 25/8. Podjął pracę zawodową jako nauczyciel.
          Jego miejsce zamieszkania w Gliwicach zostało zlokalizowane w wyniku działalności agentury UB. Zatrzymany 09 VIII 1947 w Gliwicach przez funkcj. PUBP Brzozów i przewieziony do aresztu PUBP w Brzozowie a następnie na dalsze śledztwo do aresztu WUBP Rzeszów.
    Postanowienie o tymczasowym aresztowaniu wydała z datą 29 VIII 1947r. Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. W śledztwie do III 1948r. Był torturowany w trakcie prowadzonych przesłuchań. W dniu 15 III 1948r. wyrokiem WSR Rzeszów pod przewodnictwem kpt. Aleksandra Borowskiego, sygnatura akr Sr. 971/47 został skazany z art. 86 KKWP na karę śmierci, zamienioną w dniu 25 V 1948r. na karę 10 lat więzienia. Początek wykonania kary 25 V 1948r., upływ kary 25 V 1958r. Na poczet kary nie zaliczono mu okresu tymczasowego aresztowania. Po procesie był więziony w ZK Rzeszów, skąd zostaje transportem więziennym przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 28 IX 1948r. Zaliczony w 1950r. do więźniów antypaństwowych „ A”, odbywających karę w najgorszych warunkach. W dniu 8 VI 1953r.przewieziony do ZK Rzeszów do dyspozycji WUBP Rzeszów. Zwolniony warunkowo z więzienia z ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu. /1956/
    Po wyjściu z więzienia powraca do Gliwic, gdzie mieszkała jego rodzina. W 1977 mieszkał przy ul. Okrzei 13/9, Zatrudniony w Spółdzielni Pracy Materiałów Elektrycznych „Przodownik” w Gliwicach. Był żonaty z Genowefą Cag z d. Michaliczyszyn.
    Zmarł w Gliwicach dnia 1 marca 1986r. i tu pochowany na miejscowym cmentarzu
     
    USC Gliwice. Skrócony akt zgonu nr 398/1986/1 / tu data ur. 9 X 1912r./; A. Zagórski - G. Ostasz. Podokręg AK Rzeszów, wyd. 1999r.,s.105,107,158; M. Kryczko. Jawornik Ruski – Dylągowa  25-26 IV 1944, wyd. 1992r. s. 99 : A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u /1945 – 1947 /Okręg WiN Rzeszów / próba rekonstrukcji /, wyd. ZH WiN nr 6/1995, s. 66,104; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944 – 1956r. ,wyd. Poznań 1993r.,s. 21 / tu błędnie podano nazwisko Caga / ; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego wydziału WiN w dokumentach UB /1945 – 1947/, wyd. IPN 2001r., s.143,145,155,157,176,296,463; Księga Ewidencyjna Więźniów CWK Wronki nr II 929/48; J. Borowiec. Skazani na śmierć przez WSR Rzeszów, [w:], Studia Rzeszowskie, t. VIII z 2002r., s. 113; G. Ostasz. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”- Okręg Rzeszów, wyd. 2000r.,s. 26,46,123,140,151 


    Całka Karol [1900-1994], podoficer sł. st. WP, st. sierż., żołnierz ZWZ/AK, ppor. [1944], działacz WiN ps. „Rosa”
    Ur. 04 XI 1900 w Klimontowie pow. Jędrzejów, syn Łukasza i Marii z d. Tabor. W latach 1907-1911 uczył się w szkole ludowej. Później pracował w Fabryce Wyrobów Emaliowanych w Wolbromiu. W latach 1918-1919 pracował w kopalni węgla w Dąbrowie Górniczej. Zmobilizowany do WP w 1919 i wcielony do 6 batalionu etapowego we Lwowie skąd zostaje skierowany do 51 pp. bierze udział w szeregach 51 pp w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. Po wojnie pozostaje w wojsku jako podoficer zawodowy w 51 pp w Brzeżanach. W 1922 ukończył Szkołę Podoficerską dla Podoficerów Zawodowych w Chełmnie. Po powrocie do pułku otrzymał przydział na stanowisko podoficera gospodarczego kompanii. W 1926 ukończył w Zaleszczykach kurs dla podoficerów zawodowych. Następnie podoficer kancelaryjny Komendy Obwodu PW w Brzeżanach.
    Podczas kampanii wrześniowej 1939 bierze udział w walkach w szeregach 26 pp z Gródka Jagiellońskiego. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 mieszkał w Brzeżanach. Pracował na stacji kolejowej Potutory k. Brzeżan. Podczas niemieckiej okupacji pracował początkowo jako urzędnik w firmie prowadzącej regulację rzeki Koropca k. Podhajec, potem w sklepie tytoniowym w Brzeżanach. Zaprzysiężony do ZWZ przez J. Ciska „Maka”. Pełnił funkcję adiutanta k-dta obwodu AK Brzeżany. Podczas akcji „Burza” był w delegacji lokalnych oficerów AK zgłaszających się na rozmowy do sowieckiego k-dta miasta. Awansowany do stopnia ppor. cz. w. Od VIII 1944 do XII 1944 służył jako z-ca por. Z. Szynalskiego w „istriebitielnym” batalionie samoobrony w Brzeżanach. Jednocześnie pracował w Rejonowym Przedsiębiorstwie Przemysłowym. W VI 1945 wyjechał do Polski i osiedlił się w Gliwicach. Podejmuje pracę na stanowisku kierownika Biura Zrzeszenia Przemysłu Gastronomicznego. Do działalności konspiracyjnej w WiN „wciągnięty” przez K. Szynalskiego. Prowadził sprawy kancelaryjne Dzielnicy południowej Okręgu Lwów AK-WiN. W jego mieszkaniu w Gliwicach znajdował się lokal konspiracyjny mjr. M. Jędrzejowskiego i kpt. M. Garwola. W VII 1946 wraz z Szynalskim przeszedł do struktur Okręgu AK-WiN Tarnopol. W swoim mieszkaniu odbierał raporty sytuacyjne z terenu, sporządzał zbiorcze sprawozdania informacyjne, wysyłał instrukcje do komórek terenowych. Rozprowadzał także biuletyn „Strażnica Kresowa”. Podczas likwidacji przez UB struktur okręgu udało mu się zniszczyć podręczne archiwum konspiracyjne,
    W dniu 18 X 1946 został zatrzymany w Gliwicach przez funkcj. Wydziału III WUBP Wrocław i przewieziony do aresztu WUBP we Wrocławiu gdzie prowadzono śledztwo. Po zakończeniu śledztwa umieszczono go 11 I 1949 w więzieniu przy ul. Sądowej we Wrocławiu.  
    Wyrokiem WSR Wrocław z dnia 21 I 1949 został skazany na karę dożywotniego więzienia, utratę praw i przepadek mienia. Po procesie wieziony w ZK Wrocław skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu, potem w XII 1953 do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 złagodzono mu karę. Zwolniony warunkowo z CWK Wronki 04 V 1956. Po zwolnieniu z wiezienia powrócił do Gliwic, gdzie mieszkał przed aresztowaniem. Pracował w Miejskim Przedsiębiorstwie Budownictwa Elektrycznego i Przemysłowego w Katowicach.
    Zmarł w 1994. 
     
    J. Węgierski. AK w Okręgach Stanisławów i Tarnopol. Kraków 1996; T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/, t. II. Wrocław 2004; Księga ewidencyjna CWK Wronki z 1954. 

     
    Cekus Andrzej [1895-1962], zakonnik, członek NIE/DSZ/WiN, ps. „Baltazar”, „Wierzyciel”
    Ur. 06 X 1896 w Białce Tatrzańskiej, syn Józefa i Marii z d. Jucha. Był zakrystianinem zakonu oo. kapucynów przy ul. Loretańskiej w Krakowie. Od I 1945 do 2 I 1948 prowadził archiwum organizacji „NIE”, następnie DSZ potem Zarządu Głównego WiN, które przechowywał w ołtarzu, w kościele w Krakowie przy ul. Loretańskiej.
    Zatrzymany przez funkcj. UB w Krakowie 02 I 148 i uwięziony. Aresztowany przez WPR Kraków. Po wstępnych przesłuchaniach w WUBP Kraków został przewieziony na dalsze śledztwo do więzienia MBP w Warszawie. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 587/48 z dnia 21 VII 1948 skazany został na karę 10 lat więzienia z art. 86 KKWP. Po procesie więziony na Mokotowie. Aktem oskarżenia IV ZG WiN z dnia 04 VII 1950 wnioskowany na świadka i jako świadek zeznawał na procesie IV ZG WiN. Przewieziony z ZK Warszawa-Mokotów do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony w 1951. W więzieniu wronieckim szykanowany przez personel więzienny. Zwolniony warunkowo z CWK Wronki 13 IV 1955. Po opuszczeniu więzienia powrócił do Krakowa.
    Zmarł w Krakowie 16 IX 1962.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; Księga główna więźniów CWK Wronki nr 332/5; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993.

     
    Chachlica Edward [1925-1999], żołnierz NOW, ps. „Artur”
    Ur. 12 II 1925 w Liszkach pow. Kraków, syn Bartłomieja i Agaty z d. Szponder. Uczęszczał w Liszkach do 6- klasowej szkoły powszechnej, którą ukończył w 1936. Od 1937 uczył się w Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego w Krakowie. Do wybuchu wojny ukończył 2 klasy. Podczas okupacji niemieckiej w 1943 zostaje zaprzysiężony do NOW przez Jana Szpondera „Janusza”, „Watrę”. Był żołnierzem w sekcji dowodzonej przez Michała Kowalika „Kochasia”. Po pacyfikacji przez Niemców Liszek 4 VII 1943 przerwał działalność konspiracyjna utrzymując nadal łączność z organizacja. Od VI 1944 do XII 1944 walczył w oddziale partyzanckim „Szczerbiec” dowodzonym przez L. Masłowskiego „Jerzego” operującym na terenie pow. Bochnia.
    Po wojnie od 1945 kontynuuje naukę w Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego, gdzie w 1947 złożył egzamin maturalny. W x 1947 zapisał się na Wydział Humanistyczny UJ w Krakowie, gdzie studiował filologię polską. W 1949 nawiązał kontakt korespondencyjny z przerzuconym z Niemiec do Polski Janem Szpondrem. Od XI 1950 prowadził razem z nim współpracę organizacyjną. Do 1952 przesyłał meldunki informacyjne o sytuacji w kraju. Aresztowany przez funkj. UB 19 IX 1952 w kotle założonym w domu Michała Kowalika, którego próbował ostrzec o grożącym mu aresztowaniu. Znalazł się w grupie osób związanych ze sprawą ks. Józefa Lelity. Przesłuchiwany był m. in. przez funkcj. MBP. Po ciężkim śledztwie był sądzony w rozprawie pokazowej tzw. procesie kurii krakowskiej przez WSR Kraków w składzie – ppłk Mieczysław Widaj-przewodniczący /znany kat sądowy żołnierzy konspiracji niepodległościowej/oraz ppłk Roman Waląg i mjr Bazyli Mielinik – sędziowie. Oskarżał naczelny prokurator wojskowy Stanisław Zarakowski. Po rozprawie odbywającej się w dniach 21-27 I 1953   zostaje skazany przez WSR Kraków 27 I 1953 na karę śmierci, utratę praw publicznych i honorowych na zawsze oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. /sygn. akt Sr. 34/53/. Więziony w więzieniu Montelupich w Krakowie. Decyzją Rady Państwa z 18 VIII 1953 karę śmierci zmieniono mu na karę dożywotniego więzienia. Przewieziony z ZK Kraków - Montelupich do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 24 XI 1953. W dniu 9 V 1956 WSG w Krakowie na podstawie amnestii z 27 IV 1956 złagodził mu karę do lat 12 i utraty praw na okres lat 5. W dniu 19 IX 1956 WSG w Krakowie wydał postanowienie o udzieleniu mu przerwy ze względu na stan zdrowia w odbywaniu kary na okres 6 miesięcy. Zwolniony z CWK Wronki 22 XI 1956. Do więzienia już nie powrócił.
    Na przełomie lat 1956-1957 NPW w Warszawie rozpoczęła w trybie nadzoru sprawę ks. J. Lelity i innych. 17 XI 1958 akta przesłano do NSW wraz z wnioskiem rewizyjnym na korzyść skazanych. 11 III 1959 Zgromadzenie Sędziów NSW uwzględniło wniosek rewizyjny naczelnego prokuratora wojskowego i uchyliło wyrok wydany 27 I 1953 przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia sądowi i instancji. 10 XII 1959 przed Sadem WOW rozpoczął się ponowny proces. W I 1960 przerwano proces aż do uzyskania wyników ekspertyzy dowodów rzeczowych i już sprawy nie wznowiono. 20 VII 1960 Sąd WOW na wniosek NSW postanowił oddać akta do uzupełnienia śledztwa. 18 X 1963 prokurator generalny PRL zwrócił się do Izby Wojskowej SN z wnioskiem o umorzenie sprawy, co nastąpiło 16 XII 1963.
     W latach 1957-1958 mieszkał w Liszkach i kończył przerwane studia. W Iv 1958 podejmuje pracę jako magazynier w PZWS w Krakowie, a następnie od początku lat siedemdziesiątych pracował w firmie „Chemadex”. Od 1960 mieszkał w Krakowie. Był w latach 1956-1964 inwigilowany przez SB. W jego otoczeniu działał informator SB o krypt. „Staszek”.
    10 II 1992 Sąd WOW unieważnił orzeczenia wydane przez sądy PRL jako wydane za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Zmarł w Krakowie 13 III 1999.
    Żonaty od VIII 1952 z Izabelą z d. Pasek. Miał z tego związku córkę Ewę / ur. 1957/ i syna Tomasza /ur. 1960/


    F. Musiał. Biogram E. Ch. wyd. Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. II Kraków-Warszawa-Wrocław 2004; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1953.
     
    Chamara /Chmar/ Michał [1909-1989], członek ZS, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Brzoza”, „Kominiarz” vel Michał Zalipski
     
    Ur. 09 X 1909 w Żukowie pow. Brzeżany, syn Wawrzyńca i Katarzyny z d. Lachowskiej. Szkołę powszechną ukończył w Żukowie. Pracował w gospodarstwie rodzinnym. W latach 1930-1931 odbył służbę wojskową w 51 pp Brzeżanach. Był aktywnym członkiem Związku Strzeleckiego. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas walk w rejonie Ostrowca Świętokrzyskiego 14 IX 1939 dostał się do niewoli niemieckiej. Więziony w obozie jenieckim Altengrabov i Kirscheidung. Pracował w rolnictwie. W 1943 powrócił do Brzeżan. Aresztowany przez policję ukraińską był przez 3 miesiące więziony w więzieniu w Brzeżanach, potem w Tarnopolu. Przeniesiony ze względu na stan zdrowia do szpitala w Tarnopolu, skąd zbiegł. Następnie żołnierz AK w Obwodzie AK Brzeżany. Zajmował się zdobywaniem broni i kolportażem prasy podziemnej. Na początku 1944 został wartownikiem  więzienia w Brzeżanach. Przekazywał informacje dot. transportów więźniów i ochrony gmachu.
    Po wkroczeniu A. Cz. służył w „istriebitielnym” batalionie NKWD z Brzeżan dowodzonym przez Z. Szynalskiego. W II 1945 zagrożony aresztowaniem zbiegł. Ukrywał się w okolicach Brzeżan. W V 1945 pod przybranym nazwiskiem wyjechał do Polski i zamieszkał w Rudgorzewicach pow. Świebodzin, gdzie odnalazł go z. Szynalski i zwerbował do pracy konspiracyjnej w ramach Okręgu Tarnopol AK-WiN. Pełnił funkcję d-cy komórek organizowanych z b. mieszkańców pow. Brzeżany osiadłych w Nowej Soli, Świebodzinie i rejonie Zielonej Góry zajmował się kolportażem prasy konspiracyjnej. /Strażnica Kresowa”/. W dniu 22 X 1948 zatrzymany w Rudgorzewicach przez funkcj. III Wydziału WUBP Wrocław i PUBP Świebodzin i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 24 X 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Wrocławiu. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo we Wrocławiu, potem w PUBP Świebodzin. W czasie przesłuchań torturowany i maltretowany fizycznie i psychicznie w celu wymuszenia zeznań. 18 X 1949 wyrokiem WSR Poznań sygn. akt Sr 520/49 został skazany na karę śmierci. Na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę złagodzono na dożywotnie więzienie. Po procesie więziony w Centralnym Więzieniu Karnym w Rawiczu, potem we Wronkach. NSW w Warszawie postanowieniem z 24 V 1950 złagodził mu karę do 13 lat więzienia i utratę praw na lat 5. Sąd Wojewódzki w Poznaniu Wydz. IV Karny 22 II 1956 wydaje postanowienie o zwolnieniu warunkowym  na podstawie ustawy o warunkowym zwolnieniu z dnia 31 X 1951. Zwolniony z więzienia 02 III 1956. Po zwolnieniu z więzienia mieszkał w Rudgorzewicach i pracował w Zakładach Białoskórniczych w Chojnowie. Zmarł w Chojnowie 07 XI 1989. Pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnym. Sąd Wojewódzki w Poznaniu, syg., akt III Ko 694/96Un wydał 15 I 1997 postanowienie o unieważnieniu wyroku wydanego przez b. WSR Poznań syg. akt Sr 520/49.
     
    T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1954.
     
     
    . 



    Charchut Kazimierz [1912-?], żołnierz ZWZ/AK, plut., działacz WiN, ps. „Grzmot”, „Michał”, „Spłonka”, vel Michał Drozd, vel Kazimierz Tucharski. 
    Ur. 30 VIII 1912 w Zagórzycach pow. Dębica, syn Jana i Marii z d. Godek. Po ukończeniu szkoły powszechnej w rodzinnych Zagórzycach uczył się na organistę w miejscowym kościele. Służbę wojskową odbył w latach 1933-1934 W 5 Baonie Radiotelegraficznym w Krakowie, gdzie ukończył w stopniu kpr. szkołe podoficerską. Po przeniesieniu do rezerwy pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców. Zmobilizowany w VIII 1939 do WP. 03 IX 1939 transport wojskowy z Jarosławia, którym udawał się w rejon mobilizacji został zbombardowany przez lotnictwo niemieckie w rejonie Dębicy. Po odmowie uzbrojenia w Tarnowie powrócił do swego miejsca zamieszkania, gdzie pracuje w gospodarstwie rolnym.
    Od II 1941 czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Placówki ZWZ/AK Sędziszów wchodzącej w skład Obwodu ZWZ/AK Dębica, gdzie pełnił funkcje kancelisty i z-cy d-cy placówki. Zajmował się także szkoleniem wojskowym żołnierzy placówki, gromadził broń oraz kolportował podziemną prasę. W 1944 został mianowany z-cą d-cy 2 kompanii na Placówce AK Sędziszów Małopolski II. W czasie akcji „Burza” latem 1944 był d-cą plutonu AK operującego w rejonie Sędziszowa Młp. Po wejściu A. Cz. pozostaje nadal w konspiracji i pełni funkcję z-cy d-cy Placówki AK Zagórzyce. Po próbie nieudanego zatrzymania w X 1944 przez NKWD zagrożony aresztowaniem wyjechał w połowie 1945 na teren Dolnego Śląska i osiedlił się w Kłodzku. Podejmuje od VII 1945 pracę jako urzędnik Referatu Mieszkaniowego, potem od III 1946 w Referacie Aprowizacyjnym Zarządzie Miasta Kłodzka. Był członkiem miejscowej komórki PPS. Jednocześnie współorganizator i działacz kłodzkiej siatki WiN wchodzącej w skład Okręgu WiN Wrocław – Wschód kierowanego przez ppłk M. Szumańskiego. Sporządzał miesięczne raporty informacyjne, kolportował prasę podziemną /Orzeł Biały/. W XII 1946 odnowił kontakty z mjr L. Marszałkiem odbudowującym siatkę WiN po rozwiązaniu jej przez ppłk M. Szumańskiego. Od III 1947 pełni funkcję z-cy kierownika powiatowego WiN w Kłodzku. Odpowiadał za sporawy informacji. Zbierał i opracowywał w formie miesięcznych sprawozdań wiadomości z dziedziny wojskowej, UB, MO i ORMO. W swoim mieszkaniu prowadził punkt kontaktowy. Na skutek donosu w V 1947 został zatrzymany przez funkcj. PUBP Kłodzko, ale po przesłuchaniu zwolniony. Od tego czasu był inwigilowany przez UB. W nocy z 15/16 XII 1947 zostaje aresztowany w swoim mieszkaniu w kłodzku przez funkcj. Wydziału III WUBP Wrocław i przewieziony do aresztu WUBP we Wrocławiu, gdzie zostaje poddawany przesłuchaniom. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała Wojskowa Prokuratura Rejonowa we Wrocławiu.
    Sądzony w grupie działaczy WiN z Kłodzka. Wyrokiem WSR Wrocław pod przewodnictwem kpt. Zygmunta Bukowińskiego z dnia 16 VIII 1948, sygn. akt Sr. 614/48 zostaje skazany na karę 12 lat więzienia, utratę praw i przepadek mienia.
    Więziony w więzieniu przy ul. Sądowej i od 22 VIII 1948 w więzieniu przy ul. Kleczkowskie, skad został wywieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 02 III 1949. 14 IV 1954 wywieziony do OPW w Potulicach. Zwolniony warunkowo z więzienia 30 IV 1956. Po wyjściu z więzienia powrócił do Kłodzka gdzie mieszkał przed aresztowaniem. W 1960 urzędowo zmienił nazwisko na Kazimierz Tucharski. 
     
    A. Stańko. Gdzie Karpat Progi.... W-a 1990; T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/, t. I. Wrocław 2003 /tam pozostała bibliografia/; Księga ewidencyjna wieźniów CWK Rawicz z 1949.
     

    Chmiel Antoni [1912 -1987], z zawodu masarz - garmażer, żołnierz AK, działacz WiN. ps. „Rajski”, „Siekierski”, „Topór”, „Wojciechowski”. Wieloletni więzień polityczny PRLKierownik Rady WiN Rzeszów i Rejonu „Centrum” Rzeszów-Okręg WiN Rzeszów.
     
    Urodził się dnia 26 V 1912r. we wsi Drabnianka pow. Rzeszów jako syn Wawrzyńca i Zofii z d. Guz. Po ukończeniu szkoły powszechnej pracował na roli u rodziców, potem w przez rok w hotelu „Imperial” w Rzeszowie. W 1930-1932 uczył się w zawodzie fryzjera. W latach 1932-1934 odbywa obowiązkową służbę wojskową w 17 pp w Rzeszowie. Od 1933 uczy się w zawodzie masarza. W tym zawodzie pracował dorywczo do wybuchu wojny. Podczas okupacji pracował krótki okres czasu w kuźni, potem w firmie elektromonterskiej oraz handlował bydłem. Od 1943 żołnierz AK w obwodzie rzeszowskim, gdzie pełnił funkcję łącznika.
    Po wejściu wojsk sowieckich na teren Rzeszowszczyny latem 1944 przebywa w rodzinnej wsi. Zajmuje się handlem i pracuje jako masarz. Od jesieni 1945r. ponownie w konspiracji w szeregach Zrzeszenia WiN na terenie pow. Rzeszów. Początkowo działa jako goniec, potem kurier na Rejon Centralny, Rzeszów, Kolbuszowa, Łańcut i Brzozów. Od końca 1946 do IV 1947r. Kierownik Rejonu Centralnego WiN – Rzeszów. Usunięty z stanowiska, ponieważ nie zdołał sprostać zadaniom. Aresztowany przez funkcj. WUBP Rzeszów 23 VI 1947r. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydała z datą 26 VI 1947 WPR Rzeszów. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. W śledztwie do IV 1948r. Wyrokiem WSR Rzeszów z  26 IV 1948r. sygnatura akt Sr. 36/48 został skazany na karę śmierci z art. 86 KKWP. Sądowi przewodniczył kpt. Aleksander Borowski, ławnikami byli Kazimierz Walczak i Jan Frąckowski. Na mocy amnestii NSW w Warszawie na rozprawie rewizyjnej karę śmierci 13 VII 1948 zmienił mu na karę 15 lat więzienia. Po procesie więziony w ZK Rzeszów skąd go przewieziono do CWK we Wronkach i tu osadzono dnia 12 XI 1948. Z CWK Wronki został w dniu 23 VI 1956r. przewieziony do ZK Leszno. Postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z 27 V 1945 na mocy amnestii z 27 IV 1956r. karę 15 lat więzienia złagodzono mu do lat 10. Zwolniony z więzienia 03 X 1956r. Po opuszczeniu murów więziennych powraca do Drabnianki. W 1973 mieszkał w Rzeszowie przy ul. Torowej 2. Pracował w Miejskim Handlu Detalicznym, potem zatrudniony jako garmażer w Zakładzie Remontowo-Budowlanym Handlu i Usług w Rzeszowie.
    Zmarł w Leżajsku 10 VI 1987.
    Żonaty od 1940 z Elfrydą Neudek z ktorą miał syna Wiesława /ur. 1944/.
    13 XII 1991 SW Wydz. Karny w Rzeszowie unieważnił wyrok wydany przez b. WSR Rzeszów jako wydany za działalność na rzecz niepodległościowego bytu Państwa Polskiego.

    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów ZK Wronki nr II/ 1029/1948, Księga główna więźniów ZK Wronki 1951-52 nr nieczytelny. Tu adnotacja dotycząca transportu do ZK Leszno.


    Chorąży Józef [ 1909-1964], prawnik, żołnierz AK, działacz WiN ps. „Stalowy”
     
    Ur. 22 XII 1909 w Sędziszowie pow. Dębica, syn Wojciecha i Michaliny z d. Mazan. Ukończył w 1930 gimnazjum w Dębicy, a następnie studia prawnicze. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Sędziszowie. Był żołnierzem AK w Obwodzie AK Dębica. Po wojnie był aplikantem sądowym. W latach 1945-1946 Czynny w konspiracji niepodległościowej WiN na terenie Sędziszowa, gdzie pełnił funkcję kierownika koła WiN Sędziszów-miasto, które podlegało Radzie WiN Dębica. Mieszkał w Sędziszowie przy ul. Rynek. Po referendum utracił kontakt organizacyjny z Rada WiN Dębica Zagrożony aresztowaniem przekazał funkcję Józefowi Walorowi „Przytulski” i w VIII 1946 wyjechał do Wrocławia.
    Zatrzymany 26 I 1949 przez funkcj. PUBP Dębica i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 11 II 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 246/49 z dnia 11 IV 1949 skazany na karę6 lat wiezienia, złagodzonej na podstawie amnestii z 22 II 1947 do lat 3. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek wykonania kary 11 II 1949, upływ kary 11 II 1952.
    Zmarł 11 III 1964.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 464/49 oraz nr 287/52; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u /1945-1947/. Okręg Rzeszów./Próba rekonstrukcji/ZH WiN nr 6 z 1995

     
    Chorzempa Rudolf [1907-1984], ekonomista, prawnik, działacz WiN, ps. „Feliks”, „Narcyz”.
    Ur. 18 VIII 1907 w Rzeszowie, syn Michała /stolarza/ i Karoliny z d. Kuśnierz. Uczęszczał do Wydziałowej Szkoły Męskiej im. A. Mickiewicza w Rzeszowie, a od 192o do rzeszowskiego II Państwowego Gimnazjum im. S. Sobińskiego, gdzie 14 V 1928 otrzymał świadectwo dojrzałości. Ukończył kurs stolarski i otrzymał dyplom mistrzowski. Następnie studiuje w Wyższej szkole Handlowej w Krakowie, którą ukończył w 1934. Jednocześnie od 1 VII 1931 do 13 X 1934 pracuje jako główny księgowy rzeszowskiego Towarzystwa Zaliczkowo-Kredytowego. Od 1934 do 1936 przebywa w Krakowie i studiuje na Wydziale Prawa UJ. Pełnił wówczas funkcję biegłego w krakowskim Sądzie Apelacyjnym. Od 06 II 1937 pracował jako referent w Ministerstwie Przemysłu i Handlu w Warszawie. Mieszkał z rodziną w tym okresie czasu w Marysinie Wawerskim. We IX 1939 zgłosił się ochotniczo do obrony Warszawy. Od 06 IX 1939 walczył jako kanonier 6 baterii 5 pal. Podczas walk dostał się do niewoli niemieckiej Przebywał w obozie w Piasecznie, skad został zwolniony na początku X 1939. Ponownie zatrzymany przez Niemców na Grochowie i osadzony w stalagu na terenie Prus Wschodnich. Po udanej ucieczce 18 X 1939 powraca do Marysina Wawerskiego. W 1941 przeniósł się z rodziną do Rzeszowa, gdzie od V 1941 prowadził firmę buchalteryjno-rozliczeniową „Kompas”. Opiekował się uchodźcami i zatrudniał osoby poszukiwane przez Niemców. W 1942 jego nazwisko znalazło się na niemieckiej liście zakładników. 20 VII 1944 zgłosił się do Straży Obywatelskiej, aby pilnować ważniejszych obiektów miejskich; otrzymał legitymację nr 1. 01 VIII 1944 z powodu rozpoczęcia akcji „Burza” został uwięziony przez Niemców z grupą innych zakładników znalazł się w obozie w Górze Kalwarii, skąd został zwolniony. Przez kilka tygodni przebywał w Słomnikach k. Krakowa. Po przejściu frontu był przetrzymywany przez krótki czas przez żołnierzy A. Cz. Następnie powraca do Rzeszowa, gdzie 22 XI 1944 otworzył biuro buchalteryjno-rewizyjne. W I 1945 został zwerbowany przez M. Bilińskiego do pracy konspiracyjnej w siatce wywiadu BW NIE/DSZ/WiN. Opracowywał meldunki wywiadowcze z terenu pow. rzeszowskiego dla kierownika Inspektoratu BW Rzeszów krypt. „Mazur” M. Bilińskiego. W VII 1945 został kierownikiem referatu kontrwywiadu „Biura Studiów” Okręgu DSZ, potem WiN Rzeszów. Na wniosek A. Słabsza „Pawła” od I 1946 do 18 IX 1946 był dodatkowo kierownikiem propagandy na woj. rzeszowskie BW WiN.
    W dniu 18 IX 1946 zatrzymany przez funkcj. WUBP Rzeszów i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 20 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wywieziony do aresztu WUBP w Krakowie, gdzie był poddawany bestialskim przesłuchaniom. Ponownie po zakończeniu przesłuchań z Krakowa został przewieziony do więzienia w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 541/47 z dnia 23 IX 1947 został skazany na karę 12 lat więzienia przy zastosowaniu amnestii, utratę praw na lat 5 oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 18 II 1948 wyrok został zatwierdzony. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 19 V 1948. Początek wykonania kary 20 IX 1946, upływ kary 20 IX 1958. Od I 1950 chorował ciężko na płuca Postanowienie WSR Kraków z 24 II 1955 ze względu na stan zdrowia udzielono mu rocznej przerwy w odbywaniu kary od 02 III 1955 do 02 III 1956. Zwolniony na przerwę 02 III 1955. Po powrocie do Rzeszowa odbył leczenie. Od 20 VI 1955 do 31 VIII 1955 był likwidatorem w rzeszowskich Zakładach Remontow0-Montażowych WZGS, a następnie do 28 II 1956 sprzedawcą w Domu Książki. 02 XI 1955 złożył prośbę o darowanie reszty kary. 18 V 1956 Wojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie wydał postanowienie na podstawie amnestii z 27 IV 1956 o złagodzeniu kary do 8 lat więzienia i 2,6 lat pozbawienia praw uznając jednocześnie karę za odbytą.
    Zmarł w Rzeszowie 05 XII 1984. Pochowany 07 XII 1984 na cmentarzu Pobitno.
    18 XII 1992 Sąd WOW w Warszawie wydał postanowienie o unieważnieniu wyroku wydanego przez b. WSR Rzeszów jako wydany za działalność ć na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Był żonaty z Barbarą z d. Cenar /1908-1989/. Miał z tego związku dwoje dzieci: Syna Andrzeja /ur.1939/dr inż. i córkę Teresę /ur. 1943/ nauczycielkę.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. I. Wrocław 2000; G. Ostasz. Biogram R Ch. [w:]MSBUDN 1939-1956, t. 7. Kraków 2001; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 344/48;G. Ostasz. Okręg Rzeszowski WiN Rzeszów 2006..


    Chrabąszcz Stanisław Kazimierz
    [ 1901-1978], podoficer zawodowy WP, st. sierż. [1938], w konspiracji AK, chorąży [1945], Działacz WiN. Ps. „Sroka”, „Wirski”. Więzień polityczny PRL.
    Kierownik Rady WiN Dąbrowa Tarnowska. Okręg Kraków WiN
     
    Ur. się dnia 4 III 1901r. w Zabrniu pow. Dąbrowa Tarnowska w rodzinie rolników Jana i Apolonii z d. Sroka. Po ukończeniu szkoły ludowej uczy się w szkole handlowej. W latach 1922-1923 odbywa służbę wojskową w 7. pp Leg. Ukończył pułkową szkołę podoficerską w stopniu kaprala. W III 1923 awansowany do stopnia plut. i skierowany na kurs dla Podoficerów Zawodowych w Chełmie. Od jesieni 1923r. służy jako podoficer zawodowy WP. Do 1927r. instruktor szkoleniowy. W 1927 przeniesiony zostaje z 7. pp Leg. do 39 pp w Jarosławiu na stanowisko podoficera gospodarczego pułku. W XII 1938 awansowany do stopnia sierż. Jesienią 1936 przeniesiony do Szkoły Podchorążych Rez. Piechoty 24. DP w Jarosławiu. Gdzie jest instruktorem do VIII 1939r. W 1938 awansowany do stopnia st. sierż. sł. st. WP w sierpniu 1939r. powraca do macierzystego 39 pp na stanowisko szefa 9 kompanii w III batalionie 7 pp. Na tym stanowisku bierze udział w kampanii wrześniowej 1939r. Przeszedł szlak bojowy 7 pp pułku W końcu września 1939r. w rejonie Lwowa dostał się do niewoli niemieckiej? Przetransportowany do obozu jenieckiego w Kobierzynie k/Krakowa został zwolniony latem 1940r. W VII 1940 wraz z rodziną przenosi się do Tarnowa gdzie zamieszkał przy ul. Brodzińskiego nr 29/6. W okresie okupacji niemieckiej założył sklep i zajmował się handlem. Zaangażowany do konspiracji ZWZ/AK przez por. rez. J. Zabrzeskiego – kierownika siatki wywiadowczej ZWZ-AK. Działa w komórce wywiadu na terenie Tarnowa. Prowadzi wywiad na kierunku dot. niemieckiego transportu. Awansowany w konspiracji do stopnia chorążego. Po wejściu wojsk sowieckich na teren Tarnowa i objęciu władzy przez komunistów nie ujawnił się. Nadal oficjalnie prowadzi sklep.
    Od X 1946 czynny w konspiracji WiN. Początkowo kierownik siatki wywiadu w Tarnowie. Z polecenia kpt. rez. Józefa Zabrzeskiego ps. „Stary” odbudował siatkę wywiadu WiN, którą następnie kierował. Od kwietnia 1947 organizator odbudowy struktur i kierownik Rady powiatowej WiN Dąbrowa Tarnowska, której kierownictwo przejął po kpt. cz. w. Emilu Koźle. Od 1948 r. działa w ramach inspektoratu WiN zorganizowanego przez kpt. J. Zabrzeskiego pod nazwą Służba Wolnej Polski /SWT/. Aresztowany przez funkcj. PUBP Tarnów w dniu 7 II 1949r. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec niego wydała z datą 16 II 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Wyrokiem WSR Kraków z dnia 30 V 1949r., sygnatura akt Sr. 451/.49 został skazany na karę 12 lat więzienia i kary dodatkowe utratę praw publicznych i obywatelskich na okres lat 5. Postanowieniem NSW w Warszawie syg. akt Sn 2262/49 z dnia 22 X 1949r. skargę rewizyjną pozostawiono bez uwzględnienia. Był więziony w Tarnowie, Krakowie – Montelupich, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony w dniu 22 XI 1951 o godz. 9,00. Początek wykonania kary 7 II 1949, godz. 10,00 – zaś upływ kary 7 II 1961r., godz. 10,00. Na mocy amnestii z 27 XI 1952 złagodzono mu karę do lat 8.
    W dniu 1 III 1955r. WPR Kraków wydaje postanowienie o warunkowym zwolnieniu go z więzienia i zawieszeniu pozostałej do odbycia części kary. Zwolniony na polecenie WPR Kraków z CWK w Rawiczu 6 III 1955r. Po opuszczeniu z znacznym uszczerbkiem na zdrowiu więzienia powraca do Tarnowa gdzie mieszkał przed aresztowaniem. Inwigilowany przez UB. Początkowo pracuje dorywczo potem na stał w handlu. Po przejściu na emeryturę mieszkał w Tarnowie przy ul. Polnej nr 8/23.
    Zmarł w Tarnowie dnia 28 listopada 1978r. i tu pochowany 1 XII 1978r.
    Żonaty z Marią Bolesławą Chrabąszcz z d. Kościńska. Odznaczony Medalem X – Lecia .
     
    USC Tarnów. Skrócony akt zgonu nr 1095/1978: A. Pietrzykowa. Region Tarnowski w okresie okupacji hitlerowskiej. Warszawa 1986r.,s. 284; S. Głąb. Charakterystyka Nr 200. Okręg AK/ NIE/DSZ/WiN Kraków. IPN Kraków syg. 074/199. Kwestionariusz osobowy; Księga więźniów CWK Rawicz nr 4524/51.
     
     
    Chrustowski Jan [1911-?], żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Górski”, „Kazimierz”, „Zawór” vel Kazimierz Górski
     
    Ur. 14 I 1911 w Praszce pow. Wieluń, syn Ludwika i Józefy z d. Marusin. Ukończył gimnazjum handlowe. W latach 1934-1935 odbył służbę wojskową w 3 Pułku Pancernym w Modlinie WP. Ukończył kurs specjalistyczny w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w Modlinie. Jako podoficer broni pancernej brał udział w kampanii wrześniowej 1939. W czasie walk był ranny.
    Podczas okupacji niemieckiej 1940-1944 mieszkał w Żywcu i pracował jako kancelista w miejscowym browarze. Czynny w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK w Obwodzie ZWZ/AK Żywiec, który organizacyjnie wchodził w skład Okręgu ZWZ/AK Śląsk oraz żołnierzem „Legionu Ślaskiego AK operującym na terenie Okręgu Kraków AK.. Używał wówczas ps. „Zawór”. Awansowany w AK do stopnia ppor. cz. w. W dniu 06 VIII 1944 zatrzymany w Krakowie przez Niemców był więziony w obozie w Płaszowie jako zakładnik. Po odzyskaniu wolności powrócił do Żywca. W IV 1945 wyjechał do Katowic, gdzie zamieszkał przy ul. Romera i podjął pracę zawodowa jako inspektor wydziału ds. pojazdów w katowickim Urzędzie Samochodowym. Był członkiem Związków Zawodowych. 15 X 1945 ujawnił się z działalności w AK przed Komisją Likwidacyjną ds. b. AK w Katowicach.
    W końcu X 1945 zwerbowany do pracy konspiracyjnej w siatce wywiadowczej BW WiN przez E. Ralskiego, gdzie działał jako informator z miejsca swej pracy oraz z terenu Katowic. Zajmował się zbieraniem informacji o urzędnikach administracji, sytuacji aprowizacyjnej. Materiały wywiadowcze przekazywał początkowo E. Ralskiemu, potem W. Szczepce.
    Zatrzymany przez funkcj. WUBP Katowice 03 IX 1946 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 11 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Katowicach. Po 5 – miesięcznym ciężkim ubowskim śledztwie w Wydziale Śledczym WUBP Katowice osadzony w więzieniu przy ul. Mikołowskiej w Katowicach. Wyrokiem WSR Katowice sygn. akt Sr 1342/46 z dnia 11 I 1947 skazany na karę 15 lat więzienia z art. 86 §2 KKWP oraz kary dodatkowe. Przy zastosowaniu amnestii wyrok złagodzono do lat 10. Po procesie więziony w ZK Katowice, skąd został przewieziony do Centralnego więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 22 VI 1948. Początek wykonania kary 03 IX 1946, upływ kary 03 IX 1956. Szykanowany przez personel więzienny. Po ponad sześcioletnim pobycie w CWK Wronki został w dniu 29 VI 1954 wywieziony do ZK w Sieradzu. 03 V 1956 został zwolniony z więzienia w Sieradzu na podstawie amnestii z 27 IV 1956. Po wyjściu z więzienia powrócił do Katowic, gdzie mieszkał przed aresztowaniem.
    Był uczestnikiem I Ogólnopolskiego Zjazdu Więźniów Politycznych Centralnego więzienia Karnego we Wronkach 1945-1956, który odbył się 22 V 1993 we Wronkach.
    Odznaczony KW i SKZ z M.
    Żonaty z Leokadią  z d. Koczołkiewicz.
     
    J. Draus  - G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] studia Rzeszowskie, t. IV z 1997; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000; T. Balbus. Drugie uzupełnienie „Listy aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. VI z 1999; A. Dziuba. Podziemie poakowskie w województwie śląsko-dąbrowskim w latach 1945-1947. Kraków 2005; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; K. Stróżyński /opr./ Powrót do Wronek. Wronki 1993; M. Starczewski ruch oporu na Górnym Ślasku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Katowice 1988; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/521/48; Księga główna więźniów CWK Wronki nr 389/51-52..


    Chrzczonowski Tymoteusz [1900-1972], prawnik, działacz socjalistyczny,żołnierz KB/AK, ps. „Feliks”, „Joachim”, „Sędzia”
    Ur. 24 I 1900 w Pułtusku, syn Piotra /inżyniera, działacza PPS/ i Dominiki Edukację rozpoczął w Warszawie. W 1915 ewakuowany z rodziną do Rosji. Do 1918 przebywał w Moskwie, potem w Mińsku Litewskim. Uczęszczał do gimnazjum Macierzy Polskiej i zdał egzamin maturalny. Od początku 1919 przebywa w Warszawie, gdzie wstępuje do służby w WP. Bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. W VIII 1920 ranny w bitwie pod Radzyminem. Po demobilizacji w latach 1920-1927 studiuje na Wydziale Prawa UW w Warszawie. Po odbyciu aplikacji i zdaniu egzaminu sędziowskiego 1930 był w latach 1931-1933 sędzią grodzkim w Zamościu, potem od III 1933 do początku 1939 pracował jako adwokat w Warszawie. Podczas okupacji niemieckiej w 1942 wstąpił do PPS-WRN, gdzie był oficerem organizacyjnym w komendzie okręgowej Oddziałów Wojskowych Powstańczego Pogotowia Socjalistów – Warszawa Podmiejska. Brał udział w Powstaniu warszawskim. 28 VIII 1944 podczas obrony brygady przy ul. Długiej zostaje ciężko ranny. Po podleczeniu w szpitalu powstańczym przy ul. Jasnej zgłasza się do służby. Uczestniczy nadal w alkach z Niemcami. Po kapitulacji opuścił Warszawę z ludnością cywilną. Przebywał w obozie przejściowym w Pruszkowie, potem od X 1944 do końca III 1945 w obozie pracy w Liesing pod Wiedniem. Do kraju powraca w IV 1945. Pracuje w firmie budowlanej w Sulejowie Górnym jako przedstawiciel handlowy. W VIII 1946 Adam Obarski zaproponował mu włączenie się do działalności konspiracyjnej. Jego zadaniem była organizacja komórek terenowych w dawnych okręgach PPS-WRN Warszawa i Warszawa Podmiejska. Mieszkał w Warszawie przy ul. Chełmińskiej.
    Zatrzymany przez funkcj. UB 19 I 1947 w drodze na wybory i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 24 I 1947 Naczelna Prokuratura Wojskowa w Warszawie. Wyrokiem WSR Warszawa z 23 III 1948, sygn. akt sr. 38/48 skazany na karę 12 lat więzienia z art. 86 § 2 KKWP, złagodzonym na mocy amnestii do lat 8 z utratą praw publicznych i obywatelskich na lat 5 oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Po procesie więziony w ZK Warszawa- Mokotów, skąd go przewieziono do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzono23 IX 1949. Początek wykonania kary 19 I 1947, upływ kary 19 I 1955. W wiezieniu ciężko chorował na serce i nabawił się gruźlicy. Na podstawie postanowienia WSR Warszawa z dnia 25 X 1954 warunkowo zwolniony. Więzienie opuścił 30 X 1954. Powraca do Warszawy i zamieszkał przy ul. Czerniakowskiej. Pracował w kiosku przy ul. Czerniakowskiej, a następnie jako radca prawny Zarządu Spółdzielni Inwalidów „Świt”.
    Zmarł w Warszawie 21 X 1972.Pochowany na cmentarzu Bródnowskim.
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr I 879/48; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 2. Wrocław 2000; M. Gałęzowski. Biogram T. Ch ZHWiN nr 16 z XII 2001.


    Chudzikiewicz Leonard [1914-1971],żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Pająk”, „Urbański”, „Wier”
    Ur. 14 I 1914 w Dynowie, pow. Brzozów, syn Jana i Weroniki z d. Stankiewicz. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Dynowie uczęszczał do gimnazjum w Rzeszowie, gdzie ukończył 4 klasy. Z zawodu frezer maszynowy. W latach 1935-1936 odbywał służbę wojskową w WP, ukończył szkołę podoficerską. Pozostaje w służbie wojskowej jako podoficer zawodowy. W szeregach 22 DP Gór. brał udział w stopniu plut. w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz ZWZ/AK na Placówce ZWZ/AK Dynów w Obwodzie Rzeszów ZWZ/AK, gdzie pełnił funkcję d-cy łączności placówki. Brał udział w akcji „Burza”. W 1945 pełnił funkcję d-cy grupy dywersyjno- likwidacyjnej tzw. „Samoobrony”. Razem z L. Cagiem wchodził w skład „Tajnego Sądu Obywatelskiego” i w wydawaniu poleceń likwidacji mieszkańców Dynowa- uczestników napadów rabunkowych. W tym okresie czasu mieszkał w Dynowie , zajmował się handlem i prowadził sklep. Od końca 1945 działa w konspiracji WiN. Współpracował nadal z L. Cagiem, który pełnił funkcję kierownika koła WiN Dynów. Po wyjeździe L. Caga z Dynowa  od pełni V 1946 funkcję kierownika koła WiN Dynów wchodzącego organizacyjnie w skład Rady WiN Brzozów. Jednocześnie był członkiem komórki PPS. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Rzeszów 24 VI 1947 i uwięziony. Aresztowany przez Wojskową Prokuraturę Rejonową w Rzeszowie. Po ciężkim śledztwie sądzony w grupie działaczy WiN z terenu Brzozowa. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 971/48 z dnia 15 III 1948 został skazany na karę śmierci, złagodzoną postanowieniem NSW w Warszawie 21 V 1948 do lat 10. Więziony po procesie w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 28 IX 1948. Początek wykonania kary 21 V 1948, upływ kary 21 V 1958. Nie zaliczono mu na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania.
    W dniu 08 VI 1953 przewieziony z CWK Wronki do ZK Rzeszów do dyspozycji WUBP Rzeszów.
    Po zwolnieniu z więzienia powraca do Dynowa.
    Zmarł 12 VII 1971.
    Odznaczony KW
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006;A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u /1945-1947/; Okręg WiN Rzeszów [w:] ZH WiN nr 6/1995;Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/930/48, Księga główna więźniów CWK Wronki nr 289/51-52; H. Czarnecki. Informator o dokumentach więzienno-sądowych z lat 1944-1956. Poznań 1993

     
    Czapkiewicz – Kostka Stanisław [1893-1961], legionista, urzędnik sądowy, działacz społeczny, żołnierz ZWZ/AK, ps. „Sprężyna”, vel Józef Gołda, vel Józef Leszczyński, vel Józef Przybylski.
    Ur. 31 X 1893 w Skawinie, syn Czesława /urzędnika/ i Melanii z d. Hoessel. Po ukończeniu szkoły ludowej w Skawinie uczęszczał do gimnazjum realnego w Krakowie, a następnie studiował na Wydziale Prawa UJ w Krakowie. Jednocześnie członek Związku Strzeleckiego. Od VIII 1914 w Legionach Polskich. Uczestniczył w walkach na Kielecczyźnie potem w szeregach 1 pp Leg. brał udział w walkach na szlaku bojowym I Brygady Legionów. Uczestniczy w walkach na froncie wołyńskim. W LP był awansowany do stopnia plut. Po kryzysie legionowym w VII 1917 powraca do Krakowa. Od 1918 pracuje w sądownictwie, początkowo jako asesor, potem komornik Sądu Grodzkiego w Wadowicach, potem od 1937 przeniósł się do Brzeska, gdzie pracuje jako komornik miejscowego Sądu Grodzkiego. Aktywny członek Związku Legionistów Polskich, Związku Strzeleckiego, działa społecznie w Straży Pożarnej i „Sokole”. W organizacjach tych piastował różne funkcje. Organizował obozy letniskowe nad morzem dla młodzieży zwłaszcza biednej.
    Przed wojna miał przydział mobilizacyjny do 75 pp, ale nie został we IX 1939 zmobilizowany do WP.
    W drugiej połowie X 1939 otworzył w Brzesku biuro prawne. Zorganizował w końcu X 1939 spotkanie dla kilku znajomych, na którym zapadła decyzja o rozpoczęciu pracy konspiracyjnej. Początkowo miano wydawać i kolportować biuletyn informacyjny. Ponieważ posiadał radioodbiornik podjął się redagowania komunikatów z audycji radiowych nadawanych z Angers i powielania ich w swoim biurze. Pierwszy numer rozprowadzono wśród zaufanych osób. W XI 1939 spotkał się z W. Kapustką, który pełnił funkcję d-cy powiatu SZP Brzesko i z ramienia SZP/ZWZ na terenie Brzeska i okolic organizował zręby konspiracyjne SZP. Zaprzysiężony przez W. Kapustkę do SZP/ZWZ, który mianował go swoim zastępcą. Prowadził aktywną działalność organizacyjną mającą na celu zorganizowanie siatki konspiracyjnej na terenie Brzeska i powiatu. Do organizacji werbował przede wszystkim znanych mu sprzed wojny działaczy organizacji młodzieżowych, pracowników sądownictwa, administracji i nauczycieli. W efekcie aktywnej i trudnej pracy na początku 1940 powstaje zalążek przyszłego sztabu Komendy Obwodu ZWZ Brzesko oraz placówki terenowe. W IV 1941 na skutek denucjacji konfidenta, gestapo przeprowadziło liczne aresztowania wśród żołnierzy konspiracji brzeskiej ZWZ wywodzących się z środowisk nauczycielskich i administracji, co spowodowało zawieszenie pracy konspiracyjnej. Ostrzeżony o mającym nastąpić jego aresztowaniu wyjechał z terenu Brzeska do Warszawy, gdzie ukrywał się u znajomych. Gestapo aresztowało jego ciężarną żonę, którą zwolniono po urodzeniu córki. W czasie pobytu w Warszawie nawiązał kontakty z kolegami z Legionów działającymi w konspiracji. W V 1942 zaopatrzony w fałszywe dokumenty na nazwisko Józef Golda przyjechał do Krakowa, dgzie nawiązał kontakt z W. Wichmanem „Władysław”, który zaproponował mu kolportowanie konspiracyjnych pism m. in. „Dziennika Polskiego”, organu konspiracyjnego Stronnictwa Demokratycznego. Poznał wówczas redaktora Edwarda Marszałka „Feliksa”, a przez niego działacza SD Jana Droździkowskiego „Antoniego”, który zaproponował mu zorganizowanie w ramach Stronnictwa Demokratycznego na terenie Krakowa sieci kontrwywiadu i objęcia jej kierownictwa. Po przyjęciu propozycji przystąpił do wykonania powierzonego zadania. Do jesieni 1942 utworzył działającą sprawnie sieć informacyjną. Miął współpracowników w kripo, policji granatowej w urzędach pocztowych. Już we IX 1942 nawiązał za pośrednictwem W. Wichmana kontakt z k-dtem II Odcinka Obwodu AK Kraków-Miasto kpt. sł. st. K. Piskorzem „Kornelem”, od którego otrzymał propozycję zorganizowania komórki wywiadu i kontrwywiadu na terenie II odcinka i objęcie funkcji jej szefa, na co wyraził zgodę. Zorganizowana przez niego komórka otrzymała krypt. „Szerszeń”. Wkrótce przeprowadził połączenie kierowanych przez siebie komórek wywiadu i kontrwywiadu w jeden sprawnie działający organizm. Awansowany w uznaniu zasług w 1943 do stopnia sierż. podch. rez. Na przełomie 1943-1944 pełnił jako p. o funkcję szefa kontrwywiadu Inspektoratu Rejonowego AK Kraków. Współpracował z szefem wywiadu Inspektoratu Rejonowego AK Kraków kpt./mjr sł. st. Olgierdem Wojdattem „Andrzejem”, a po jego aresztowaniu w VIII 1944 kpt. Andrzejem Kuczalskim „Rabatinem”. Następnie od lata 1944 oficer kontrwywiadu Zgrupowania „Żelbet” dowodzonego przez kpt. Dominika Ździebło „Kordiana”. Dzięki jego zaangażowaniu w pracy konspiracyjnej udało wykryć się wielu konfidentów gestapo i policji niemieckiej. Prowadził przeciwko nim dochodzenia, które dostarczały materiału dowodowego umożliwiającego ich skazanie przez Wojskowy Sad Specjalny przy Komendzie Okręgu AK Kraków i ich likwidację. Do najważniejszych jego sukcesów należy rozpracowanie obsady krakowskiego gestapo i kripo i sporządzenie albumu ze zdjęciami gestapowców i opisami ich funkcji oraz personaliami. Dzięki uzyskanym przez jego siatkę informacjom zdołano w porę ostrzec przed aresztowaniem wieli żołnierzy konspiracji, a także ludzi niezwiązanych z organizacją. Był tropiony i poszukiwany przez gestapo. Dzięki konsekwentnie przestrzeganym zasadom konspiracji przetrwał na wolności do końca okupacji. Na wniosek k-dta Okręgu AK Kraków płk P. Nakoniecznikoffa-Klukowskiego „Kruka” został awansowany do stopnia ppor. cz. w. z starszeństwem od 1 I 1945.
    Po wejściu do Krakowa A. Cz. w I 1945 zaprzestał prowadzenia działalności konspiracyjnej i pod własnym nazwiskiem zamieszkał z rodziną przy ul. Starowiślnej 52 w Krakowie. Zamierzał powrócić do normalnego życia cywilnego. W dniu 05 II 1945 rano do jego mieszkania wkroczyli funkcj. UB. Po przeszukaniu mieszkania zabrano kilka paczek dokumentów konspiracyjnych, w tym album z zdjęciami gestapowców i konfidentów, przeciwko, którym prowadził dochodzenia. Żądano także wydania broni. Zatrzymany przez UB przewieziony do siedziby WUBP Kraków przy pl. Inwalidów, gdzie poddano go wielogodzinnym przesłuchaniom dot. jego pracy w wywiadzie i kontrwywiadzie AK. Zaproponowano mu wówczas współpracę z UB. Po odmowie podjęcia współpracy był bity i maltretowany, złamano mu palec i ukradziono złotą obrączkę. Po kilku dniach został jednak zwolniony. Podejmuje pracę jako komornik Sądu grodzkiego w Krakowie. 27 IX 1945 ujawnił się przed Komisją Likwidacyjną ds. b. AK w Krakowie razem z płk dypl. Wojciechem Waydą „Odwetem” – k-dtem Inspektoratu Rejonowego AK Kraków i d-cą odtwarzanej w ramach AK 6 DP. Podejmuje działalność w Stronnictwie Demokratycznym w ramach swej działalności zorganizował koło SD „Kazimierz”. Brał udział w uroczystościach organizowanych przez związki kombatanckie. Mieszkał w tym okresie czasu przy ul. Paulińskiej 2 w Krakowie. Jednak funkcj. WUBP w Krakowie, wśród których byli dawni konfidenci gestapo nie zapomnieli o jego istnieniu. Wzywano go często na przesłuchania, zatrzymywany w godzinach nocnych i nakłaniany do współpracy z UB. Otrzymywał też listowne pogróżki oraz grożono jego rodzinie. Utrudniając mu normalne życie ubowcy powodowali także częste delegowanie go do pracy w innych miejscowościach. W celu zakończenia szykan podejmował różne , bezskuteczne starania u władz w Warszawie.
    16 X 1950 zostaje zatrzymany przez funkcj. UB w swoim biurze przy ul. Paulińskiej w Krakowie i uwięziony w lochach WUBP Kraków przy pl. Inwalidów. Aresztowany przez Prokuraturę Wojewódzką w Krakowie pod fałszywym zarzutem współpracy z Niemcami. Przeszedł bestialskie śledztwo. W czasie przesłuchań bity, torturowany, wybito mu zęby, połamano żebra. W końcu X 1950 przewieziony do więzienia mokotowskiego w Warszawie, gdzie kontynuowano śledztwo. Jego gehenna więzienna trwała nadal. W czasie przesłuchań w celu wymuszenia zeznań go obciążających wyrywano mu włosy z głowy, bito kluczami po kręgosłupie. Śledztwo prowadzono do X 1951. Wyrokiem Sadu Wojewódzkiego dla m. Warszawy w składzie: przewodniczący T. Gdowski, ławnicy: L. Żeleszkiewicz i A. Sołdatów przy udziale protokolanta H. Grodzkiej w obecności wiceprokuratora Prokuratury Generalnej B. Wejschblecha skazał go na karę 10 lat wiezienia z art. 2 Dekretu z 31 VIII 1944 / o wymiarze kary dla faszystowskich zbrodniarzy/ oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Jego obrońcą był M. Maślanko. Rodziny na rozprawę nie wpuszczono. Postanowieniem Sądu Najwyższego w Warszawie, sygn. akt III. K. 97/51 z dnia 11 VI 1952 wyrok wydany przez SW został utrzymany w mocy. Po procesie więziony w ZK Warszawa I, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 22 VI 1952. W więzieniu we Wronkach szykanowany przez personel więzienny. W 1953 wywieziony z CWK Wronki do ZK Sztum, potem do CWK W Rawiczu. W wyniku odniesionych obrażeń w śledztwie ciężko chorował. Ze względu na stan zdrowia udzielono mu przerwy w odbywaniu kary od 05 IV 1955 do 05 X 1955. Zwolniony z CWK Rawicz na przerwę 05 IV 1955. Wobec braku poprawy zdrowia przedłużono mu przerwę do 05 IV 1956. Dwukrotnie /6 VI 1955 i 20 VII 1955/ wnosił za pośrednictwem Sądu Wojewódzkiego dla m. Warszawy do Prokuratora Generalnego prośby o darowanie mu reszty kary. Prośby jego zostały odrzucone. Wniósł także prośbę o darowanie reszty kary do Rady Państwa. Do więzienia już nie powrócił. Rada Państwa na podstawie amnestii z 27 IV 1956 wydała decyzję o darowaniu reszty do odbycia kary.
    Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Krakowa, gdzie podjął leczenie. Zdrowia jednak utraconego w lochach UB i więzieniach komunistycznych nie odzyskał.
    Zmarł 19 III 1961 w Krakowie. Pochowany na cmentarzu Podgórskim w Krakowie.
    Żonaty z Genowefą  Byrską /1917-1986/, żołnierzem AK ps. „Juna” z którą miał córkę.
    Odznaczony: KW, SKZ z M, Krzyżem Partyzanckim, Medalem Zwycięstwa i Wolności.
     
    Wniosek awansowy K. O. Kraków, zatwierdzony przez KG AK; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1952; Księga ewidencyjna CWK Rawicz z 1955; Informacja USC Krowa z IV 2004; J. Bratko. Gestapowcy. Kraków 1985; D. Byrski. Por. „Sprężyna” z krakowskiego wywiadu i kontrwywiadu [w:] Biuletyn „Okruchy Wspomnień z lat walki i martyrologii AK, cz. 1, nr 30/1999, cz. 2 nr 31/1999, cz. 3 nr 32/1999; S. Dąbrowa Kostka. W okupowanym Krakowie. W-wa 1972;tenże Hitlerowskie afisze śmierci. Kraków 1983; R. Nuszkiewicz. Uparci. W-wa 1983; A. Pietrzykowa. Region tarnowski w okresie okupacji hitlerowskiej. W-wa-Kraków 1984; W. Wichman. Wspomnienia z krakowskiej konspiracji [w:]Biuletyn „Okruchy Wspomnień” z lat walki martyrologii, nr 35/2000; T. Łaszczewski. Biogram S. Cz. [w:]MSUDN 1939-1956, t. 10/2004. 
     

    Czarnecki Józef [1902-1952]żołnierz AK, działacz WiN ps. „Lampart”
    Ur. 19 III 1902 w Sądowej Wiszni woj. lwowskie w rodzinie robotniczej, syn Aleksandra i Marii z d. Żółkiewicz. Ukończył szkołę ludową. Przed wojną mieszkał i pracował w Przemyślu. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz AK na terenie Obwodu AK Przemyśl. Po wojnie pracował jako funkcj. Służby Ochrony Kolei w Przemyślu. Aresztowany 28 V 1945 pod zarzutem pracy kolporterskiej. Skazany przez Sąd Okręgowy w Przemyślu na karę 6 miesięcy więzienia. Od X 1945 działa w strukturach WiN n terenie rady powiatowej WiN Przemyśl. Do V 1946 dowodzi patrolem „Straży” Rady WiN Przemyśl. Członkowie jego patrolu w dniu 27 XII 1945 przeprowadzili akcję likwidacyjną funkcj. PUBP Przemyśl W. Wiącka, który wykazywał się nadmierną gorliwością w tropieniu działaczy WiN. Zatrzymany 25 V 1949 przez funkcj. PUBP Przemyśl i uwięziony. Przed aresztowaniem mieszkał w Przeworsku przy ul. Świerczewskiego. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 30 V 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 680/49 z dnia 27 IX 1949 skazany na karę 9 lat więzienia z art. 86§2 KKWP. NSW w Warszawie odrzuciło jego skargę rewizyjną i utrzymało wyrok w mocy. Więziony po procesie w ZK Rzeszów skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 X 1949. Początek wykonania kary 30 V 1949, upływ kary 30 V 1958. W wyniku odniesionych obrażeń w śledztwie ciężko chorował.
    Zmarł w CWK Wronki 02 VI 1952. Pochowano go na cmentarzu we Wronkach.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949. W-wa 2001; księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1949.


    Chwojko Zbigniew Ignacy [1900-1967], mgr ekonomi, żołnierz ZWZ/AK, członek BW DSZ/WiN, ps. „31”, „Hucuł”, „Jałowiec”, „Termit”
    Ur. 11 XI 1909 w Delatyniu k. Nadwornej, syn Ignacego /sędziego grodzkiego/i Zofii z d. Kaweckiej. Uczęszczał początkowo do szkoły powszechnej w Delatyniu. Od 1920 mieszkał w Inowrocławiu, gdzie kontynuuje naukę. Do 1925 uczył się prywatnie i ukończył naukę w zakresie czwartej klasy gimnazjalnej, a od 1926-1930 uczy się w Gimnazjum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, gdzie w 1930 otrzymał świadectwo dojrzałości. Rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki warszawskiej, które musiał przerwać na skutek choroby. Następnie w latach 1933-1938 studiował na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego, gdzie uzyskał tytuł mgr nauk ekonomicznych. W okresie studiów działał w organizacji studenckiej i w ruchu zarzewiackim.
    Od początku VIII 1939 pracuje w Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu. W dniu 06 VIII 1939 skierowany do starostwa powiatowego w Mogilnie, gdzie miał opracować plan ewakuacji na wschód Polski sprzętu rolniczego, żywności, inwentarza żywego. 04 IX 1939 prace zostały przerwane na skutek  zarządzonej ewakuacji personelu urzędu. Przebywał w Inowrocławiu. Na początku 1940 wyjechał z matką do Przemyśla, gdzie zamieszkał u swojej krewnej Marii Pilczyńskiej w Przemyślu – Zasaniu pod okupacją niemiecką. Utrzymywał się z pracy fizycznej. Zaprzysiężony 1 III 1940 do ZWZ przez st. sierż. Leona Wysokiego „Żuka”, „Odrowąż”, który od IX 1940 był k-dtem Placówki Przemyśl ZWZ, gdzie pełnił do 1941 funkcję łącznika. Latem 1941 wyjechał z Przemyśla do Markowej k. Łańcuta, gdzie mieszkał i pracował do X 1941 w gospodarstwie rolnym u Antoniego Bytnara. W X 1941 powraca do Przemyśla i podejmuje pracę jako z-ca buchaltera w Miejskim Biurze Budowlanym. Po aresztowaniu przez gestapo L. Wysockiego k-dta Placówki Przemyśl we IX 1942 przechodzi pod rozkazy ppor. Józefa Ornatowskiego „Ostoja”, „Wiktor” – referenta cywilnego Obwodu AK Przemyśl w ramach administracji zmilitaryzowanej „Teczki”. Od początku 1943 współpracował z związaną z BW Marią Walicką, koleżanką z pracy. Zajmował się pracą wywiadowczą. Sporządzał wykazy numerów poczty polowej i nazw niemieckich jednostek wojskowych, opisywał prace fortyfikacyjne. Pozyskał m. in. do współpracy Edwarda Frühaufa – urzędnika rzeźni miejskiej.
    Po zajęciu Przemyśla 28 VII 1944 przez A. Cz. podejmuje pracę jako st. referent w dziale zaopatrzenia kartkowego w Miejskim Biurze Aprowizacyjnym. Mieszkał z rodziną w tym okresie czasu przy ul. Kołłątaja w Przemyślu. Od jesieni 1945 członek SD. Od I 1946 do IX 1946 pełnił funkcję II wiceprezydenta Przemyśla. Z dniem 01 X 1946 przeszedł do pracy w Prezydium PRN na stanowisko komisarza ds. odszkodowań wojennych.
    Od V 1945 do VII 1947 działa w siatce miejskiej BW-DSZ/WiN Przemyśl, gdzie kieruje referatem informacji. Opracowywał sprawozdania o sytuacji politycznej w mieście, zbierał informacje o członkach PPR i PPS, sporządzał raporty o stanie aprowizacyjnym. Utrzymywał kontakty z A. Słaboszem i A. Wohańskim. We IX 1946 przebywał w Wałbrzychu z grupą teatralną OM TUR z Przemyśla. Po otrzymaniu informacji od swego ojca o aresztowaniu przez UB kierownika Inspektoratu BW –WiN Przemyśl A. Wohańskiego w obawie przed aresztowaniem nie wraca do Przemyśla. Zamieszkał w Leszczewie pow. Włocławek u Julii Chwojkowej – wdowie po jego bracie Stanisławie. W IV 1947 ujawnił się w WUBP w Warszawie. Zamieszkał na stałe w Poznaniu i podejmuje prace w Związku Spółdzielców „Praca”. Wstępuje też do PPS. Po zjednoczeniu PPS z PPR zostaje członkiem PZPR.
    Aresztowany 17 IV 1950 w Poznaniu przez funkcj. WUBP Poznań i przewieziony do więzienia WUBP w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Rzeszów. Sankcję podpisał prokurator mjr Stanisław Śliwa. Więziony w Rzeszowie, potem w Przemyślu, gdzie funkcj. PUBP Przemyśl prowadzili śledztwo, które trwało do IX 1947. Wyrokiem WSR Rzeszów na sesji wyjazdowej w Przemyślu, sygn. akt Sr. 391/50 z dnia 09 XI 1950 został skazany na karę 10 lat więzienia. Więziony po procesie w ZK Przemyśl. Po uprawomocnieniu się wyroku przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach, gdzie odbywał karę. Z więzienia zwolniony 06 V 1956. Mieszkał w Poznaniu.
    Zmarł 14 VII 1967 w Poznaniu.
    Od 18 X 1941 żonaty z Zofią Charłamowicz. Miał syna Tadeusza.

    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Rzeszów 2006; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; H. Czarnecki. Informator więźniów dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1952; Informacja z USC Poznań.

     

    Ciecierski Stanisław [1895-1967], oficer sł. st. kaw. WP, mjr [1935], w konspiracji ZWZ/AK, ppłk [1943], ps. „Jerzy”.
    Szef Oddziału I /organizacyjnego/ sztabu Komendy Obszaru Warszawskiego AK od 1 VII 1942 do I 1945. Więzień polityczny PRL.
    Ur. 01 V 1895 w Skierniewicach. Syn Andrzeja / majstra w warsztatach kolejowych/ i Joanny z d. Wierzbińskiej. Uczęszczał do gimnazjum w Skierniewicach. W 1913 wstępuje do służby w armii rosyjskiej. W latach 1913-1914 w Mikołajewskiej Szkole Kawalerii w Petersburgu. W szeregach armii rosyjskiej brał w stopniu chorążego, potem ppor. kaw. w walkach na frontach I wojny światowej. Po powrocie do Polski od XI 1918 służy w WP. Początkowo w 13 p. ułanów dowodzi plutonem. Bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Podczas walk zostaje ranny. Za męstwo odznaczony KW. Po wojnie nadal w 13 p. ułanów. Zweryfikowany przez MSWojsk. W stopniu por. sł. st. kaw. z starszeństwem 1 VI 1919. W 1925 przeniesiony do 10 psk w Łańcucie. Awansowany do stopnia rtm. sł. st. kaw. 1 I 1927. Po ukończeniu w Centrum Wyszkolenia Kawalerii kursu doszkalającego dla d-ców szwadronów zostaje mianowany d-cą I szwadronu w 10 psk. Przeniesiony do służby w w korpusie oficerów administracji wojskowej. Od 1935 d-ca szwadronu zapasowego i jednocześnie k-dt PW Konnego w Łańcucie. Awansowany do stopnia mjr sł. st. kaw. 1 I 1935. W kampanii wrześniowej 1939 bierze udział na stanowisku k-dta Kwatery Głównej jednej z DP.
    W okresie okupacji niemieckiej mieszkał w Warszawie przy ul. Jagiellońskiej 30, potem przy ul. Al. Waszyngtona. Od 1942 właściciel zakładu „Labor” /odlewnia metali półszlachetnych i warsztat mechaniczny/przy ul. Wolskiej29.
    Czynny w konspiracji ZWZ od III 1940. Od VII 1941 z-ca szefa oddziału I organizacyjnego w sztabie Okręgu ZWZ Warszawa-województwo, potem od I 1942 do VI 1942 z-ca szefa oddziału I w sztabie komendy Obszaru Warszawskiego ZWZ/AK. Od 1 VII 1942 do I 1945 szef oddziału I sztabu Obszaru Warszawskiego AK. Rozkazem KG AK nr L. 113/BP z 11 XI 1943 awansowany do stopnia ppłk sł. st. kaw. W okresie VIII-X 1944 brał udział w Powstaniu Warszawskim. Po kapitulacji powstania 02 X 1944 nie poszedł do niewoli. Opuścił Warszawę z ludnością cywilną. Następnie od X 1944 do I 1945 nadal szef I oddziału sztabu Komendy Obszaru Warszawskiego z siedzibą w Milanówku. Pełnił krótko jako p. o funkcję k-dta Obszaru Warszawskiego w likwidacji. W IV 1945 zaniechał działalności konspiracyjnej. W X 1945 ujawnił się przed Komisją Likwidacyjną ds. b. AK w Warszawie. Zweryfikowany w stopniu płk sł. st. kaw. 1 I 1945. Przez pewien okres czasu pracował w Komisji Likwidacyjnej ds. b. AK.
    Po powrocie do Warszawy w III 1946 prowadził zakład „Labor”. Aresztowany 28 V 1950 przez UB. Wyrokiem WSR Warszawa z 24 III 1952 skazany na karę 15 lat więzienia. Więziony na Mokotowie i CWK we Wronkach. Zwolniony z więzienia 28 IV 1956. Postanowieniem NSW w Warszawie z 24 I 1957 zostaje w pełni zrehabilitowany. Po kilkumiesięcznym leczeniu sanatoryjno-szpitalnym w II 1957 przyznano mu rentę inwalidzką.
    Zmarł w Warszawie 16 V 1967. Pochowany na cmentarzu Powązki w Warszawie.
    Odznaczony: KW 3x, Medalem Niepodległości /1934/, Srebrnym Krzyżem Zasługi /1937/, ZKZ z M /1 X 1944/, Krzyżem Partyzanckim /1964/.
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1924,1928,1932; Rocznik oficerów kawalerii 1930; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; J. Gozdawa – Gołębiowski. Obszar Warszawski AK. Lublin 1992; A. K. Kunert. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 2. W-wa 1987; Cmentarz Komunalny Powązki. Dawny wojskowy w Warszawie. W-wa 1989; Księga ewidencyjna CWK Wronki z 1954
     
     
    Ciołkosz Józef [1903-1974], żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Czad”
    Ur. 27 X 1903 w Rozwadowie, syn Ludwika i Marii z d. Kozdrankiewicz. W latach 1910-1916 uczęszczał do szkoły powszechnej w Rozwadowie. Od 1916 rozpoczął naukę zawodu w firmie ojca  - malarza i lakiernika. Po zdaniu egzaminów na czeladnika w Cechu Rzemiosł w Rozwadowie opuścił w 1919 dom rodzinny i wstępuje ochotniczo do WP. W szeregach 238 pp pod dowództwem płk Czesława Mączyńskiego bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Uczestniczy w wyprawie kijowskiej, potem w walkach w obronie Lwowa. Podczas walk zostaje ranny. Zwolniony z wojska powraca do domu. Zaangażował się w działalność Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” i wchodził w skład jego kierownictwa. Po zdaniu egzaminów mistrzowskich prowadził firmę malarsko-lakierniczą „Ludwik Ciołkosz i Syn”, która odnawiała kościoły i pałace we wschodniej Polsce. W okresie budowy Stalowej Woli w Centralnym Okręgu Przemysłowym firma Ciołkoszów połączyła się z większą firmą budowlaną z Katowic. Firma prowadziła roboty m. in. w Lublinie, Stalowej Woli i Fabryce Łożysk w Kraśniku. 
    W okresie okupacji niemieckiej nadal prowadzi firmę. Od 1941 żołnierz ZWZ/AK w Obwodzie ZWZ/AK Nisko. Zatrudniał w firmie żołnierzy konspiracji. Po wojnie prowadził w Rozwadowie z żoną Apolonią sklep z farbami. Od jesieni 1945 prowadził skrzynkę kontaktową, którą osobiście obsługiwał. Utrzymywał kontakt z kierownikiem Rady WiN Nisko Kazimierzem Moskalem „Budulskim”. Przyjmował i przekazywał w swoim sklepie pocztę konspiracyjną, kolportował pisma konspiracyjne pt. „Ku Wolności”, „Orła Białego” oraz ulotki. Był członkiem koła PPS w Rozwadowie.
    Zatrzymany przez funkcj. PUBP Nisko 22 XII 1947 i uwięziony, początkowo w areszcie PUBP Nisko, gdzie przeszedł wstępne przesłuchania, potem przewieziony na dalsze śledztwo do więzienia WUBP w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 29 XII 1947 WPR Rzeszów. W czasie przesłuchań w celu wymuszenia zeznań był torturowany, bity i umieszczany nago w piwnicy wypełnionej wodą. Śledztwo zakończono 19 III 1948. Następnie więziony na rzeszowskim Zamku.
    Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 300/48 z dnia 07 VI 1948 skazany na karę 8 lat więzienia. W wyniku skargi rewizyjnej NSW w Warszawie złagodził karę do lat 4. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 XI 1948. Początek wykonania kary 22 XII 1947, upływ kary 22 XII 1951.
    Zwolniony z CWK Wronki 22 XII 1951 po odbyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary 4 lat więzienia. Powraca do Rozwadowa. Po podleczeniu utraconego w więzieniach zdrowia podejmuje pracę w Zakładzie Budownictwa Mieszkaniowego potem w Państwowej Komunikacji Samochodowej w Stalowej Woli. Ze względu na stan zdrowia w 1965 przeszedł na rentę.
    Zmarł w Stalowej Woli 21 II 1974.
    Postanowieniem SW w Warszawie z 16 IX 1991 wyrok wydany przez b. WSR w Rzeszowie 07 VI 1948 został uznany za nieważny jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Od 1932 żonaty z Apolonią Tarczyńską – nauczycielką. Miał z tego związku dzieci: Wacława /ur.1933/, Zuzannę /ur. 1935/, Kazimierza /ur.1940/i Grzegorza /1941/

    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Rzeszów 2006; IPN Rzeszów. Charakterystyka  nr 3 Okręgu WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1030/48; G. Ostasz. Schemat organizacyjny Okręgu WiN Rzeszów /1945-1947/ uzupełnienia. ZH WiN nr 8 /1996; T. Balbus-Z. Nawrocki /opr./ Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001

     
    Cwen Antoni [1901-1985], podoficer zawodowy kaw. WP, w konspiracji niepodległościowej ZWZ-AK, por. kaw. cz. w. [1945], ps. „Maszynowski”, „Ren”, „Roman”, „Ryś”, „Szybki”, działacz WiN. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu ZWZ-AK Dębica V-XII 1940, Obwodu Nisko AK VII-X 1944, Obwodu Dębica AK X- I 1945.
    Ur. się 17 V 1901 w Busku n/ Bugiem woj. Lwowskie. Syn Wojciecha i Franciszki z d. Miotła. W rodzinnej miejscowości ukończył szkołę ludową. W XI 1918r. wstępuje ochotniczo do WP. Uczestniczy w 1919-1920 w wojnie polsko-bolszewickiej. Walczy w szeregach III Dyonu Jazdy Lwowskiej „Wilków”. Po wojnie przeniesiony do 5. psk. W 1921 ukończył kurs podoficerski w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Przemyślu. Awansowany do stopnia kpr. Potem służy w WP jako podoficer zawodowy kaw.  W 1925 awansowany do stopnia plut. zaw. kaw. W latach 1926-1927 jest instruktorem w pułkowej szkole podoficerskiej. Następnie 1928-1929 przebywa na kursie w Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu. W 1929 awansowany do stopnia wachmistrza sł. st. kaw. Pełni funkcję instruktora w zakresie broni maszynowej w 5. psk w Tarnowie, potem od 1935r. w Dębicy. W tym okresie mieszkał w Dębicy przy ul. Kościuszki. Był sztandarowym 5. psk. Awansowany do stopnia st. wachmistrza sł. st. kaw. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939r. w szeregach 5. psk jako szef szwadronu CKM. Przeszedł szlak bojowy pułku od Woźnik na Górnym Śląsku do lasów na Lubelszczyźnie, gdzie zakończył szlak bojowy. Po zakończeniu działań wojennych unika niewoli i powraca do Dębicy. Już od jesieni 1939r. podjął działalność konspiracyjną w szeregach SZP/ZWZ na terenie pow. Dębica. Zaprzysiężony przez ówczesnego k-dta Obwodu ZWZ Dębica kpt. sł. st. łącz. Zygmunta Leyko ps. „Brzęczek”. Po przeprowadzonych aresztowaniach wśród konspiratorów ZWZ przez Gestapo i rozbiciu sztabu obwodu zostaje wyznaczony k-dtem obwodu. Funkcję pełni od V – XII 1940r. Awansowany ze starszeństwem 3 V 1940 do stopnia chorążego. Następnie od XII 1940 do V 1944 pełni funkcję zastępcy k-dta Obwodu ZWZ/AK Dębica. W tym okresie jest też oficerem zrzutowym obwodu. Awansowany do stopnia ppor. cz. w. 8 X 1943.
    Od V –VII 1944 jest II zastępcą k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Rzeszów. Od VII – X 1944 pełni funkcję k-dta Obwodu AK Nisko. W okresie „Burzy” dowodził oddziałem AK zorganizowanym na terenie Obwodu AK Nisko. Od X 1944 do I 1945 k-dt Obwodu AK Dębica z siedzibą w Sędziszowie Małopolskim w strefie okupacji sowieckiej. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK pozostaje w konspiracji antykomunistycznej NIE/DSZ. Awansowany do stopnia por. cz. w. 1 I 1945. Ukrywa się przed aresztowaniem przez NKWD/UB. Poszukiwany przez UB zostaje aresztowany w Dębicy w czerwcu 1945r. wraz z synem Arturem. Zwolniony z więzienia we wrześniu 1945r. w związku z akcją „ujawnienia”. Od jesieni 1945 czynny w strukturach Zrzeszenia WiN na terenie Dębicy. Zajmuje się głównie wywiadem. Zagrożony aresztowaniem w 1946r. wyjechał do Zabrza gdzie zamieszkał przy ul. Mechoffera 4. Pracował jako urzędnik. Miał nadal kontakty organizacyjne z członkami WiN.
           Na polecenie MBP w Warszawie zostaje w dniu 16 II 1948 aresztowany przez funkcj. WUBP Katowice i przewieziony do lochów MBP przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 24 II 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Warszawie. Przeszedł niezwykle okrutne śledztwo połączone z stosowaniem tortur. Maltretowany na różne sposoby celem wymuszenia zeznań go obciążających. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 9 XII1948, sygnatura akt Sr. 1395/48 zostaje skazany na karę 5 lat więzienia oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych , obywatelskich i przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany z art. 7 MKK.
    Więziony po procesie w ZK Warszawa –Mokotów, skąd został przewieziony do więzienia Montelupich w Krakowie do dyspozycji WUBP Kraków. Następnie zostaje przetransportowany z ZK Kraków – Montelupich do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach gdzie go osadzono w dniu 6 II 1951r. Początek wykonania kary 16 II 1948 zaś upływ kary 16 II 1953. W więzieniu wronieckim szykanowany przez personel więzienny. Jako żołnierz podziemia niepodległościowego był więziony w najgorszych warunkach z kategorią „A”, tzw. więźnia antypaństwowego. W dniu 16 II 1953 został zwolniony z CWK Wronki. Po opuszczeniu więzienia wyjechał do Zabrza, gdzie mieszkał przed aresztowaniem. Inwigilowany jako wróg demokracji ludowej, przez UB, nie mógł dłuższy okres znaleźć pracy. Podejmował się prac dorywczych. Od 1956r. zamieszkał w Dębicy gdzie pracował jako kierownik zajezdni w przedsiębiorstwie budowlanym. Pracuje zawodowo do 1966 tj. do czasu przejścia na emeryturę. Poświęca się potem sprawom swoich żołnierzy z 5. psk i AK. Zbierał relacje z działalności konspiracyjnej w celu udokumentowania historycznego .
    Zmarł w Dębicy dnia 16 kwietnia 1985r. Pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnym.
    W 1991r. jedną z ulic w Dębicy nazwano jego imieniem.
    Za działalność niepodległościową odznaczony był: VM kl. 5, KW 3x, ZKZ z M,, Krzyżem AK. Dwukrotnie żonaty. Druga żona Maria Mydel-Cwen zd. Bień. Miał syna Artura ppor. AK /1924-1985/
     
    USC Dębica. Skrócony akt zgonu nr 301/85; Gdański Przekaz. Biuletyn AK nr 4/1990.Wykaz odznaczonych VM. Leg. nr 12634 ; A. Zagórski. Okręg AK Kraków/w/AK Rozwój Organizacyjny. Warszawa 1996; S. Piwowarski. Krakowski Okręg SZP-ZWZ-AK 1939-1945. Kraków 1994; Kserokopia Protokołu zdawczo-odbiorczego Obwodu AK Nisko z 20 X 1944; Z. Nawrocki .Zamiast Wolności. UB na Rzeszowszczyźnie 1944-1949.Rzeszów 1998; A. Stańko. Gdzie Karpat progi?....Warszawa 1984; Księga Główna więźniów CWK Wronki nr 3260/50-52.
       


    Ćwik Stanisław [1907-?], rolnik, żołnierz ZWZ/AK, sierż., działacz WiN, ps. „Bogusz”, „Wiarus”
    Ur. 3 XI 1907 w Jaźwinach pow. Dębica w rodzinie chłopskiej, syn Andrzeja i Heleny z d. Lizak. Ukończył szkołę powszechną, po której ukończeniu uczył się w szkole średniej. Od 1928 odbywał służbę wojskową w WP, gdzie ukończył szkołę podoficerską. Następnie pozostaje w służbie wojskowej jako podoficer zawodowy. W stopniu plut. brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w rodzinnej wsi i pracował w gospodarstwie rolnym. Czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Placówki ZWZ/AK Zassów w Obwodzie Dębica ZWZ/AK. W latach 1942-1944 pełnił funkcję podoficera szkoleniowego placówki. W czasie akcji „Burza” pełnił funkcję szefa 2 kompanii III zgrupowania. Podczas walk z Niemcami 20 VIII 1944 zostaje ranny i umieszczony w partyzanckim szpitalu. Awansowany w AK do stopnia sierż. Następnie po rozwiązaniu AK przebywał w rodzinnej wsi i pracuje w gospodarstwie rolnym.
    Zwerbowany do działalności konspiracyjnej w WiN przez kpt. A. Waratusa „Bujwida” – kierownika Rady WiN Dębica. Od jesieni 1945 organizator i kierownik koła gminnego WiN w Czarnej – Rada WiN Dębica. Zbierał informacje z dziedziny polityczno-gospodarczej i wojskowej, które przekazywał w formie sprawozdań kierownictwu Rady WiN Dębica. Zajmował się kolportażem prasy konspiracyjnej.
    Ujęty przez funkcj. ub 23 I 1949 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego wydała Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 192/49, skazany w dniu28 III 1949 na karę 8 lat więzienia z art. 86§2 KKWP.
    Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 V 1949. Początek wykonania kary 23 I 1949, upływ kary 23 I 1957.
    Po zwolnieniu z więzienia powraca do rodzinnej wsi, gdzie prowadził gospodarstwo rolne.
    Mieszkał w Jaźwinach w 1978.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr  465/49 


    Dąbrowski Władysław [1909-1975], por. dypl. sł. st. piech. WP [1936], żołnierz ZWZ/AK, kpt. ps. „Kryś”, „Wojna”, vel Władysław Morawski Więzień polityczny PRL
     
    Ur. 5 XII 1909 w Kostrach Śmiejkach gm. Klukowo pow. Wysokie Mazowieckie na Podlasiu, syn Franciszka i Aleksandry z Murawskich. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Kostrach Śmiejkach, gdzie ukończył 7 klas. Następnie kształci się w pięcioletnim gimnazjum w Warszawie. Powołany do czynnej służby wojskowej, którą odbywał w Grodnie. W 1931 odbywał przeszkolenie wojskowe w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, a następnie w latach 1931-1933 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie. Promowany na stopień ppor. sł. st. piech. 15 VIII 1933 z przydziałem do 5 pp Leg. w Wilnie na stanowisko d-cy plutonu. Do stopnia por. awansowany1 I 1936. Do 1938 pełni w 5 pp Leg. różne funkcje. Jako wzorowy oficer zostaje skierowany na studia do WSWoj. W 1938 po złożeniu egzaminów i odbyciu praktyk w różnych rodzajach broni zostaje przyjęty na studia do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie- promocja XIX 1938-1940. W WSWoj. studiuje w okresie XI 1938- VIII 1939. Po mobilizacji w VIII 1939 otrzymuje przydział do formowanej 55 DP Rez. na stanowisko pomocnika oficera operacyjnego sztabu dywizji. W kampanii wrześniowej 1939 bierze udział na stanowisku pomocnika oficera operacyjnego 55 DP Rez. W składzie Grupy Operacyjnej „Śląsk” Armii „Kraków”. Walczył z Niemcami w bitwie granicznej w rejonie Mikołowa, potem od 4 IX 1939 w walkach odwrotowych w kierunku rzeki Nidy, a 11 IX 1939 pod Osiekiem i na Lubelszczyźnie, m. in. pod Góreckiem i w rejonie Tomaszowa Lub. Po rozwiązaniu dywizji 23 IX 1939 pod Ulowem unika niewoli. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 przebywał krótko w rodzinnym domu, skąd przedostał się do Wilna pod okupację sowiecką, gdzie mieszkał jego rodzina. Podejmuje w Wilnie działalność konspiracyjną w tzw. Kole Pułkowym 5 pp Leg., a następnie w ZWZ/AK, w sztabie Dzielnicy B. W okresie VI 1943-VIII 1944 pełnił funkcję oficera operacyjnego Garnizonu Wilno „Dwór” AK. Awansowany w tym okresie czasu do stopnia kpt. sł. st. piech. Brał udział w walkach o Wilno w VIII 1944. Od VIII 1945 pełnił funkcję z-cy kmdt-a Garnizonu Wilno „Dwór”, „Kołchoz” mjr/ppłk W Zarzyckiego „Rojana”. Aktywnie uczestniczył w odbudowie struktur konspiracyjnych AK na terenie Wilna. Wiosną 1945 pod przybranym nazwiskiem Władysław Morawski wyjechał z Wilna pociągiem repatriacyjnym do Polski. Początkowo przebywał w rodzinnej miejscowości, skąd wyjechał na Ziemie Zachodnie i osiedlił się z rodziną w Borkach pow. Świebodzin. Pracował w gospodarstwie rolnym. Był współorganizatorem sieci sklepów „Samopomocy Chłopskiej”. Podejmuje w 1946 działalność konspiracyjną w siatce konspiracji wileńskiej Grupa III W kierowanej przez jego szwagara kpt. A. Tomaszewskiego „Bończa” we Wrocławiu i działającej w ramach Ośrodka Mobilizacyjnego Okręgu Wileńskiego AK.
    Zatrzymany przez funkcj. UB w VII 1948 w Borku i uwięziony w areszcie WUBP w Poznaniu. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała 27 VII 1947 WPR Poznań. Podczas przesłuchań prowadzonych przez funkcj. WUBP w Poznaniu był bity i maltretowany psychicznie i fizycznie w celu wymuszenia zeznań. Wywieziony w tym samym roku z więzienia WUBP Poznań do więzienia MBP przy ul. Rakowieckiej na Mokotowie w Warszawie, gdzie był przesłuchiwany do sprawy A. Tomaszewskiego. Podczas przesłuchań na Rakowieckiej stosowano wobec niego różne formy przymusu /bicie, polewanie zimną wodą/Przewieziony ponownie do więzienia w Poznaniu. Wyrokiem WSR Poznań, sygn. akt nr Sr. 35/49 z dnia 19 I 1949 został skazany przy zastosowaniu amnestii na karę 12 lat wiezienia oraz kary dodatkowe utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5 i przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany z art. 86 § 2 KKWP, art. 6 dekretu z 13 VI 1946 oraz z art. 187 KK. Przebywał początkowo w ZK Poznań, skąd po uprawomocnieniu się wyroku został wywieziony i osadzony w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach. Jako wróg demokracji ludowej został zaliczony do grupy więźniów kategorii „A” /antypaństwowych/ odbywających karę w najgorszych warunkach; zimne nieogrzewane zimą cele, betonowe posadzki. Ciężkie przejścia w śledztwie oraz warunki więzienne spowodowały, że zachorował na gruźlicę. Często przebywał w więziennym szpitalu. D0starczane przez rodzinę lekarstwa uratowały mu z pewnością życie. Było to sprzeczne z założeniami władz komunistycznych, ponieważ wrogowie ludu, którym udało się uniknąć kary śmierci i ocalić życie po osadzeniu w więzieniu m. in. we Wronkach w przypadku przeżycia więzienia mieli wyjść z więzienia z całkowicie zrujnowanym zdrowiem by nie mogli podejmować w przyszłości żadnych działań przeciwko tej władzy.
    W 1954 wywieziony z CWK Wronki do ZK w Kłodzku. Postanowieniem WSR Poznań wydanym 1 II 1955 zostaje warunkowo zwolniony z więzienia. Zwolniony z ZK Kłodzko 3 II 1955 w ciężkim stanie zdrowia powrócił do m. Borki, gdzie pracował w gospodarstwie rolnym, potem jako magazynier w PGR.
    Zgodnie z rozkazem z X 1944 NW WP mógł używać tytułu oficera dyplomowanego.
    Zmarł po długiej i ciężkiej chorobie 19 III 1975 w Świebodzinie. Pochowanym na miejscowym cmentarzu komunalnym.
    Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu – Wydział IV Karny – Rewizyjny sygn. 19/96 Un z dnia 28 II 1996 uznał wydany przez WSR Poznań wyrok sygn. akt Sr 35/49 19 I 1949 za nieważny jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Żonaty z Maria z d. Tomaszewska. Miał dwie córki: Aleksandrę /zm. w 1946/, Krystynę zam. w Świebodzinie i syna Andrzeja /ur. 1947/.
     
    Dz. Pers. MSWoj. Nr 9 z 15 VIII 1933; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; L. Głowacki. Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. Lublin 1976; P. Świetlikowski. Wołało Nas Wilno. Poznań 1991; L. Tomaszewski. Wileńszczyzna lat wojny i okupacji 1939-1945. W-wa 1999; P. Nowioński. Garnizon Konspiracyjny Miasta Wilna. Toruń 1999; P. Nowiński. Okręg Wileński AK w latach 1944-1948. W-wa 1999; J. Wołkonowski. Okręg Wileński ZWZ/AK w latach 1939-1945. W-wa 1996; R. Korab-Żebryk. Operacja Wileńska AK. W-wa 1988;Księga Główna Więźniów CWK Wronki z 1952; inf. córki Krystyny.
     
     


    Depa Władysław
    [1918-?], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Wyrwin”.
    Ur. 22 IV 1918 w Sędziszowie, syn Tomasza i Eleonory. Ukończył w rodzinnej miejscowości szkołę powszechną oraz zawodową, z zawodu stolarz. W okresie okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK na terenie Placówki AK Sędziszów w Obwodzie AK Dębica. Brał udział w akcjach zbrojnych prowadzonych na terenie Obwodu AK Dębica w ramach akcji „Burza”.
    Po wkroczeniu na teren obwodu A. Cz. pozostaje w konspiracji. Od lata 1945 działa w strukturach konspiracji niepodległościowej DSZ/WIN, gdzie pełni funkcję z-cy kierownika koła WiN Sędziszów, a od jesieni 1946 kierownik Koła WiN Sędziszów podlegającej organizacyjnie Radzie Powiatowej WiN Dębica. Zatrzymany 12 III 1949 przez funkcj. UB i uwięziony pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji WiN. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 16 III 1949 WPR Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 334/49 z dnia 24 V 1949 został skazany z art. 86§2 KKWP na karę 2 lat i 9 miesięcy przy zastosowani amnestii. Wieziony po procesie w ZK Rzeszów, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 X 1949. Początek wykonania kary 12 III 1949, upływ kary 12 XII 1951. W dniu 14 VI 1950 wywieziony z ZK Wronki do ZK Potulice. Zwolniony z więzienia 12 XII 1951 po odbyciu kary. Po wyjściu z więzienia powrócił do Sędziszowa.
    Dalsze losy n/n.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1022/1949.


    Dębicki Czesław
    [1899 – 1951], inż. agronom, działacz społeczny i polityczny, poseł na Sejm, oficer rez. art. WP ppor. [1920], por. [1939], w konspiracji ZWZ/AK. Awansowany w konspiracji ZWZ/AK do stopnia kpt./mjr. rez., ps. „Chudy”, „Jacek”, „Jarema”. Więzień NKWD.
    K-dt Inspektoratu Rejonowego „F” 1942-1944 – Okręg Wilno AK
    Ur. 20 listopada 1899r./2 VIII/ w majątku Iwaszkowce na Podolu jako syn Hilarego i Jadwigi z Biskupskich. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. W 1918r. ukończył gimnazjum w Odessie, gdzie zdał maturę. W końcu 1918r. powraca z rodzicami do Polski. W 1919r. wstępuje ochotniczo do Wojska Polskiego i zostaje wcielony do 1. pal. Bierze udział w szeregach 1. pal w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. W tym okresie 1 pal wchodził w skład 1 Dywizji Piechoty /Litewsko-Białoruskiej/. Awansowany do stopnia ppor. rez. art. ze starszeństwem 1 XII 1920r. Po wojnie pełni służbę jako d-ca plutonu – w oddziale dyspozycyjnym Marszałka J. Piłsudskiego. Przeniesiony do rezerwy w stopniu ppor. rez. art. Zamieszkał w Warszawie i tu rozpoczął studia w SGGW, które ukończył w 1925 z tytułem inż. agronoma. Jako były wojskowy otrzymał działkę rolną w Dubinie pow. Wołożyn na Wileńszczyźnie. Zawarł związek małżeński z Haliną Niekraszewiczówną – właścicielką majątku ziemskiego Siedliszcze pow. Wołożyn. Awansowany do stopnia por. rez. art. 19 III 1939r. z przydziałem mobilizacyjnym do 3. pac w Płocku. Prowadzi działalność społeczno-polityczną. Pełni funkcję prezesa Związku Osadników Wojskowych na woj. nowogródzkie i pow. Wołożyn. Pełni także funkcję wicedyrektora Izby Rolniczej w Wilnie. W latach 1936-1938 jest posłem na Sejm z Ziemi Wołożańskiej. Zawodowo pracuje w przemyśle lniarskim. Należy do założycieli Towarzystwa Lniarskiego i Lniarskiej Centrali Stacji Doświadczalnej w Wilnie, którą po 1945 ewakuowano do Poznania /Instytut Lniarski/. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939r.Internowany w obozie litewskim w Birsztanach, skąd we XI. 1939r. uciekł. Przedostaje się do Wilna. Podejmuje działalność niepodległościową w szeregach SZP/ZWZ/AK. Od IV 1940r. po wyjeździe mjr J. Roczniaka objął funkcję k-dta terenu „Pola” Awansowany do stopnia kpt. rez. art. 11 XI 1941. Po wejściu na ten teren wojsk niemieckich powraca na teren pow. Wołożyn, gdzie kontynuuje pracę konspiracyjną. Podlegają mu trzy rejony „Pola”. Rejon I w skład, którego wchodzą pow. Wileńsko - Trocki i Święciany d-ca mjr sł. st. WP Michał Marchewa ps. „Lis” a od III 1942r. kpt. sł. st. piechoty Jerzy Bronikowski ps. „Dzik”. Rejon II, pow. Brasław, Postawy i Głębokie - którym dowodzi mjr rez. Stefan Świechowski ps. „Kalina”, „Sulima” i rejon III pow. Oszmiana, Wilejka i Mołodeczno, którym dowodzi kpt. Stefan Zalewski ps. „Skiwski”.
    W drugiej połowie 1942r. rejony przekształcono w inspektoraty rejonowe. W końcu 1942r. zostaje mianowany k-dtem Inspektoratu Rejonowego „F” /dawny rejon III/ . Awansowany do stopnia mjr-a rez. 11 XI 1943.
          W okresie dowodzenia inspektoratem brał udział w wielu akcjach zbrojnych przeciwko wrogom. Przygotowuje podległy sobie teren do przyszłych działań zbrojnych. Kieruje organizacją oddziałów partyzanckich przekształconych w 1944r. w brygady. Od maja 1944r. dowodzi powstałym 3 Zgrupowaniem Okręgu Wileńskiego AK. Podczas „Operacji Ostra Brama” dowodzi podległymi siłami AK w walkach o Wilno. Po zakończeniu działań unika aresztowania przez NKWD i wyprowadza na teren Puszczy Rudnickiej oddziały 9,12,13 Brygady, które staczają kilka walk z oddziałami sowieckimi. Nawiązuje kontakt z K.O. Wilno AK. Pomimo szalejącego terroru sowieckiego nadal kieruje siłami AK zgrupowanymi na terenie Puszczy Rudnickiej. Ciężko chory zostaje furmanką przewieziony do szpitala w Wilnie. Tu rozpoznany przez agentów NKWD zostaje w dniu 19 VIII 1944r. aresztowany. Osadzony w więzieniu w Wilnie. Przeszedł ciężkie śledztwo w centrali NKWD przy ul. Ofiarnej w Wilnie. Po negocjacjach gen. „Wilka” z Sowietami na jego żądanie zostaje zwolniony w dniu 27 II 1945r. z więzienia celem nawiązania kontaktów z konspiracja AK i wyprowadzenia mas żołnierskich z tragicznej sytuacji. 
    W czerwcu 1945r. posługując się fałszywymi dokumentami na inne nazwisko przedostaje się do kraju. Powraca do rodowego nazwiska. Podejmuje pracę zawodową w przemyśle lniarskim. Powołany na stanowisko Naczelnego Dyrektora Przemysłu Roszarniczego. Organizuje w kraju przemysł lniarski. Siedziba dyrekcji mieści się we Wałbrzychu. W wyniku ciągłych szykan ze strony UB zostaje zwolniony z pracy. Pozostawia rodzinę w Wałbrzychu a sam przenosi się do Poznania, gdzie został zatrudniony w Lniarsko –Konopnej Stacji Doświadczalnej. Uzyskał tytuł doktora Nauk Rolniczych. Szykanowany przez UB i miejscowych działaczy partyjnych choruje. Ubowcy dokonywali wobec niego w miejscu pracy różnego typu prowokacje. Zmarł dnia 10 III 1951r. w Poznaniu. Pochowany na cmentarzu przy ul. Podolańskiej/Lutyckiej w Poznaniu. Okoliczności jego śmierci nie zostały do końca wyjaśnione.
    Żonaty z Haliną Niekraszewiczówną. Miał dwie córki.
    Za działalność niepodległościową odznaczony; VM kl. 5, KW 4x, SKZ z M, Medalem za Wojnę 1918-1921.
     
    Rocznik Oficerski 1924r.; Rocznik Oficerski Rezerw 1934; R. Rybka - K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Słownik Polski Walczącej na Kresach Płn –Wsch., wyd. 1995r.,t.1; E. Banasikowski. Na Zew Ziemi Wileńskiej. Paryż. 1997; P. Niwiński Okręg Wileński AK w latach 1944-1948; H. Piskunowicz. Wileński Okręg AK /w/ AK – Rozwój Organizacyjny. W-wa 1996; L. Tomaszewski. Kronika Wileńska 1939-1941, wyd. 1989; tenże Wileńszczyzna lat wojny i okupacji 1939-1945. Wyd. 1999; W. Borodziewicz. Szósta Wileńska Brygada. Wyd. 1992r. W. Snastin. Inspektorat „F” / Materiały do historii/ Okręgu Wileńskiego AK, wyd. Bydgoszcz 1997

     
    Dębski Antoni [1898 – 1983], oficer sł. st. kaw. WP, rtm. [1937], w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK, mjr [1943], ppłk [1944], ps. „Gryf”, „Radwan”, Swoboda”, vel Tadeusz Olszewski, więzień NKWD/UB.
    Kmdt Obwodu AK Kraków – Miasto AK i Inspektoratu Rejonowego AK Przemyśl.
    Ur. się dnia 20 grudnia 1898r. w Lublinie jako syn Walerego i Ewy-Heleny z d. Łukasik. W 1909r. ukończył szkołę powszechną /rosyjską/ w Lublinie. Następnie od 1909r. do 1915r. uczy się w miejscowym Gimnazjum Rządowym /Matematyczno-Przyrodniczym/, a potem w Szkole Handlowej Vetterów. W 1915r. po ewakuacji szkoły w głąb Rosji przerywa naukę i od lipca tego roku rozpoczął praktykę aptekarską. W 1917r. jako ekstern zdaje w Warszawie maturę. W sierpniu 1918r. nadal mieszka w Warszawie, gdzie w X 1918r. uczestniczy w rozbrajaniu żołnierzy niemieckich. W listopadzie 1918r. wstępuje ochotniczo do WP i uzyskuje przydział do 1 Pułku Szwoleżerów. W szeregach tego pułku bierze udział w wojnie polsko-ukraińskiej w 1919. W kwietniu 1919r. walczy z bolszewikami na frontach wojny polsko-bolszewickiej. Uczestniczy w walkach o Wilno. W dniu 18 III 1919r. awansowany na stopień kaprala a w dniu 13 VII 1920r. do stopnia plutonowego. Kolejny awans uzyskuje 2 IV 1921r.,kiedy zostaje mianowany wachmistrzem. Po wojnie służy w WP jako podoficer zawodowy.
    Skierowany do Szkoły Oficerskiej Kawalerii dla Podoficerów w Bydgoszczy, gdzie przebywa w okresie od 1923 –1925r. Po ukończeniu Szkoły Oficerskiej Kawalerii dla Podoficerów zostaje awansowany do stopnia ppor. sł. st. kaw. ze starszeństwem 15 VII 1925r. z przydziałem do 5 Pułku Strzelców Konnych w Tarnowie /potem przeniesionego do Dębicy/, na stanowisko d-cy plutonu łączności. Awansowany do stopnia por. sł. st. kaw. ze starszeństwem 15 VII 1927r. /lokata 16/. Pełni szereg funkcji m.in. oficer materiałowy pułku. Później pełni funkcję d-cy 1 szwadronu. Do stopnia rtm sł. st. kaw. awansowany 19 III 1937r. Uczestniczył w wielu zawodach jeździeckich. Studiował w Wyższej Szkole Nauk Politycznych przy UJ w Krakowie. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939r. na stanowisku adiutanta taktycznego 5 psk. Walczył z wrogiem na całym szlaku bojowym pułku.
    Unika niewoli. Od listopada 1939r. w konspiracyjnej grupie płk sł. st. kaw. T. Komorowskiego, późniejszego d-cy gł. AK. Wraz z grupą wchodzi w skład ZWZ. Od początku 1940 do wiosny 1941 pełni funkcję dowódcy Pododcinka w Odcinku II Obwodu Kraków - Miasto ZWZ i zastępcy d-cy Odcinka mjr sł. st. art. WP Kułakowskiego Mieczysława Ludwika ps. „Waligóra”. Następnie 1941-1943 zastępca k-dta obwodu ZWZ/AK Kraków-Miasto. 19 III 1943 awansowany do stopnia mjr sł. st. kaw. Od V-VII 1943 pod ps. „Gryf” pełni funkcję k-dta tego obwodu. Rozkazem k-dta Okręgu AK Kraków zostaje w VII 1943 przeniesiony na stanowisko zastępcy Podokręgu AK Rzeszów. 1 IV 1944 awansowany przez KG AK do stopnia ppłk sł. st. kaw.
    Jednocześnie w okresie VI –XII 1944 jest k-dtem Inspektoratu Rejonowego AK Przemyśl. W akcji „Burza” dowodzi siłami AK podległego terenu. Po wejściu w VIII 1944 wojsk sowieckich pozostaje w konspiracji. W dniu 13 XII 1944 zostaje aresztowany przez NKWD i uwięziony. Zwolniony w styczniu 1945 na podstawie umowy zawartej z NKWD przez płk dypl. K Putka ps. „Zworny” k-dta Podokręgu AK Rzeszów w związku z formowaniem dywizji piechoty złożonej z żołnierzy AK, która miała podlegać M. Żymierskiemu. Wobec fiaska z tej akcji zostaje ponownie aresztowany 20 II 1945 przez NKWD w Rzeszowie przy ul. Sobieskiego wraz z „Zwornym” i sztabem organizowanej dywizji. Później więziony m.in. przez NKWD w więzieniu Montelupich w Krakowie i we Wronkach / wydzielona do dyspozycji NKWD część więzienia/, potem w Poznaniu i Rawiczu, skąd w X 1945 przewieziono go do Warszawy, gdzie zostaje przekazany przez NKWD do dyspozycji UB. Zwolniony z więzienia mokotowskiego 5 listopada 1945r. Po wyjściu z więzienia zamieszkał w Bytomiu na Śląsku. Podjął pracę zawodową w Wojewódzkim Zarządzie Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Katowicach, od 1948 pracuje w Kolejowym Przedsiębiorstwie Robót Ładunkowych w Bytomiu a po jego likwidacji w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Transportu Handlu Wewnętrznego w Bytomiu, gdzie pracował do przejścia na emeryturę we IX 1969r. Potem zamieszkał na stałe w Krakowie, gdzie zmarł 21 XII 1983. Pochowany 28 XII 1983 na Cmentarzu Rakowickim.
    Żonaty z Janiną Nowicką żołnierzem AK /zm. 4 V 1984. Mieli córkę Hannę zam. Wiśniewska.
    Odznaczony Krzyżem Orderu VM kl. 5, KW 2x, Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem AK i innymi.
     
    Roczniki oficerskie 1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; MSBUDN 1939-1956,t. 1,s. 48-50; G. Ostasz- A. Zagórski. Podokręg AK Rzeszów. Rzeszów 1999r.,s. 162-163; A. Zagórski. Dział Łączności Zewnętrznej Okręgu Kraków 1943-1945. Kraków 1998r., s. 238-240.

     
    Długosz Adam [1898-1972], oficer sł. st. piech. WP, kpt., żołnierz ZWZ/AK, mjr,  ps. „Dębina”
     
    Ur. 26 V 1898 w Dąbrowie pow. Rzeszów, syn Jana i Marii z d. Micał. Do szkoły powszechnej uczęszczał w latach 1906-1909 w Dąbrowie, Trzcianie i Rzeszowie. W latach 1909-1916 uczęszczał do I Gimnazjum w Rzeszowie. 25 V 1916 jako austriacki poddany zostaje wcielony do 40 pp w Samborze. Od 1 IV 1917 do 1 VII 1917 przebywał w obozie ćwiczebnym 4 Armii we Włodzimierzu Wołyńskim. Ukończył 1 IX 1917 kurs telefonistów przy 4 Armii. Do IX 1918 służył w 40 pp na froncie rosyjskim, potem był telefonistą w sztabie 2 DP. Awansowany do stopnia kaprala. We IX 1918 przebywając na urlopie nie powrócił już na front. Pod przybranym nazwiskiem Jan Duduś zebrał grupę weteranów z dąbrowy i zameldował się w końcu X 1918 w tymczasowej komendzie placu Rzeszów. Uczestniczył w ochranianiu magazynów mundurowych austriackiego 17 pp w Rzeszowie i uczestniczył rozbrajaniu żołnierzy austriackich. 28 X 1918 wstąpił do dowodzonej przez por. Jana Kotowicza 2 kompanii 1 Pułku Ziemi Rzeszowskiej / w I 1919 przemianowany na 14 pp , a w II 1919 na 17 pp/. Od I 1919 do 24 XII 1920 walczył w szeregach 3 kompanii polowej na froncie ukraińskim, potem na froncie wojny polsko-bolszewickiej, był sekcyjnym i kierownikiem kancelarii baonu. 07 XII 1919 awansowany do stopnia plut., a 16 IX 1920 do stopnia sierż. po wojnie pozostaje w służbie wojskowej. Od 24 XII 1920 do 04 X 1922 służył jako podoficer w 3 kompanii 17 pp. Od 25 VII 1921 do 31 III 1922 przebywał na leczeniu w Szpitalu Okręgowym w Krakowie. Od X 1922 do VIII 1924 w Szkole Oficerskiej dla Podoficerów zawodowych w Bydgoszczy. Promowany na stopień ppor. sł. st. piech. 31 VIII 1924 z przydziałem do 44 pp w Równem. Do stopnia por. awansowany 31 VIII 1926. Z dniem 3 III 1930 przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza z przydziałem do Batalionu KOP „Podświle” na Wileńszczyźnie. Następnie przeniesiony z dniem 22 III 1934 na stanowisko d-cy kompanii w 64 pp w Grudziądzu. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piech. 1 I 1936. Od III 1936 pełni funkcję adiutanta d-cy 64 pp. W kampanii wrześniowej 1`939 bierze udział na stanowisku II adiutanta 64 pp. Uczestniczy w walkach z wrogiem na szlaku bojowym 64 pp w składzie 16 DP od Grudziądza, potem w bojach odwrotowych i w bitwie nad Bzurą. Unika niewoli i powraca do Rzeszowa. Podczas okupacji niemieckiej działa od 1940 w konspiracji ZWZ/AK na terenie Rzeszowa. Był oficerem w sztabie Obwodu ZWZ/AK Rzeszów. Nadzorował organizację struktur WSOP, zajmował się szkoleniem podchorążych i podoficerów AK. W latach 1943-1944 pełnił funkcję i z-cy k-dta Obwodu AK Rzeszów. Wraz z W. Martynuską „Zagroda” powiatowym delegatem DR przygotowywał obsadę urzędów wójtów i sołtysów na okres po odzyskaniu niepodległości. Od 22 V 1944 był d-cą „oddziału rezerw” Obwodu Rzeszów AK. W czasie akcji „Burza” dowodził ponad 200 osobowym Zgrupowaniem AK „Miasto”, które prowadziło działania bojowe na terenie Rzeszowa. Po wkroczeniu A. Cz. do Rzeszowa ujawnił się jako Kmdt Miasta –d-ca obrony miasta z ramienia AK. Urzędował w rzeszowskim Zamku Lubomirskich. 02 VIII 1944 uczestniczył w rozmowach z oficerami A. Cz.. Organizował akowską służbę porządkową w Rzeszowie, wydawał legitymacje AK i przygotowywał odbudowę zniszczonego podczas walk frontowych mostu na Wisłoku. Po ponownym zakonspirowaniu struktur AK 6 VIII 1944 był tropiony przez agentów NKWD. Za wskazanie miejsca jego pobytu wyznaczono nagrodę pieniężną. Należał do najbardziej poszukiwanych przez NKWD żołnierzy AK w Rzeszowie. W końcu VIII 1944 na polecenie mjr Ł. Cieplińskiego „Pług” wyjechał na teren Inspektoratu Mielec AK, gdzie się ukrywał. W XII 1944 z polecenia „Pługa” miał objąć funkcję k-dta Inspektoratu AK Mielec, ale został ujęty przez NKWD i uwięziony razem z członkami sztabu Podokręgu AK Rzeszów.
    Na wniosek k-dta Okręgu AK Kraków płk P. Nakoniecznikoffa-Klukowskiego „Kruka” został awansowany 30 III 1945 przez płk dypl. J. Rzepeckiego do stopnia mjr sł. st. z starszeństwem od 1 I 1945.
    Więziony przez NKWD w Rzeszowie, Krakowie, Poznaniu. Przekazany przez NKWD w XI 1945 MBP w Warszawie. Zwolniony z więzienia w XI 1945. Po odzyskaniu wolności powrócił do Rzeszowa, skąd wyjechał do Brodnicy. Pracował jako zootechnik na terenie pow. Brodnica. Na początku lat sześćdziesiątych po przejściu na emeryturę zamieszkał na stałe w Bydgoszczy.
    Zmarł 17 I 1972 w Bydgoszczy.
    Żonaty z Wandą z d. n/n
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; J. Krzyś. 64 Pomorski Pułk Strzelców Murmańskich. Pruszków 1993; G. Ostasz. Biogram AD [w:] MSBUDN, t. 7. Kraków 2001; G. Ostasz-A. Zagórski. Akcja „Burza” w Inspektoracie AK Rzeszów. Kraków 2003; Z. K. Wójcie. Rzeszów w latach drugiej wojny światowej. Okupacja i konspiracja 1939-1944-1945. Rzeszów-Kraków 1998; G. Ostasz-A. Zagórski. Podokręg AK Rzeszów. Rzeszów 1999; USC Bydgoszcz. Odpis zupełnego aktu zgonu nr 132/1972. 


    Długosz Józef [1897-1966], rolnik, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Dziadek”
    Ur. 10 X 1897 w m. Równe pow. Krosno w rodzinie chłopskiej, syn Jana i Marii z d. Lech. Ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. W okresie międzywojennym pracował w rolnictwie. W latach 1939-1941  pracował jako robotnik – wiertacz w kopalni nafty w Borysławiu. W czasie okupacji niemieckiej był żołnierzem AK na Placówce AK Dukla w Obwodzie AK Krosno, gdzie pełnił funkcję d-cy plutonu. Po wojnie mieszkał w m. Równe i pracował jako dozorca w kopalni nafty.
    W latach 1946-1947 czynny w konspiracji WiN na terenie Rady Powiatowej WiN Krosno. Pełnił funkcję kierownika koła Gminnego WiN Nadole. Prowadził aktywną działalność konspiracyjną na podległym terenie. Zajmował się kolportażem prasy konspiracyjnej i ulotek. Zbierał informacje z dziedziny polityczno-gospodarczej i wojskowej. Sprawozdania przekazywał do kierownika Rady Powiatowej WiN Krosno. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Rzeszów 14 X 1947 i uwięziony w areszcie PUBP w Krośnie, gdzie przeszedł ciężkie przesłuchania ubowskie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z data 16 X 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. W dniu 29 I 1949 przewieziony do więzienia na Zamku w Rzeszowie. Sądzony w grupie działaczy WiN Rady Krosno. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 152/48 z 07 V 1948 został skazany na karę 12 lat. W wyniku rewizji wyroku NSW w Warszawie w dniu 30 VI 1948 złagodził mu karę do 10 lat więzienia. Więziony po procesie w ZK Rzeszów, potem w ZK Przemyśl, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 28 IX 1948. Początek wykonania kary 14 X 1947, upływ kary 14 X 1957. W dniu 1 IV 1949 przetransportowany z CWK Wronki do więzienia w Przemyślu do dyspozycji WUBP Rzeszów. Do CWK Wronki powraca z ZK Przemyśl 25 VI 1949. Postanowieniem Zgromadzenia Sędziów NSW w Warszawie z 06 IV 1955 złagodzono mu karę do 7 lat i 6 miesięcy i zarządzono jego zwolnienie.
    Zwolniony 19 IV 1955 z więzienia z znacznym ubytkiem zdrowia. Po opuszczeniu więzienia powraca do m. Równe, gdzie mieszkał przed aresztowaniem. Pracował w rolnictwie.
    Zmarł 6 IX 1966.
     
    A. Zagórski. Rejon WiN Krosno „Południe”. Zarys organizacji i działalności /1945-1948/Dzieje Podkarpacia, t. I. Krosno 1996; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. Warszawa 2001; IPN Rzeszów. Charakterystyka Nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr I/ 961/48 oraz I/ 456/49.

     
    Dmytryszyn Włodzimierz [ 1921-1987], żołnierz AK, ps. „Tomek”, działacz WiN.
    Kierownik Rady WiN Nowy Sącz VII 1946 -V 1947. – Okręg WiN Kraków. Wieloletni więzień polityczny PRL.
     Ur. 23 X 1921 w Nowym Sączu, syn Teodora / urzędnika kolejowego/ i Józefy z d. Dominik. Po ukończeniu w 1935r. szkoły powszechnej kształci się w II Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Bolesława Chrobrego w Nowym Sączu przy ul. Żeromskiego 2
    ,gdzie w 1938 zdał tzw. małą maturę. Następnie do IX 1939 ukończył I klasę liceum o profilu matematycznym. W tym okresie mieszkał z rodzicami przy ul. Mikołaja Reja nr 27 w Nowym Sączu. We wrześniu 1939 wstępuje ochotniczo do kompanii PW, w szeregach, której bierze udział w walkach z wrogiem. Dociera aż pod granicę polsko-rumuńską, gdzie dostał się do niewoli sowieckiej. Zwolniony dzięki staraniom rodziców przebywających w tym czasie w Stanisławowie, przez których został odnaleziony. W X 1939 powraca do Nowego Sącza. Po aresztowaniu jego brata Bogdana w okresie V XI 1940 ukrywa się i pracuje jako drwal w lasach ryterskich należących do hr. Stadnickiego. Zimą 1940/41 powraca do Nowego Sącza. Uczęszcza na roczny kurs przygotowawczo-uzupełniający przy nowosądeckiej Staatuche Handelschule / Państwowa Szkoła Handlowa,/która mieściła się w budynkach należących do sióstr Niepokalanek. W dniu 17 IV 1941 aresztowany z całą klasą przez Niemców z powodu kolportowania przez jednego z uczniów prasy konspiracyjnej. Zwolniony po ośmiu dniach. Jednocześnie uczy się na tajnych kompletach i w 1941 zdał tu duża maturę przed Pow. Komisją Egzaminacyjną pod przewodnictwem siostry Beaty Włoszczowskiej. W końcu 1941 po ukończeniu oficjalnego kursu został kierownikiem sklepu spółdzielni „Ludowiec” w Łącku k/Nowego Sącza. W tym czasie mieszka przy ul. Rzeźniczej 4 w Nowym Sączu. Od początku 1943 czynny w konspiracji AK. Od 1944 w oddziale partyzanckim por. K. Więckowskiego „Zawisza”. W stopniu kpr. był dowódcą drużyny i patrolu w 1 psp AK. Dowodził w kilku akcjach zbrojnych przeciwko siłom wroga. Uczestnik akcji „Burza”. Po rozwiązaniu w I 1945 AK powraca do Nowego Sącza. Nie ujawnił się. W III 1945 zdaje egzaminy uzupełniające do zatwierdzenia konspiracyjnej matury. Po tragicznej śmierci swego ojca 17 V 1945 podejmuje pracę zawodową w celu utrzymania matki i siostry. Od VIII 1945 pracuje w Starostwie Powiatowym w Nowym Sączu jako referent aprowizacyjny. Mieszka w tym czasie przy ul. Długosza nr 37/6.W styczniu 1946 podejmuje działalność konspiracyjną w WiN. Zwerbowany przez swego kolegę z 1 psp AK Stanisława Szkaradka, pełniącego w tym czasie funkcję kierownika Rady Powiatowej WiN Nowy Sącz, przez którego zostaje mianowany jego zastępcą oraz kierownikiem informacji i bezpieczeństwa Rady WiN Nowy Sącz. Po wyjeździe S. Szkaradka zagrożonego aresztowaniem od VII 1946 do V 1947 jest kierownikiem Rady WiN Nowy Sącz. W tym okresie utrzymywał kontakt z Emilem Kublerem ps. „Maciej” Inspektorem Rejonu WiN Południe. Był organizatorem sprawnie działającej siatki wywiadu. Współdziała także przy wydawaniu i kolportażu prasy konspiracyjnej. W VIII 1946 uczestnik narady w swoim mieszkaniu z M. Kawalcem zastępcą K.O. WiN Kraków. Jesienią 1946 zerwał kontakt z okręgiem WiN w Krakowie i zaprzestał działalności konspiracyjnej. Jednak w II 1947 po nawiązaniu kontaktów z M. Huchlą wznawia swą działalność. Zobowiązał się do IV 1947 odtworzenia struktury Rady Pow. WiN Nowy Sącz. W IV i V 1947 przekazał M. Huchli na kontakcie ulicznym dwa sprawozdania informacyjne. W V 1947 zaprzestał definitywnie działalności konspiracyjnej w WiN. Na podjęcie decyzji miało wpływ masowe aresztowania wśród działaczy WiN i rozbicie sieci konspiracyjnej WiN Okręgu WiN Kraków. W V 1947 zwalnia się z pracy w starostwie i zapisuje na studia w Akademii Handlowej we Wrocławiu. Jednak studiów nie podjął z powodu trudności finansowych. Od IX 1947 pracuje w Łącku jako kierownik działu sprzedaży w firmie skupu i sprzedaży, której właścicielem był Władysław Ciężkowski. Od IV 1948 był już obserwowany i inwigilowany przez agentów UB. Zatrzymany tajnie w Krakowie, dnia 7 VI 1948 przez funkcj. WUBP Kraków. W dniu 9 VI 1948 aresztowany tymczasowo przez WPR Kraków. Więziony w lochach WUBP Kraków. Przetrzymywany w karcerze, bity i maltretowany na różne sposoby. Wybito mu część zębów. 21 IX 1948 w rękach UB znalazło się ukryte w jego domu archiwum Rady Pow. Wiń Nowy Sącz.
    Wyrokiem WSR Kraków z dnia 25 IV 1949, sygnatura akt Sr 309/49 został skazany na karę 7 lat więzienia oraz kary dodatkowe; utrata praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5. Skazany z art. 14 par. 2 Dekretu z 13 VI 1946 w związku z art. 86 KKWP. I art. 6 i 7 Dekretu z 13 VI 1946. Po procesie więziony w więzieniu Montelupich w Krakowie.
    Był sądzony przez WSR Kraków w składzie; mjr Stanisław Hollitscher – przewodniczący i strzelec Bogdan Kolczyński i strzelec Feliks Łojek jako ławnicy. Rewizja jego wyroku została pozostawiona przez NSW w Warszawie bez uwzględnienia.
    Przewieziony następnie do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony w dniu 17 VII 1949r. Początek wykonania kary 7 VI 1948 zaś upływ kary 7 VI 1955. We więzieniu wronieckim ciężko chorował na gruźlicę płuc. Jako zaciekły wróg demokracji ludowej, był szykanowany przez służbę więzienną. Przez dłuższe okresy zamykany w celi pojedynczej. W dniu 12 VIII 1953 został przetransportowany do więzienia w Iławie. Pracował tam prze 6 miesięcy jako pracownik buchalteryjny /kontysta/ w miejscowym Przedsiębiorstwie Remontu Samochodów nr 3. W III/IV 1954 przebywał na leczeniu w szpitalu więziennym w Barczewie. Wielokrotne prośby jego matki o ułaskawienie składane w okresie 1950-1953 pozostawiano bez odpowiedzi. W dniu 28 V 1954 WSR Kraków pozostawia bez biegu prośbę jego adwokata o udzielenie przerwy w odbyciu kary.
    Jednak na mocy amnestii z 5 IV 1955 zostaje z więzienia w Iławie zwolniony. Więzienie opuścił dnia 7 VI 1955 na miesiąc przed upływem kary. Powraca do Nowego Sącza. Od 1 VIII 1955 pracuje jako pracownik fizyczny w Polskich Zakładach zbożowych w Nowym Sączu. Od 1 VI 1956 jako starszy technik zaopatrzenia i transportu w Rejonowym Kierownictwie Robót Wodno-Melioracyjnych w Nowym Sączu. W 1979 ze względu na stan zdrowia przechodzi na rentę. Do XI 1969 mieszkał przy ul. Żółkiewskiego 23 d/53 potem Manifestu Lipcowego przemianowanego na osiedle Na Rurach nr 26/51.
    Zmarł w Nowym Sączu dnia 16 XII 1987r. Pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu 19 XII 1987r.
    5 III 1992 Sąd Wojewódzki w Krakowie Wydział III Karny na podstawie ustawy z 23 II 1991 wydał postanowienie o unieważnieniu wydanego przez WSR Kraków wyroku z 25 IV 1949r. Żonaty z Marią zd. Kacwin /1924-1995/. Mieli syna Tomasza ur. 1959.
    Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami 6 II 1945.
     
    Księga więźniów CWK Wronki nr II/727/49; S. Głąb. Okręg Krakowski AK/NIE/DSZ/WiN. Charakterystyka nr 200 K. Kwestionariusz osobowy. IPN Kraków; Z. Zblewski. ZH WiN nr 17/2002, s. 275-278 /biogram W. Dmytryszyna; G. Mazur, W. Rojek, M. Zgórniak Wojna i okupacja na Podhalu i Podkarpaciu. Kraków 1998r.,s. 234,335.
     

    Drozd Józef [1902-1968], żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN ps. „Gronowski”, „Ogonowski”
    Informator rejonu WiN Centrum
    Ur. 19 VIII 1902 w Sędziszowie pow. Dębica, syn Mateusza i Heleny z d. Marchlik. Ukończył szkołę powszechną. W latach 1923-1925 służył w 17 pp w Rzeszowie, następnie podoficer zawodowy w stopniu sierż. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Rzeszowie. W latach 1941-1944 żołnierz ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Rzeszów. Po wkroczeniu na teren Rzeszowszczyny A. Cz. pracował jako magazynier w Zawodowej Straży Pożarnej w Rzeszowie, gdzie mieszkał przy ul. Krakowskiej. Na początku 1946 zwerbowany do pracy konspiracyjnej w strukturach WiN. Pełnił funkcję informatora z terenu pracy. Prowadził akcje ulotkowe i oraz kierował grupą, która realizowała akcję „O” /odpluskwianie/. Jego grupa prowadziła też wywiad. Zajmował się także werbowaniem nowych członków do organizacji. Utrzymywał kontakty konspiracyjne z M. Liwo „Milik”, któremu przekazywał zebrane informacje. Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Aresztowany przez Wojskową Prokuraturę Rejonową w Rzeszowie 23 VIII 1947. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Sądzony w grupie działaczy WiN z Rzeszowa. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 36/48 z 26 IV 1948 został skazany na karę 10 lat więzienia i utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5. W dniu 13 VII 1948 NSW w Warszawie złagodził mu karę do lat 5. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 03 XII 1948. Początek wykonania kary 23 VIII 1947, upływ kary 23 VIII 1952. W dniu 13 II 1951 wywieziony z Wronek do ZK Świdnica. Zwolniony z więzienia 23 VIII 1952. Po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Rzeszów. Po opuszczeniu więzienia powrócił do Rzeszowa, gdzie mieszkał przed aresztowaniem, potem w Nowej Dębie. Był wdowcem. Miał jedno dziecko.
    Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi.
    Zmarł 12 XII 1968.
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1313; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN. Okręg Rzeszów /1945-1947/ZH WiN nr 6/1995.
     
    Dudek Władysław [1898-?+], kupiec, działacz WiN, ps. „Władek”
    Ur. 09 XII 1898 w Dobczycach pow. Myślenice w rodzinie chłopskiej, syn Tomasza i Wiktorii z d. Drozdowicz. Ukończył szkołę ludową oraz handlową. Z zawodu kupiec. Prowadził własny sklep w Dobczycach. W czasie okupacji niemieckiej mieszkał w Dobczycach i współpracował z AK. Po wojnie jesienią 1945 zwerbowany do siatki wywiadowczej BW WiN i kierował placówką BW WiN w Dobczycach. Organizacyjnie podlegał kierownikowi BW WiN na pow. Myślenice Władysławowi Radwanowi „Ostoja”, któremu przekazywał sprawozdania wywiadowcze. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków 01 XI 1946 i przewieziony do aresztu WUBP w Krakowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 02 XI 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 698/47 z dnia 23 VI 1947 został skazany na karę 10 lat więzienia, utratę praw na okres lat 5 oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany z art. 7 Dekretu z 16 VI 1946. NSW w Warszawie nie uwzględnił jego skargi rewizyjnej. Po procesie więziony w ZK Kraków, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Początek wykonania kary 01 XI 1946, upływ kary 01 XI 1956. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania.
    We CWK Wronki przebywał 5 lat i 21 dni. W dniu 30 I 1953 został wywieziony z CWK Wronki do ZK Sosnowiec-Radocha.
    Dalsze losy n/n.
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV/1997; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 126/48; T. Biedroń. Schemat organizacyjny WiN-u /1945-1949. Okręg Krakowski WiN [w:] ZH WiN nr 5/1994; Informacja z USC Dobczyce z dnia XI 2001.


    Duduś Ludwik [1900-1951], halerczyk, funkcj. PP, żołnierz PSZ, działacz WiN, ps. „Ludomir”
    Ur. 22 VI 1900 w Bukowisku pow. Sanok, syn Wojciecha i Katarzyny z d. Hussak. Po ukończeniu 7 klasowej szkoły powszechnej praktykował w lokalnym starostwie jako pomoc biurowa. W V 1918 wcielony do armii austriackiej o po przeszkoleniu skierowany na front włoski, gdzie dostał się do niewoli. Następnie przebywał we Francji, gdzie służył w armii gen. J. Hallera, z którą w IV 1919 powrócił do Polski. Uczestniczy w walkach na froncie polsko-ukraińskiej wojny. Podczas walk zostaje ranny. W 1920 ukończył kurs podoficerski w Legionowie, po czym został przydzielony do zapasowego szwadronu kawalerii, potem do służby w szpitalu wojskowym w Wilnie. Od 1921 służył w kompanii sztabowej dowództwa wojsk Litwy Środkowej. W stopniu st. sierż. został w 1922 zdemobilizowany z 85 pp w Wilnie. Następnie wstępuje do służby w Policji Państwowej. Od 1923 prowadził archiwum posterunku PP w Przemyślu. Od 1931 pełnił funkcję z-cy k-dta posterunku w Babicach Po ukończeniu kursu dla komendantów posterunku był k-dtem posterunku w Medyce, a od 1934 k-dtem posterunku w Olszowych k. Przemyśla. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczył z wrogiem w rejonie Rohatyna. 20 IX 1939 przekroczył granicę polsko-węgierską, potem z Węgier przedostał się do Francji, dgzie wstępuje do formującego się tu WP. Podczas walk z Niemcami w VI 1940 dostał się pod Sedanem do niewoli niemieckiej. Przebywał w obozie w Grazu, skąd w 1941 udało mi się zbiec i dostrzec na Węgry, gdzie został internowany. Pracował w kopalniach. Po zakończeniu wojny w 1945 powrócił do Polski i osiedlił się w Kłodzku. Od 23 VIII 1945 pracował w Biurze Meldunkowym, potem jako sekretarz Działu Ogólnego w Referacie Prawno-Administracyjnym Zarządu Miasta Kłodzka. Szykanowany w pracy przez członków PPR musiał zmienić miejsce pracy. Zatrudniony w kancelarii adwokackiej Jerzego Karolkiewicza. Był członkiem komórki SD w Kłodzku. Od IV 1946 działa w strukturach siatki konspiracyjnej WiN wchodzącej w skład Okręgu WiN Wrocław „Wschód”. Był informatorem z zakresu sądownictwa i więziennictwa, rozpracowywał PUBP w kłodzku, kolportował prasę podziemną i ulotki. Redagował i przepisywał sprawozdania miesięczne przesyłane potem do Wrocławia. Jako łącznik i informator kontynuował działalność konspiracyjną w odtworzonym Okręgu WiN Wrocław kierowanym przez mjr L. Marszałka. Współpracował m. in. z K. Charchutem.
    19 XII 1947 zostaje zatrzymany przez funkcj/. PUBP Kłodzko i Wydziału III WUBP Wrocław. Po wstępnym przesłuchaniu w PUBP Kłodzko zostaje przewieziony na dalsze śledztwo do WUBP Wrocław. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała Wojskowa Prokuratur Rejonowa we Wrocławiu. Sankcje podpisał ppłk Antoni Lachowicz. W czasie przesłuchań był maltretowany psychicznie i fizycznie. Po zakończeniu śledztwa 19 VII 1948 przeniesiony do więzienia przy ul. Sądowej. Sądzony w procesie działaczy WiN z Kłodzka zostaje wyrokiem WSR Wrocław z 16 VIII 1948, sygn. akt Sr. 614/48 skazany na karę 12 lat więzienia, utratę praw i przepadek mienia. WSR przewodniczył kpt. Zygmunt Bukowiński. W dniu 22 II 1949 przeniesiony do wiezienia przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu, skąd zostaje przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 02 III 1949. Ciężko chory i wycieńczony na skutek przejść więziennych zostaje umieszczony 03 X 1951 w szpitalu więziennym, gdzie 11 XII 1951 zmarł. 13 XII 1951 pochowany na działce więziennej na cmentarzu parafialnym w Rawiczu.
    Żonaty z Jadwigą Sikor.
    Odznaczony; SKZ i KW.
     
    T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej/1945-1948/, t. I. Wrocław 2003; T. Balbus. O Polskę Wolną i Niezawisłą /1945-1948/.Kraków- Wrocław 2004; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1949.


    Dziedzic Mieczysław [1904-1969], nauczyciel, żołnierz AK, działacz WiN
    Ur. 16 VII 1904 w Przemyślu, syn Kazimierza i Katarzyny z d. Maszczak. Ukończył w Przemyślu gimnazjum a następnie studia wyższe. Przed wojną pracował w szkolnictwie. W okresie okupacji niemieckiej żołnierz AK. Po wojnie mieszkał przy ul. Okrzei w Przemyślu i pracował na stanowisku dyrektora przemyskiego gimnazjum. Czynny od III 1946 do II 1947 w konspiracji niepodległościowej WiN na terenie Przemyśla, gdzie pełnił funkcję informatora Referatu „Ż” przy Radzie WiN Przemyśl. Współpracował z K. Sochańskim – kierownikiem referatu „Ż” Rady WiN Przemyśl, potem St. Janowskim „ Zośka” którym przekazywał uzyskane informacje z terenu „wojska”
    Zatrzymany przez funkcj. UB w Przemyślu i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Przeszedł ciężkie śledztwo. Sądzony w grupie działaczy Rejonu „Wschód” WiN Przemyśl. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 18 V 1948, sygn. akt Sr. 333/48 został skazany na karę 10 lat więzienia z art. 86§2 KKWP, utratę praw na okres lat 5 oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 03 XII1948. Początek wykonania kary 06 X 1947, upływ kary 06 X 1957.
    Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Przemyśla, gdzie mieszkał i pracował.
    Zmarł w Przemyślu 21 VIII 1969
     
    G. Ostasz. Okreg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1314/48; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993.

    Ekert Bronisław Leopold [1913-2005], plut. podch. rez. art. WP, działacz SN, żołnierz NOW, ppor. [1944],ps. „Bronicki”
     
    Ur. 12 VII 1913 w Jarosławiu, syn Stanisława /urzędnika pocztowego/ i Anny z d. Stanek. Uczęszczał do Gimnazjum im. A. Witkiewicza w Jarosławiu, gdzie w IV 1931 zdał maturę. Następnie rozpoczął studia humanistyczne /filozofia, historia, literatura/na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Od 1930 członek Młodzieży Wszechpolskiej, a od 1934 członek Stronnictwa Narodowego. W latach 1936-1937 odbywał służbe wojskową w 3 baterii szkolnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Po odbytych praktykach w 10 pac w Przemyślu przeniesiony w stopniu tytularnego podch. rez. art. do rezerwy. Powraca na UJK we Lwowie, gdzie w VI1939 stopień mgr w zakresie filologii polskiej. W szeregach 10 pac brał udział w kampanii wrześniowej 1939 na szlaku bojowym pułku od Krakowa do Tomaszowa Lub. Po rozbiciu pułku uniknął niewoli i powrócił do Jarosławia. Jesienią 1939 rozpoczął działalność w konspiracyjnym Stronnictwie Narodowym i w NOW. Współpracował z szefem propagandy Okręgu COP SN E. Mędrasiem „Andrzejem” i Z. Muszyńskim. W Muszyńskim 1943 przeniesiony do Warszawy i przydzielony do Centralnego Wydziału Propagandy SN, w którym zaczął zastępować kierującego wydziałem ks. J. Stępnia. Współpracował z tygodnikiem „Walka” i miesięcznikiem „Sprawy Narodu”. Był redaktorem pisma „Polak”. Mieszkał z żoną przy ul. Podwale .
    Brał udział w Powstaniu Warszawskim w oddziale NOW. Podczas walk w końcu VIII 1944 zostaje ranny w głowę, mimo to zdołał przejść kanałami ze Starego Miasta na ul. Warecką  i tam zabrany do szpitala powstańczego mieszczącego się w podziemiach PKO przy ul. Świętokrzyskiej, gdzie chirurg prof. J. Zaorski przeprowadził trepanację czaszki. Pod koniec Powstania mianowany ppor. rez. art.
    Po upadku Powstania nie poszedł do niewoli, ale schronił się wraz z żoną i innymi rannymi w niewielkim szpitalu przy ul. Jaworzyńskiej, skąd zostaje zabrany przez Niemców na Dworzec Zachodni i umieszczony w wagonie towarowym. Dzięki interwencji Międzynarodowego Czerwonego Krzyża uwięzieni tam ludzie zostali przewiezieni do Krakowa i umieszczeni w szpitalu przy ul. Kopernika, skad z żoną udało mu się zbiec. Zamieszkał u krewnych przy ul. Lotniczej. Po kilku dniach ujęty przez gestapo i umieszczony w budynku Kasy chorych przy ul. Pędzichów. Udało mu się zbiec. Pod koniec 1944 nawiązał kontakty organizacyjne z Zarządem krakowskiego SN, a w 1945 kontaktował się z Prezydium SN, działał nadal w Wydziale Propagandy. W I 1946 po reorganizacji  Prezydium przez emisariusza E. Sojkę , został do niego dokooptowany i wyznaczony na kierownika wydziału. Po kolejnej reorganizacji w 1946 nie wszedł już formalnie w skład Prezydium SN. Pozostał jednak nadal członkiem Zarządu Głównego SN i kierował wydziałem Propagandy.
    W 1946 pracował w centrali Gospodarczej Spółdzielni Pracy Wytwórczej w Krakowie przy ul. Potockiego, na stanowisku p. o. dyrektora oddziału krakowskiego.
    W dniu 01 XII 1946 zostaje zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków w swoim mieszkaniu przy ul. Lenartowicza i uwięziony. Początkowo więziony w areszcie WUBP krakow przy ul. plac Inwalidów, potem przewieziony do Warszawy i uwięziony przy ul. Koszykowej. Decyzję o jego aresztowaniu wydało MBP dopiero w dniu 30 XII 1946. Więziony w X i XI pawilonie przy ul. Rakowieckiej. Po długotrwałym śledztwie wyrokiem WSR Warszawa z dnia 22 V 1948, sygn. akt Sr. 348//48 został skazany na 10 lat więzienia. Sądzony razem z T. Macińskim, L. Dziubeckim i innymi działaczami SN. Po procesie więziony w ZK Warszawa – Mokotów, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 I 1949. Początek wykonania kary 01 XII 1946, upływ kary 01 XII 1956. Postanowieniem WSR Warszawa z 18 I 1955 ze względu na stan zdrowia udzielono mu rocznej przerwy w odbywaniu kary od 24 I 1955 do 24 I 1956. Zwolniony z CWK Wronki 24 I 1955. Po zwolnieniu udał się do Krakowa na ul. Wielopole 32. Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 w dniu 05 V 1956 postanowieniem NSW reszta kary została mu darowana.
    Jako więzień polityczny nie mógł uzyskać pracy. W końcu udało mu się zatrudnić w spółdzielni „Scenotechnica”, potem w spółdzielni „Radość” produkującej zabawki dla dzieci. Następnie pracuje w Spółdzielni Pracy Rękodzieła Artystycznego „Starodruk”. W 1989 przyczynił się do reaktywowania SN. 18 XI 1989 wybrany został przewodniczącym Rady Naczelnej SN i pełnił tę funkcję do 1990 rezygnując z funkcji z powodu osłabienia słuchu.
    Zmarł w Krakowie 23 VIII 2005.
    Żonaty z Barbarą Machnicką, z którą miał córkę Bogumiłę /ur.1957/z zawodu lekarza.
     
    J. Łukasiak. Wołyńska Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii. Pruszków 2000; Księga Ewidencyjna CWK Wronki nr 528/50; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach,t. VI, cz. 2. Wrocław 2000.
     

    Emir – Hassan Jerzy Jan/właś. Emersajłów/ [1906-1998], oficer sł. st. piech. WP, kpt. [1938], w PSZ/AK, cc, mjr sł. st. [1944], ppłk w st. sp. [1993], ps. „Łepek II”, „Turek II”, „Żuk”, vel Piotr Kiławiec, vel Jerzy Wrzosek, vel Jerzy Zakrzewski
    Szef sztabu Komendy Okręgu AK Łódź XI 1944-I 1945
     
    Ur. 14 I 1906 w Warszawie, syn Józefa /handlowca/ i Dominiki z d. Stańczyk. W latach 1915-1924 uczył się w Gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie, gdzie w 1924 uzyskał świadectwo dojrzałości. Od jesieni 1924 do 1926 studiował na Wydziale Lekarskim UW i w 1926 jako medyk brał udział w zamachu majowym w patrolu przy ul. Czerniakowskiej. Po przerwaniu studiów ze względów rodzinnych wstępuje do Szkoły Podchorążych Piechoty, gdzie przebywa w okresie X 1926-VIII 1929. Promowany na stopień ppor. sł. st. piechoty 15 VIII 1929 z przydziałem do 32 pp w Modlinie na stanowisko d-cy plutonu. Do stopnia por. sł. st. piech. awansowany 01 I 1932. Następnie służy w 21 pp w Warszawie, potem ponownie w 32 pp, gdzie był d-cą kompanii, z-cą k-dta dywizyjnego kursu dla podchorążych rez. piechoty 8 DP przy 32 pp, d-cą Szkoły Podoficerskiej przy 32 pp. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piech. 19 III 1938. Wiosną 1939 przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie na stanowisko wykładowcy broni chemicznej.
    W kampanii wrześniowej 1939 d-ca 4 kompanii II baonu 114 PP Rez. w składzie 41DP Rez. w GO „Wyszków”. Brał udział 5-6 IX 1939 w walkach nad Narwią na odcinku Różana, potem 08 IX 1939 nad Dolnym Bugiem, następnie w rejonie Chełma i Kowala, nad Tanwią i rejonie Biłgoraja. W końcowej fazie walk był d-cą kompanii Legii Oficerskiej. W trakcie walk był ranny. W nocy z 28/29 IX 1939 z grupą 15 ludzi wyruszył w kierunku granicy węgierskiej /Biłgoraj- Ustrzyki Górne –Sambor -Lwów-Stanisławów – Worochta/. 16 XI 1939 aresztowany w nadwornej przez NKWD w wyniku zdrady Hucuła podczas przejścia na Węgry. Przewieziony do Stanisławowa, a w Wigilię Bożego Narodzenia wywieziony z Wołoczysk w głąb Rosji Sowieckiej przez Winnicę, Odessę do Nikołajewa nad Morzem Czarnym, gdzie przebywał w więzieniu do jesieni 1940. Następnie wywieziony przez Charków, Moskwę i Świerdłowsk do miasta Iwdiel, a stamtąd za rzekę Sowę, gdzie niewolniczo pracował w lesie. Zachorował tam ciężko na puchlinę głodową. W X 1941 na mocy układu Sikorki-Majski został zwolniony z łagru wyjechał do Kazachstanu. W Omsku skontaktował się z polskim oficerem łącznikowym, który skierował go do armii gen. W. Andersa w Buzułuku. Po dotarciu do Buzułuku zameldował się w WP. Otrzymał przydział jako instruktor i k-dt kursu unitarnego do Szkoły Podchorążych, potem p.o. k-dta Ośrodka Chemicznego i Chemicznego-ca kompanii chemicznej w obozie Kołtubanka k/Taszkientu. W I 1942 przeszedł do Uzbekistanu. Po ewakuacji do Iranu pełnił funkcję kierownika grupy na kursach dla oficerów w Centrum wyszkolenia Armii. Latem 1943 przybył do Palestyny, skąd zostaje ewakuowany do Aleksandrii, potem Algieru oraz portu Filvid, skąd na przełomie X/XI 1943 zostaje drogą morską przewieziony do południowych Włoch.
    Przeszkolony na kursach dla cc. 16 II 1944 zaprzysiężony w Ostuni. Następnie instruktor taktyki działań dywersyjnych dla spadochroniarzy.
    W nocy z 16/17 X 1944 wykonał skok na placówkę odbiorczą „Newa” k.wsi Żerechowa k/Piotrkowie Tryb. Awansowany do stopnia mjr sł. st. 18 X 1944. Po krótkiej aklimatyzacji wyznaczony przez KG AK szefem sztabu Okręgu AK Łódź z siedzibą w Piotrkowie Tryb., potem w Łodzi. Równocześnie pełnił funkcję z-cy k-dta Okręgu Łódź AK płk sł. st. kaw. Michała Stempkowskiego „Barbara”. W końcu I 1945 brał udział w naradzie z gen. L. Okulickim k-dtem Gł. AK w Częstochowie. Na początku III 1945 aresztowany przez NKWD w Łodzi w lokalu konspiracyjnym swojej łączniczki i żony Zofii Owsianko. W V 1945 przekazany przez NKWD w ręce WUBP w Łodzi. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Próbował popełnić samobójstwo, ale został odratowany.
    24 VIII 1945 skazany przez WSO w Łodzi na 10 lat więzienia. Sądzony razem z płk Michałem              Stempkowskim, mjr Bronisławem Szczechurą, mjr. Józefem Łubnickim i innymi. Rozprawie przy ul. Piotrkowskiej 55 w Łodzi przewodniczył kpt. Roman Vogel. We IX 1945 przewieziony do CWK Wronki, skąd został zwolniony 30 X 1945 w wyniku akcji „Radosława” i amnestii i starań żony. Wszystkim skazanym kary zawieszono na 2 lata. Po opuszczeniu zamieszkał w Warszawie. Był prześladowany przez UB, wzywany na przesłuchania do siedziby UB na Pradze, inwigilowany.
    Od I 1946 do VI 1949 był współwłaścicielem sklepu bławatnego „Józef Pawłowski i S-ka” przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie. Do 1954 dyskryminowany przez UB nie mógł znaleźć pracy. Od 1954 został zatrudniony w Gromadzkiej Radzie Narodowej w Opaczy, gdzie mieszkał jako referent i sekretarz, gdzie pracował do 1959. Następnie pracuje w Spółdzielni Papierniczo-Poligraficznej „Zjednoczenie” w Warszawie na stanowisku technologa. Był wybrany do Rady Spółdzielni, przez wiele lat pełnił funkcję sekretarza Rady i członka Prezydium oraz prezesa Kasy Wzajemnej Pomocy, a przez ostatnie dwa lata był przewodniczącym komisji Rewizyjnej Związku Poligrafów w Spółdzielni. Uhonorowany złotą odznaką Działacza Spółdzielczości. W Vii 1975 przeszedł na emeryturę.
    Od 1978 do 1982 był przewodniczącym Zespołu Historycznego Cichociemnych w Polsce. Uczestniczył w pracach środowiskowych żołnierzy AK Okręgu Łódzkiego. Należał do grona założycieli Stowarzyszenia żołnierzy AK w 1989. W 1993 awansowano go do stopnia ppłk, potem do stopnia płk w st. sp.
    Zmarł 27 V 1998 w m. Opacz k/Warszawy.
    Odznaczony: KW4x, Orderem Polonia Mater Ostra Est.
    Żonaty z Zofią Owsianko, nauczycielką, łączniczką AK aresztowaną przez NKWD w III 1945, więzioną w obozie NKWD w Rembertowie, potem CWK Rawicz, skąd została zwolniona w X 1945. Mieli wychowanka Grzegorza /ur.1959/.
     
    Rocznik oficerski MSWojsk. 1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; J. Tucholski. Cichociemni. W-wa 1984; tenże: Spadochroniarze. W-wa 1991; J. Garliński. Politycy i żołnierze. W-wa 1991; E. Wawrzyniak. Z wyroku władzy ludowej. W-wa 1995; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki 1945; K. Tochman. Słownik biograficzny cichociemnych, cichociemnych, III. Zwierzyniec -Rzeszów 2002; M. Budziarek /opr./Okręg Łódzki AK. Łódź 1988.

     
    Fałkowski Witold Jerzy [1914-1994], nauczyciel, plutonowy podch. rez. piechoty WP, [1936], żołnierz konspiracji KOP/POZ/AK, ppor. rez. 11 XI 1942, por. [1944], ps. „ Wik”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu AK Chełm I –VIII 1943. Okręg Lublin AK.
     
    Ur. 01 XI 1914 w Chełmie. Syn Kazimierza i Celiny z Barylskich. Mieszkał z rodzicami we wsi Stupin Mały pow. Chełm. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do Seminarium Nauczycielskie i ukończył w 1935. W latach IX 1935 –VIII 1936 odbywał służbę wojskową w Dywizyjnej Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty 27 DP przy 24 pp w Łucku. Do rezerwy przeniesiony w stopniu tytularnego plut. podch. rez. piechoty. Po odbytych ćwiczeniach w 1938 awansowany do stopnia sierż. podch. rez. piech. Do 1937 pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców. Od 01 IX 1937 pracuje jako nauczyciel w Publicznej Szkole Powszechnej w Hostynnem w pow. hrubieszowskim. Do VIII 1939 pracował jako nauczyciel szkoły powszechnej w Hostynnem pow. Hrubieszów. Dziala aktywnie w harcerstwie. Dziala społecznie w Związku Rezerwistów oraz pełnił funkcję k-dta Związku Strzeleckiego.
    W kampanii wrześniowej 1939 nie brał udziału. Początkowo podczas okupacji podejmuje pracę jako robotnik rolny. Od XII 1939 działa w organizacji konspiracyjnej KOP. Zagrożony po wsypie w KOP aresztowaniem wyjechał do Chełma i podejmuje działalność konspiracyjną w POZ na terenie Obwodu POZ Chełm. Pełni funkcję k-dta rejonu. Po scaleniu w 1942 POZ z AK od VI 1942 do I 1943 pełni funkcję adiutanta k-dy Obwodu AK Chełm. Awansowany do stopnia ppor. rez. 11 XI 1942. Od I 1943 do VIII 1943 pełni jako p.o. funkcję k-dta Obwodu AK Chełm. Od IX 1943 do X 1944 k-dt Rejonu I AK Rakołupy w Obwodzie AK Chełm. Do stopnia por. awansowany 03 V 1944. Brał udział w VII/VIII 1944 w akcji „Burza”. Po wejściu wojsk sowieckich na teren obwodu pozostaje w konspiracji AK.
    W dniu 17 X 1944 ujęty i aresztowany przez NKWD. Więziony potem na Zamku Lubelskim. 13 VIII 1945 skazany przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w Lublinie na karę 1o lat więzienia. Po procesie więziony na Zamku Lubelskim, skąd został przewieziony w końcu VIII 1945 do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach. 17 X 1945 na podstawie amnestii zostaje zwolniony z więzienia. Powraca do Chełma i od 01 X 1946 podejmuje pracę w szkolnictwie. Przez wiele lat pracował jako nauczyciel WF w Liceum im. St. Czarnieckiego, a od 1951 pełnił funkcję z-cy dyrektora. 18 V 1952 zdał państwowy egzamin na Akademii Wychowania Fizycznego i otrzymał dyplom nauczyciela szkół średnich. Od 01 VIII 1969 do czasu przejścia na emeryturę 01 VIII 1977 był dyrektorem Szkoły Podstawowej nr 9 w Chełmie. Był znanym dokumentalistą dziejów konspiracji na terenie miasta i powiatu Chełm. Mieszkał przy ul. Parkowej 4.
    Awansowany do stopnia kpt. w st/. sp. 15 IX 1988. Należał do grona organizatorów Stowarzyszenia Żołnierzy AK w Chełmie, gdzi e pełnił funkcję prezesa. Ze względu na stan zdrowia 15 VI 1991 zrezygnował z pełnienia funkcji.
    Zmarł w Chełmie 03 II 1994. Pochowany na miejscowym cmentarzu przy ul. Lwowskiej.
    Żonaty od 1942 z Ireną Franciszką Osessówną, która po urodzeniu w 1943 syna Andrzeja zmarła. Po raz drugi żonaty od 01 VI 1947 z Ireną Zofią z d. Górniak. Miał synów – Jerzego i Zbigniewa oraz córkę Barbarę.
    Odznaczony: VM kl. 5, Krzyżem Partyzanckim oraz odznaczeniami resortowymi.
     
    I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995; tenże: Okręg Lubelski AK. Lublin 1996; tenże: Oddziały AK 7 pp Leg. Lublin 1994; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1945; USC Chełm. Skrócony akt zgonu nr 101/1994.
     
     
    Fiedler Ludwik [1914-?], działacz WiN, ps. „Arkadiusz”
     
    Ur. 03 I 1914 w Krakowie, syn Ferdynanda i Stefanii. W okresie międzywojennym ukończył szkołę średnią i zdał maturę. Z zawodu nauczyciel. Po wojnie mieszkał przy ul. Sobieskiego w Krakowie i pracował w Wydziale Społeczno-Politycznym Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. Był członkiem PPR. Od jesieni 1945 działa w siatce wywiadowczej BW WiN jako informator szefa kontrwywiadu BW na Obszar Południowy WiN. Od jesieni 1945 do VIII 1946 przekazywał miesięczne meldunki wywiadowcze z terenu Urzędu Wojewódzkiego oraz dot. przemysłu chemicznego i o kwestii żydowskiej. W 1946 zatrudniony na stanowisku kierownika personalnego w Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego w Krakowie. Przed aresztowaniem mieszkał przy ul. Solskiego w Krakowie.
    Zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków 17 IX 1946 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 20 IX Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Śledztwo przeszedł w WUBP Kraków. Wyrokiem WSR Kraków z dnia 24 VI 1947, sygn. akt. Sr. 693/47 został skazany na karę 10 lat więzienia z art. 8 i 14 MKK. Po procesie więziony w ZK Kraków, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 06 III 1948. Początek wykonania kary 17 IX 1946, upływ kary 17 IX 1956. W dniu 04 XII 1953 został z CWK Wronki wywieziony do CWK Barczewo, gdzie odbywał dalej karę.
    Dalsze losy n/n.

    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV /1997; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 562/48; AIPN Kraków. Charakterystyka nr 200; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, t. VI, cz. 2. Wrocław 2000.

     
    Filipowicz Kazimierz [1910- 1970], nauczyciel, oficer rez. piech. WP, ppor. [1934], w ZWZ/AK, por. rez. [1943] „Kord”
    Kmdt Obwodu AK Luboml jesień 1942 – IX 1943. Okręg AK Wołyń.
     
    Ur. 19 I 1910 w Ożeninie k/Ostroga na Wołyniu, syn Aleksandra /pracownik cukrowni Babin/ i Józefy. Ojciec został w 1914 aresztowany przez władze carskie i zesłany na Sybir, gdzie zginał. Matka wychowywał samotnie synów Kazimierza, i młodszego brata Romana oraz siostrę Jadwigę. Po ukończeniu 5 klasy szkoły powszechnej w Majówce w 1922 wstępuje do Preparandy Nauczycielskiej w Ostrogu, po ukończeniu, której naukę kontynuuje w Państwowym Seminarium Nauczycielskim, które ukończył w 1930. W latach 193o-1931 odbywa praktykę w szkole powszechnej w Przekupce pow. Luboml. W latach 1931-1932 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Śremie.. Po odbyciu ćwiczeń aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1934. Od IX 1932 podejmuje pracę jako nauczyciel i kierownik Publicznej Szkoły Powszechnej w Starej Hucie. 26 XII 1935 ożenił się z Felicją Wasilewską, kierowniczką szkoły w Czeremosznej Woli. W 1937 zostaje kierownikiem szkoły w Borkach. Od 1938 studiuje w centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie. Pod koniec VIII 1939 powraca do Borek, a na początku IX 1939 po wybuchu wojny zgłasza się w Ośrodku Zapasowym 50 pp w Kowlu, bezskutecznie starając się o przyjęcie do wojska. Jego dom stał się miejscem schronienia dla Polaków uciekających z różnych stron Polski.w tym okresie czasu rozpoczęły swą krwawą działalność oddziały UPA, które w okrutny sposób mordowały Polaków. Ostrzeżony przez przyjaznych mu Ukraińców, że ma być razem z rodziną ujęty przez UPA i zamordowany. Razem z żoną ucieka z Borek do Lubomla, a następnie z innymi Polakami przekroczył Bug. Przebywał na terenie Lubelszczyzny do chwili wkroczenia na teren Wołynia A. Cz. Powraca na Wołyń i zamieszkał w polskiej wiosce Nowym Jagodzinie, gdzie zostaje mianowany kierownikiem miejscowej szkoły. Od lata 1941 podejmuje działalność konspiracyjną w szeregach ZWZ/AK. Po zaprzysiężeniu do ZWZ otrzymał ps. „Kord”. Ponieważ UPA atakowała polskie wioski i mordowała polską ludność organizuje oddział samoobrony w celu obrony polskiej ludności. Jednocześnie od jesieni 1942 organizuje struktury AK na terenie Obwodu AK Luboml, którego zostaje mianowany        k-dtem. Pod jego dowództwem oddział AK stoczył pierwszą walkę z oddziałem niemieckim w rejonie Kołtuny – Wysock. Awansowany do stopnia por. rez. Pod koniec 1943 i na początku 1944 jego oddział zostaje przekształcony w batalion i włączony jako I/43 do 27 WDP AK. Brał udział w walkach na szlaku bojowym 27 WDP AK od Wołynia aż na Lubelszczyznę, gdzie 22 i 23 VII 1944 po zaciętych walkach z Niemcami żołnierze baonu zdobyli miasto Kock. Po rozbrojeniu przez Sowietów oddziałów 27 WDP zostaje aresztowany i uwięziony na Zamku Lubelskim w Lublinie, potem więziony Rembertowie, Wronkach i Koronowie. W 1946 zwolniony z więzienia zamieszkał w Ząbkowicach Śląskich, gdzie pracował jako powiatowy instruktor wychowania fizycznego, jednocześnie kontynuował studia w akademii WF w Warszawie. Po uzyskaniu dyplomu pracował przez wiele lat jako nauczyciel WF w Państwowym Gimnazjum i Liceum w Pabianicach, gdzie zamieszkał na stałe. Był cenionym pedagogiem, kochał młodzież i chętnie z nią przebywał. Jednak po latach dały znać o sobie trudy, jakich doznał w czasie wojny i w więzieniach PRL, w wyniku, czego pogorszył się stan jego zdrowia.
    Zmarł w Krotoszynie 03 II 1970. Pochowany na cmentarzu w Pabianicach.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; W. Romanowski. ZWZ-AK na Wołyniu 1939-1944. Lublin 1993; M. Fijałka. 27  WDP AK. W-wa 1986; Księga ewidencyjna XWK Wronki z 1946.

     
    Filochowski Edward [1915-], oficer sł. st. art. WP, ppor. [1939], żołnierz ZWZ/AK/AKO por. [1942], kpt.[1944], mjr [1945], działacz WiN, ps. „San”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu ZWZ/AK Ostrołęka 1941- XI 1944. Kmdt Inspektoratu Rejonowego II Mazowieckiego AK XII 1944 – II 1945. Przewodnik Rejonu „B” II –VIII 1945. Prezes Inspektoratu Mazowieckiego WiN IX 1945 – IV 1947. Okręg Białystok ZWZ/AK/AKO/WiN.
     
    Ur. 06 IX 1915 we wsi Susk Stary gm. Rzekuń pow. Ostrołęka. Syn Wacława i Marty z d. Pstrągowska. Pochodził z rodziny chłopskiej. W 1936 ukończył gimnazjum w Ostrołęce, gdzie zdał maturę. Od IX 1936 do VIII 1939 uczy się w Szkole Podchorążych Artylerii w Toruniu. W stopniu ogniomistrza podch., odbywał praktyki w 4 pal w Inowrocławiu. Uroczysta promocja na stopień ppor. sł. st. miała odbyć się w 11 XI 1939, czemu przeszkodził wybuch wojny 1 IX 1939. Rozkazem NW WP marszałka E. Rydza-Śmigłego z 13 IX 1939 zostaje awansowany do stopnia ppor. sł. st. art. z starszeństwem 1 VIII 1939.
    W kampanii wrześniowej 1939 bierze udział jako oficer zwiadowczy 2 baterii I dyonu 4 pal. Bierze udział w zaciętych walkach z wrogiem na szlaku bojowych 4 pal. Za okazane męstwo na polu walki zostaje przedstawiony przez d-cę 2 baterii por. Wacława Chojnę. W trakcie walk na szlaku odwrotowych nad Bzurą zostaje 17 IX 1939 ranny. Unika niewoli niemieckiej i po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 powraca w rodzinne strony.
    W X 1939 należy do grona organizatorów konspiracji SZP na terenie pow. Ostrołęka. Jednak w XII 1939 podejmuje próbę przekroczenia granicy w rejonie Nadwornej/ na terenie okupowanym przez sowietów/ z zamiarem przedostania się przez Węgry do Francji i wstąpienia tam do organizowanego Wojska Polskiego. W pobliżu granicy zostaje ujęty przez sowiecką straż graniczną i uwięziony w areszcie NKWD w Nadwornej, potem w więzieniu w Stanisławowie, gdzie przebywał do III 1940. W III 1940 przewieziony do więzienia NKWD w Charkowie. Skazany przez sąd NKWD na wieloletni pobyt w łagrach. 21 VI 194o znalazł się w transporcie do łagru na Syberii. W trakcie przewozu wspólnie z innym współwięźniem przez zrobioną dziurę w ścianie wagonu udało im się wydostać i uciec. Po licznych perypetiach udało mu się powrócić w VII 1940 w rodzinne strony. Po powrocie nawiązuje kontakty konspiracyjne i podejmuje działalność w ZWZ na terenie Obwodu ZWZ Ostrołęka. Początkowo pełni funkcję zastępcy k-dta obwodu. W tym okresie czasu Obwód ZWZ Ostrołęka organizacyjnie wchodził w skład Podokręgu Północnego ZWZ krypt. „Czajka” – Okręg ZWZ Warszawa-Województwo, a od jesieni 1941 Obszar Warszawski ZWZ/AK. Nieformalnie w tym okresie czasu dowództwo obwodu ostrołęckiego utrzymywało kontakty z KO ZWZ/AK Białystok. Formalnie z dniem 1 VI 1942 rozkazem KG AK Obwód Ostrołęka AK został przekazana do Okręgu AK Białystok.
    Z relacji „Sana” wynika, że w VIII 1941 w obecności ppor/por. sł. st. Jana Buczyńskiego „Jacka”, został przez mjr/ppłk W. Liniarskiego „Mścisława” k-dta Okręgu ZWZ/AK Białystok mianowany k-dtem Obwodu ZWZ/AK Ostrołęka. Organizował struktury terenowe i sztab obwodu. Awansowany do stopnia por. sł. st. 19 III 1942. Przeprowadzał rozmowy scaleniowe z dowódcami innych organizacji konspiracyjnych działających na terenie pow. Ostrołęka. W efekcie udało mu się przeprowadzić scalenie kilku organizacji z AK. Z jego inicjatywy zorganizowano służbę wywiadowczą oraz przeprowadzano szkolenie żołnierzy AK. Zorganizowano patrole bojowe „Kedywu”, które przeprowadzały akcje dywersyjno-sabotażowe na terenie obwodu. Prowadzono aktywną działalność propagandową. W ramach przygotowań do akcji „Burza” w III 1944 zorganizowano stały oddział partyzancki AK. Przewidywany na d-cę odtwarzanego w AK 5 p. uł. Spieszonych. Brał udział w działaniach zbrojnych prowadzonych w ramach „Burzy” w VII 1944. Po wejściu wojsk sowieckich na teren okręgu nadal czynny w konspiracji. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. art. 11 XI 1944. Nadal pełni funkcje k-dta Obwodu AK Ostrołęka. Po aresztowaniu 1 XII 1944 przez NKWD kpt. rez. Michała Dziejmy „Boruta” pełniącego od VII 1944 funkcję k-dta Inspektoratu II Mazowieckiego AK, został rozkazem k-dta KOB AK płk W. Liniarskiego „Mścisława” z 05 XII 1944 mianowany k-dtem Inspektoratu Mazowieckiego AK. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK przez KG AK- „Mścisław” nie podporządkował się tej decyzji. W II 1945 Okręg KOB AK zostaje przekształcony w Armię Krajową Obywateli /AKO/. Zmieniono także nazewnictwo funkcji i jednostek organizacyjnych. Od II 1945 pełni funkcję przewodnika Rejonu „B” AKO/ dawny inspektorat mazowiecki AK/. Organizuje patrole samoobrony, które przeprowadzają akcje likwidacyjne konfidentów UB i NKWD. Po podporządkowaniu się okręgu DSZ na Kraj w VI 1945 zostaje rozkazem Delegata Sił Zbrojnych na Kraj - płk dypl. J. Rzepeckiego „Wojnar” nr 319 z 1 VI 1945 awansowany do stopnia mjr-a sł. st. art. W skład podległego mu rejonu wchodziły obwody: Ostrołęka, Zambrów i przyłączony z b. Podokręgu Wschodniego AK „Białowieża” obwód Ostrów Maz. Dowodzony przez „Sana” Rejon „B” dzięki wytrwałej pracy był zorganizowany dobrze i prowadził w miarę normalną pracę konspiracyjną. Po rozwiązaniu w VIII 1945 DSZ, KOB DSZ weszła w skład struktur utworzonej 2 IX 1945 organizacji WiN. Od IX 1945 pełni funkcję prezesa Inspektoratu Mazowieckiego WiN. Nadal kieruje całością pracy konspiracyjnej na podległym terenie. Poszukiwany przez UB ukrywa się i często zmienia kwatery. Wzmagał się terror władz komunistycznych wobec społeczeństwa oraz przeprowadzano masowe aresztowania wśród członków konspiracji. W 1946 zostaje ranny w zasadzce zorganizowanej przez UB. Mimo rany udało mu się uciec. Wyjechał wówczas do Warszawy, gdzie się leczył. W końcu 1946 mieszkał w Warszawie przy ul. Kaczej na Pradze. W mieszkaniu tym znajdował się też punkt kontaktowy. Wyjeżdżał na teren podległego inspektoratu. W jego mieszkaniu został ujęty przez funkcj. MBP 31 XII 1946 prezes KOB WiN ppłk M. Świtalski „Juhas”, „Sulima”. W tym czasie „San” przebywał na terenie inspektoratu. Po zwolnieniu z więzienia M. Światalskiego, bierze udział w odprawach dot. ujawnienia struktur KOB WiN. W odprawie przeprowadzonej w III 1947 z udziałem przedstawicieli MBP, poparł akcję przeprowadzenia ujawnienia okręgu. Wówczas ustalono sposoby przeprowadzenia akcji ujawnienia. Osobiście ujawnił się w dniu 09 IV 1947 w siedzibie PUBP w Ostrowi Maz. Po ujawnieniu powraca do swego miejsca zamieszkania w Warszawie. Wstępuje na drugi rok Wydziału Geodezji Politechniki Warszawskiej. W 1950 będąc studentem 4 roku zostaje asystentem. W dniu 15 IX 1950 w Warszawie zostaje zatrzymany przez funkcj. WUBP Warszawa i uwięziony w więzieniu UB przy ul. 11 Listopada. Przeszedł ciężkie śledztwo. W czasie przesłuchań bity i torturowany w celu wymuszenia zeznań go obciążających. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z data 20 IX 1950 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Warszawie. W śledztwie przebywał przez okres jednego roku. W dniu 30 X 1951 wyrokiem WSR Warszawa, sygnatura akt Sr. 402/1951 zostaje skazany na karę 6 lat więzienia z art. 1 Dekretu PKWN z dnia 31 VIII 1944. Na podstawie amnestii złagodzono mu karę do 3 lat. Po procesie więziony w ZK Warszawa III, skąd został przewieziony do CWK w Rawiczu i tu osadzony 08 VII 1952 o godz. 8,20. W dniu 10 XII 1953 przewieziony z CWK Rawicz do ZK w Raciborzu. Zwolniony z więzienia po odbyciu kary 30 X 1954. Po odzyskaniu wolności powraca do Warszawy. Po podleczeniu zdrowia kontynuuje przerwane aresztowanie studia na Politechnice Warszawskiej uzyskując dyplom inż. Podejmuje pracę zawodową jako inż. Geodeta. Przez wiele lat aż do przejścia na emeryturę był kierownikiem Samodzielnej Pracowni Geodezyjnej w Warszawie. W 1989 był współorganizatorem stowarzyszenia żołnierzy AK. W 1993 awansowany przez MON do stopnia ppłk w st. sp. Opracował i opublikował w 1997 w wydaniu broszurowym pracę pt. Historia Obwodu Ostrołęckiego AK i 5 p. uł. Spieszonych w Ostrołęce.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW 2x, SKZ z M.
    Filochowski Edward
    Zmarł w Warszawie 15 VI 2007. Pochowany z ceremoniałem wojskowym 23 VI 2007 na cmentarzu w Warszawie Radości.
    P. Zarzycki. 4 Kujawski Pułk Artylerii Lekkiej. Pruszków 1995; T. Kraszewski. Akcja „Burza” na Kurpiowszczyźnie 1944-1945. Ostrołęka 1992; J. Kułak. Białostocczyzna 1944-1945. W-wa 1998; Z. Gwizdek. Białostocki Okręg ZWZ-AK 1939-1945, t. I, Białystok 1993, t. II, 1994, t. III 2001; Z. Gwizdek. Okręg AK Białystok /w:/ AK-rozwój organizacyjny. W-wa 1996; K. Krajewski – T. Łabuszewski. Białostocki Okręg AK-AKO VII 1944 – VIII 1945. W-wa 1997; S. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Art. w Toruniu 1923-1939. Pruszków 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz nr 200/1952; W. Żarski – Zajdler. Ruch oporu na Białostocczyźnie 1939-1944. Referat Materiałowy. Cz. 1-4. W-wa 1967; Informator o nielegal. Organizacjach. Lublin 1993; H. Majecki. Reakcyjne podziemie na Białostocczyźnie w latach 1944-1956. Białystok 1980; W. Liniarski. Odtwarzanie Sił Zbrojnych w Kraju. Mps. Warszawa 1972; H. Piskunowicz. Działalność AK na Północnym Mazowszu – podokręg północny „Tuchola” /w:/ Z dziejów walk na Kurpiach. W-wa 1999; Rozkaz Delegata Sił Zbrojnych na Kraj Nr 319 /Sarna, Grzyb/. W-wa 2001; ks. S. Kossakowski. Byłem adiutantem „Mścisława”. Rajgród 1999; K. Krajewski – T. Łabuszewski. AKO / przykład akcji regionalnej/,/w:/ Armia Krajowa – Dramatyczny epilog. W-wa 1994; K. Litwiejko. Obsada personalna OAK na terenie Okręgu Białystok /1945/, /w:/ Dokumenty i materiały Archiwum Polski Podziemnej 1939-1956. Nr 2. W-wa 1994; S. Poleszak. Podziemie antykomunistyczne w łomżyńskim i grajewskim /1944-1957/. W-wa 2004.

     
    Fiołek Edward [1921-2006], inż. agronom, żołnierz ZWZ/AK/DSZ działacz WiN, mjr w st. sp. ps. „Foks”, „Grzegorz”, „Kwiat”, „Polny”, „Zawisza”, vel Edward Mirski
     
    Ur. 17 IV 1921 w Słotowej pow. Dębica, syn Walentego i Weroniki z d. Chajec. Mieszkał w Strzegocicach. Po ukończeniu szkoły powszechnej w latach 1935-1939 uczęszczał do Gimnazjum i Liceum im. Króla Władysława Jagiełły w Dębicy. Do wybuchu II wojny światowej ukończył 4 klasy gimnazjum. Podczas okupacji niemieckiej od I 1941 czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Placówki Pilzno w Obwodzie ZWZ/AK Dębica. W 1942 ukończył w stopniu kpr. podch. zastępczy kurs szkoły podchorążych rezerwy piechoty. Jednocześnie uzupełniał wykształcenie na tajnych kompletach „Kuźnicy”, gdzie zdał egzamin maturalny. Oficjalnie pracował jako agronom w Strzegocicach.
    Od połowy 1943 prowadził kursy szkoleniowe organizowane na terenie Placówki AK Pilzno. Od VI 1944 w oddziale partyzanckim AK. W okresie „Burzy” walczył w zgrupowaniu mjr A. Lazarowicza „Klamry”., gdzie był d-ca drużyny w 1 plutonie, potem d-ca 1 plutonu dywersyjnego w III rejonie walki. Po zakończeniu akcji „Burza” nadal czynny w konspiracji. Pełnił funkcję d-cy Placówki AK/DSZ Pilzno.  Awansowany 20 III 1945 do stopnia ppor. rez. Zagrożony aresztowaniem w VIII 1945 wyjechał z terenu pow. Dębica do Wrocławia, gdzie zamieszkał na stałe przy ul. Modrzewskiego. Podejmuje pracę zawodową na stanowisku referenta przemysłu i handlu w Okręgowym Urzędzie Likwidacyjnym we Wrocławiu. Jednocześnie studiuje agrobiologię na Wydziale Rolniczym Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1 X 1947 zostaje z-cą asystenta u prof. F. Goca w Zakładzie Sadownictwa i Warzywnictwa. Wstąpił do PSL. Zajmował się kolportażem prasy i materiałów propagandowo-informacyjnych ludowców. 17 I 1947 został aresztowany przez funkcj. UB we Wrocławiu za kolportaż ulotek wyborczych PSL. Po przesłuchaniach w Wydziale V WUBP Wrocław i ogłoszeniu amnestii 22 II 1947 został zwolniony. Od IX 1946 działa w strukturach odtwarzanego Okręgu WiN Wrocław. We IX 1947 objął kierownictwo komórki młodzieżowej przy Zarządzie Obszaru Zachodniego WiN.
    Zatrzymany przez funkcj. WUBP Wrocław w swoim mieszkaniu we Wrocławiu 13 XII 1947 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 15 XII 1947 WPR Wrocław. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Po zakończeniu śledztwa od 19 VII 1948 więziony w więzieniu przy ul. Sądowej we Wrocławiu. Wyrokiem WSR Wrocław, sygn. akt Sr. 613/48 z dnia 10 VIII 1948 zostaje skazany na karę 12 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat. Sądzony przez WSR Wrocław w składzie: przewodniczący ppłk Aleksander Warecki, sędzia kpt. Zygmunt Bukowiński, asesor chor. Tadeusz Piaseczki, oskarżał mjr Jan Orliński, przy udziale protokolanta por. Ludwika Bełdowskiego. 22 II 1949 przetransportowany do więzienia przy ul. Kleczkowskiej, skąd został wywieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 27 V 1949. Szykanowany przez personel więzienny. W dniu 14 IV 1954 wywieziony z CWK Rawicz do ZK Potulice. Zwolniony warunkowo 28 XII 1954. Po opuszczeniu więzienia powraca do Wrocławia. Ukończył przerwane aresztowaniem studia uzyskując dyplom inż. Inwigilowany przez UB/SB. Należał do grona założycieli Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego we Wrocławiu. W 1990 członek założyciel Stowarzyszenia Społeczno-Kombatanckiego Wolność i Niezawisłość. Przez dwie kadencje sekretarz i następnie zastępca Prezesa Zarządu Głównego WiN we Wrocławiu. Awansowany przez MON do stopnia mjr w st. sp.
    Zmarł w Warszawie 18 VII 2006.
    Żonaty z Barbarą Łopuska. Miał dwoje dzieci.
     
    A. Stańko. Gdzie Karpat progi.... W-wa 1990; T. Balbus. Konspiracja dolnośląska AK-WiN /1945-1948/. Leksykon. Wrocław 2000; Biuletyn ZG WiN „Orzeł Biały” nr 6-7 z 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1949.


    Fiszbach Leonard [1907-?],żołnierz AK, działacz WiN
     
    Ur. 22 X 1907 w Poznaniu, syn Stefana i Karoliny z d. Nowak. Ukończył szkołę powszechną i średnią szkołę handlową. W czasie okupacji mieszkał w Stalowej Woli. Był żołnierzem AK. Po wojnie nadal mieszka w Stalowej Woli i prowadzi sklep sprzętu gospodarczego. W latach 1946-1947 czynny w strukturach konspiracyjnych Rady WiN Nisko. Prowadził skrzynkę kontaktową oraz zajmował się prowadzeniem prasy podziemnej. Mieszkał przed aresztowaniem przy ul. 1 Maja 8. Zatrzymany        przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała Wojskowa Prokuratura Rejonowa z datą 11 XI 1947. Śledztwo przeszedł w PUBP Nisko i WUBP Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 07 VI 1948, sygn. akt Sr. 302/48 został skazany na karę 4 lat więzienia. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 XI 1948. Początek wykonania kary 30 X 1947, upływ kary 30 X 1951. Zwolniony z więzienia 30 X 1951 po odbyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary. Po wyjściu z więzienia powrócił do Stalowej Woli.
    W 1978 mieszkał przy ul. Wolności w Stalowej Woli.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1035/48; T. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/W-wa 2001.
     
    Folcik Władysław [1905-1969], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Zimny”, „Odważny”
     
    Ur. 6 VII 1905 w Miejscu Piastowym pow. Krosno w rodzinie chłopskiej, syn Walentego i Anny z d. Rajs. Ukończył szkołę powszechną w Miejscu Piastowym, potem pracował w gospodarstwie rolnym. Służbę wojskową odbył w WP w latach 1926-1928. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Miejscu Piastowym i był żołnierzem ZWZ/AK na Placówce ZWZ/AK Miejsce Piastowe w Obwodzie Krosno ZWZ/AK. Po wojnie nadal mieszka w Miejscu Piastowym. Zatrudniony w Urzędzie Pocztowym w Krośnie jako listonosz. Od jesieni 1945 prowadzi działalność konspiracyjną w strukturach WiN, gdzie pełni funkcję informatora Rady WiN Krosno oraz łącznika do kół terenowych WiN. Zbiera informacje z dziedziny życia polityczno-gospodarczego, wojskowej, które przekazuje J. Długoszowi „Dziadek” . Zajmuje się również kolportażem prasy konspiracyjnej. W VII 1946 kierował krótko referatem łączności Rady WiN Krosno. Jednocześni kierownik gromady /Kropki/ WiN w Miejscu Piastowym.
    Zatrzymany 29 X 1947 przez funkcj. PUBP Krosno i uwięziony w areszcie PUBP w Krośnie, gdzie przeszedł ciężkie śledztwo. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z data 30 X 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. W czasie przesłuchań bity i maltretowany przez ubowców doznał paraliżu nóg. W dniu 29 I 1948 przewieziony do więzienia na Zamku W Rzeszowie. Sądzony w grupie działaczy WiN Rady Powiatowej WiN Krosno. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 7 V 1949, sygn. akt Sr. 152/48 został skazany na dożywocie. W dniu 30 VI 1948 NSW w Warszawie złagodził mu karę do 15 lat. Wieziony po procesie w ZK przemyśl, skąd został przewieziony do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 28 IX 1948. Początek wykonania kary 30 X 1947, upływ kary 30 X 1962. w dniu 6 IV 1955 Zgromadzenie Sędziów NSW w Warszawie zmniejszyło mu wyrok do 6 lat i 6 miesięcy i nakazało natychmiastowe jego zwolnienie. Zwolniony 7 IV 1955. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do miejsca zamieszkania przed aresztowaniem.
    Zmarł w 1969.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006;H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr I/960/48; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Franciszek. Balbus – Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949. W-wa 2001 Cz. Nowak-W. Syrek. Więźniowie Aresztu Śledczego PUBP{ w Krośnieoraz osoby represjonowane przez sowieckie organy bezpieczeństwa w latach 1944-1956 z terenu powiatu krośnieńskiego. [w:]Dzieje Podkarpacia, t. VII. Krosno 2003.

    Frączak Władysław [1904-1970], nauczyciel, oficer rez. piech. WP, por. [1937], w ZWZ/AK, kpt. [1944], ps. „Krzywda”, „Wład”, „Zbigniew”.
    Kmdt Rejonu I Tykocin. Obwód ZWZ/AK Wysokie Maz. Okręg Białystok ZWZ/AK
     
    Ur. 15 VII 1904 w Grajewie. Syn Aleksandra-Bolesława /dróżnika/ i Konstancji. Naukę elementarna rozpoczął w Szkole Macierzy Polskiej w Łomży. Po wybuchu I wojny światowej rodzina przenosi się do Tykocina, gdzie ukończył 3 klasę szkoły elementarnej. Następnie zdaje egzamin do II klasy prywatnego gimnazjum w Łomży. Jednak z powodu złego stanu zdrowia uczy się indywidualnie. Po ukończeniu gimnazjum nauke kontynuuje w Państwowym Męskim Seminarium Nauczycielskim w Łomży, gdzie w 1925 zdaje egzamin maturalny i otrzymuje dyplom nauczyciela. Od 1 VII 1925 pracuje jako nauczyciel kontraktowy w szkole powszechnej w Suchowoli. Od VIII 1927 do VIII 1928 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Różanie, a praktyki w 76 pp w Grodnie. Po odbytych ćwiczeniach wojskowych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. 1 I 1931 z przydziałem mobilizacyjnym do 76 pp w Grodnie. Ewidencyjnie podlegał PKU Grodno. Po kolejnych ćwiczeniach wojskowych w 76 pp awansowany do stopnia por. rez. piech. 1 I 1937. W 1930 zdał państwowy egzamin na nauczyciela szkół publicznych. Od 1932 pracuje w szkole powszechnej w Siarze, potem od 1935 do 1937 kierownik szkoły powszechnej nr 1 w Grajewie, potem do lata 1939 pracował w zawodzie nauczyciela i kierownika szkoły powszechnej w Tykocinie. Latem w 1939 otrzymał od władz oświatowych urlop i zgodę na podjęcie studiów w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Wybuch wojny zniweczył jego plany. Zmobilizowany do WP w VIII 1939. Kampanię wrześniową 1939 odbył w szeregach 135 pp rez. Walczył na szlaku bojowym pułku. Uczestnik walk pod Kockiem 5 X 1939. Unika niewoli i przedostaje się w końcu Białegostoku 1939 do Białegostoku. Zagrożony aresztowaniem w XII 1939 przedostaje się do Lwowa z zamiarem przekroczenia granicy z Rumunią i przedostania się do Francji. Jednak nie udało mu się zrealizować zamiaru. Powraca na Białostocczyznę. Ukrywa się w Rzezianach i Tykocinie. Czynny w konspiracji ZWZ/AK od I 1940. Organizator zrębów ZWZ na terenie Tykocina i okolic. Pełnił funkcję I zastępcy k-dta Obwodu AK Wysokie Mazowieckie 1943-1944, potem referent wyszkolenia. Następnie k-dt I Rejonu Tykocin i jednocześnie dowódca I baonu z 76 pp AK. Uczestnik akcji „Burza”. Po wejściu A. Cz. pozostaje czynny w konspiracji. Awansowany do stopnia kpt. rez. rez. 11 XI 1944. Od II 1945 po przekształceniu struktur konspiracyjnych AK w AKO pełni funkcję przewodnika wyszkolenia w sztabie Obwodu AKO Wysokie Mazowieckie potem w WiN. Jednocześnie w okresie okupacji niemieckiej uczył na tajnych kompletach.
    Aresztowany przez UB 14 II 1946 we własnym mieszkaniu w Tykocinie i uwięziony. Po półrocznym ciężkim śledztwie zostaje skazany we IX 1946 przez WSR Białystok na karę 6 lat wiezienia i 3 lata pozbawienia praw. Na podstawie amnestii z 22 II 1947 złagodzono mu karę do lat 3. Więziony w ZK Białystok, potem CWK Wronki, gdzie pracował w więziennej szkole jak nauczyciel. 14 II 1949 zwolniony. Powraca do Tykocina. Już od IX 1949 pracuje jako nauczyciel szkoły podstawowej w Tykocinie. W 1953 zwolniony z pracy za swą przeszłość konspiracyjną w AK/WiN. Utrzymuje się z pisania podań. Następnie zatrudnia się jako buchalter w aptece w Tykocinie. W XII 1955 otrzymuje od władz oświatowych PRL zgodę na tymczasowe zatrudnienie e w szkolnictwie. Pracuje jako nauczyciel szkoły podstawowej w m. Niedźwiadne, potem w Prostkach. 23 I 1957 zostaje całkowicie zrehabilitowany. Zamieszkał wówczas w Ełku, gdzie pracuje jako nauczyciel potem dyrektor Szkoły Podstawowej.
    Zmarł w Ełku 08 XII 1970. Pochowany w grobowcu rodzinnym w Tykocinie.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1948.
     
    Frühauf Edward [1908-?], ekonomista, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Mściwoj”, „Nr 32”
     
    Ur. 17 VII 1908 w Przemyślu, syn Karola i Anny z d. Dziurkiewicz. Po ukończeniu gimnazjum w Przemyślu studiował w Wyższej Akademii Handlowej we Lwowie uzyskując tytuł mgr –a.
    Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Przemyślu i pracował jako urzędnik w rzeźni miejskiej. Czynny w konspiracji AK na terenie Przemyśla. Działał w komórce wywiadu BW AK. Po wkroczeniu A. Cz. i objęciu władzy przez komunistów nadal mieszka w Przemyślu i pracuje jako urzędnik w Powiatowym Urzędzie Informacji i Propagandy. Kontynuuje od VI 1945 działalność konspiracyjną w siatce przemyskiej wywiadu BW DSZ, potem od IX 1945 WiN. Jako informator zajmuje się zbieraniem informacji z dziedziny polityczno-gospodarczej oraz z terenu partii politycznych PPR-PPS. Zatrzymany przez funkcj. UB w Przemyślu i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 02 X 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów z 30 IV 1947 został skazany na karę 7 lat przy zastosowaniu amnestii z 22 II 1947 złagodzonym do 3,6 lat. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 09 X 1947 wyrok WSR Rzeszów został uchylony jako zbyt łagodny i przekazany do ponownego rozpatrzenia. Ponownie sądzony zostaje skazany wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 517/48 z dnia 21 VI 1948 na karę 9 lat więzienia z art. 7 i 8 Dekretu z 16 XI 1945. Postanowieniem NSW w Warszawie z 08 IX 1948 wyrok utrzymano w mocy. Więziony po procesie w ZK Rzeszów skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 XI 1948. Początek wykonania kary 02 X 1946, upływ kary 02 X 1955. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania. Zwolniony z CWK Wronki 02 X 1955 po odbyciu kary. Po wyjściu z wiezienia powrócił do Przemyśla. Był inwigilowany przez UB/SB.
    Postanowieniem Zgromadzenia Sędziów NSW w Warszawie z 26 IV 1957 uchylono wyrok wydany przez WSR Rzeszów 21 VI 1948 oraz postanowienie NSW w Warszawie z 8 IX 1948 i postępowanie karne umorzono na mocy art. 3 ust. 1 Dekretu z 02 VIII 1945 o amnestii.
    Mieszkał w Przemyślu w 1978.
    Dalsze losy n/n
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN /w:/ Studia Rzeszowskie, t. nr 4/1997; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Z. Nawrocki. Zamiast wolności. UB na Rzeszowszczyźnie 1944-1949. Rzeszów 1998; Księga więźniów CWK Wronki nr 1031/48; Księga główna więźniów nr 560 /1950-1952 / tu zapis dot. zwolnienia z CWK Wronki/ 



     




     



    10 wrzesień 2007 - 16 kwiecień 2011 r.
    @
    Layout i system zarządzania treścią wykonane przez: Lemon IT © 2005